USA Sóng Gió Nghị Trường: Kevin Warsh Và Canh Bạc Quyền Lực Tại Cục Dự Trữ Liên Bang Mỹ

[Gibbs]

"Tre già măng mọc" vốn là lẽ thường tình, nhưng cuộc chuyển giao quyền lực tại Cục Dự Trữ Liên Bang Mỹ (Fed) hiện nay lại chẳng hề êm đềm như dòng nước chảy xuôi. Phiên điều trần của ứng viên Kevin Warsh trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào thứ Ba vừa qua đã trở thành tâm điểm của mọi sự chú ý, nơi những toan tính chính trị, áp lực kinh tế và cả những bóng ma quá khứ cùng hòa quyện, tạo nên một bức tranh đầy kịch tính trên chính trường Mỹ.


Kevin Warsh vừa bước vào một phiên điều trần mà cả phố Wall lẫn chính trường Mỹ đều dõi mắt nhìn theo. Chỉ một buổi điều trần thôi, nhưng phía sau đó là quá nhiều lớp sóng ngầm: tương lai của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, áp lực chính trị từ Donald Trump, nguy cơ căng thẳng Mỹ-Iran làm dầu tăng giá, và cả mùa báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp đang đẩy thị trường vào một phép thử mới. Chứng khoán Mỹ vì thế quay đầu giảm nhẹ, như con thuyền đang gặp gió ngược giữa dòng, chưa chìm nhưng cũng không còn lướt đi dễ dàng như những phiên trước.

Phố Wall Nín Thở Theo Dõi Từng Nhịp Đập Từ Washington

Thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch mới nhất đã quay đầu giảm nhẹ sau khi phiên điều trần của Kevin Warsh kết thúc vào ngày thứ Ba. Chỉ số Dow Jones mất 132 điểm, tương đương 0,27%, trong khi S&P 500 và Nasdaq đều giảm khoảng 0,4%. Đây là phiên giảm thứ hai liên tiếp của các chỉ số lớn, tạm làm nguội lại đà hưng phấn trước đó, khi S&P 500 và Nasdaq từng leo lên các mốc cao kỷ lục.

Nói cho cùng, thị trường tài chính cũng như lòng người trước bão, “trời yên biển lặng thì ai cũng chèo hay”. Khi chứng khoán liên tiếp đi lên, người ta dễ tin rằng mọi thứ sẽ tiếp tục thuận lợi. Nhưng chỉ cần một vài biến số lớn xuất hiện cùng lúc, từ chính sách tiền tệ cho đến địa chính trị, thì sự hồ hởi lập tức nhường chỗ cho tâm lý đề phòng. Đó chính là điều đang xảy ra ở Wall Street.

Thoạt đầu, thị trường còn giữ được sắc xanh. Có thời điểm Dow Jones tăng tới 310 điểm, rồi sau đó thậm chí còn nhích gần 400 điểm. Nhưng đà tăng ấy đã dần bị xóa sạch khi nhà đầu tư nghiền ngẫm kỹ hơn những gì Kevin Warsh nói trước Thượng viện, đồng thời theo dõi sát các diễn biến mới liên quan tới đàm phán với Iran và giá dầu leo thang. Tới cuối cùng, các chỉ số lớn đều quay đầu chìm trong sắc đỏ nhạt, như một lời nhắc rằng cuộc chơi lúc này không chỉ là chuyện lợi nhuận doanh nghiệp, mà còn là chuyện niềm tin vào toàn bộ hệ thống điều hành kinh tế Mỹ.

Kevin Warsh: "Con Rối" Hay Kẻ Độc Lập Kiên Cường?

Nhân vật được giới đầu tư đặc biệt chú ý là Kevin Warsh, ứng viên do Tổng thống Donald Trump đề cử vào ghế Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Trong phiên điều trần, Warsh cố gắng phát đi tín hiệu rằng ông sẽ là một người độc lập, không phải “con rối” của bất kỳ ai, kể cả Tổng thống Trump. Khi bị chất vấn gay gắt rằng liệu ông có trở thành “human sock puppet” – tức một kiểu bù nhìn chính trị bằng xương bằng thịt – của ông Trump hay không, Warsh đáp dứt khoát: “Absolutely not”, nghĩa là “tuyệt đối không”.

