World Cup 2026 là cỗ máy kiếm tiền lớn nhất lịch sử

[pizza]

World Cup 2026 có thể mang lại 13 tỷ USD, với nguồn thu chủ yếu từ bản quyền truyền hình, tài trợ và bán vé, cho thấy quy mô thương mại chưa từng có của giải đấu.


Toàn cảnh phiên họp tại Đại hội FIFA lần thứ 76 diễn ra ở Trung tâm Hội nghị Vancouver (Canada) ngày 30/4. Ảnh: Jennifer Gauthier/Reuters.
World Cup 2026, giải đấu mà Chủ tịch FIFA Gianni Infantino từng gọi là “sự kiện vĩ đại nhất mà nhân loại từng chứng kiến” đang dần hiện rõ như kỳ thể thao có khả năng sinh lời cao nhất lịch sử.

Trong nhiều năm qua, FIFA liên tục nâng dự báo doanh thu. Báo cáo tài chính mới nhất cho thấy tổ chức này ước tính thu về khoảng 13 tỷ USD trong chu kỳ bốn năm, khép lại bằng giải đấu mùa hè này, riêng năm 2026 đóng góp gần 9 tỷ USD. Để so sánh, Thế vận hội Mùa hè 2024 chỉ tạo ra khoảng 4,48 tỷ euro, tương đương 5,24 tỷ USD.

Từ mức tăng trưởng 18% giữa World Cup 2018 tại Nga và kỳ 2022 ở Qatar, đạt tổng doanh thu 7,5 tỷ USD, FIFA dự báo con số này sẽ tiếp tục tăng thêm 73% sau mùa hè năm nay. Việc vượt mục tiêu trong giai đoạn 2022-2026 cũng khiến tổ chức này nâng ngân sách cho chu kỳ bốn năm tiếp theo lên 14 tỷ USD.

Ricardo Fort, chuyên gia tư vấn tài trợ từng làm việc với các thương hiệu như Visa và Coca-Cola trong các thỏa thuận với FIFA, nhận định rằng nếu gạt sang một bên những tranh cãi và yếu tố chính trị, hiệu quả hoạt động của đội ngũ thương mại FIFA là rất đáng chú ý.

Những 'cỗ máy in tiền' của FIFA
Bản quyền truyền hình toàn cầu vẫn là nguồn thu lớn nhất của FIFA. Doanh thu dự kiến vượt mức 3,4 tỷ USD tại Qatar và 3,1 tỷ USD ở Nga trước đó. Việc mở rộng số đội từ 32 lên 48 là động lực chính cho tăng trưởng.

Số trận World Cup 2026 tăng từ 64 lên 104 giúp FIFA có nhiều nội dung hơn để bán cho các đài truyền hình. Khung giờ thi đấu cũng thuận lợi hơn cho thị trường Bắc Mỹ và châu Âu.

Bên cạnh quy mô và địa điểm, FIFA còn có thêm các bước đi mới. Lần đầu tiên, bản quyền World Cup nữ được bán riêng như một tài sản độc lập. Tổ chức này cũng bán quyền phát trực tiếp 10 phút đầu mỗi trận trên TikTok và YouTube nhằm thu hút khán giả trẻ về với truyền hình.

Nguồn thu lớn thứ hai là bán vé và các gói tiếp khách VIP, ước đạt khoảng 3 tỷ USD, con số này tăng vọt so với mức 950 triệu USD thu được tại Qatar. Số lượng trận đấu lớn hơn và nhu cầu mạnh mẽ từ thị trường Bắc Mỹ là những yếu tố then chốt, đặc biệt cho phép FIFA đẩy giá vé lên mức chưa từng thấy.

Trong khi chính sách định giá linh hoạt của FIFA khiến việc tính giá vé trung bình trở nên vô nghĩa. heo đơn khiếu nại của Football Supporters Europe gửi Ủy ban châu Âu tháng trước, một cổ động viên khuyết tật muốn theo dõi đội tuyển từ vòng đầu đến chung kết phải chi ít nhất 6.900 USD, cao gấp 5 lần so với kỳ trước.

