Cựu nhà khoa học Harvard đào tẩu sang Trung Quốc để giúp xây dựng đội quân siêu chiến binh AI.

Lieber bị kết tội vào năm 2021 vì khai man với các cơ quan liên bang về mối quan hệ của ông với Trung Quốc và nghỉ hưu khỏi Harvard vào năm 2023.
Một cựu nhà khoa học hàng đầu từ Đại học Harvard đã đào tẩu sang Trung Quốc – mang lại cho quốc gia này lợi thế trong cuộc đua toàn cầu nhằm phát triển siêu chiến binh trí tuệ nhân tạo đầu tiên trên thế giới .
Charles Lieber, cựu chủ nhiệm khoa Hóa học của Đại học Harvard, đã tái xuất với vai trò giám đốc sáng lập của Viện Nghiên cứu Giao diện Tiên tiến và Công nghệ Thần kinh Thâm Quyến, hay còn gọi là i-BRAIN.
Các nhà khoa học thuộc quân đội của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã và đang nghiên cứu giao diện não-máy tính — Lieber là một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới trong lĩnh vực này — nhằm tăng cường sự nhanh nhạy về tinh thần và nhận thức tình huống để tạo ra những siêu chiến binh.
Phòng thí nghiệm của Lieber, dựa trên ba thập kỷ nghiên cứu của ông tại Harvard, nơi ông nhận được ít nhất 8 triệu đô la tài trợ từ Bộ Quốc phòng, hoàn toàn được tài trợ bởi chính phủ cộng sản, vốn đã tuyên bố nghiên cứu giao diện não-máy tính là "ưu tiên quốc gia" trong kế hoạch 5 năm mới nhất được công bố vào tháng 3.
Nhà khoa học tốt nghiệp trường Ivy League này đã bị kết tội vào năm 2021 vì khai man với chính phủ liên bang về mối liên hệ của mình với Chương trình Ngàn Tài năng, một chương trình của nhà nước Trung Quốc nhằm thu hút các nhà nghiên cứu nước ngoài . Ông được hứa hẹn sẽ nhận được 750.000 đô la mỗi năm để thành lập một phòng thí nghiệm nghiên cứu ở Trung Quốc khi còn học tại Harvard, và đã che giấu số tiền nhận được khỏi Sở Thuế vụ Hoa Kỳ.
Ông bị tạm đình chỉ công tác tại Harvard sau khi bị bắt và nghỉ hưu vào năm 2023, chỉ phải ngồi tù hai ngày vì tội danh đó.
Vai trò mới của Lieber đã được công bố tại Trung Quốc năm ngoái nhưng không được đưa tin cho đến khi cuộc điều tra của Reuters phanh phui vào tuần này.
Theo kết quả điều tra, tại phòng thí nghiệm do nhà nước tài trợ ở Thâm Quyến - nơi đã chuyển mình từ một làng chài thành Thung lũng Silicon của Trung Quốc trong những thập kỷ qua - ông có nguồn lực tốt hơn so với khi ở Mỹ, với quyền tiếp cận không hạn chế đến các cơ sở nghiên cứu linh trưởng mà ông không có ở Harvard và các thiết bị sản xuất chip hàng đầu.

Phòng thí nghiệm i-Brain của Lieber nằm trong tòa nhà này, một phần của khuôn viên rộng lớn gồm các cơ sở được nhà nước tài trợ.
REUTERS
Phòng thí nghiệm của ông nằm trong một khuôn viên rộng lớn gồm các viện nghiên cứu được tài trợ hàng tỷ đô la từ Đảng Cộng sản Trung Quốc, với những biển hiệu ghi “Đổi mới cùng Đảng”. Một phóng viên của Reuters đã cố gắng gửi thư cho Lieber nhưng bị từ chối.
Theo một bài đăng hồi tháng 9 trên trang web của phòng thí nghiệm Lieber, ông đã tuyển dụng các nhà nghiên cứu để tiến hành các nghiên cứu trên khỉ nhằm sử dụng chúng làm mô hình cho giao diện não-máy tính của con người.
Ông đã đưa ít nhất một nhà khoa học hàng đầu khác từ Harvard đi cùng. Theo trang web của i-BRAIN, Jung Min Lee, một chuyên gia về cấy ghép thiết bị điện tử vào mô não, đã gia nhập cùng ông tại i-BRAIN với tư cách là phó giáo sư nghiên cứu.

Công trình nghiên cứu của Liber có thể mang lại cho Trung Quốc lợi thế trong cuộc đua toàn cầu nhằm phát triển siêu chiến binh AI đầu tiên trên thế giới.
Jack Forbes / Thiết kế của NY Post
Trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi kể từ khi chuyển đến Trung Quốc, Lieber gần đây đã nói với tạp chí Nature rằng: "Chúng tôi quyết định chuyển đến nơi khác vì tôi không thể tiếp tục làm việc này ở Mỹ nữa."
Ông ta khẳng định công trình nghiên cứu của mình "mang lại lợi ích cho toàn nhân loại".
“Mục tiêu cá nhân của tôi là biến Thâm Quyến thành một trung tâm công nghệ hàng đầu thế giới”, ông phát biểu tại một hội nghị của chính phủ ở trung tâm công nghệ này hồi tháng 12.
Trong thời gian được giám sát hai năm sau khi chỉ ngồi tù hai ngày ngắn ngủi, Lieber đã được phép đi đến Trung Quốc ít nhất ba lần trong năm 2024, bao gồm một lần được thẩm phán quận Hoa Kỳ cho phép để "mở rộng mạng lưới quan hệ việc làm", theo các tài liệu tòa án.
Việc ông bị kết tội là một trong những vụ án nổi bật nhất thuộc sáng kiến của Bộ Tư pháp được khởi xướng dưới thời chính quyền Trump đầu tiên nhằm chống lại hoạt động gián điệp và đánh cắp sở hữu trí tuệ của Trung Quốc, nhưng đã bị hủy bỏ dưới thời Tổng thống Joe Biden sau khi nhận được chỉ trích vì phân biệt chủng tộc.