USA Mỹ có thể sắp có nữ đại sứ đầu tiên tại Hà Nội (gốc Hàn Quốc)

[Gibbs]

Những ngày qua, mạng xã hội lan truyền hình ảnh kèm dòng chữ khẳng định “đây sẽ là đại sứ Mỹ tại Việt Nam”. Thực tế, nhân vật được nhắc tới – bà Jennifer Wicks McNamara – hiện là ứng viên (nominee) Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam và vẫn đang chờ Thượng viện phê chuẩn để có thể chính thức nhậm chức.

Đề cử dành cho bà được phía chính quyền Tổng thống Donald Trump đưa lên tiến trình chuẩn thuận cuối năm 2025, và bà đã xuất hiện điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện. Tuy nhiên, thủ tục xác nhận thường kéo dài và có thể chịu tác động bởi lịch làm việc của Thượng viện, nên đến nay vẫn chưa “chốt” xong.

Nếu được phê chuẩn: bà McNamara sẽ kế nhiệm Đại sứ Marc Knapper và có thể là nữ đại sứ đầu tiên tại Hà Nội
Nếu Thượng viện thông qua, bà McNamara sẽ kế nhiệm Đại sứ Marc Knapper, người được phía truyền thông Việt Nam dẫn thông cáo cho biết dự kiến kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 18/1/2026.

Việc bổ nhiệm này còn mang ý nghĩa biểu tượng: bà McNamara có thể trở thành nữ đại sứ đầu tiên của Mỹ tại Hà Nội, trong bối cảnh quan hệ Việt–Mỹ đang ở giai đoạn dày đặc hợp tác sau khi nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện.

Bà Jennifer Wicks McNamara là ai? Một công chức liên bang lâu năm, “người làm việc phía sau cánh cửa”
Trong bản phát biểu điều trần, bà McNamara mô tả mình là người “lớn lên ở Minnesota”, bắt đầu sự nghiệp chính phủ hơn ba thập kỷ trước với Quân đội Mỹ tại Yongsan Garrison (Seoul, Hàn Quốc), rồi làm việc tại Hawaii và Fort Belvoir (Virginia).

Năm 2003, bà gia nhập Bộ Ngoại giao Mỹ. Đến 2012, bà trở thành Giám đốc Văn phòng Bổ nhiệm của Tổng thống (Office of Presidential Appointments) – một vị trí chuyên xử lý, thúc đẩy và điều phối các hồ sơ nhân sự cấp cao cần sự “cố vấn và đồng thuận” của Thượng viện. Bà cho biết đã tham gia hướng dẫn và thúc đẩy khoảng 1.000 hồ sơ nhân sự lãnh đạo cho Bộ Ngoại giao theo cơ chế này. Nói cách khác, bà là người “quen việc ở hậu trường” – nay bước sang “phía trước ống kính”.

Kinh nghiệm tại Bộ Ngoại giao: từ quản trị, lập pháp đến nguồn lực viện trợ
Theo giới thiệu về nghề nghiệp, bà McNamara từng giữ nhiều vai trò thiên về “xương sống vận hành” của bộ máy ngoại giao: các vị trí liên quan đến quản trị, lập pháp – quan hệ công chúng, nguồn lực và điều phối, cùng những nhiệm vụ đặc biệt trong các chương trình hành chính.

Bà cũng từng tham gia các sáng kiến mang tính “làm mới hệ thống”, như cập nhật chính sách/chức danh, và góp phần vào những kế hoạch chuyển giao quyền lực tổng thống – công việc đòi hỏi tính kỷ luật, hiểu thủ tục, và đặc biệt là khả năng phối hợp liên ngành.

Bà nói gì về Việt Nam? An ninh – thương mại – con người, và cả nhân quyền
Trong phát biểu trước Thượng viện, bà McNamara nhấn mạnh tầm quan trọng địa chiến lược của Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, coi Việt Nam là một đối tác đáng chú ý của Mỹ trong khu vực.

