Ứng phó cùng trẻ khi chảy máu cam

[Romano]

Bên cạnh việc đề ra một chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ dưỡng chất thì những lời vỗ về yêu thương, động viên từ ba mẹ cũng là động lực giúp trẻ vượt qua được nỗi sợ hãi mỗi khi hiện tượng chảy máu cam tái diễn

Chảy máu cam là hiện tượng thường gặp ở trẻ nhỏ. Mặc dù bệnh không tác động nhiều đến sức khỏe nhưng vẫn làm ba mẹ thấy hoang mang còn bé lại rơi vào tâm trạng hoảng sợ vì quá lo lắng. Do đó, ba mẹ cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản để sơ cứu cho con trẻ khi gặp phải tình huống chảy máu cam đột ngột.


NGUYÊN NHÂN GÂY CHẢY MÁU CAM Ở TRẺ
Mũi là phần đầu của cơ quan hô hấp, có nhiệm vụ lọc, làm ẩm và sưởi ấm không khí trước khi chuyển sâu vào bên trong để thực hiện quá trình hô hấp. Nó còn giữ chức năng lấy oxy và thải khí cacbonic giúp cơ thể duy trì nhịp thở đều đặn. Vì thế, khi mũi bị chấn thương hay gặp các vấn đề rắc rối, dù nhỏ cũng ảnh hưởng tới khả năng hít thở của mỗi người. Để tìm ra hướng giải quyết, việc đầu tiên ba mẹ nên làm là xác định nguyên nhân chính gây tổn thương mũi ở trẻ, nhằm tìm được biện pháp xử trí phù hợp:

Chấn thương: Mũi là nơi tập trung nhiều mao mạch, vì thế khi vui chơi hoặc đi lại, vô tình trẻ bị chấn thương hay va đập vào phần mũi. Quá trình tác động này sẽ khiến cho các mạnh máu bị vỡ.

Do dị vật: Một số trẻ nhỏ trong quá trình chơi đùa thường vô ý nhét các dị vật là các loại hạt như đậu, lạc, hạt cườm, bi… vào hốc mũi. Các vật này sẽ khiến cho lớp da non bên trong mũi bị tổn thương, xây xước hoặc rách rồi chảy máu.

Nguyên nhân sinh lý: Chứng chảy máu cam diễn ra thường xuyên hơn vào mùa hè. Nhiệt độ của thời tiết làm cho cơ thể trẻ trở nên nóng và sinh nhiệt cao hơn đồng thời xuất hiện các triệu chứng khó chịu trong người. Lúc này, trẻ thường có thói quen lấy tay dụi hoặc cho vào mũi, vô tình làm cho lớp chất nhầy bảo vệ bề mặt niêm mạc mũi bị tổn thương, các mạch máu dần bị vỡ và máu sẽ chảy ra. Dùng thuốc quá nhiều do gặp phải chứng cảm cúm, thương hàn, sốt xuất huyết, tim mạch… cũng khiến trẻ gặp phải tình trạng chảy máu cam.

LÀM GÌ KHI TRẺ NHỎ BỊ CHẢY MÁU CAM
Chảy máu cam thường không có một dấu hiệu nào được báo trước. Lúc trẻ đang chơi đùa, ăn uống, ngồi học bài và có khi là đang ngủ… hiện tượng chảy máu cam vẫn có thể xuất hiện. Khi gặp triệu chứng chảy máu cam, hầu hết các bé đều rơi vào trạng thái hoang mang, hoảng hốt. Vì thế, để giúp trẻ thoát khỏi sự lo lắng, ba mẹ nên bình tĩnh, nhẹ nhàng vỗ về an ủi bé. Đồng thời hướng dẫn bé ngồi thẳng lưng, hơi ngửa cổ về phía sau một chút, dùng hai tay bịt mũi trẻ thật chặt ngăn cho máu không chảy tiếp. Không nên ngửa quá về phía sau, máu sẽ chảy
vào hộc mũi và bao tử, có thể gây cảm giác khó chịu cho trẻ. Mẹ nên dùng bông gòn sạch bịt vào lỗ mũi và căn dặn trẻ không được nuốt máu, nếu không sẽ dẫn tới việc ói mửa, đau bụng. Nên giữ trẻ trong tư thế này khoảng 10 phút, đến khi đảm bảo máu không chảy nữa mới thôi. Nếu trường hợp đã sơ cứu nhưng máu vẫn tiếp tục chảy không ngừng thì có khả năng trẻ đã mắc phải bệnh hemophilie hoặc xuất huyết giảm tiểu cầu, cách tốt nhất là nên đưa trẻ tới bác sĩ để được tư vấn và điều trị đúng cách. Tuyệt đối không để trẻ cho các dị vật vào trong hốc mũi, vừa tổn thương vùng mũi vừa làm giảm khả năng đường hô hấp. Việc giữ và cân bằng nhiệt độ cho cơ thể trẻ dù là trong mùa nắng hay lạnh cũng nên được chú trọng. Khi máu đã ngưng hẳn, hãy dùng bông sạch thấm nước muối sinh lý, vắt hơi khô rồi lau nhẹ mũi. Một tuần mẹ nên làm vệ sinh mũi cho trẻ 1-2 lần, nhưng không nên làm nhiều quá sẽ khiến cho viêm mạc mũi mất đi lớp nhầy bảo vệ và dễ bị tổn thương hơn. Nên đưa trẻ tới bác sĩ khi trẻ gặp phải tình trạng chảy máu nhiều, nhanh hoặc có những triệu chứng kèm theo như: nôn ói, nổi mẩn đỏ, mệt, khó thở, da xanh nhợt nhạt, nhức đầu, hoa mắt… Ba mẹ chỉ nên sơ cứu để hạn chế khả năng chảy máu chứ không nên tự ý cho trẻ uống thuốc.. Đừng quá chủ quan nếu hiện tượng chảy máu cam ở trẻ vẫn diễn ra thường xuyên với
tần suất nhiều hơn. Trong trường hợp này, có khả năng trẻ đang xuất hiện các dấu hiệu của bệnh ung thư máu, rối loạn máu hay ung bướu vùng mũi… Những trường hợp này cần đưa trẻ đi khám ngay để hạn chế tình trạng bệnh nặng hơn.

