Mười Hương là tướng t́nh báo nổi tiếng, nhưng ít người biết Việt Nam có một nữ t́nh báo với những chiến công lẫy lừng.
Người vẽ bản đồ pḥng ngự Nam vĩ tuyến 17
Nữ t́nh báo đó không ai khác là đại tá, anh hùng LLVT Đinh Thị Vân. Bà nguyên là huyện ủy viên huyện Xuân Trường, Nam Định, hoạt động từ trong kháng chiến chống Pháp. Năm 1954, bà bắt đầu được điều sang công tác t́nh báo rồi theo đoàn người di cư vào Nam đặt cơ sở hoạt động t́nh báo từ năm 1955.
Lưới t́nh báo do bà xây dựng đă cung cấp cho quân ta nhiều tin tức có giá trị góp phần vào chiến công chung của ngành t́nh báo, mặc dù bà chưa một ngày học qua nghiệp vụ điệp viên. Một trong những thành tích đáng kể là điều tra tỉ mỉ hệ thống pḥng ngự của quân đội Sài G̣n ở Nam vĩ tuyến 17 trong giai đoạn 1959 - 1960.
Thời điểm này, ta bắt đầu mở đường Trường Sơn vào Nam, rất cần những thông tin về sự bố pḥng của quân đội Sài G̣n ở nam vĩ tuyến 17. Ngoài ra, c̣n cần t́m hiểu xem đối phương đă biết những ǵ về việc quân ta xuất hiện ở Hạ Lào. Nhiệm vụ đó được cấp trên giao cho Đinh Thị Vân.
Thiếu tá Đinh Thị Vân trong dịp phong anh hùng LLVT năm 1970. Ảnh: Wikipedia.
Bà Vân tức tốc rời Sài G̣n khi Tết Kỷ Hợi (1959) đến gần. Bà t́m đến một thành viên trong lưới của ḿnh là Đinh Thế Phiệt. Người này từng là sĩ quan chỉ huy cấp đại đội ở trong sư đoàn 1 Sài G̣n. Mặc dù hiện tại Phiệt đă bị loại ngũ do để cho lính đánh nhau với đàn em của Ngô Đ́nh Cẩn nhưng vẫn có quan hệ rất thân thiết với nhiều sĩ quan trong sư đoàn 1 – là đơn vị chính pḥng thủ ở Nam sông Bến Hải.
Trong vai mẹ nuôi của Phiệt, bà Vân cùng với Phiệt ra Huế giả làm người đi du lịch, nhưng thực chất là để làm nhiệm vụ. Ở Huế, Phiệt đến thăm các sĩ quan bạn bè cũ. Phiệt mang theo cả máy ảnh nói là để chụp ảnh kỷ niệm nhưng cũng là để lợi dụng chụp những sự bố trí trong các doanh trại, hệ thống pḥng ngự. Nhờ thế, chẳng bao lâu, một hệ thống pḥng ngự của sư đoàn 1 đă bị bà Vân và Phiệt ghi nhớ hết.
Bà Vân lại hướng dẫn Phiệt t́m cách rủ viên tiểu đoàn trưởng tên Thọ ra giới tuyến thăm chiến hữu để t́m hiểu hệ thống pḥng ngự ở Nam sông Bến Hải. Trong hồi kư Tôi đi làm t́nh báo, bà kể: “Tôi đă nhắc cậu Phiệt rủ Thọ ra thăm mấy đứa bạn ngoài giới tuyến. Hôm qua, hắn hứa rồi nhưng chưa quyết định ngày nào th́ sáng nay, Thọ đánh xe tới. Hắn chạy xăm xăm vào nhà ghé sát tai cậu Phiệt hỏi: Có đi giới tuyến thăm mấy thằng ngoài đó không? - Cám ơn anh, thế th́ c̣n ǵ bằng. Tôi nghe hai người tṛ chuyện với nhau mà ḷng th́ khấp khởi mừng. Như vậy th́ mọi việc chắc chắn sẽ thuận buồm xuôi gió.
Thế là toàn bộ tuyến pḥng ngự từ Huế ra đến Gio Linh, vị trí các trung đoàn, hệ thống công sự, băi ḿn cậu Phiệt đă nắm được khá chắc. Thọ c̣n để lộ cho Phiệt biết một số dự án tác chiến, hướng triển khai của các trung đoàn bộ binh. Phiệt đă quen địa h́nh nên nhận thức được rất nhanh”.
Với yêu cầu thứ 2 của cấp trên đặt ra, Phiệt không mấy khó khăn để ḍ la. Trong một buổi tối sau khi cơm nước xong, Thọ và Phiệt vẫn ngồi th́ thầm với nhau chuyện quân sự. Chính lúc này, Thọ đă tiết lộ cho Phiệt biết về tin tức có sự xuất hiện của đối phương ở Hạ Lào. Thọ nói: “Có độ 5 tiểu đoàn thôi. Các ông trên chỉ thông báo đến cấp trung đoàn, nhưng có thằng tiểu đoàn trưởng nào mà không biết, 5 tiểu đoàn nhưng có thể không phải tất cả quân chiến đấu”.