Ông cũng nói rằng Trump chưa từng yêu cầu ông phải cam kết hạ lãi suất. Warsh khẳng định nếu có chuyện đó xảy ra, ông cũng sẽ không bao giờ đồng ý. Đây là một phát biểu rất quan trọng, bởi nỗi lo lớn nhất của thị trường lúc này không đơn giản là ai ngồi ghế Chủ tịch Fed, mà là liệu người đó có còn giữ được tính độc lập của ngân hàng trung ương hay không.

Nhưng đời vốn không đơn giản như lời nói. Một mặt, Warsh cố chứng minh mình không làm theo ý Trump. Mặt khác, chính những quan điểm mới mà ông trình bày lại khiến thị trường phải suy nghĩ. Ông nói Fed cần một “regime change in the conduct of policy”, tạm hiểu là một sự thay đổi mang tính chế độ hay bước ngoặt lớn trong cách điều hành chính sách. Ông còn nhắc tới việc cần một “new inflation framework”, tức một khuôn khổ mới về lạm phát, song lại không đưa ra chi tiết cụ thể. Chính sự mơ hồ ấy làm nhà đầu tư bất an.

Trong tài chính, sự không rõ ràng thường đáng sợ hơn cả tin xấu. Tin xấu còn có thể định giá, còn mơ hồ thì khó đoán định. Khi một ứng viên Chủ tịch Fed nói đến “khung mới”, “công cụ mới”, “cách truyền thông mới”, nhưng lại không giải thích đầy đủ, thị trường đương nhiên phải hỏi: rốt cuộc Fed dưới thời Warsh sẽ đi về đâu? Dù ông Trump luôn công khai mong muốn hạ lãi suất để "thúc đẩy" nền kinh tế, Warsh tuyên bố mình sẽ là một nhân vật hành động độc lập nếu được xác nhận. Tuy nhiên, giới quan sát vẫn hoài nghi bởi "lời nói gió bay", nhất là khi Warsh vốn nổi tiếng là một "diều hâu" về lạm phát nhưng gần đây lại có những quan điểm dường như xoay trục để phù hợp với ý muốn của Nhà Trắng. Người ta vẫn thường nói "mạnh dùng lực, yếu dùng chước", liệu đây là sự thay đổi tư duy kinh tế hay là một bước đi chiến lược để ngồi vào chiếc ghế quyền lực nhất ngành tài chính?

Những "Rào Cản" Khó Nhằn Và Cuộc Điều Tra Đầy Bí Ẩn
Một điểm rất đáng chú ý trong phiên điều trần là Warsh tỏ ý sẵn sàng xem xét giảm số lần họp chính sách tiền tệ mỗi năm. Từ những năm 1980 tới nay, Fed gần như duy trì thông lệ 8 cuộc họp mỗi năm, tức khoảng 6 tuần một lần. Theo luật, Fed chỉ bắt buộc phải họp 4 lần, nhưng thực tế lâu nay họp nhiều hơn để phản ứng kịp với biến động kinh tế. Warsh nói 4 lần là chưa đủ, nhưng ông cũng không cam kết sẽ tiếp tục giữ nhịp 8 lần như hiện nay.

Nghe qua tưởng là thay đổi mang tính kỹ thuật, nhưng thực ra đây là chi tiết rất lớn. Số lần họp nhiều hay ít ảnh hưởng trực tiếp tới cách thị trường hình thành kỳ vọng. Fed hiện nay không chỉ điều hành bằng lãi suất, mà còn điều hành bằng tín hiệu, bằng lời nói, bằng nhịp giao tiếp với thị trường. Nếu số lần họp giảm, hoặc phong cách truyền thông thay đổi, toàn bộ cách nhà đầu tư định giá tài sản cũng sẽ phải điều chỉnh theo.