Chế độ ăn uống: Đây cũng là một trong những việc cần làm của ba mẹ khi trẻ mắc phải chứng chảy máu cam. Thực phẩm không chỉ giúp trẻ bổ sung thêm lượng máu đã mất mà còn giúp cơ thể giảm thiểu được tình trạng nóng bức, khó chịu. Đặc biệt là các loại rau, củ, quả tươi, chứa nhiều vitamin C, canxi như cam, chanh, quýt,
bông cải xanh, khoai tây, cà chua, hoa kim châm, cá thu, cá trích, cá bơn sao… Để trẻ không thấy ngán, mẹ nên chế biến đa dạng các loại thực phẩm này dưới nhiều hình thức khác nhau như ăn sống, ép lấy nước uống hoặc nấu canh, súp... Một số trường hợp khác, ba mẹ có thể cho trẻ uống thêm vitamin C theo chỉ định và liều lượng mà bác
sĩ đã hướng dẫn. Một vài bài thuốc cổ truyền từ hoa hòe, hoa kim châm, lá sen… đem hãm lấy nước uống cũng giúp ngăn ngừa việc chảy máu cam ở trẻ rất hữu hiệu. Ngoài ra, nên hạn chế cho trẻ ăn các thức ăn nóng như ớt, tiêu, các loại nước ngọt có ga… Một chế độ ăn uống đầy đủ chất, hợp lý cùng những biện pháp chăm sóc con trẻ tốt trong thời tiết chuyển giao sẽ giúp trẻ hạn chế được nhiều bệnh tật. Chảy máu cam tuy không ảnh hưởng
lớn tới sức khỏe nhưng dễ khiến trẻ hoang mang, sợ hãi, làm gián đoạn đến quá trình học tập và sinh hoạt. Trong nhiều trường hợp, bệnh kéo dài sẽ làm mất máu, nặng hơn là nguy cơ mắc chứng u xơ vòm mũi họng.

NHỮNG BÀI THUỐC DÂN GIAN CHỮA CHẢY MÁU CAM

- Một tuần khoảng 3-4 lần, lấy ngó sen tươi hầm cùng móng giò hoặc lươn nấu cùng lá ngải cứu cho trẻ ăn
cũng giúp trẻ hạn chế được tình trạng chảy máu cam.
- Lá hoa hiên (hoa kim châm) rửa sạch, ép lấy nước hoặc cho vào nồi, cô đặc lại, lấy nước đó cho trẻ uống trong ngày, bệnh sẽ thuyên giảm. Tuy nhiên, không nên cho trẻ ăn hoa hiên chưa qua chến biến vì có khả năng gây ngộ độc.

- Khi trẻ chảy máu cam, mẹ có thể lấy lá xương sông, lá dâu, lá nho non hoặc lá bạc hà còn tươi, vò nát cho vào hốc mũi sẽ có tác dụng cầm máu.
- Cung cấp nước thường xuyên để giữ độ ẩm cũng là biện pháp mẹ nên làm cho trẻ để ngăn ngừa chảy máu cam.

Sơn Ý
MNVN