Bước đi chưa từng có của Israel và cú xoay trục chiến lược của UAE

[Cupcake01]

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã bí mật ra lệnh cho quân đội Israel đưa một khẩu đội đánh chặn tên lửa Iron Dome (Vòm sắt) cùng binh sĩ vận hành tới UAE, sau cuộc điện đàm với Tổng thống Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan. Động thái này cho thấy quan hệ giữa hai bên đã tiến xa đến mức nào.

Hiện nay, khi UAE dần tạo khoảng cách với các đồng minh truyền thống vì lập trường của họ trong cuộc chiến ở Iran, Israel nhìn thấy cơ hội chưa từng có để tiếp tục củng cố quan hệ, CNN dẫn thông tin từ nhiều quan chức Israel cho biết.

Năm 2020, UAE trở thành quốc gia Ả-rập đầu tiên trong 26 năm bình thường hóa quan hệ với Israel theo Hiệp định Abraham. UAE cho rằng cuộc chiến ở Iran có thể tái định hình các liên minh khu vực, đồng thời bày tỏ thất vọng với một số đối tác Ả-rập thân cận. Thay vào đó, Abu Dhabi đang xích lại gần hơn với Israel và các quốc gia ủng hộ họ trong chiến tranh, bao gồm Pháp, Mỹ và Anh.

“Giữa số ít những diễn biến tích cực từ cuộc chiến Iran, mối quan hệ (với Abu Dhabi) là tin tốt nổi bật. Quan hệ đã được nâng lên tầm cao mới, kể cả ở cấp lãnh đạo”, một nguồn tin Israel am hiểu tình hình cho biết.

Trong nhiều tuần gần đây, giới chức UAE và những người ủng hộ công khai chỉ trích các quốc gia Ả-rập không hỗ trợ, khi UAE phải gánh chịu phần lớn các cuộc tấn công từ Iran.

Phát biểu tại hội nghị ở Dubai tuần này, ông Anwar Gargash - cố vấn của Tổng thống UAE, cho rằng lập trường của các vương quốc Ả-rập Rập vùng Vịnh “yếu nhất trong lịch sử”.

“Tôi đã kỳ vọng điều đó từ Liên đoàn Ả-rập và không ngạc nhiên. Nhưng tôi không ngờ điều đó từ các nước vùng Vịnh, và tôi thực sự bất ngờ”, ông Gargash nói, đề cập đến khối gồm 22 quốc gia Ả-rập.

Trước những lời chỉ trích rằng Israel và Mỹ đã kéo các nước vùng Vịnh vào cuộc chiến mà phần lớn khu vực không ủng hộ, ông Gargash tiếp tục nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì quan hệ với cả hai. Ông nói với CNN rằng “ảnh hưởng của Israel sẽ trở nên nổi bật hơn tại vùng Vịnh, chứ không giảm đi”.

“Israel thậm chí không hình dung được mức độ gần gũi này khi chúng tôi ký Hiệp định Abraham”, một nguồn ngoại giao Israel nói về hợp tác quân sự ngày càng sâu sắc giữa Israel và UAE.

“Cuộc chiến đã mang lại sự gần gũi chưa từng có, chủ yếu xuất phát từ cảm giác chung về số phận, cả hai quốc gia đều bị tấn công và có cùng một kẻ thù. Điều này chắc chắn sẽ dẫn đến việc mở rộng quan hệ trong thời gian tới”, một quan chức Israel khác cho biết.
Xa rời vùng Vịnh

Tuần này, UAE đã rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), sau gần 6 thập kỷ tham gia. Khi được hỏi liệu Ả-rập Xê-út - lãnh đạo thực tế của nhóm - có được tham vấn hay không, Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei nói rằng đây là “quyết định của quốc gia có chủ quyền”.

Các chuyên gia cho rằng dù UAE từ lâu đã cảm thấy bị ràng buộc trong OPEC và muốn rời đi, nhưng họ vẫn ở lại vì tôn trọng Ả-rập Xê-út.

“Điều đó khiến UAE rời xa chính sách truyền thống của vùng Vịnh và biến họ thành một thực thể hoàn toàn khác trong khu vực, cũng như trong mắt Israel”, quan chức này nói, đồng thời cho rằng UAE “cảm thấy mình đơn độc, trong khi Israel và Mỹ đã ở bên họ”.

Việc Israel bí mật triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Iron Dome tại UAE cho thấy mối quan hệ giữa hai nước ngày càng sâu sắc. Hệ thống này được gửi tới UAE trong thời gian diễn ra cuộc chiến với Iran.

Đây là lần triển khai binh sĩ Israel chưa từng có tại 1 quốc gia Ả-rập, đồng thời là lần đầu tiên Israel bố trí Iron Dome ngoài lãnh thổ của mình, cho dù bản thân nước này đang chịu hỏa lực dữ dội từ Iran. Các quan chức Israel cho biết cuộc chiến đã đẩy hợp tác an ninh giữa hai nước lên mức chưa từng có.

Ông Yoel Guzansky - nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu an ninh quốc gia ở Tel Aviv và cựu quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia Israel, cho rằng UAE hiện là một trong những quốc gia gần gũi nhất với Israel trên toàn cầu.

“Không chỉ là an ninh, mà còn là du lịch, khoa học, đầu tư, thương mại. Không có quốc gia Ả-rập nào gần hơn”, ông Guzansky nói và cho rằng chính sự gần gũi này khiến UAE trở thành mục tiêu bị Iran nhắm đến nhiều hơn.

Tuy nhiên, cuộc chiến cũng bộc lộ giới hạn của Israel, khi nước này phải cân bằng giữa việc tăng cường quan hệ với các nước vùng Vịnh và nhu cầu an ninh của chính mình. Một nguồn tin an ninh Israel cho biết, họ đã buộc phải từ chối đề nghị của Abu Dhabi về việc cung cấp thêm các khẩu đội Iron Dome.

“Mỗi khẩu đội triển khai ở đó đồng nghĩa với việc giảm đi một khẩu đội cho hệ thống phòng không của chúng tôi”, quan chức này nói.

Đổi lại, UAE hỗ trợ Israel về tình báo tín hiệu, tức là thu thập và phân tích các tín hiệu điện tử, chủ yếu là thông tin liên lạc và phát xạ từ con người, hệ thống hoặc thiết bị.