Nếu được phê chuẩn, bà nói sẽ ưu tiên các trụ cột quen thuộc: hợp tác quốc phòng – an ninh, thương mại – đầu tư, và kết nối nhân dân. Bà cũng đề cập việc tiếp tục xử lý “di sản chiến tranh” như bom mìn còn sót lại, hỗ trợ người khuyết tật, và các điểm ô nhiễm dioxin; đồng thời nêu rằng Mỹ vẫn quan ngại về tình hình nhân quyền tại Việt Nam và sẽ thúc đẩy đối thoại theo hướng đó.

Việc ông Marc Knapper chuẩn bị rời nhiệm sở diễn ra trong bối cảnh có thông tin về một đợt điều chỉnh nhân sự ngoại giao của Mỹ, khi nhiều nhà ngoại giao chuyên nghiệp ở các nước được thông báo kết thúc nhiệm kỳ vào đầu năm 2026.

========

TÀI LIỆU THAM KHẢO
ĐIỀU TRẦN CỦA BÀ JENNIFER WICKS MCNAMARA
TRƯỚC ỦY BAN ĐỐI NGOẠI THƯỢNG VIỆN NGÀY 11 THÁNG 12 NĂM 2025
Kính thưa ngài Chủ tịch Risch, Nghị sĩ Cao cấp Shaheen và Quý Thành viên đáng kính của Ủy ban này!
Thật là một vinh dự cho tôi được hiện diện trước Quý vị ngày hôm nay với tư cách là ứng viên được đề cử cho chức vụ Đại sứ Hoa Kỳ tại Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Tôi xin gửi lời cảm tạ đến Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Rubio vì sự tin cậy mà các ngài đã dành cho tôi.
Cùng hiện diện với tôi hôm nay có phu quân tôi, ông George, và một vài người bạn thân thiết. Song thân tôi, ông Gary và bà Elizabeth Wicks, cùng ái nữ của tôi, Kim, đang hướng về đây bằng tinh thần – họ đang theo dõi từ Minnesota và Scotland – cũng như các thân quyến và bằng hữu khác.
Tôi tri ân sự ủng hộ không ngừng của họ.
Tôi cũng vô cùng cảm kích các đồng sự tại Bạch Ốc và Bộ Ngoại Giao vì tất cả những gì họ đã làm để hỗ trợ việc đề cử của tôi.
Tận đáy lòng, tôi là một người con của vùng Trung Tây – trưởng thành tại tiểu bang Minnesota với cha mẹ là giáo chức trường công lập, những người đã truyền thụ cho tôi các giá trị của sự cần lao và tinh thần phục vụ công chúng. Sự nghiệp công vụ của tôi khởi đầu hơn 31 năm về trước ở Lục quân Hoa Kỳ tại Trại Yongsan ở Hàn Quốc (Seoul), Nam Hàn, và đã đưa tôi đến Hạ Uy Di (Hawaii) cũng như Trại Belvoir, Virginia.
Vào năm 2003, tôi gia nhập Bộ Ngoại Giao, phục vụ tại nhiều văn phòng trước khi trở thành Giám đốc Nha Bổ dụng Tổng thống vào năm 2012. Tại đó, tôi đã hướng dẫn và đề bạt khoảng 1.000 ứng viên cho các vị trí lãnh đạo Bộ Ngoại Giao cần sự tư vấn và phê chuẩn của Thượng viện, cũng như sự bổ nhiệm của Tổng thống. Quả là một đặc ân thực sự khi nay tôi được đứng ở "phía bên kia" trước quý vị.
Tổng thống và Ngoại trưởng đều xác định rõ ràng về tầm quan trọng chiến lược và địa chánh trị của vùng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, với Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của chúng ta trong khu vực. Một nước Việt Nam hùng mạnh, độc lập và kiên cường là phù hợp với quyền lợi của Hoa Kỳ. Chỉ mới 30 năm trước, hai quốc gia chúng ta đã thiết lập quan hệ ngoại giao, và vào năm 2023, chúng ta đã nâng tầm quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Nếu được phê chuẩn, tôi sẽ biện hộ trước nhất cho quyền lợi của Hoa Kỳ trong mối quan hệ song phương đầy sức sống này, chú trọng vào hợp tác quốc phòng và an ninh, thương mại và đầu tư, cũng như sự gắn kết giữa người dân hai nước.