Warsh cũng cho thấy ông không hài lòng với việc Fed “nói quá nhiều”, đặc biệt là việc các quan chức trung ương đưa ra các dự báo hàng quý về lãi suất. Ông cho rằng ngân hàng trung ương đã truyền thông quá mức. Đây cũng là một tín hiệu quan trọng, vì trong nhiều năm qua, thị trường tài chính toàn cầu sống dựa rất nhiều vào từng dấu chấm, từng câu chữ trong thông điệp của Fed. Nếu Warsh thực sự làm Fed bớt nói, thị trường sẽ phải học cách bước đi trong màn sương mù dày hơn.
Con đường đến với chiếc ghế Chủ tịch Fed của Warsh đang bị chặn đứng bởi một "hòn đá tảng" mang tên Thom Tillis. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa này đã thề sẽ ngăn chặn việc bỏ phiếu cho đến khi Bộ Tư pháp hủy bỏ cuộc điều tra hình sự nhắm vào đương kim Chủ tịch Jerome Powell. Cuộc điều tra này xoay quanh việc đội vốn chi phí cải tạo trụ sở Fed lên tới 2,5 tỷ USD – một con số mà Tổng thống Trump gọi là "không thể tin nổi". "Trong đầm gì đẹp bằng sen", nhưng giữa chốn quan trường, những cáo buộc về tham nhũng và lãng phí luôn là vũ khí lợi hại để hạ bệ đối thủ. Nếu Tillis không đổi ý, liên minh 12-12 tại Ủy ban Ngân hàng sẽ khiến đề cử của Warsh "chết yểu" ngay từ cửa ngõ.

Bóng Ma Quá Khứ Và Những Câu Hỏi Về Tài Sản Kế Sù
Toàn bộ phiên điều trần rốt cuộc xoay quanh một câu hỏi lớn: ai sẽ thực sự điều khiển Fed nếu Warsh được chuẩn thuận, chính ông hay Donald Trump?

Sự lo lắng ấy không phải vô cớ. Trump đã nhiều lần công khai gây áp lực buộc Fed phải hạ lãi suất. Ông thậm chí còn nói sẽ “thất vọng” nếu Warsh không cắt giảm lãi suất ngay lập tức khi nhậm chức. Trong mắt nhiều người, đây là dấu hiệu Nhà Trắng muốn có một Fed mềm mỏng hơn, sẵn sàng bơm tiền để kích thích nền kinh tế, nhất là trước bầu cử giữa kỳ.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren vì vậy đã công kích rất mạnh. Bà cho rằng Trump đang tìm cách “bơm phồng” kinh tế vì lợi ích chính trị ngắn hạn, bất chấp nguy cơ lạm phát tăng trở lại. Theo lập luận của phe Dân chủ, nếu Fed đánh mất sự độc lập, hậu quả không chỉ là vài lần điều chỉnh lãi suất, mà là uy tín cả một thể chế bị bào mòn. Một ngân hàng trung ương mà thị trường tin là chịu chi phối bởi Nhà Trắng thì sẽ rất khó duy trì niềm tin dài hạn vào đồng tiền và trái phiếu quốc gia.

Warsh cố giữ khoảng cách với chính trị bằng cách từ chối trả lời một số câu hỏi nhạy cảm, kể cả việc ông Trump có thua cuộc bầu cử năm 2020 hay không. Ông viện lý do rằng Fed phải đứng ngoài chính trị. Nhưng chính sự né tránh đó lại làm nhiều người thêm nghi ngại. Trong chính trường Mỹ, đôi khi im lặng cũng là một câu trả lời.
Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren – người được mệnh danh là "khắc tinh của giới tài chính" – đã tung ra những đòn tấn công trực diện vào hồ sơ cá nhân của Warsh. Bà không chỉ gợi lại vai trò của ông trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008 – thời điểm mà bà cáo buộc ông đã "tiếp tay" cho các CEO Wall Street trong khi bỏ mặc các gia đình Mỹ – mà còn xoáy sâu vào mối quan hệ mờ ám với Jeffrey Epstein. Chưa dừng lại ở đó, khối tài sản khổng lồ từ 130 triệu đến 210 triệu USD của Warsh (chưa kể gia sản tỷ đô của người vợ Jane Lauder) cũng bị đưa ra ánh sáng. Việc ông từ chối tiết lộ chi tiết về hơn 100 triệu USD tài sản với lý do "bảo mật" đã khiến phe Dân chủ nghi ngờ về những xung đột lợi ích tiềm tàng. "Cây kim trong bọc có ngày cũng lòi ra", liệu những bí mật tài chính này có phải là gót chân Achilles của Warsh?

