Cuộc chiến với Iran làm suy yếu vị thế chính trị của Tổng thống Trump ra sao?

[Romano]

Dù liên tục tuyên bố chiến thắng, Tổng thống Trump vẫn đối mặt làn sóng phản đối mạnh mẽ trong nước khi giá xăng tăng cao và tỷ lệ ủng hộ rơi xuống mức thấp kỷ lục.Theo tờ The Hill (Mỹ) ngày 20/4, khi vòng đàm phán mới về Iran chuẩn bị diễn ra tại Islamabad, Pakistan, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy Tổng thống Donald Trump đang chịu những tổn thất chính trị nghiêm trọng khó có thể khắc phục được từ cuộc xung đột vừa nổ ra ở Trung Đông, bất chấp những tuyên bố chiến thắng liên tục từ Nhà Trắng.

Ông Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth khẳng định quân đội Mỹ đã giành chiến thắng lớn ở Iran. Các cuộc oanh tạc của Mỹ và Israel đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho hải quân và không quân Iran. Tuy nhiên, câu chuyện về chiến thắng chiến lược lại hoàn toàn khác, đặc biệt khi Iran vẫn thể hiện được khả năng phong tỏa eo biển Hormuz - đẩy giá dầu và khí đốt lên mức cao hơn nhiều so với trước chiến tranh.Trên mạng xã hội vào đầu giờ chiều 20/4, ông Trump tuyên bố: "Tôi đang thắng thế trong cuộc chiến này, thắng áp đảo, mọi việc đang diễn ra rất tốt đẹp". Ngay sau đó, ông chỉ trích các tờ New York Times, Wall Street Journal và Washington Post vì những bài đăng mà theo ông sẽ khiến độc giả "thực sự nghĩ rằng chúng ta đang thua cuộc chiến".

Tỷ lệ ủng hộ xuống thấp, người Mỹ phản đối cuộc chiến

Số liệu thăm dò dư luận phản ánh thực tế khắc nghiệt hơn nhiều. Một cuộc thăm dò mới của NBC News công bố hôm 19/4 cho thấy tỷ lệ ủng hộ của ông Trump đang ở mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai: chỉ 37% người trưởng thành được khảo sát tán thành cách ông điều hành đất nước, trong khi 63% không tán thành. Đặc biệt, 67% người Mỹ không tán thành cách ông Trump xử lý cuộc chiến ở Iran, chỉ có 33% ủng hộ.

Chiến lược gia đảng Dân chủ Mark Longabaugh nhận định thẳng thắn: "Đảng Cộng hòa không có thông điệp nào cả. Toàn bộ thông điệp của họ là bảo vệ một cuộc chiến mà không ai muốn và không ai tán thành".

Vấn đề giá xăng dầu đang trở thành vấn đề chính trị rõ ràng nhất. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói trên chương trình "State of the Union" của CNN rằng giá xăng trung bình "có thể sẽ không" trở lại mức trước chiến tranh - dưới 3 USD/gallon - cho đến năm sau. Khi được hỏi về phát ngôn này, Tổng thống Trump ngay lập tức phản bác: "Ông ấy sai rồi. Hoàn toàn sai". Theo Dữ liệu giá nhiên liệu từ AAA (American Automobile Association), giá trung bình toàn quốc cho một gallon xăng thường đang ở mức 4,04 USD vào hôm 20/4.

Mặc dù ông Trump lập luận rằng sự tự chủ năng lượng của Mỹ sẽ làm giảm bớt tác động, các chuyên gia không đồng tình. Mark Zandi, nhà kinh tế trưởng tại Moody's Analytics, nhận định: "Tôi nghĩ rằng những gì đang diễn ra ở Trung Đông đang gây ra những hậu quả kinh tế rất nghiêm trọng". Ngoài dầu mỏ, chuyên gia Zandi còn đề cập đến tác động lên khí đốt tự nhiên và các nguyên liệu quan trọng như phân bón cho nông nghiệp, heli cho vi mạch và nhôm cho thiết bị điện tử. Dầu là mặt hàng toàn cầu, nên giá tăng ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển trên diện rộng và gánh nặng này chắc chắn sẽ được chuyển sang người tiêu dùng Mỹ.

Rạn nứt ngay trong Đảng cộng hoà Mỹ

Không chỉ đảng Dân chủ phản đối, làn sóng chỉ trích còn đến từ ngay trong phong trào bảo thủ. Những đồng minh thường xuyên của Trump như Tucker Carlson và Megyn Kelly đã lên tiếng chỉ trích gay gắt, nhưng nhận lại những lời khiển trách trên mạng xã hội từ Tổng thống Trump. Những nhân vật có ảnh hưởng khác như người dẫn chương trình podcast Joe Rogan và cựu Hạ nghị sĩ Marjorie Taylor Greene cũng bày tỏ sự bất mãn.

Ông Trump đặc biệt nhạy cảm với "cáo buộc bị Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lôi kéo vào cuộc chiến". Tổng thống Trump phủ nhận trên mạng xã hội: "Israel chưa bao giờ thuyết phục tôi tham chiến với Iran, chính kết quả ngày 7/10/2023 (Hamas tấn công Israel), cùng với quan điểm rằng Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, mới là nguyên nhân".

Về cuộc bầu cử, cuộc chiến đã khiến "con đường phía trước" trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 tới của đảng Cộng hòa trở nên khó khăn hơn đáng kể. Đảng Dân chủ hiện là ứng cử viên sáng giá để giành đa số tại Hạ viện. Đáng chú ý hơn, việc giành quyền kiểm soát Thượng viện - vốn trước đây được xem là ngoài tầm với của đảng Dân chủ do họ phải bảo vệ các ghế tại các bang ông Trump thắng năm 2024 như Michigan và Georgia - nay đã trở thành mục tiêu khả thi.

Chiến lược gia đảng Dân chủ Longabaugh đặt câu hỏi: "Nếu bạn là ứng cử viên Hạ viện hay Thượng viện của đảng Cộng hòa, bạn sẽ nói gì về giá xăng? Họ sẽ không có câu trả lời".