Sức mạnh trong sự hợp tác quân sự của chúng ta được xây dựng trên những nỗ lực sâu rộng nhằm giải quyết các di sản của Chiến tranh Việt Nam. Với sự hỗ trợ của Quốc hội, Hoa Kỳ đã phối hợp cùng Việt Nam để rà phá 700.000 mảnh vật liệu nổ chưa nổ, cung cấp sự hỗ trợ cho một triệu người khuyết tật, và xử lý tình trạng ô nhiễm dioxin tại Đà Nẵng và Căn cứ Không quân Biên Hòa. Trong nhiều thập niên, Việt Nam đã cung cấp sự hỗ trợ thiết yếu để hồi hương hài cốt của hơn 1.000 quân nhân Hoa Kỳ, và nếu được phê chuẩn, tôi sẽ nỗ lực hết mình để duy trì các chương trình di sản chiến tranh quan trọng này.
Sự hợp tác an ninh mở rộng đến các mối quan tâm chung về ổn định khu vực bằng cách đối phó với các mối đe dọa toàn cầu và các hành vi hung hăng trên Biển Đông. Cuộc Đối thoại An ninh và Thực thi Pháp luật Hoa Kỳ-Việt Nam lần thứ hai diễn ra vào tháng Chín đã thúc đẩy các nỗ lực chung nhằm củng cố việc thực thi pháp luật và triệt phá tội phạm xuyên quốc gia, chẳng hạn như các hoạt động lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á vốn làm thiệt hại hàng tỷ mỹ kim của người dân Mỹ mỗi năm. Nếu được phê chuẩn, tôi sẽ nỗ lực hết sức để làm sâu sắc thêm sự hợp tác an ninh và bảo đảm rằng các nỗ lực của chúng ta là có trọng điểm, hiệu quả và phù hợp với các ưu tiên chiến lược then chốt mang lại lợi ích cho người dân Hoa Kỳ.
Thương mại song phương với Việt Nam đã tăng trưởng vượt bậc trong những năm gần đây, và cơ hội cho sự tăng trưởng kinh tế chung là rất đáng kể. Tuy nhiên, mối quan hệ thương mại hiện tại đang mất cân bằng. Nếu được phê chuẩn, tôi sẽ cổ vũ cho sự tiếp cận thị trường một cách công bằng đối với hàng hóa và dịch vụ của Hoa Kỳ, bao gồm công nghệ, năng lượng và nông sản; hỗ trợ việc phát triển các chuỗi cung ứng bền vững, đa dạng; và khuyến khích Việt Nam đầu tư vào Hoa Kỳ.
Mối dây liên kết giữa người dân Mỹ và người dân Việt Nam rất bền chặt. Cộng đồng người Mỹ gốc Việt là cộng đồng người Mỹ gốc Á lớn thứ tư tại Hoa Kỳ, đóng góp vào sự gắn kết chặt chẽ giữa nhân dân hai nước. Du lịch và các chương trình sinh viên đang có chiều hướng gia tăng.
Tuy mối quan hệ này đang mạnh mẽ, hồ sơ nhân quyền của Việt Nam vẫn tiếp tục là mối quan ngại với các báo cáo về sự sách nhiễu, bắt bớ và kết án các nhà hoạt động, ký giả, người viết blog và những người vận động cho tự do tôn giáo vì những ngôn luận bị xem là chỉ trích chính phủ. Nếu được phê chuẩn, tôi sẽ thúc giục Chính phủ Việt Nam tôn trọng các quyền tự do ngôn luận, hội họp ôn hòa, lập hội, và tôn giáo hay tín ngưỡng.
Tôi cũng sẽ làm tất cả những gì có thể để bảo đảm sự an toàn và phúc lợi cho mọi công dân Hoa Kỳ tại Việt Nam và các nhân viên phục vụ trong Phái bộ Việt Nam. Thông qua đối thoại cởi mở, chúng ta sẽ tiếp tục thúc đẩy an ninh khu vực, thịnh vượng chung và quan hệ đối tác song phương. Nếu được phê chuẩn, tôi mong đợi được cộng tác với đội ngũ chuyên gia của Phái bộ Việt Nam và phối hợp cùng Quốc hội để mang lại kết quả thay mặt cho người dân Hoa Kỳ.
