Ông Trump đã chọn xong người đứng mũi chịu sào cho canh bạc Iran

[therealrtz]

Trong bối cảnh đàm phán với Iran rơi vào bế tắc và thông điệp từ Nhà Trắng liên tục mâu thuẫn, Tổng thống Donald Trump được cho là đang dần “đẩy” trách nhiệm sang Phó Tổng thống JD Vance - người giữ vai trò dẫn dắt các nỗ lực ngoại giao đầy rủi ro với Tehran.

Trong bài bình luận được đăng tải trên tờ NDTV, ông Harsh V Pant - Phó Chủ tịch phụ trách Nghiên cứu tại Tổ chức Nghiên cứu Observer ở New Delhi nhận định, Phó Tổng thống Vance có khả năng bị "hy sinh" một cách có tính toán trong trường hợp cuộc chiến ở Iran của ông Trump thất bại.

Ông Harsh V Pant lập luận rằng, Tổng thống Donald Trump đã liên tục biến ông JD Vance thành người vừa "khuếch đại thông điệp vừa hấp thụ rủi ro": một nhân vật chính trị truyền tải chủ nghĩa Trump với sự quyết liệt trẻ trung, đồng thời giúp che chắn cho người đứng đầu khỏi hậu quả từ những bước đi mạo hiểm của chính ông.

Trước công chúng, ông Vance thể hiện vai trò gần như “chuẩn sách giáo khoa”. Ông mang tính đối đầu, đồng điệu về ý thức hệ và tuyệt đối tỏ ra trung thành với Tổng thống dù là bảo vệ việc leo thang trong vấn đề Iran hay tham gia các cuộc “đấu” văn hóa, kể cả với những nhân vật như Giáo hoàng Leo XIV.

Đổi lại, Tổng thống Trump thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ với cấp dưới bằng cách xây dựng hình ảnh ông Vance như là người kế nhiệm tiềm năng của ông vào năm 2028.

Những diễn biến gần đây liên quan đến Iran cho thấy rõ động lực này, ông Harsh V Pant nhấn mạnh. Việc ông Trump giao cho ông Vance nhiệm vụ đàm phán cấp cao tại Islamabad không hẳn là cơ hội, mà là một rủi ro được tính toán. Các cuộc đàm phán thất bại - như đã được dự đoán trước.

Điều này cho phép ông Trump “đẩy” trách nhiệm thất bại ra ngoài trong khi giữ phần thành công cho riêng mình. Phát biểu của ông chủ Nhà Trắng hôm 1/4 rằng, nếu đàm phán thất bại. Còn nếu thành công, tôi sẽ nhận toàn bộ công lao" không chỉ là lời nói bâng quơ, vị chuyên gia phân tích Ấn Độ nhấn mạnh.

Nó phản ánh phong cách lãnh đạo dựa vào khả năng chối bỏ trách nhiệm một cách hợp lý. Trong khi đó, ông Vance phải gánh chịu chi phí chính trị: tỷ lệ ủng hộ giảm, lo ngại kinh tế liên quan đến xung đột, và cảm nhận chung về sự thiếu định hướng của chính quyền.
Ông JD Vance đã bước vào một cái bẫy?

Câu hỏi then chốt không phải là liệu ông Vance có thể chịu đựng vai trò này trong ngắn hạn hay không - vì gần như chắc chắn là có - mà là liệu sự chịu đựng đó có bền vững về mặt chiến lược hay không. Theo ông Harsh V Pant, trước mắt, lòng trung thành là “vốn liếng” duy nhất của ông trong hệ sinh thái MAGA. Nhưng về lâu dài, chính những yếu tố khiến ông có giá trị với ông Trump cũng có thể khiến ông trở nên dễ bị thay thế. Phương pháp chính trị của ông Trump luôn ưu tiên tính hữu dụng hơn là tính liên tục; đồng minh hiếm khi là vĩnh viễn, và việc kế nhiệm không bao giờ được đảm bảo.

Đối với ông JD Vance, thời gian vừa là nguồn lực chiến lược vừa là giới hạn cấu trúc. Ở tuổi 41, ông có lợi thế hiếm hoi về “độ đàn hồi thế hệ” trong chính trị Mỹ - khả năng hấp thụ thất bại, điều chỉnh hình ảnh và có thể quay lại mạnh mẽ hơn.

Tuy nhiên, bất kỳ nỗ lực nào nhằm điều chỉnh chiến lược và tạo khoảng cách dù nhỏ nhất với Tổng thống Donald Trump sẽ bị xem là sự phản bội lòng trung thành. Phong cách chính trị của ông Trump gần như không chấp nhận sự mập mờ: sự trung thành phải tuyệt đối, rõ ràng và liên tục. Trong khuôn khổ đó, ngay cả những sai lệch nhỏ cũng bị phóng đại và thường bị trừng phạt, khiến việc điều chỉnh chiến lược trở nên nguy hiểm hơn là cần thiết.

Hiện tại, mối quan hệ giữa ông Trump và ông Vance vẫn vững chắc dựa trên lợi ích song phương. Tổng thống Trump hưởng lợi từ việc cấp dưới sẵn sàng “hứng đòn” chính trị, trong khi ông Vance có được sự gần gũi với quyền lực và lời hứa - dù không chắc chắn - về việc kế nhiệm trong tương lai. Tuy nhiên, theo ông Harsh V Pant, đây là kiểu cân bằng đặc trưng của chính trị kiểu Trump: mang tính giao dịch, bất đối xứng và cực kỳ mong manh và thường dễ sụp đổ.