Các thẩm phán Tòa án Tối cao Neil Gorsuch và Brett Kavanaugh đã đưa ra cảnh báo cho các thẩm phán tòa án cấp dưới, nhắc nhở họ không nên bất chấp các tiền lệ do tòa án tối cao thiết lập trong một loạt vụ án liên quan đến chính quyền của Tổng thống Donald Trump.
Thẩm phán Gorsuch viết: "Các thẩm phán tòa án cấp dưới đôi khi có thể không đồng ý với các quyết định của tòa án này, nhưng họ không bao giờ được phép bất chấp chúng."
Quyết định này liên quan đến việc ông Trump hủy bỏ gần 800 triệu đô la tiền tài trợ nghiên cứu của liên bang. Thẩm phán Kavanaugh đã tham gia vào phán quyết chỉ trích một tòa án cấp quận vì đã phớt lờ phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao.
Thẩm phán Gorsuch lưu ý rằng đây là “lần thứ ba trong vòng vài tuần tòa án này phải can thiệp vào một vụ án 'hoàn toàn bị chi phối' bởi một trong những tiền lệ của chính tòa án này”. Ông nói thêm, “Khi tòa án này đưa ra một phán quyết, nó tạo thành một tiền lệ đòi hỏi sự tôn trọng từ các tòa án cấp dưới”.
Quyết định này cho phép chính quyền tiếp tục đóng băng các khoản trợ cấp, đảo ngược phán quyết của Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ William Young, người đã đưa ra tuyên bố vô căn cứ rằng ông "chưa từng thấy sự phân biệt chủng tộc nào của chính phủ như thế này".
Các thẩm phán khác cũng đã chỉ trích các tòa án cấp dưới.
Thẩm phán Ketanji Brown Jackson và Thẩm phán Brett Kavanaugh cùng xuất hiện tại một sự kiện dành cho luật sư và thẩm phán được tổ chức tại tòa án liên bang, với sự điều hành của Thẩm phán cấp cao Tòa án Quận Hoa Kỳ Paul Friedman.
Phiên họp kéo dài một giờ nhanh chóng trở nên cởi mở hơn nhiều so với những cuộc trao đổi thân mật thường thấy mà Tòa án Tối cao hay thể hiện trước công chúng.
Thẩm phán Jackson đã chỉ trích mạnh mẽ việc tòa án ngày càng dựa nhiều vào các phán quyết khẩn cấp được gọi là "hồ sơ bóng tối", cho phép các thẩm phán hành động mà không cần xem xét đầy đủ hồ sơ, tranh luận miệng hoặc các ý kiến bằng văn bản chi tiết.
Trong khi các vụ kiện tụng đầy đủ vẫn đang tiếp diễn ở các tòa án cấp dưới, tòa án ngày càng sử dụng quy trình khẩn cấp để giải quyết các tranh chấp quan trọng liên quan đến các chính sách quốc gia trọng đại.
Bà Jackson đã bày tỏ sự chỉ trích kiên quyết của mình đối với xu hướng can thiệp vào giai đoạn khẩn cấp của tòa án trong các vụ án nhạy cảm về chính trị.
“Tôi cảm thấy việc tòa án ngày càng sẵn lòng can thiệp… là một vấn đề thực sự đáng tiếc.”
Bà mô tả quy trình khẩn cấp là “một kiểu thủ tục méo mó” và cho rằng nó “không phục vụ tốt cho tòa án hay đất nước này”.
Jackson lập luận rằng số lượng đơn xin khẩn cấp gửi đến các thẩm phán có thể giảm nếu tòa án ngần ngại hơn trong việc chấp thuận chúng.
Bà cũng cho rằng sự can thiệp thường xuyên của Tòa án Tối cao có thể ảnh hưởng đến cách các thẩm phán tòa án cấp dưới tiếp cận các tranh chấp mang tính chính trị, có khả năng dẫn đến việc họ đưa ra các phán quyết rộng hơn để chuẩn bị cho việc xem xét của Tòa án Tối cao.