Một diễn biến đặc biệt quan trọng nhưng dễ bị bỏ qua là thái độ của Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis. Nếu nhìn bề ngoài, Warsh có vẻ là ứng viên sáng giá vì đảng Cộng hòa đang nắm đa số. Nhưng thực tế, con đường xác nhận của ông lại đang bị chặn ở chính ủy ban ngân hàng Thượng viện.

Tillis tuyên bố rất rõ: ông sẽ không ủng hộ Warsh tiến lên nếu Bộ Tư pháp Mỹ không chấm dứt cuộc điều tra nhằm vào Chủ tịch Fed đương nhiệm Jerome Powell. Cuộc điều tra này liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed có giá trị nhiều tỷ USD, một chủ đề đã bị chính quyền Trump tận dụng để gia tăng sức ép với Powell. Tillis cho rằng cuộc điều tra ấy là vô lý, mang màu sắc chính trị, và nếu nó còn tồn tại thì ông sẽ bỏ phiếu chống.

Đây là đòn khóa then chốt. Ủy ban ngân hàng Thượng viện có 13 nghị sĩ Cộng hòa và 11 nghị sĩ Dân chủ. Nếu Tillis quay lưng, tỷ lệ sẽ thành 12-12 và Warsh không thể vượt qua. Nói cách khác, cả Nhà Trắng lẫn Warsh lúc này đang bị cột chặt vào lá phiếu của một người. Trong chính trị Mỹ, nhiều khi “sai một ly đi một dặm”, mà hiện nay chiếc ghế Chủ tịch Fed cũng đang ở thế đó.

Điều làm tình hình thêm rối là Trump dường như chưa có ý định buộc Bộ Tư pháp dừng cuộc điều tra Powell. Công tố viên Jeanine Pirro, người dẫn dắt vụ việc, cũng tỏ ra không lùi bước. Thế nên bức tranh hiện nay là một thế giằng co: Nhà Trắng muốn có Warsh, Tillis muốn cứu tính độc lập của Fed bằng cách dập vụ điều tra Powell, còn thị trường thì đứng giữa, vừa nhìn vừa lo.


Jerome Powell và cuộc điều tra gây chấn động vào đúng thời điểm nhạy cảm

Một trong những bóng mây lớn phủ lên phiên điều trần chính là cuộc điều tra nhằm vào Jerome Powell. Nhà Trắng đã vin vào các khoản đội vốn trong dự án cải tạo trụ sở Fed để mở ra một mặt trận pháp lý mới chống lại người đứng đầu ngân hàng trung ương. Powell thì cho rằng đây chỉ là cái cớ nhằm phá vỡ tính độc lập của Fed.

Trong mắt thị trường, câu chuyện không còn là vài tòa nhà bị đội chi phí xây dựng, mà là một nguyên tắc sâu xa hơn: liệu chính quyền có thể gây áp lực pháp lý để bẻ cong đường lối tiền tệ hay không? Chính vì vậy mà Powell từng mô tả đây là một trong những vụ việc pháp lý quan trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Fed.

Warsh trong phiên điều trần đã tránh không bảo vệ Lisa Cook, một thành viên Hội đồng Thống đốc Fed đang là tâm điểm của một tranh chấp khác liên quan đến quyền sa thải của Tổng thống. Ông cũng từ chối bình luận sâu về vụ Powell. Về mặt chiến thuật, điều này giúp ông tránh sa vào bãi mìn chính trị. Nhưng về mặt hình ảnh, nó khiến nhiều người cảm thấy ông chưa sẵn sàng đứng ra bảo vệ thể chế mà mình muốn lãnh đạo.

Elizabeth Warren mở nhiều mặt trận tấn công: từ Phố Wall đến Jeffrey Epstein

Phe Dân chủ, dẫn đầu bởi Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, đã dùng phiên điều trần để vẽ nên hình ảnh Kevin Warsh như một người quá gần gũi với Wall Street, quá giàu, quá kín tiếng về tài sản, và có những mối liên hệ khiến công chúng phải đặt câu hỏi.

