Tổng thống Trump dự kiến sẽ nhận được báo cáo từ CENTCOM về các phương án quân sự chống lại Iran trong bối cảnh lệnh phong tỏa vẫn duy trì và liên minh đang dần hình thành.
Tổng thống Trump dự kiến sẽ nhận được báo cáo tóm tắt vào thứ Năm từ Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, Đô đốc Brad Cooper, về các kế hoạch mới cho hành động quân sự tiềm năng chống lại Iran. Cuộc báo cáo này, lần đầu tiên được Axios đưa tin vào ngày 30 tháng 4, diễn ra trong bối cảnh chính quyền đồng thời thúc đẩy các đồng minh tham gia một liên minh hàng hải quốc tế mới để mở lại eo biển Hormuz cho vận tải thương mại.
Thông điệp từ Nhà Trắng rất rõ ràng: lệnh phong tỏa hải quân sẽ tiếp tục cho đến khi Iran đồng ý một thỏa thuận về chương trình hạt nhân của mình. Các lựa chọn quân sự vẫn được xem xét nếu Tehran từ chối nhượng bộ.
Ông Trump đã làm rõ lập trường của mình sau khi bác bỏ đề xuất của Iran về việc nới lỏng lệnh cấm vận trước và trì hoãn đàm phán hạt nhân sang giai đoạn sau. Ông nói với Axios rằng lệnh cấm vận "hiệu quả hơn một chút so với việc ném bom" và rằng "Iran không thể có vũ khí hạt nhân".
Việc bác bỏ đó đã tạo tiền đề cho cuộc họp báo dự kiến diễn ra vào thứ Năm, được cho là sẽ bao gồm một số phương án quân sự khác nhau mà CENTCOM đã chuẩn bị.
Theo Axios , Đô đốc Cooper dự kiến sẽ trình bày với Tổng thống Trump những kế hoạch mới về hành động quân sự tiềm năng, và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, cũng dự kiến sẽ tham dự cuộc họp. Hai nguồn tin am hiểu về cuộc họp đã tiết lộ với tờ báo này những gì tổng thống sẽ được nghe.
Trong số các phương án mà CENTCOM đã chuẩn bị, có một đợt tấn công ngắn và mạnh mẽ nhằm vào Iran, có khả năng nhắm vào cơ sở hạ tầng, được thiết kế để phá vỡ thế bế tắc đàm phán hiện tại. Ý tưởng đằng sau các cuộc tấn công là giáng một đòn đủ mạnh để Tehran quay lại bàn đàm phán với thái độ linh hoạt hơn về chương trình hạt nhân của mình. Phương án thứ hai tập trung vào việc chiếm giữ một phần eo biển Hormuz để mở lại cho hoạt động vận chuyển thương mại. Một nguồn tin nói với Axios rằng chiến dịch như vậy có thể bao gồm cả lực lượng mặt đất. Phương án thứ ba đã được thảo luận liên quan đến một chiến dịch của lực lượng đặc nhiệm để bảo vệ kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran.
Cuộc họp báo cho thấy ông Trump đang cân nhắc liệu có nên nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn hay không, hoặc để phá vỡ thế bế tắc hoặc để giáng một đòn quyết định trước khi kết thúc xung đột theo các điều khoản của Mỹ. Các nguồn tin nói với Axios rằng hiện tại ông Trump coi việc phong tỏa là nguồn lực chính để gây sức ép lên Tehran nhưng sẽ xem xét hành động quân sự nếu Iran tiếp tục từ chối nhượng bộ đáng kể. Tính đến tối thứ Ba, Axios đưa tin, ông Trump vẫn chưa ra lệnh hành động quân sự. Nhà Trắng không trả lời yêu cầu bình luận của Axios.
Phạm vi các phương án rất đáng chú ý. Một chiến dịch tấn công, một chiến dịch hỗ trợ trên bộ tại một trong những tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới, và một cuộc đột kích của lực lượng đặc nhiệm vào các kho dự trữ uranium đại diện cho ba mức độ leo thang rất khác nhau, và cả ba phương án này được cho là đang cùng lúc được trình lên tổng thống.
Trong khi hướng đi quân sự ngày càng được đẩy mạnh, hướng đi ngoại giao cũng vậy. Chính quyền không chỉ gây sức ép lên Iran mà còn muốn các đồng minh cùng chia sẻ gánh nặng giữ cho eo biển Hormuz luôn thông thoáng khi điều kiện cho phép.
Hãng Reuters đưa tin ngày 30 tháng 4 rằng chính quyền Trump đang tích cực thúc đẩy các quốc gia khác thành lập một liên minh quốc tế để khôi phục quyền tự do hàng hải ở eo biển, trích dẫn một bức điện nội bộ của Bộ Ngoại giao.
Bức điện tín mô tả một sáng kiến mới có tên gọi là Cấu trúc Tự do Hàng hải, một nỗ lực chung của Bộ Ngoại giao và Lầu Năm Góc đã được Ngoại trưởng Marco Rubio phê duyệt. Bức điện tín mời các quốc gia đối tác đóng góp vào liên minh và coi nỗ lực này là bước đầu tiên hướng tới xây dựng một cấu trúc an ninh hàng hải hậu xung đột cho khu vực Trung Đông rộng lớn hơn. Eo biển Hormuz vẫn đóng cửa sau hai tháng xung đột, làm gián đoạn một phần đáng kể nguồn cung dầu khí toàn cầu và làm dấy lên lo ngại về việc giá năng lượng tăng cao kéo dài.
Pháp, Anh và các nước khác đã tổ chức các cuộc đàm phán sơ bộ về việc đóng góp vào liên minh. Tuy nhiên, một số quốc gia nói với Washington rằng họ chỉ sẵn lòng giúp mở lại eo biển sau khi xung đột kết thúc, một điều kiện cho thấy sự mong manh của ngoại giao trong vấn đề này. Bức điện dự kiến sẽ được chuyển giao bằng miệng cho các quốc gia đối tác trước ngày 1 tháng 5. Giá dầu đã tăng vọt do lo ngại rằng sự gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz có thể kéo dài, gây thêm áp lực lên cả Tehran và Washington trong việc tìm ra giải pháp trước khi thiệt hại kinh tế lan rộng hơn nữa trên toàn cầu.
Chiến lược đang hình thành ở đây có logic rõ ràng: duy trì lệnh phong tỏa như là thế trận siết chặt chính, xây dựng một liên minh quốc tế để Mỹ không phải gánh vác nhiệm vụ trên biển một mình, và giữ các phương án quân sự khả thi trong kho dự trữ để các nhà lãnh đạo Iran hiểu điều gì sẽ xảy ra nếu họ tiếp tục trì hoãn. Ông Trump không nói đùa về lệnh phong tỏa, và cuộc họp báo của CENTCOM hôm thứ Năm sẽ đảm bảo ông ấy cũng không nói đùa về các phương án thay thế. Liệu Iran có đánh giá đúng tình hình hay không giờ đây là câu hỏi thực sự duy nhất còn lại.