Iran ra tay bất ngờ, Tổng thống Mỹ Trump phân vân nên đánh tiếp hay dừng

[troopy]

Mong muốn của Tổng thống Mỹ Donald Trump về chấm dứt cuộc chiến với Iran bị thử thách nghiêm trọng, sau khi Tehran nổ súng vào các tàu chiến Mỹ và gây trở ngại lớn cho nỗ lực của Washington nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.


Một tàu tuần tra đi qua vùng biển nơi các tàu hàng neo đậu tại eo biển Hormuz, ngày 2/5. (Ảnh: AP)

Các quan chức Mỹ cho biết trong nhiều ngày qua, ông Trump dao động giữa 2 lựa chọn: Trừng phạt mạnh tay để ép Iran nhượng bộ trong vấn đề hạt nhân, hoặc tránh leo thang đáng kể để không lún sâu hơn vào xung đột Trung Đông.

Theo các quan chức, ông Trump không muốn thực hiện chiến dịch ném bom mới, thay vào đó ưu tiên giải pháp đàm phán nhằm chặn các bước tiến hạt nhân của Tehran cũng như chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tuần khiến giá nhiên liệu tăng cao.

Giờ đây, Tổng thống Mỹ Trump gần như buộc phải lựa chọn giữa việc ra lệnh triển khai đợt không kích mới vào Iran, hoặc bỏ qua những hành động khiêu khích của Tehran để tiếp tục theo đuổi ngoại giao.

Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 4/5, ông Trump cho thấy trước mắt sẽ giữ nguyên hiện trạng.

“Tôi gọi đó là một cuộc chiến nhỏ”, ông nói với các chủ doanh nghiệp nhỏ tại Nhà Trắng. Tổng thống Mỹ cho rằng cuộc chiến này là “một sự chệch hướng nhỏ, và mọi thứ đang diễn ra rất tốt”.

Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran bị thử thách từ ngày 4/5, khi quân đội Mỹ đáp trả các cuộc tấn công tại eo biển Hormuz. Sau khi Iran phóng tên lửa hành trình và các loại đạn khác vào tàu chiến Mỹ và tàu thương mại, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết họ đã sử dụng trực thăng Apache để đánh chìm các xuồng cao tốc Iran quấy rối hoạt động giao thông ở eo biển.

Nhận định bất ngờ về chương trình hạt nhân của Iran sau đòn tấn công của Mỹ, Israel
Nhận định bất ngờ về chương trình hạt nhân của Iran sau đòn tấn công của Mỹ, Israel
Sau những diễn biến hỗn loạn đó, ông Trump chưa tuyên bố Tehran vi phạm lệnh ngừng bắn, cho thấy ông có thể sẵn sàng bỏ qua hành động vừa qua của Iran. Thay vào đó, ông kêu gọi Hàn Quốc tham gia xử lý tình hình tại eo biển Hormuz sau khi 1 tàu của nước này trúng hỏa lực.

Ông Trump cũng thông báo sẽ có cuộc họp báo của các quan chức cấp cao Lầu Năm Góc trong ngày 5/5, giao cho Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và Tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân phụ trách, để nêu các bước đi tiếp theo của chính quyền.

Cùng ngày, ông Trump cho rằng Mỹ đang ở vị thế mạnh, dù lựa chọn nối lại chiến sự hay tiếp tục đàm phán với Tehran.

“Dù theo cách nào, chúng ta cũng thắng. Hoặc đạt được một thỏa thuận đúng đắn, hoặc chúng ta sẽ thắng rất dễ dàng về mặt quân sự”, ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình phát thanh Hugh Hewitt.

Trong khi đó, nhà lãnh đạo Mỹ đang chịu nhiều áp lực từ các đồng minh chính trị, những người muốn Mỹ tiến hành đòn tấn công trả đũa nhanh chóng. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham cho rằng Iran “chắc chắn” đã vi phạm lệnh ngừng bắn và Tổng thống nên đáp trả bằng một cuộc tấn công “lớn, mạnh, gây đau đớn và ngắn gọn”.