Warren nhắc lại vai trò của Warsh trong giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008, cho rằng ông từng là người ủng hộ các công cụ tài chính phức tạp, quá thân với các CEO tài chính lớn, và hết lòng dàn xếp các gói cứu trợ hàng tỷ USD cho giới ngân hàng trong khi các gia đình lao động Mỹ lại bị bỏ lại phía sau. Bà còn công kích việc Warsh hiện sở hữu khối tài sản khổng lồ, ước vào khoảng 130 đến 210 triệu USD, chưa kể tài sản gia đình bên vợ thuộc dòng dõi Estée Lauder.

Đặc biệt, Warren gây sức ép khi chất vấn Warsh về hơn 100 triệu USD tài sản mà ông không nói rõ trong các hồ sơ công khai tài chính. Bà đặt câu hỏi liệu những quỹ và pháp nhân này có dính dáng tới các công ty liên quan gia đình Trump, các kênh tài chính đáng ngờ, hay thậm chí các mắt xích từng gắn với Jeffrey Epstein hay không. Warsh không trả lời trực tiếp.

Trong một mặt trận khác, Warren cũng đòi minh bạch về mức độ quan hệ giữa Warsh và Epstein, sau khi các email được công bố cho thấy Warsh và vợ từng được mời tới một số sự kiện có Epstein góp phần tổ chức. Dù việc tên một người xuất hiện trong danh sách khách mời không đồng nghĩa với sai phạm, nhưng trong bối cảnh chính trị hiện nay, chỉ cần một vệt mờ cũng đủ trở thành chủ đề công kích.

Quả thật, “miệng tiếng thế gian như dao như búa”. Đối với một ứng viên muốn ngồi ghế Chủ tịch Fed, sự minh bạch không chỉ là đòi hỏi đạo đức mà còn là điều kiện để có được niềm tin thị trường.

Warsh nhìn Fed như một tác nhân làm sâu thêm bất bình đẳng giàu nghèo

Một điểm đáng chú ý nữa trong phát biểu của Warsh là ông cho rằng Fed “không vô can” trong việc làm trầm trọng thêm cái gọi là nền kinh tế hình chữ K, tức mô hình mà người có tài sản tài chính thì ngày càng đi lên, còn người không có tài sản thì ngày càng tụt lại.

Theo ông, bảng cân đối kế toán khổng lồ của Fed, hiện ở mức khoảng 6,7 nghìn tỷ USD, đã làm tăng ảnh hưởng của ngân hàng trung ương lên nền kinh tế theo cách không có lợi. Warsh cho rằng nếu Fed duy trì bảng cân đối nhỏ hơn, lãi suất có thể thấp hơn, lạm phát có thể được kiểm soát tốt hơn, và nền kinh tế có thể mạnh hơn.

Đây là quan điểm rất đặc biệt, bởi nó phản ánh một triết lý tiền tệ khác với xu hướng can thiệp mạnh tay từng được Fed áp dụng trong khủng hoảng. Với Warsh, những biện pháp cứu nguy thời khẩn cấp đã trở thành thói quen quá mức bình thường. Và khi thuốc mạnh được dùng quá lâu, tác dụng phụ là điều khó tránh.

Nếu Warsh thực sự nắm Fed và đẩy mạnh thu hẹp vai trò của bảng cân đối, thị trường sẽ phải chuẩn bị cho một thời kỳ mà chiếc ô che của ngân hàng trung ương không còn rộng như trước. Đó là điều vừa hấp dẫn với những người đề cao kỷ luật tiền tệ, vừa đáng sợ với những ai đã quen với sự nâng đỡ của Fed suốt nhiều năm qua.

Dầu tăng mạnh vì Iran, phố Wall không thể coi chiến sự chỉ là chuyện bên ngoài

Nếu chỉ nhìn vào phiên điều trần của Warsh thì chưa đủ để giải thích sự dao động của chứng khoán. Một biến số lớn khác là Iran và thời hạn ngừng bắn Mỹ-Iran đang đến gần. Nhà đầu tư đặc biệt căng thẳng sau khi Bộ trưởng Thông tin Pakistan Attaullah Tarar cho biết Iran chưa xác nhận liệu có tham dự đàm phán hay không.