Ở trận chung kết ngày 19/7 tại sân MetLife ở New Jersey (Mỹ), vé cao nhất có giá 10.990 USD, gần gấp 7 lần mức cao nhất tại chung kết World Cup 2022. FIFA cho biết vẫn có hơn 1.000 vé được bán với giá 60 USD. Trong hồ sơ đăng cai năm 2018, Mỹ, Canada và Mexico từng ước tính giá vé trung bình trận chung kết sẽ là 1.408 USD.

Dù gây nhiều tranh cãi, nhu cầu vẫn vượt xa nguồn cung. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cho biết tổ chức này nhận hơn 500 triệu đơn đăng ký cho khoảng 7 triệu chỗ ngồi, dù vẫn còn vé đang được bán. Giải đấu diễn ra tại 16 thành phố, gồm 11 ở Mỹ, 3 ở Mexico và 2 ở Canada.

Ông cũng nói thêm lượng đăng ký trong 4 tuần tương đương 1.000 kỳ World Cup, vé được đặt từ hơn 200 quốc gia. Giá niêm yết có thể tăng hoặc giảm do cơ chế thị trường, nhưng nhu cầu vẫn rất lớn.

FIFA cũng thu lợi lớn từ các đối tác và nhà tài trợ, dự kiến mang về 2,7 tỷ USD, cùng 670 triệu USD từ bản quyền thương hiệu. Romy Gai, Giám đốc kinh doanh của FIFA, chia sẻ tại Hội nghị Kinh doanh Bóng đá ở Atlanta tháng trước: "Chúng tôi chứng kiến sự quan tâm chưa từng có từ các thương hiệu trên toàn cầu. Đây đã là chương trình thương mại thành công nhất trong lịch sử FIFA, và đà phát triển vẫn chưa dừng lại."

FIFA đã ký 16 hợp đồng đối tác toàn cầu với các thương hiệu như Adidas, Aramco và Coca-Cola, cùng nhiều hợp đồng khu vực và địa phương.

Theo chuyên gia Ricardo Fort, điểm đáng chú ý là cách bán bản quyền linh hoạt. Doanh nghiệp có thể mua gói cơ bản rồi trả thêm để mở rộng quyền lợi, như tổ chức trải nghiệm World Cup cho khách mời hoặc ký hợp đồng ở nhiều khu vực.

Tiền chảy về đâu?
Là tổ chức phi lợi nhuận, FIFA cho biết sẽ tái đầu tư ít nhất 11,67 tỷ USD trong tổng doanh thu 13 tỷ USD để phát triển bóng đá toàn cầu. Con số này tăng 20% so với chu kỳ trước, nhưng cách phân bổ vẫn gây tranh cãi.

Khoảng 2,7 tỷ USD được phân bổ trực tiếp cho 211 liên đoàn thành viên và 6 liên đoàn châu lục. Nhiều ý kiến cho rằng cơ chế này giúp ban lãnh đạo hiện tại duy trì ảnh hưởng. Chi phí lớn nhất của FIFA là tổ chức các giải đấu. Tổng ngân sách trong 4 năm qua lên tới 7,6 tỷ USD. Riêng World Cup 2026 chiếm 3,8 tỷ USD, bao gồm chi phí vận hành và tiền thưởng.

Theo cơ chế mỗi liên đoàn một phiếu, mọi liên đoàn quốc gia từ Anh đến San Marino đều nhận 5 triệu USD mỗi chu kỳ 4 năm để duy trì hoạt động. Họ có thể xin thêm tối đa 3 triệu USD cho các dự án riêng. Sáu liên đoàn châu lục nhận 60 triệu USD mỗi chu kỳ để phát triển bóng đá khu vực.

Ngoài khoản hỗ trợ này, bên hưởng lợi trực tiếp từ giải đấu mùa hè chưa thực sự rõ ràng. FIFA từng công bố tăng quỹ thưởng thêm 50% so với World Cup 2022, lên 727 triệu USD. Mỗi đội trong 48 đội dự kiến nhận ít nhất 10,5 triệu USD, còn đội vô địch nhận 50 triệu USD.

