Không quân Mỹ 'mắc kẹt' với máy bay tiếp dầu thời Chiến tranh Lạnh

[Romano]

Trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran từ cuối tháng 2, Không quân Mỹ vẫn phải sử dụng những chiếc Boeing KC-135 Stratotanker đã phục vụ từ thời Chiến tranh Lạnh.Dù đã được đưa vào sử dụng hạn chế, KC-46 vẫn chưa vượt qua giai đoạn Thử nghiệm và Đánh giá Hoạt động Ban đầu (IOT) – một quy trình đã kéo dài từ năm 2019 đến nay. Các báo cáo gần đây của Lầu Năm Góc cho thấy máy bay này "không đáp ứng một số tiêu chí quan trọng", trong đó tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu vẫn thấp hơn mức yêu cầu. Điều này buộc Không quân Mỹ phải trì hoãn kế hoạch mua thêm 75 chiếc và tiếp tục dựa vào các giải pháp tạm thời để duy trì năng lực tiếp nhiên liệu trên không.Vấn đề không chỉ nằm ở tiến độ. Tập đoàn Boeing đã chịu khoản lỗ hàng tỷ USD do ký hợp đồng giá cố định, trong khi chi phí phát sinh vượt xa dự kiến. Với Không quân Mỹ, sự chậm trễ này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai sức mạnh toàn cầu, bởi tiếp nhiên liệu trên không là yếu tố sống còn trong hầu hết các chiến dịch.

Được phát triển từ khung thân máy bay Boeing 767 hiện đại, KC-46 có khả năng đa nhiệm vượt trội so với KC-135. Không chỉ tiếp nhiên liệu, KC-46 còn có thể vận chuyển hàng hóa, chở quân hoặc làm máy bay cứu thương. Máy bay cũng mang được nhiều nhiên liệu hơn, bay xa hơn và hỗ trợ các chiến dịch ở khoảng cách lớn tốt hơn.

Một ưu điểm quan trọng khác là tính linh hoạt: KC-46 có thể tiếp nhiên liệu bằng cả cần cứng lẫn hệ thống ống – phễu, phù hợp với nhiều loại máy bay của Mỹ và đồng minh. Ngoài ra, nó còn được trang bị các hệ thống phòng vệ hiện đại như cảnh báo tên lửa và đối phó hồng ngoại, cùng buồng lái kỹ thuật số giúp giảm tải cho phi hành đoàn và nâng cao nhận thức tình huống.

Tuy nhiên, những lợi thế này đang bị lu mờ bởi các lỗi kỹ thuật kéo dài. Nghiêm trọng nhất là vấn đề với Hệ thống Tầm nhìn Từ xa (RVS) – "mắt" của phi công khi điều khiển cần tiếp nhiên liệu và yêu cầu phải thiết kế lại cơ cấu cần tiếp nhiên liệu. Dù đã thu thập được khoảng 85% dữ liệu bay cần thiết, quá trình thử nghiệm vẫn không thể hoàn thành cho đến khi các nâng cấp này hoàn tất và được kiểm chứng.


Các vấn đề về độ tin cậy cũng khiến tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu của KC-46 ở mức thấp, ngay cả khi đây là dòng máy bay mới. Một sự cố gần đây tại căn cứ không quân Morón (Tây Ban Nha), khi một chiếc KC-46 không thể cất cánh và làm tê liệt đường băng trong nhiều ngày, đã làm gián đoạn kế hoạch triển khai lực lượng, ảnh hưởng tới cả các máy bay khác như KC-135 và Boeing C-17 Globemaster III.

Việc KC-46 chậm tiến độ phản ánh một vấn đề rộng hơn của ngành quốc phòng Mỹ trong thời hậu Chiến tranh Lạnh: nhiều chương trình lớn liên tục bị đội vốn và trễ hạn, từ F-35 Lightning II đến tàu sân bay Gerald R. Ford.

Trong khi đó, việc chưa thể thay thế KC-135 đang tạo ra khoảng trống năng lực rõ rệt. Ở một góc nhìn khác, việc chưa triển khai rộng rãi KC-46 trong các khu vực nguy hiểm có thể vô tình giúp Không quân Mỹ tránh được rủi ro mất mát các tài sản giá trị cao, đặc biệt khi một số máy bay tiếp nhiên liệu đã bị tấn công khi đỗ trên mặt đất trong các chiến dịch gần đây.