Chi tiết nghe có vẻ nhỏ, nhưng tác động lại không hề nhỏ. Bởi thị trường dầu mỏ vốn đang rất nhạy cảm với mọi diễn biến xoay quanh Iran và eo biển Hormuz. Chỉ cần tín hiệu cho thấy đàm phán gặp trục trặc, nhà đầu tư lập tức nghĩ tới nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn, tàu thuyền bị đe dọa, và chi phí năng lượng sẽ bật tăng.

Đúng như vậy, giá dầu Brent tăng 3,3%, lên 98,65 USD/thùng, còn dầu WTI của Mỹ cũng tăng 3,3%, lên 90,29 USD/thùng. Trước đó trong phiên, cả hai loại dầu cũng đã có lúc tăng hơn 1%, lần lượt lên khoảng 96,73 USD và 88,70 USD/thùng. Khi dầu đi lên, nỗi lo lạm phát lập tức quay trở lại. Điều này đặc biệt nhạy cảm trong bối cảnh cả Fed lẫn thị trường đều đang tranh luận xem có nên hạ lãi suất hay không.

Nói cách khác, Iran không chỉ là chuyện địa chính trị. Iran đang tác động trực tiếp tới câu chuyện lãi suất, lạm phát, trái phiếu, cổ phiếu và cả tương lai của Fed. Trong một thế giới đan cài lợi ích như hiện nay, một cơn gió nóng ở Trung Đông có thể thổi thẳng vào phòng giao dịch ở Manhattan.

Lợi suất trái phiếu đi lên, báo hiệu thị trường đang định giá lại rủi ro lạm phát

Cùng với diễn biến cổ phiếu và dầu mỏ, thị trường trái phiếu cũng phát đi tín hiệu quan trọng. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên khoảng 4,3%, từ mức quanh 4,27% trước đó. Đây không phải là một biến động quá sốc, nhưng nó mang ý nghĩa rất rõ: nhà đầu tư đang yêu cầu mức bù đắp cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn, vì họ lo ngại lạm phát và bất ổn chính sách có thể kéo dài.

Trong môi trường tài chính bình thường, cổ phiếu có thể điều chỉnh do chốt lời, nhưng khi lợi suất trái phiếu cũng leo lên đồng thời với dầu tăng, thị trường đang gửi một thông điệp nghiêm túc hơn. Đó là thông điệp rằng rủi ro giá cả chưa biến mất, và việc Fed có đổi người lãnh đạo hay không cũng không khiến bài toán lạm phát trở nên dễ dàng hơn.

Nếu Warsh thật sự muốn tạo “khung lạm phát mới”, ông sẽ phải giải được bài toán này: làm sao giữ được niềm tin rằng Fed vẫn đủ cứng rắn với giá cả, trong khi ngoài kia Trump muốn lãi suất thấp hơn, dầu đang leo thang vì Iran, và cử tri Mỹ thì quá mệt mỏi với chi phí sinh hoạt cao.

Mùa báo cáo lợi nhuận vẫn là động lực chính, nhưng không còn đủ sức che mờ những bất ổn lớn

Dù chính trị và địa chính trị đang lấn sân, Wall Street vẫn còn một điểm tựa là mùa báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp. Theo nhận định của David Russell, Giám đốc chiến lược thị trường toàn cầu của TradeStation, giới đầu tư tuy đang thấp thỏm trước các cuộc đàm phán ở Pakistan, nhưng chất xúc tác chính của thị trường vẫn là lợi nhuận, nhất là khi phần lớn các công ty lớn sẽ công bố kết quả trước cuối tuần sau.

Nhận định này phản ánh đúng tâm thế thị trường hiện nay. Người ta chưa bỏ câu chuyện doanh nghiệp. Trái lại, đây vẫn là nền móng quan trọng nhất cho giá cổ phiếu. Nhưng mùa báo cáo lợi nhuận bây giờ không còn là câu chuyện tách biệt nữa. Mỗi báo cáo, mỗi dự báo của doanh nghiệp đều sẽ được đọc dưới lăng kính của lãi suất, giá dầu, tiêu dùng và sự ổn định chính sách.

