Mỹ - Iran leo thang tấn công tại eo biển Hormuz

[pizza]

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết quân đội đã bắn hạ 7 tàu nhỏ của Iran, trong khi giới chức Iran công bố bản đồ khu vực biển mở rộng mà họ tuyên bố đang nằm dưới sự kiểm soát của mình.

Cảng Fujairah của UAE bốc cháy dữ dội vì trúng drone Ngày 4/5, cảng Fujairah của UAE bốc cháy dữ dội vì trúng drone. Sự cố xảy ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran gia tăng trên eo biển Hormuz. Trong khi Mỹ tuyên bố sẽ hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt tại vùng Vịnh di chuyển khỏi khu vực, Iran tuyên bố sẽ có động thái đáp trả nếu Mỹ quyết tâm thực hiện kế hoạch này.
Tổng thống Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã tiêu diệt 7 tàu cỡ nhỏ của Iran sau khi Tehran nổ súng vào các tàu bè di chuyển qua eo biển Hormuz.

Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định các vụ tấn công từ phía Tehran không gây thiệt hại nghiêm trọng, ngoại trừ sự cố xảy ra với một tàu chở hàng của Hàn Quốc. "Iran đã nổ súng vào cả những quốc gia không liên quan đến 'Dự án Tự do'. Chúng tôi đã bắn hạ 7 tàu nhỏ, hay còn gọi là tàu cao tốc của họ", ông nhấn mạnh.


Lực lượng Mỹ tuần tra trên Biển Ả Rập gần tàu M/V Touska vào ngày 20/4, sau khi nổ súng vào con tàu treo cờ Iran khi đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: Hải quân Mỹ.
Trước đó, Đô đốc Bradley Cooper từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận lực lượng Mỹ đã phá hủy 6 tàu nhỏ của Iran tại khu vực này.

Dù ông Trump nhiều lần khẳng định hải quân Iran đã suy yếu đáng kể, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine vẫn thừa nhận Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn duy trì đội tàu nhỏ đủ khả năng hoạt động tại eo biển.

Theo giới chức Mỹ, hiện chưa ghi nhận thiệt hại đáng kể nào đối với các tàu khác lưu thông qua Hormuz ngoại trừ trường hợp của tàu Hàn Quốc.

Giá dầu tăng lên 115 USD/thùng
Trước động thái căng thẳng của hai bên, giá dầu Brent nhảy vọt lên ngưỡng 115 USD/thùng, tăng 6%. Giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ được giao dịch quanh mức 105 USD/thùng sau khi tăng hơn 4% vào thứ Hai.

Gregory Brew, nhà phân tích địa chính trị tại Eurasia Group, nhận định: "Hệ quả đối với thị trường cho thấy chừng nào Mỹ và Iran chưa đạt được thỏa thuận, eo biển này nhiều khả năng vẫn sẽ bị đóng cửa. Điều đó đồng nghĩa với việc áp lực tăng giá dầu".

Chứng khoán châu Á có xu hướng rời khỏi vùng đỉnh lịch sử sau khi Mỹ và Iran đấu hỏa lực, đe dọa trực tiếp đến lệnh ngừng bắn mong manh mới thiết lập được bốn tuần. Nỗi lo ngại về một đợt leo thang căng thẳng mới tại Trung Đông đang bao trùm các sàn giao dịch.

Chỉ số S&P 500 đã quay đầu giảm từ mức kỷ lục vào phiên thứ Hai do lo ngại giá năng lượng tăng cao sẽ kích ngòi lạm phát toàn cầu.

Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm đã vượt mốc 5% khi giới đầu tư đặt cược Fed có thể phải tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát do cú sốc dầu mỏ.

"Ngay cả khi xung đột trực tiếp hạ nhiệt, các hệ lụy về giá năng lượng, hoạt động công nghiệp và phần bù rủi ro địa chính trị vẫn sẽ duy trì trong thời gian dài", ông Darrell Cronk từ Viện Đầu tư Wells Fargo nhận định.

Dù tình hình chiến sự phức tạp, Chủ tịch Fed New York John Williams cho rằng lãi suất chỉ nên giảm khi lạm phát thực sự quay về mục tiêu 2%. Ông bày tỏ sự tin tưởng vào lộ trình hiện tại của Fed và chưa thấy lý do cấp thiết để tăng lãi suất trong ngắn hạn, dù một số quan chức vẫn đang cân nhắc các kịch bản thắt chặt hơn.

