USA Washington dậy sóng: Đòi luận tội Kristi Noem, FBI thu 700 thùng phiếu, Melania đánh chuông phố Wall

[Gibbs]

Mấy ngày qua, chính trường Mỹ giống như một căn phòng kín bị rút hết không khí: Minnesota chưa kịp nguội sau những cái chết gây chấn động, Washington đã mở thêm một mặt trận mới. Trên Capitol Hill, từ lời kêu gọi “cải tổ” chuyển thẳng sang hai chữ luận tội. Ở Georgia, FBI xuất hiện tại một văn phòng bầu cử và những thùng phiếu 2020 bị đưa đi. Còn ở New York, Melania Trump bước lên sàn chứng khoán, đánh chuông khai phiên, như thể muốn đóng dấu một câu chuyện khác: điện ảnh, thương hiệu, và quyền lực mềm.

Dân chủ “xoay trục”: Từ né luận tội đến đặt tối hậu thư với Kristi Noem
Ba lãnh đạo cao nhất của phe Dân chủ tại Hạ viện bất ngờ tuyên bố sẽ sớm ủng hộ một cuộc bỏ phiếu luận tội Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem – trừ khi Tổng thống Donald Trump lập tức sa thải bà. Điều đáng chú ý là họ nói rõ: Họ có thể kích hoạt bước đi này mà không cần một phiếu nào từ Cộng hòa.

Đây là cú bẻ lái hiếm thấy, vì trước đó chính các lãnh đạo Dân chủ còn cố ghìm nội bộ, sợ luận tội trở thành “mồi lửa” làm loãng thông điệp tranh cử và đẩy họ vào thế đối đầu vô tận với một đảng Cộng hòa vốn trung thành với Tổng thống. Nhưng tình hình đã đổi, nhất là khi Minneapolis chứng kiến một vụ nổ mới: một công dân Mỹ thứ hai bị bắn chết trong cùng tháng, sau cái chết của y tá ICU 37 tuổi Alex Pretti.

Trong tuyên bố chung đầy gay gắt, họ cáo buộc tiền thuế đang bị “vũ khí hóa” để giết công dân, làm bạo lực cộng đồng và nhắm vào các gia đình nhập cư “tuân thủ pháp luật”, gọi chuỗi sự kiện ở Minnesota là một “killing spree” mang tính vô đạo.

Cộng hòa cũng rạn nứt: Murkowski, Tillis đòi Noem rời ghế
Điểm khiến phe Dân chủ tin rằng “cửa sổ cơ hội” đã mở là lần này, ngay cả một số tiếng nói Cộng hòa ôn hòa cũng không còn muốn che chắn. Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski nói thẳng bà “mất niềm tin” vào Noem. Thượng nghị sĩ Thom Tillis – người sắp rời Thượng viện – thậm chí cho rằng Noem đang kéo chính quyền “lao xuống đất” ở một vấn đề mà đáng lẽ Cộng hòa phải làm chủ.

Tổng thống Trump phản ứng dữ dội, gọi cả hai là “losers”, “những thượng nghị sĩ tệ hại”. Tuy vậy, ngay cả lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune cũng mô tả vụ nổ súng cuối tuần như một “điểm ngoặt” trong cách ICE được sử dụng, và tránh trả lời trực diện rằng ông còn tin Noem hay không.

Ở phía Nhà Trắng, nhiều nguồn tin nói ghế của Noem “chưa đến mức lung lay”, dù nội bộ không giấu nổi bực bội về cách bà cùng một quan chức Biên phòng chủ chốt xử lý truyền thông sau vụ bắn chết người. Khi các đoạn video mới xuất hiện, Tổng thống cũng bắt đầu tạo khoảng cách: ông nói Pretti không phải “assassin”, và nói ông “chưa nghe” việc gọi Pretti là “domestic terrorist” – cụm từ từng được dùng trong các phát biểu ban đầu.

Luận tội đụng hạn chót ngân sách: Schumer “giữ phiếu” để đòi cải tổ DHS
Cuộc tấn công chính trị này không chỉ dừng ở một lá phiếu tượng trưng. Lãnh đạo Dân chủ Thượng viện Chuck Schumer tuyên bố khối Dân chủ sẽ chưa bỏ phiếu cho gói ngân sách tài trợ khoảng ba phần tư hoạt động chính phủ liên bang, trừ khi Nhà Trắng cam kết những cải tổ lớn đối với lực lượng di trú.

Hạn chót ngân sách rơi đúng vào cuối tuần, khiến bầu không khí như có tiếng kim đồng hồ gõ trên trần nhà. Dân chủ muốn biến bàn đàm phán ngân sách thành nơi buộc DHS phải đổi cách hành xử: đề xuất như body camera, điều tra độc lập, và chấm dứt các mô hình “roving patrols” mà họ cho là dễ dẫn tới lạm quyền. Thượng nghị sĩ Chris Murphy nói thẳng: cải tổ phải được ghi thành luật, vì “không thể tin” lời hứa miệng.