Nếu kết quả kinh doanh mạnh, chứng khoán có thể giữ được nhịp. Nhưng nếu lợi nhuận hụt hơi trong lúc giá năng lượng đi lên và Fed chuyển giao đầy tranh cãi, thị trường rất dễ bước vào một giai đoạn rung lắc mạnh hơn. Cũng bởi vậy, dù JPMorgan vừa nâng mục tiêu cuối năm cho S&P 500 lên 7.600 điểm, ngụ ý còn dư địa tăng gần 7% so với mức đóng cửa trước đó, giới đầu tư vẫn chưa dám buông tay chèo.

Warsh là ai mà khiến cả Nhà Trắng, Thượng viện và Wall Street cùng căng như dây đàn?

Kevin Warsh năm nay 56 tuổi, từng được Tổng thống George W. Bush bổ nhiệm vào Hội đồng Thống đốc Fed năm 2006 và tại nhiệm tới năm 2011, tức đi qua đúng giai đoạn đen tối nhất của khủng hoảng tài chính toàn cầu. Ông từng đóng vai trò liên lạc chính với Wall Street, tham gia điều phối thương vụ Bear Stearns bán cho JPMorgan Chase, trong khi Lehman Brothers lại bị để sụp đổ. Sau này, Warsh rời Fed vì phản đối kế hoạch mua 600 tỷ USD trái phiếu để bơm tiền cho nền kinh tế.

Trước khi vào Fed, ông là nhà ngân hàng đầu tư tại Morgan Stanley. Ngoài ra, ông có quan hệ gần gũi với nhiều nhân vật Cộng hòa nổi bật, đồng thời kết hôn với Jane Lauder, một người thừa kế của đế chế mỹ phẩm Estée Lauder. Tất cả những yếu tố ấy khiến Warsh trong mắt người ủng hộ là người đủ trải đời, đủ đẳng cấp, đủ mối quan hệ để lèo lái Fed. Nhưng trong mắt người phản đối, cũng chính ngần ấy thứ biến ông thành một biểu tượng quá gần giới tài phiệt và quá xa đời sống của người lao động bình thường.

Câu chuyện lớn hơn một phiên điều trần: nước Mỹ đang tranh giành linh hồn của Fed

Rốt cuộc, điều làm phiên điều trần của Kevin Warsh trở nên nóng bỏng nằm ở chỗ nước Mỹ đang tranh giành định nghĩa về Fed trong giai đoạn mới.

Một bên muốn Fed mềm hơn, linh hoạt hơn, sẵn sàng giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng và xoa dịu áp lực vay mượn. Một bên muốn Fed phải độc lập đến cùng, dù điều đó có đồng nghĩa với việc giữ lãi suất cao lâu hơn. Một bên muốn lật lại cách truyền thông, cách họp, cách vận hành của ngân hàng trung ương. Một bên lại sợ rằng mọi sự “cải tổ” chỉ là chiếc áo đẹp khoác lên một mục tiêu chính trị thô ráp.

Phiên điều trần vì thế giống như tấm gương phản chiếu mọi đường nứt hiện có trong nền kinh tế Mỹ: lạm phát chưa thật sự chết, giá dầu còn nhảy múa theo chiến sự, chính trị đang lấn ngày càng sâu vào thể chế độc lập, và Wall Street thì luôn phải định giá lại mọi thứ từng giờ.

Thị trường chứng khoán giảm nhẹ trong phiên này có thể nhìn qua chỉ là một nhịp nghỉ. Nhưng cũng có thể đó là sự lùi một bước để đo gió trước cơn sóng mới. Bởi “sông sâu còn có kẻ dò, lòng người nham hiểm ai đo cho cùng”, còn thị trường tài chính thì lại càng khó lường hơn nữa. Những gì đang diễn ra quanh Kevin Warsh, Jerome Powell, Donald Trump, Iran và giá dầu cho thấy phố Wall không còn được sống trong một thế giới chỉ có bảng cân đối kế toán và báo cáo lợi nhuận. Từ nay, mỗi điểm số trên bảng điện còn phải mang theo cả sức nặng của quyền lực, chiến tranh và lòng tin vào thể chế.