Iran cảnh báo UAE: Đừng trở thành 'con rối' của Israel
Hãng thông tấn Tasnim dẫn nguồn tin quân sự Iran tuyên bố sẽ nhắm mục tiêu vào toàn bộ lợi ích của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) nếu quốc gia này có những bước đi "thiếu khôn ngoan".

Nguồn tin này nhấn mạnh nếu UAE chấp nhận làm "con rối" cho Israel và có hành động sai lầm, họ sẽ phải nhận một bài học đích đáng.

Iran mô tả UAE đang "ngồi trong một ngôi nhà kính rất dễ vỡ", nơi mà sự mất an ninh sẽ trở thành nguy cơ tuyệt đối đối với họ.

Iran khẳng định sẽ "từ bỏ hoàn toàn sự kiềm chế" và quyết định hành động nếu UAE lặp lại những sai lầm như trong "cuộc chiến 40 ngày" của Mỹ và Israel.

Ông Trump mập mờ về số phận lệnh ngừng bắn với Iran
Ngày 4/5, Tổng thống Donald Trump đã từ chối xác nhận liệu lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran còn hiệu lực hay không, trong bối cảnh hai bên vừa xảy ra đụng độ tại eo biển Hormuz.

Trước câu hỏi về việc liệu thỏa thuận ngừng bắn đã "chấm dứt" và các cuộc không kích có thể tái diễn ngay trong đêm hay không, ông Trump đáp: "Tôi không thể tiết lộ điều đó với ông".

"Nếu tôi trả lời, ông sẽ lại bảo rằng người này không đủ khôn ngoan để làm Tổng thống", ông Trump nói thêm.

Trước đó, trả lời phỏng vấn Fox News cùng ngày, ông cảnh báo sẽ "thổi bay khỏi mặt đất" các lực lượng Iran nếu họ có ý định nhắm vào tàu bè Mỹ tại khu vực eo biển hoặc Vịnh Ba Tư.

Dẫu vậy, cũng trong cuộc phỏng vấn này, về sau ông lại khẳng định rằng xét về khía cạnh quân sự, cuộc chiến với Iran "về cơ bản đã chấm dứt".

Iran cảnh báo Mỹ và UAE về 'vũng lầy' tại eo biển Hormuz
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vừa đưa ra lời cảnh báo với Mỹ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) về nguy cơ sa vào "vũng lầy" xung đột.

Ông khẳng định: "Những diễn biến gần đây tại eo biển Hormuz cho thấy rõ ràng rằng không có giải pháp quân sự nào cho một cuộc khủng hoảng chính trị".

Trong bài đăng trên mạng xã hội X ngày thứ Hai, ông Araghchi cho biết tiến trình đàm phán đang có những bước tiến triển nhờ "nỗ lực trung gian thiện chí của Pakistan". Đồng thời, ông lưu ý Mỹ và UAE cần cảnh giác để không bị những kẻ có tâm địa xấu lôi kéo trở lại vòng xoáy bất ổn.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Iran cũng thẳng thừng bác bỏ kế hoạch hộ tống tàu thương mại của Washington, nhấn mạnh: "Dự án Tự do thực chất là Dự án Bế tắc".

Lời cảnh báo trên được đưa ra ngay sau khi quân đội Mỹ và Iran xảy ra đọ súng tại eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại về sự đổ vỡ của lệnh ngừng bắn kéo dài gần một tháng qua.

Maersk xác nhận tàu vận tải băng qua eo biển dưới sự hộ tống của quân đội Mỹ
Hãng vận tải và hậu cần Maersk (Đan Mạch) ngày thứ Hai xác nhận một tàu của hãng đã vượt qua eo biển Hormuz an toàn dưới sự bảo vệ của quân đội Mỹ. Toàn bộ thủy thủ đoàn đều bình an và không gặp bất kỳ tổn hại nào.