Một lưu ý cuối cùng – tâm tư tôi hướng về người dân Việt Nam khi họ đang phục hồi sau những cơn bão chết người gây ra lũ lụt và sạt lở đất tàn khốc.
Cảm ơn quý vị đã xem xét sự đề cử của tôi. Tôi mong đợi được trả lời các câu hỏi của quý vị.
———
TUYÊN BỐ CỦA JENNIFER WICKS MCNAMARA
Ứng cử viên làm Đại sứ Hoa Kỳ tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Ủy ban Đối ngoại Thượng viện
Ngày 11 tháng 12 năm 2025
Kính gửi Chủ tịch Risch, Thành viên cấp cao Shaheen và các vị
Thành viên đáng kính của Ủy ban này - tôi rất vinh dự được xuất hiện trước quý vị hôm nay với tư cách là ứng cử viên làm Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam.
Đại sứ tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Tôi xin cảm ơn Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Rubio vì sự tin tưởng mà họ đã dành cho tôi.
Tôi có mặt cùng chồng tôi, George, và một vài người bạn thân thiết. Cha mẹ tôi, Gary và Elizabeth Wicks, và con gái tôi, Kim, đang hiện diện về mặt tinh thần - theo dõi từ Minnesota và Scotland - cũng như các
người thân và bạn bè khác. Tôi biết ơn sự hỗ trợ liên tục của họ. Tôi vô cùng biết ơn các đồng nghiệp tại Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao vì tất cả những gì họ đã làm để ủng hộ việc đề cử tôi.
Tôi là một phụ nữ vùng Trung Tây chính hiệu - lớn lên ở Minnesota với bố mẹ là giáo viên trường công lập, những người đã thấm nhuần trong tôi những giá trị về sự chăm chỉ và phục vụ cộng đồng. Sự nghiệp trong chính phủ của tôi bắt đầu hơn 31 năm trước với Quân đội Hoa Kỳ tại Trại Yongsan ở Seoul, Hàn Quốc và đưa tôi đến Hawaii và Fort Belvoir, Virginia.
Năm 2003, tôi gia nhập Bộ Ngoại giao, phục vụ tại một số văn phòng trước khi trở thành Giám đốc Văn phòng Bổ nhiệm của Tổng thống vào năm 2012. Tại đó, tôi đã hướng dẫn và hỗ trợ khoảng 1.000 ứng viên cho các vị trí lãnh đạo của Bộ Ngoại giao, những vị trí cần sự tư vấn và chấp thuận của Thượng viện, và sự bổ nhiệm của Tổng thống. Thật là một vinh dự khi được đứng ở "phía bên kia" trước mặt các bạn bây giờ.
Tổng thống và Ngoại trưởng đều rõ ràng về tầm quan trọng địa chính trị và chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, với Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của chúng ta trong khu vực.
Một Việt Nam mạnh mẽ, độc lập và kiên cường là lợi ích của Hoa Kỳ. Chỉ 30 năm trước, hai nước chúng ta đã thiết lập quan hệ ngoại giao, và năm 2023, chúng ta đã nâng tầm quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Nếu được phê chuẩn, tôi sẽ ưu tiên hàng đầu cho lợi ích của Hoa Kỳ trong mối quan hệ song phương năng động này, tập trung vào hợp tác quốc phòng và an ninh, thương mại và đầu tư, và giao lưu nhân dân.