Bà Đinh Thị Vân (đứng giữa) trong dịp phong anh hùng LLVT. Ảnh: Batinh.com.
Thực tế, Phiệt đă ḍ hỏi được thông tin này từ một sĩ quan khác nhưng vẫn muốn duyệt lại qua Thọ để xem sự nhận định trong đám sĩ quan sư đoàn 1 có thống nhất không để nắm rơ xem đối phương đă biết về hoạt động của ta ở Hạ Lào đến mức độ nào.
Rơ ràng ở vào thời điểm đó, việc nắm rơ hệ thống pḥng ngự cho đến kế hoạch triển khai của các đơn vị quân đội Sài G̣n ở Nam vĩ tuyến 17 có giá trị rất to lớn. Có những thông tin ấy, ta sẽ chủ động hơn trong việc xác định các hướng xâm nhập vào Nam sao cho an toàn.
Lập nhiều chiến công lẫy lừng
Ngoài vụ trên, Đinh Thị Vân cùng với mạng lưới của ḿnh c̣n lập nhiều chiến công khác. Chẳng hạn thông tin kịp thời về việc Mỹ sẽ đổ quân vào Nam Việt Nam sau khi chiến lược chiến tranh đặc biệt thất bại hay biết trước được kế hoạch của cuộc hành quân Junction City (Gian-Xơn-Xi-Ty) giúp quân ta chủ động đối phó làm thất bại âm mưu của chúng.
Để có được những thành công đó, Đinh Thị Vân đă dày công xây dựng một mạng lưới t́nh báo rất kỳ công. Đó là một việc làm rất lâu dài và cẩn trọng. Chẳng hạn để tạo tai mắt ở trong lực lượng không quân Sài G̣n, bà đă cho Đinh Văn Đoan nộp hồ sơ thi vào ngành này khi nó bắt đầu tuyển người và đă hướng dẫn cho Đoan những cách để làm sao lấy được ḷng tin của các sĩ quan. Có lúc người ta thấy Đoan có tài năng định cho đi học lái máy bay, bà lại phải bày cách cho Đoan từ chối v́ làm công việc văn thư mới dễ lấy tin tức.
Hay như trung úy Hà Đăng, vốn dĩ là con của một cơ sở cùng di cư năm 1955 với bà và khi c̣n nhỏ được bà đón về nhận làm con nuôi. Bà đă kiên tŕ thổi vào tâm hồn Hà Đăng từ khi c̣n thơ ḷng tin và sứ mệnh phục vụ tổ quốc. Bởi thế lớn lên Hà Đăng đă đi học trường vơ bị Thủ Đức rồi ra làm đại đội trưởng 1 đơn vị ở sư đoàn 5. Trong vị trí đó, anh đă nhiều lần báo cho quân ta biết trước những cuộc càn, hành quân của địch.
Vào năm 1959 đến 1964, bà bị bắt giam do sơ hở trên đường đi công tác. Tuy nhiên suốt 5 năm giam giữ với đủ các ngón nghề từ tra tấn thể xác đến ru ngủ tinh thần, bọn an ninh của quân đội và Đoàn công tác miền Trung của Dương Văn Hiếu vẫn không moi được chút tin tức nào từ bà. Trái lại, ở trong trại Lê Văn Duyệt, bà c̣n nhiều lần lên tiếng đấu tranh với các thủ đoạn tâm lư chiến của địch để thức tỉnh các anh em bị ru ngủ. Măi đến năm 1964, do chính trường Sài G̣n lục đục đảo chính nhau liên miên, bà mới được thả ra.
Bà Vân (X) chia tay các đồng chí ở chiến khu Dương Minh Châu để ra Bắc năm 1969. Ảnh: Batinh.com.
Được tự do, bà liền xốc lại mạng lưới của ḿnh và hoạt động tích cực. Đặc biệt, trong kế hoạch Mậu Thân, lưới t́nh báo của bà đă đóng góp nhiều thông tin cho Bộ chỉ huy chiến dịch về sự bố pḥng của Sài G̣n và sự hiểu biết của địch về kế hoạch của ta. Do sức khỏe giảm sút v́ bị tra tấn dă man, tháng 3/1969, bà được tổ chức đưa ra Bắc để điều trị và làm công tác huấn luyện t́nh báo. Một năm sau, ngày 25/8/1970, Nhà nước phong danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân để ghi nhớ công lao của bà.
TM
Tiết lộ về nữ t́nh báo nức tiếng của Việt Nam
