Đàm phán sụp đổ thần tốc, Mỹ-Iran căng như dây đàn, điều gì xảy ra tiếp theo?

[vuitoichat]

Theo như Phó Tổng thống JD Vance mới đây lại cáo buộc chính quyền Tehran không chấp nhận các điều kiện của chính quyềnWashington, đặc biệt liên quan đến chương trình hạt nhân, khiến các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran đã nhanh chóng sụp đổ chỉ sau chưa đầy 24 giờ. Sau khi đàm phán thất bại, Mỹ để lại một “đề xuất cuối cùng và tốt nhất” trên bàn, nhưng chưa rõ Iran có chấp nhận hay không.

Cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran diễn ra tại thủ đô Islamabad (Pakistan) đã thất bại. Ảnh Reuters.

Đàm phán “sống còn” tan vỡ trong 21 giờ

Theo Independent, các quan chức Mỹ và Iran đã tới Islamabad (Pakistan) hôm thứ Bảy để tham gia vòng đàm phán được xem là “một mất một còn”, nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 6 tuần và mở lại tuyến vận tải chiến lược qua Eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, chỉ sau 21 giờ thương lượng căng thẳng, hai bên đã rời đi mà không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào.

Phát biểu sau cuộc đàm phán, ông Vance cho rằng nút thắt lớn nhất nằm ở việc Iran không đưa ra cam kết rõ ràng về việc từ bỏ phát triển vũ khí hạt nhân trong dài hạn.

“Câu hỏi đơn giản là liệu chúng tôi có thấy một cam kết thực sự từ phía Iran rằng họ sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân – không chỉ hiện tại, không chỉ vài năm tới mà là lâu dài hay không. Và chúng tôi chưa thấy điều đó”, ông nói.

Ông cũng nhấn mạnh thất bại này “gây bất lợi cho Iran nhiều hơn là cho Mỹ”.

Bất đồng cốt lõi: Hạt nhân và Hormuz

Phía Iran thừa nhận đàm phán có một số tiến triển, nhưng cuối cùng vẫn thất bại do bất đồng ở hai vấn đề then chốt bao gồm chương trình hạt nhân cũng như quyền kiểm soát và vận hành eo biển Hormuz.

Theo một nguồn tin thân cận với chính phủ Iran, Washington đã đưa ra các yêu cầu cứng rắn như: Iran không được làm giàu uranium ở bất kỳ mức nào; Loại bỏ gần 900 pound uranium dự trữ.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết các cuộc đàm phán diễn ra trong “bầu không khí thiếu tin tưởng” và việc đạt thỏa thuận chỉ trong một vòng là điều không thực tế. Hiện chưa có kế hoạch nối lại đàm phán.

Mỹ không quá quan tâm đến kết quả?

Trong khi các cuộc đàm phán đang diễn ra, Tổng thống Donald Trump tuyên bố việc có đạt thỏa thuận hay không “không quan trọng”.

Ông chủ Nhà Trắng nói thêm: “Chúng tôi đang dọn sạch eo biển” ám chỉ các hoạt động quân sự tại Hormuz.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Sau khi đàm phán thất bại, Mỹ để lại một “đề xuất cuối cùng và tốt nhất” trên bàn, nhưng chưa rõ Iran có chấp nhận hay không, theo Independent.

Trong bối cảnh chưa có vòng đàm phán mới, Washington sẽ phải cân nhắc các lựa chọn:

1. Tiếp tục đàm phán: Có thể mở lại thương lượng xoay quanh vấn đề hạt nhân, nhưng Mỹ khẳng định giải trừ hạt nhân là “mục tiêu cốt lõi”, cho thấy lập trường khó thay đổi.

2. Leo thang quân sự: Nếu không đạt thỏa thuận, Mỹ có thể: Chấm dứt lệnh ngừng bắn mong manh; Nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Tuy nhiên, kịch bản này không đảm bảo sẽ giúp mở lại eo biển Hormuz. Thậm chí, Tổng thống Trump còn ám chỉ khả năng áp đặt phong tỏa hải quân trong khu vực.

Mỹ chuẩn bị phương án quân sự tại eo biển Hormuz

Các quan chức quân sự Mỹ cho biết nước này đang tăng cường hiện diện tại khu vực.

Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, Đô đốc Brad Cooper, cho biết: “Chúng tôi đã bắt đầu thiết lập một tuyến hàng hải mới an toàn".

Mỹ cũng sẽ triển khai thêm lực lượng bao gồm: Tàu chiến; Thiết bị không người lái dưới nước để rà phá thủy lôi và đảm bảo tuyến vận tải, theo Independent.

Iran để ngỏ khả năng phản công

Về phía Iran, các quan chức giữ thái độ thận trọng, cho rằng việc đàm phán thất bại trong một ngày là điều “bình thường”.

Một nguồn tin được hãng Tasnim dẫn lời tuyên bố: “Iran không vội đàm phán".

Ngoại trưởng Abbas Araghchi cũng cảnh báo Tehran sẵn sàng đáp trả nếu bị tấn công trở lại.

Triển vọng hòa bình mờ mịt

Các chuyên gia nhận định, triển vọng đạt được thỏa thuận trong thời gian tới là rất thấp.

Ông Ross Harrison, chuyên gia tại Viện Trung Đông, cho rằng nếu lập trường cứng rắn của Mỹ trong đàm phán kín giống như phát biểu công khai, thì Iran sẽ không có lý do nhượng bộ.

Ông nói: “Iran đã phải trả giá lớn về con người trong cuộc chiến, nên họ sẽ không quay lại trạng thái trước chiến tranh".

Tuy vậy, ông vẫn để ngỏ khả năng có tiến triển ngầm mà công chúng chưa được biết, và điều này chỉ có thể rõ ràng trong vài ngày tới.