“Những hành động hôm nay không phù hợp với một chế độ muốn tìm giải pháp ngoại giao”, ông Graham tuyên bố.

Theo các quan chức, Tổng thống Trump không muốn quay lại kịch bản tấn công Iran, dù ngày càng thất vọng với việc Tehran không nhượng bộ trong vấn đề hạt nhân.

Trong các cuộc trao đổi gần đây với trợ lý, ông Trump bày tỏ không hài lòng khi việc phong tỏa eo biển Hormuz vẫn không buộc Tehran đáp ứng các yêu cầu về hạt nhân. Ông đã cân nhắc nhiều phương án quân sự, từ tấn công các mục tiêu còn lại trong danh sách của Lầu Năm Góc đến triển khai tàu hộ tống bảo vệ tàu chở dầu qua tuyến đường huyết mạch này.

Thay vào đó, ông đã phê duyệt kế hoạch cung cấp thông tin chi tiết cho tàu thương mại để giúp họ đi qua eo biển Hormuz an toàn. Quyết định này được xem là phương án trung dung giữa chiến tranh toàn diện và phong tỏa.

Chiến dịch mang tên “Dự án tự do” bắt đầu từ ngày 4/5 mà không có cam kết hỗ trợ từ đồng minh.

Chỉ sau vài giờ, Iran đã phóng tên lửa hành trình vào 2 tàu Hải quân Mỹ, đồng thời tấn công UAE. Trước đó, ông Trump cảnh báo trên mạng xã hội Truth Social rằng bất kỳ hành động cản trở nào đối với chiến dịch của Mỹ “sẽ phải bị đáp trả bằng vũ lực”.

Phủ bóng chuyến thăm Trung Quốc

Một số quan chức Mỹ và quốc tế nhận định ông Trump nhiều khả năng sẽ cho phép đáp trả quân sự trong vài ngày tới, dù nhà lãnh đạo Mỹ có vẻ vẫn dè dặt với việc triển khai chiến dịch không kích mới.

“Lời khuyên ban đầu rằng ném bom Iran sẽ mang lại chiến thắng nhanh chóng đã bị chứng minh là sai lầm. Tôi cho rằng giờ đây ông ấy hoài nghi về việc tiếp tục không kích”, ông Vali Nasr, chuyên gia về Iran tại Đại học Johns Hopkins, nhận định.

Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết, ông Trump vẫn để ngỏ mọi lựa chọn trong khi tiếp tục tìm kiếm giải pháp với Iran. “Tổng thống đang nắm mọi lợi thế khi các nhà đàm phán làm việc để đảm bảo Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân”, bà nói.

Việc Tổng thống Trump liên tục dao động giữa chiến tranh và thỏa thuận không ngăn chính quyền Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép từng bước với Iran.

Theo giới quan sát, ông Trump và một số trợ lý lo ngại căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz có thể phủ bóng cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tuần tới. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent vừa kêu gọi Bắc Kinh gây sức ép ngoại giao để buộc Tehran nới lỏng kiểm soát tuyến đường chiến lược này.

Tuần trước, Bộ Thương mại Trung Quốc chỉ đạo 5 nhà máy lọc dầu không tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ liên quan đến Iran, cho thấy Bắc Kinh khó có khả năng làm theo yêu cầu của Washington.

Thượng nghị sĩ Graham cũng kêu gọi ông Trump nêu vấn đề khủng hoảng tại eo biển trước khi tới Trung Quốc, cho rằng Bắc Kinh hỗ trợ kinh tế và vật chất cho Iran.

“Chúng ta muốn các mối quan hệ ổn định, nhưng sẽ không chấp nhận bị xem thường”, ông nói.

VietBF@sưu tập

thanks