Tuy nhiên, theo thông tin từ The Guardian, nhiều quốc gia không hài lòng với mức chi trả và lo ngại sẽ thua lỗ khi tham dự. Tuần trước, báo này cho biết FIFA đã sẵn sàng tăng thêm tiền thưởng và phí tham dự. Tại cuộc họp Hội đồng FIFA ở Vancouver ngày 28/4, các bên thống nhất tăng thêm 15%, nâng tổng quỹ lên 871 triệu USD, mức đảm bảo cho mỗi đội cũng tăng lên 12,5 triệu USD.

FIFA cũng đã tiến hành đàm phán vào phút chót để miễn thuế liên bang Mỹ cho các liên đoàn. Trước đó, phía Mỹ yêu cầu các liên đoàn chịu thuế 21%, còn thu nhập của cầu thủ có thể bị đánh thuế tới 37%. Ngoài ra còn có thuế bang và địa phương. Trong khi đó, Canada và Mexico đã miễn thuế cho các đội thi đấu trên lãnh thổ của họ.

FIFA được cho là đã đạt thỏa thuận miễn thuế liên bang. Tuy nhiên, mức thuế tại các bang và thành phố vẫn khác nhau, khiến gánh nặng tài chính không đồng đều.

Chuyên gia thuế Oriana Morrison, người tư vấn cho các liên đoàn Brazil và Bồ Đào Nha, cho biết một năm trước FIFA từng cam kết sẽ có thỏa thuận để không ai phải đóng thuế. Tuy nhiên, tại Mỹ, việc miễn thuế cho các tổ chức thể thao vấp phải nhiều phản đối.

Bà cho biết FIFA được miễn thuế tại Mỹ từ World Cup 1994, nhưng các liên đoàn thành viên và cầu thủ thì không. Các đoàn đại biểu chỉ được miễn nếu đến từ quốc gia có hiệp định thuế với Mỹ. Vì vậy, FIFA và cơ quan thuế Mỹ mới là những bên hưởng lợi lớn nhất.

Căng thẳng với các thành phố đăng cai
Mâu thuẫn giữa nhiều thành phố đăng cai tại Mỹ và FIFA đã gia tăng rõ rệt trong một năm qua. Theo hợp đồng, FIFA giữ toàn bộ nguồn thu từ bản quyền truyền hình, tài trợ, bán vé và cả các dịch vụ tại sân như phí đỗ xe. Trong khi đó, các thành phố phải tự chi trả cho an ninh, an toàn và bảo vệ.

Đầu tháng này, Thống đốc bang New Jersey Mikie Sherrill chỉ trích FIFA vì không hỗ trợ chi phí vận chuyển. Tranh cãi nổ ra sau khi hệ thống NJ Transit công bố giá vé khứ hồi từ Manhattan đến sân New York New Jersey là 150 USD. Bà cho rằng nếu không áp mức giá này, khoản chi 48 triệu USD sẽ phải chuyển sang người nộp thuế, điều bà không chấp nhận.

Chi phí tăng cao cũng khiến nhiều thành phố hủy hoặc thu hẹp kế hoạch tổ chức Lễ hội cổ động viên của FIFA. Sự kiện dự kiến tại công viên Liberty State ở New York đã bị hủy hoàn toàn. Trong số các thành phố còn lại, chỉ Philadelphia và Houston tổ chức lễ hội kéo dài 39 ngày như yêu cầu ban đầu.

Một nhân vật luôn xuất hiện xuyên suốt các hoạt động là Chủ tịch FIFA Gianni Infantino. Báo cáo tài chính năm 2025 cho thấy tiền thưởng của ông đã tăng từ 2 triệu lên 3 triệu USD nhờ thành công của FIFA Club World Cup, nâng tổng thu nhập lên khoảng 6 triệu USD mỗi năm. Nhiều khả năng con số này sẽ tiếp tục tăng sau World Cup 2026.

VietBF@ sưu tập