Sức mạnh của hợp tác quân sự giữa hai nước được xây dựng trên những nỗ lực sâu rộng nhằm giải quyết những di sản của Chiến tranh Việt Nam. Với sự ủng hộ của Quốc hội, Hoa Kỳ đã hợp tác với Việt Nam để loại bỏ 700.000 vật liệu nổ nhưng chưa nổ, hỗ trợ một triệu người khuyết tật và giải quyết vấn đề ô nhiễm dioxin ở Đà Nẵng và Căn cứ Không quân Biên Hòa. Trong nhiều thập kỷ, Việt Nam đã cung cấp hỗ trợ quan trọng để hồi hương hơn 1.000 hài cốt binh sĩ Mỹ, và nếu được phê chuẩn, tôi sẽ làm hết sức mình để hỗ trợ việc tiếp tục các chương trình quan trọng này nhằm giải quyết di sản chiến tranh. Hợp tác an ninh mở rộng đến lợi ích chung trong ổn định khu vực bằng cách
chống lại các mối đe dọa toàn cầu và hành vi gây hấn ở Biển Đông.
Đối thoại An ninh và Thực thi Pháp luật Hoa Kỳ - Việt Nam lần thứ hai được tổ chức vào tháng 9 đã thúc đẩy các nỗ lực chung nhằm tăng cường thực thi pháp luật và ngăn chặn tội phạm xuyên quốc gia, chẳng hạn như các hoạt động lừa đảo trực tuyến ở Đông Nam Á, gây thiệt hại hàng tỷ đô la cho người dân Mỹ mỗi năm. Nếu được phê chuẩn, tôi sẽ nỗ lực hết sức để làm sâu sắc thêm hợp tác an ninh và đảm bảo rằng các nỗ lực của chúng ta được nhắm mục tiêu, hiệu quả và phù hợp với các ưu tiên chiến lược quan trọng
mang lại lợi ích cho người dân Mỹ.
Thương mại song phương với Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây,
và cơ hội tăng trưởng kinh tế chung là rất lớn.
Tuy nhiên, quan hệ thương mại hiện tại đang mất cân bằng. Nếu được phê chuẩn, tôi sẽ thúc đẩy tiếp cận thị trường công bằng cho hàng hóa và dịch vụ của Hoa Kỳ, bao gồm công nghệ, năng lượng và nông sản; hỗ trợ phát triển các chuỗi cung ứng bền vững, đa dạng; và khuyến khích đầu tư của Việt Nam vào Hoa Kỳ.
Mối quan hệ giữa người dân Mỹ và Việt Nam rất bền chặt.
Người Mỹ gốc Việt là cộng đồng người Mỹ gốc Á lớn thứ tư tại Hoa Kỳ, góp phần tạo nên mối quan hệ giao lưu nhân dân bền chặt. Du lịch và các chương trình dành cho sinh viên đang có xu hướng tăng trưởng. Mặc dù mối quan hệ này rất mạnh mẽ, nhưng hồ sơ nhân quyền của Việt Nam vẫn tiếp tục gây lo ngại với các báo cáo về việc quấy rối, bắt giữ và kết án các nhà hoạt động, nhà báo, blogger và những người ủng hộ tự do tôn giáo do những phát ngôn bị coi là chỉ trích chính phủ. Nếu được xác nhận, tôi sẽ kêu gọi Chính phủ Việt Nam tôn trọng các quyền tự do ngôn luận, hội họp hòa bình, lập hội và tôn giáo hoặc tín ngưỡng. Tôi cũng sẽ làm mọi điều có thể để đảm bảo an toàn và phúc lợi cho tất cả công dân Hoa Kỳ tại Việt Nam và các nhân viên đang phục vụ tại Phái bộ Việt Nam.
Thông qua đối thoại cởi mở, chúng ta sẽ tiếp tục thúc đẩy an ninh khu vực, thịnh vượng chung và quan hệ đối tác song phương. Nếu được xác nhận, tôi mong muốn được hợp tác với đội ngũ chuyên gia của Phái bộ Việt Nam và phối hợp với Quốc hội để mang lại kết quả vì lợi ích của người dân Mỹ. Một lưu ý cuối cùng - tôi chia sẻ nỗi đau với người dân Việt Nam khi họ đang hồi phục sau những cơn bão chết người gây ra lũ lụt và sạt lở đất tàn khốc. Cảm ơn quý vị đã xem xét đề cử của tôi.
Tôi rất mong nhận được câu hỏi của quý vị./.