Jackson cho biết các tòa án cấp dưới có thể chịu áp lực phải ban hành các lệnh cấm trên phạm vi toàn quốc nếu họ tin rằng Tòa án Tối cao có khả năng can thiệp.
Thẩm phán Kavanaugh bác bỏ những lời chỉ trích và bảo vệ trách nhiệm của tòa án trong việc hành động khi có các đơn xin khẩn cấp, tuyên bố: "Không ai trong chúng ta thích điều này cả."
Thẩm phán Kavanaugh cho rằng tòa án không thể đơn giản bỏ qua các yêu cầu khẩn cấp một khi chúng đã đến tay các thẩm phán. Ông lập luận rằng việc từ chối hành động sẽ cho phép một phán quyết của tòa án cấp dưới chi phối chính sách quốc gia.
Các phán quyết khẩn cấp từ các tòa án cấp dưới ngày càng nhiều đã ngăn chặn các hành động của tổng thống trên toàn quốc thông qua các lệnh cấm trên phạm vi toàn quốc. Thẩm phán Kavanaugh cho biết Tòa án Tối cao phải phản hồi khi những phán quyết đó ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách liên bang.
Ông cũng lưu ý rằng sự gia tăng các vụ kiện khẩn cấp không chỉ xảy ra dưới thời chính quyền Trump.
Ông Kavanaugh cho biết tòa án đã chấp thuận những yêu cầu tương tự từ chính quyền Biden, mặc dù với tỷ lệ thấp hơn một chút.
Ông lập luận rằng số lượng đơn xin trợ cấp khẩn cấp ngày càng tăng phản ánh một sự thay đổi rộng hơn trong cách các tổng thống hiện đại điều hành đất nước.
Các tổng thống thuộc cả hai đảng ngày càng dựa nhiều hơn vào các sắc lệnh hành pháp và các biện pháp hành chính để thực thi chính sách.
Ông Kavanaugh cho rằng xu hướng đó một phần xuất phát từ việc Quốc hội gặp khó khăn trong việc thông qua luật trong một môi trường chính trị chia rẽ sâu sắc.
Ông nói rằng, khi Quốc hội không thể hành động, các tổng thống thường tìm cách thúc đẩy chính sách thông qua quyền hành pháp.
Những hành động hành pháp đó thường xuyên phải đối mặt với những thách thức pháp lý ngay lập tức tại tòa án liên bang. Ông Kavanaugh cho biết động thái đó đã biến ngành tư pháp thành chiến trường trung tâm cho các tranh chấp chính trị và chính sách.
Ông cũng lưu ý rằng trong một số trường hợp, tòa án đã chọn lắng nghe toàn bộ lập luận thay vì đưa ra phán quyết khẩn cấp nhanh chóng. Cách tiếp cận đó cho phép các thẩm phán đưa ra lời giải thích dài hơn và lý luận pháp lý chi tiết hơn trong những vụ án đặc biệt quan trọng.
Thẩm phán Kavanaugh ca ngợi Chánh án John Roberts vì đã khéo léo xử lý những căng thẳng trong tòa án. Ông nói rằng Roberts đã nỗ lực duy trì uy tín thể chế của tòa án giữa áp lực chính trị gay gắt.
Mới đây, Chánh án Roberts đã đưa ra một tuyên bố bác bỏ lời kêu gọi từ một số đồng minh của Trump về việc luận tội các thẩm phán đã ra phán quyết chống lại chính quyền. Chánh án cho rằng việc luận tội không nên được sử dụng như một phản ứng đối với những bất đồng về các phán quyết của tòa án.
Jackson thừa nhận rằng vấn đề của tòa án rất phức tạp.
“Chắc chắn không có câu trả lời dễ dàng nào cả.”
Trước đó, Thẩm phán Samuel Alito cho rằng một thẩm phán liên bang đã phạm phải "hành vi kiêu ngạo tư pháp" trong một vụ án liên quan đến một chính sách khác của chính quyền Trump.