USA Trump vừa “chiếu tướng” đúng lúc Ấn Độ đang say mê săn dầu Nga giảm giá như Black Friday

[Gibbs]

New Delhi khoe đã tiết kiệm 17 tỷ đô khi mua “dầu sale” của Putin, nhưng rồi thuế mới của Trump ập đến như hóa đơn cuối tháng — bảo rằng họ có thể mất tới 37 tỷ, coi như “xóa sổ” khuyến mãi; và trong năm tài chính này riêng lẻ thì ước mất cỡ 20 tỷ so với mua của phe “thế giới tự do”.

Thông điệp gửi đến TẤT CẢ khách hàng của Putin: đừng biến hóa đơn thành… hỏa đơn. Ấn Độ hiện lấy gần 40% dầu thô từ Nga, nghĩa là mỗi giọt nhiên liệu giống như bơm thêm vào cỗ máy chiến tranh của Putin; Trump bèn phán: đủ rồi.

Thứ Tư, combo thuế 25% thường + 25% phạt với dầu Nga bật chế độ “đau ví”, khiến mỗi thùng dầu Nga giờ tiền thuế còn dày hơn cả mức chiết khấu; New Delhi đứng trước bài toán trung thành càng ngày càng… đắt. Và đó mới là màn dạo đầu: Trump dọa nâng thuế đến 100%, Quốc hội thì đang bàn con số 500% cho Trung Quốc — kiểu “điểm danh ai còn thích chơi trò thuế”.

Song song là gói hỗ trợ quân sự cho Ukraine: tầm xa hơn, hiệu quả hơn, khiến Putin phải cân nhắc chuyện hòa đàm. Quan hệ Mỹ–Ấn có sứt mẻ không? Có thể, nhưng Ấn Độ cần thương mại, đầu tư, quốc phòng với Mỹ hơn nhiều so với tình bạn “đầy dầu mỡ” với Moscow; mà nếu Putin hòa giải, áp lực kinh tế lại bốc hơi, ai nấy cùng… thắng.

Trump chơi nước cờ “ép giá hòa bình” — khiến khách của Nga trả giá khi tài trợ chiến tranh, đưa cho Ukraine công cụ mới để đánh, rồi vẫy gọi mọi bên bằng những thỏa thuận KHỦNG hậu chiến (nghe đồn ông đã chốt sáu thỏa thuận trong sáu tháng). Còn bây giờ thì rót trà, mở biểu đồ, và chờ xem ván cờ này ngã ngũ ra sao…

Đầu tháng 8/2025, Nhà Trắng ban hành văn kiện về “đe doạ từ Nga” kèm mức 25% thuế để răn đe các nước tiếp tay kinh tế cho Moscow qua dầu mỏ; cuối tháng 8, Washington chốt thêm 25% phạt riêng với hàng hoá từ Ấn Độ vì mua dầu Nga — tổng cộng ~50%. Báo cáo cho biết các ngành dễ “đau ví” nhất là dệt may, đá quý–trang sức, da giày, thực phẩm, ô tô; và thực tế các nhà máy lọc dầu Ấn đã chùn tay, hoãn đơn hàng dầu Nga tháng 9 vì sợ bị kẹp thuế. Mỹ còn hối EU “đánh nhịp” theo để hiệu lực lan rộng.

Phần “đòn 500% với Trung Quốc (và cả ai còn ôm dầu Nga)” hiện là dự luật do Thượng viện Mỹ đề xuất và được Trump ủng hộ về mặt chính trị — chưa phải luật; hiểu nôm na là cây gậy rất to để răn đe: nếu cứ ôm làm ăn với dầu–khí Nga thì thuế vọt lên mức “ngất ngưởng”.

Góc “meme kinh tế”: bình luận gia Rod D. Martin tính nhẩm rằng Ấn Độ tiết kiệm 17 tỷ USD nhờ dầu giảm giá, nhưng nếu ăn trọn combo thuế mới thì có thể mất đến 37 tỷ USD — coi như “sale bị đòi lại vốn lãi”. Đây là nhận định chính trị, còn con số thực tế còn tuỳ cách Ấn điều phối nguồn cung.

Lưu ý cuối cho đủ vị: loạt thuế rộng tay của Trump đang bị “soi” ở toà; một phán quyết phúc thẩm gần đây nói tổng thống không thể tự ý dựng thuế đại trà bằng quyền khẩn cấp, và câu chuyện có thể lên Tối cao Pháp viện. Nói cách khác: gậy thì có, nhưng còn xem có được vung đúng luật không.

Tóm lại với Ấn thì “thuế trước, nói chuyện sau”, với Trung Quốc thì “giơ bảng 500% cho dễ sợ”; mục tiêu là siết ví những ai giúp Nga bán dầu. Nếu Putin chịu xuống thang, thuế có cửa hạ nhiệt — còn nếu không, ví tiền sẽ tiếp tục… giảm mỡ.