Ảnh vệ tinh tiết lộ quy mô phá huỷ và chiến thuật của Israel tại Liban

[troopy]

Dữ liệu hình ảnh vệ tinh do CNN thu thập cho thấy hàng trăm công trình, phần lớn là nhà ở dân sự, đã bị phá hủy hoàn toàn hoặc không còn khả năng sử dụng sau cuộc chiến của Israel vào miền Nam Liban.


Trung tâm Bint Jbeil ở miền Nam Liban bị san phẳng từ 14 đến 24/4. Ảnh Airbus

Khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel ngày 2/3, hai ngày sau khi Israel và Mỹ phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chiến dịch của Israel nhằm vô hiệu hóa lực lượng này nhanh chóng chuyển sang quy mô rộng, với các hoạt động quân sự gia tăng tại miền Nam Liban.

Trong bối cảnh các máy bay chiến đấu Israel tiến hành không kích trên diện rộng, lực lượng bộ binh cũng đồng thời mở rộng kiểm soát tại khu vực phía Nam. Các hoạt động trên bộ được ghi nhận có nhiều điểm tương đồng với chiến dịch trước đó tại Dải Gaza, khi phương tiện cơ giới hạng nặng được sử dụng để phá dỡ các công trình và san phẳng nhiều khu dân cư.

Ngay cả sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố trong tuần trước, các hoạt động trên thực địa vẫn tiếp diễn. Dữ liệu hình ảnh vệ tinh do CNN thu thập cho thấy hàng trăm công trình, phần lớn là nhà ở dân sự, đã bị phá hủy hoàn toàn hoặc không còn khả năng sử dụng.

Các hình ảnh vệ tinh và video được ghi nhận sau thời điểm tuyên bố ngừng bắn ngày 16/4 tiếp tục cho thấy hoạt động phá dỡ diễn ra với cường độ cao, với sự hiện diện của xe cơ giới, bao gồm máy xúc và phương tiện bọc thép, tại nhiều khu vực.

Một số tổ chức nhân quyền quốc tế đã bày tỏ quan ngại, cho rằng chiến dịch quân sự của Israel tại Liban có những điểm tương đồng với chiến thuật từng được triển khai tại Gaza, bao gồm các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu, cơ sở y tế, cũng như các hoạt động được cho là gây áp lực tâm lý.

Giới chức Israel đã đề cập kế hoạch thiết lập một khu vực an ninh dài hạn bên trong lãnh thổ Liban, dù cách gọi hiện nay được sử dụng là “khu vực tiền tuyến phòng thủ”. Thủ tướng Israel, Benjamin Netanyahu, tuyên bố lực lượng nước này có thể mở rộng hiện diện sâu tới khoảng 10 km bên trong lãnh thổ Liban.

Theo “mô hình Rafah”

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz từng tuyên bố kế hoạch phá hủy toàn bộ các công trình nhà ở tại các làng gần khu vực biên giới phù hợp với “mô hình Rafah và Beit Hanoun”.

Rafah và Beit Hanoun là hai đô thị nằm ở phía Nam và phía Bắc Dải Gaza, từng chịu thiệt hại nghiêm trọng trong các chiến dịch quân sự kéo dài. Sau khi lệnh ngừng bắn mới được công bố, ông Katz tiếp tục khẳng định việc phá dỡ các công trình tại khu vực giáp ranh Liban sẽ được duy trì, với lập luận rằng đây là các vị trí có liên quan đến hoạt động quân sự của Hezbollah.

Quân đội Israel cho biết các mục tiêu tấn công bao gồm cơ sở hạ tầng quân sự của Hezbollah trên toàn lãnh thổ Liban, nhằm đáp trả các cuộc tấn công bằng tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa chống tăng nhằm vào Israel kể từ năm 2023.

Theo phía Israel, Hezbollah bị cáo buộc cất giấu vũ khí trong khu dân cư. Quân đội nước này đã công bố một số hình ảnh mà họ cho là ghi nhận việc phát hiện vũ khí và đạn dược trong các cuộc khám xét, cũng như các cơ sở chỉ huy được cho là đặt dưới các công trình dân sự.