Nhưng ngay trong phe Dân chủ cũng có nỗi lo: chủ đề di trú vốn chia rẽ nội bộ và có thể không “ăn” bằng giá cả, lạm phát. Một dân biểu trung dung như Tom Suozzi đã phải công khai xin lỗi cử tri vì từng bỏ phiếu tài trợ DHS, thừa nhận ông đã không nhìn đó như một “trưng cầu” về hành vi của ICE ở Minneapolis.

Georgia: FBI ập vào văn phòng bầu cử Fulton County, thu 700 thùng phiếu 2020
Trong khi Minnesota làm nóng nghị trường, Georgia lại làm nóng hồ sơ. FBI đã thi hành lệnh khám xét tại một văn phòng bầu cử ở Fulton County, nơi có Atlanta – địa bàn từng là trung tâm của những cáo buộc dai dẳng rằng bầu cử 2020 bị “đánh cắp”.

Một quan chức địa phương nói trước báo chí rằng cơ quan liên bang đang thu 700 thùng phiếu, với xe tải được nhìn thấy đang bốc dỡ các thùng hồ sơ. Phía FBI nói tài liệu sẽ được đưa về Trung tâm Lưu trữ Hồ sơ của FBI ở Virginia.

Động thái này gắn với nỗ lực của Bộ Tư pháp nhằm tiếp cận các hồ sơ bầu cử 2020, trong bối cảnh DOJ đã có một vụ kiện dân sự yêu cầu Fulton County cung cấp các tài liệu như phiếu bầu, cuống phiếu, phong bì chữ ký phiếu khiếm diện… Một thẩm phán vẫn chưa ra phán quyết cuối cùng trong vụ kiện. Trước đây, một cuộc rà soát của DOJ thời Trump nhiệm kỳ đầu từng không tìm thấy bằng chứng gian lận diện rộng có thể đảo kết quả, nhưng câu chuyện 2020 vẫn bị “đào lên” như một mỏ than âm ỉ.

Phía đảng Dân chủ Georgia lên án mạnh mẽ, cho rằng việc dùng công cụ liên bang để theo đuổi những cáo buộc vô căn cứ là điều nguy hiểm, làm xói mòn niềm tin vào nền dân chủ.

Alabama: Tuberville bị thách thức tư cách tranh cử thống đốc vì nghi “ở Florida nhiều hơn”
Ở một mặt trận khác, Thượng nghị sĩ Tommy Tuberville – cựu HLV bóng bầu dục – bị đối thủ trong nội bộ đảng Cộng hòa thách thức điều kiện cư trú khi tranh cử thống đốc Alabama. Lý do: hiến pháp bang yêu cầu ứng viên phải là cư dân của Alabama ít nhất 7 năm trước ngày bầu cử, nhưng đối thủ cho rằng Tuberville thực sự sống ở Florida.

Hồ sơ tài sản cho thấy ông có một căn nhà ở Auburn (được khai là nhà chính, có miễn trừ homestead) và một căn nhà biển ở Florida được ước tính giá trị rất cao. Phía Tuberville gọi đây là “chiêu PR lố bịch” và khẳng định Auburn mới là nơi cư trú chính. Đảng Cộng hòa Alabama cho biết một ủy ban nội bộ sẽ xem xét liệu có đủ bằng chứng để mở phiên điều trần hay không.

Melania đánh chuông NYSE, phim tài liệu “Melania” bước vào giờ G
Giữa những cơn sóng chính trị, Đệ nhất phu nhân Melania Trump xuất hiện trên sàn NYSE, đánh chuông mở phiên giao dịch. Phía sau bà là biểu tượng phim tài liệu “Melania” – một dự án theo mô tả ghi lại 20 ngày xoay quanh thời điểm bà trở lại Nhà Trắng.

Sự kiện này cũng là bài kiểm tra lớn với Amazon MGM Studios: hãng đã ký một thỏa thuận trị giá khoảng 40 triệu USD cho bộ phim, kèm ngân sách marketing khoảng 35 triệu USD. Phim ra mắt tại Kennedy Center vào thứ Năm và phát hành rạp vào thứ Sáu, còn lịch chiếu streaming vẫn chưa được công bố.

Điều gây chú ý là trước đó đã có một buổi chiếu riêng tại Nhà Trắng, quy tụ nhiều gương mặt lớn của giới doanh nghiệp. Nhưng bối cảnh lại trớ trêu: buổi chiếu diễn ra đúng lúc Nhà Trắng đang đối mặt làn sóng phản ứng dữ dội vì vụ nổ súng tại Minneapolis.