Các quan chức cấp cao của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết nước này dự kiến thiết lập một “đường ranh giới vàng” tại miền Nam Liban, nhằm hạn chế việc người dân quay trở lại các khu vực đang do quân đội Israel kiểm soát.

Cách tiếp cận này được cho là tương đồng với biện pháp từng được áp dụng tại Gaza, nơi một ranh giới ban đầu mang tính tạm thời trên bản đồ đã dần được hiện thực hóa bằng các dấu mốc vật lý trên thực địa.

Theo các nguồn tin, việc tiếp cận khu vực ranh giới này bị hạn chế nghiêm ngặt, với các cảnh báo an ninh được đưa ra đối với dân thường. Tại Liban, ranh giới tương tự được cho là có thể ảnh hưởng tới khoảng 55 thị trấn và làng mạc, tạo ra sự chia cắt với các khu vực còn lại của đất nước.

IDF đã phát đi thông báo yêu cầu người dân không quay trở lại các khu vực gần ranh giới, đồng thời khẳng định lực lượng này vẫn có quyền tiếp tục phá hủy các mục tiêu mà họ xác định là cơ sở hạ tầng quân sự, kể cả trong thời gian ngừng bắn.

Phần lớn khu vực miền Nam Liban, nơi có đông cộng đồng người Hồi giáo dòng Shiite và là địa bàn hoạt động của Hezbollah, đã chịu thiệt hại đáng kể sau hơn hai năm xung đột. Mức độ tàn phá được ghi nhận gia tăng đáng kể kể từ sau ngày 2/3.

Phân tích hình ảnh vệ tinh do CNN thực hiện, dựa trên dữ liệu từ Airbus, cho thấy quy mô thiệt hại tiếp tục mở rộng. Trong 10 ngày đầu của chiến dịch tháng 3, có ít nhất 523 công trình bị phá hủy tại 22 khu dân cư.

Ngoài nhà ở, các công trình bị ảnh hưởng còn bao gồm nhà thờ Hồi giáo, hiệu thuốc, cơ sở dịch vụ và cửa hàng sửa chữa. Một số video do người dân ghi lại cho thấy các hoạt động phá dỡ có kiểm soát được tiến hành, trong khi hình ảnh vệ tinh phản ánh việc triển khai phương tiện cơ giới tại các khu vực đã bị không kích trước đó.

Tình hình sau ngừng bắn và triển vọng

Thỏa thuận ngừng bắn hiện nay giữa Israel và Hezbollah là thỏa thuận thứ hai kể từ khi xung đột bùng phát vào tháng 10/2023. Sau thỏa thuận trước đó vào tháng 11/2024, Israel vẫn duy trì hiện diện quân sự tại miền Nam Liban, với ít nhất năm căn cứ tiền phương đã được xác nhận.

Đánh giá từ dữ liệu vệ tinh cho thấy có khả năng xuất hiện thêm một số vị trí quân sự mới trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, dù phía Israel chưa chính thức xác nhận.

Ông Eremy Binnie, chuyên gia quốc phòng Trung Đông thuộc công ty phân tích quốc phòng Janes có trụ sở tại London, nhận định việc mở rộng hiện diện có thể nhằm tăng khả năng quan sát và kiểm soát thực địa.

Tuy nhiên, chuyên gia này cũng lưu ý rằng việc triển khai lực lượng tại các vị trí sâu trong lãnh thổ Liban có thể làm gia tăng rủi ro an ninh, khi các đơn vị có nguy cơ rơi vào tình thế biệt lập và dễ bị tấn công.

Về phía Hezbollah, lực lượng này tuyên bố không công nhận thỏa thuận ngừng bắn nếu Israel chưa rút quân hoàn toàn, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục phản kháng sự hiện diện quân sự của Israel tại Liban.

Trong bối cảnh đó, tương lai của khoảng 600.000 người dân tại miền Nam Liban vẫn chưa rõ ràng, bao gồm khả năng quay trở lại nơi cư trú và mức độ thiệt hại đối với nhà cửa và cơ sở hạ tầng dân sự.

VietBF@sưu tập