Con tàu mang tên Alliance Fairfax vốn bị kẹt tại Vịnh Ba Tư từ khi chiến tranh bùng nổ vào tháng 2 và không thể rời đi. Theo thông cáo từ Maersk, quân đội Mỹ đã chủ động liên hệ và đề nghị hỗ trợ hộ tống tàu rời khỏi vùng Vịnh.

Sau quá trình phối hợp giữa ban lãnh đạo Maersk và phía quân đội, con tàu đã rời Vịnh Ba Tư vào thứ Hai với sự hộ tống của các khí tài quân sự Mỹ.

"Maersk trân trọng sự chuyên nghiệp và phối hợp hiệu quả của quân đội Mỹ trong chiến dịch này. Chúng tôi hy vọng tàu Alliance Fairfax sẽ sớm quay lại hoạt động thương mại bình thường", hãng này khẳng định.

Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo có hai con tàu đã đi qua eo biển vào thứ Hai. Alliance Fairfax là tàu thuộc Chương trình An ninh Hàng hải Mỹ - một cơ chế chi trả ngân sách hàng năm để duy trì các tàu thương mại đăng ký tại Mỹ nhằm sẵn sàng huy động cho mục đích quân sự khi cần thiết.

Cháy nổ tàu Hàn Quốc ở Hormuz
Ngày 4/5, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc xác nhận một vụ nổ kèm hỏa hoạn đã xảy ra trên tàu vận tải có liên quan đến nước này tại khu vực eo biển Hormuz.

Giới chức Hàn Quốc xác nhận một vụ cháy lớn đã bùng phát sau tiếng nổ trên tàu vận tải treo cờ Panama do Hàn Quốc vận hành tại eo biển Hormuz vào thứ Hai. Nhà chức trách đang khẩn trương xác minh nghi vấn về một cuộc tấn công từ bên ngoài, theo Korea Times.

Con tàu đang neo đậu gần Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) khi sự cố xảy ra. Vào thời điểm đó, trên tàu có 24 thuyền viên, trong đó có 6 công dân Hàn Quốc. Hiện chưa có báo cáo về mức độ thiệt hại.

"Chính phủ sẽ liên lạc chặt chẽ với các quốc gia liên quan và triển khai mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn cho tàu bè cũng như thủy thủ đoàn tại eo biển Hormuz", Bộ Ngoại giao Hàn Quốc nhấn mạnh.

Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Hàn Quốc đã chia sẻ thông tin và đề nghị cơ quan cứu hộ của 5 quốc gia láng giềng - gồm UAE, Ả Rập Xê-út, Kuwait, Qatar và Oman - phối hợp hỗ trợ trong trường hợp khẩn cấp.

Phía hãng tàu HMM cho biết lửa bùng phát từ mạn trái buồng máy của tàu chở hàng rời. Do vị trí nằm sâu dưới thân tàu, công tác tiếp cận và dập lửa đang gặp rất nhiều khó khăn.

Kể từ khi cuộc chiến tại Trung Đông bùng phát, đã có tổng cộng 26 tàu liên quan đến Hàn Quốc bị mắc kẹt tại khu vực eo biển huyết mạch này.

UAE đánh chặn 19 tên lửa và drone từ phía Iran
Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) xác nhận đã đánh chặn 19 tên lửa và drone từ Iran trên vùng lãnh hải vào thứ Hai, trong khi quả tên lửa thứ tư rơi xuống biển.

Đây là các vụ đánh chặn đầu tiên kể từ khi UAE tuyên bố không phận an toàn vào ngày 9/4, thời điểm lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran bắt đầu có hiệu lực.

"Hệ thống phòng không đã phát hiện 4 tên lửa hành trình hướng về phía lãnh thổ. 3 quả bị đánh chặn thành công trên biển, quả còn lại rơi xuống nước", Bộ Quốc phòng thông báo.

Trước đó, UAE đã phát cảnh báo khẩn cấp qua điện thoại di động tại nhiều tiểu vương quốc, bao gồm Dubai và thủ đô Abu Dhabi. Chính quyền yêu cầu người dân tìm nơi trú ẩn an toàn trong thời gian lực lượng phòng không phản kích các mối đe dọa.

Mỹ nói 2 tàu thương mại đã qua eo Hormuz, Tehran lập tức bác bỏ
Sáng 4/5, quân đội Mỹ thông báo hai tàu thương mại treo cờ nước này đã băng qua eo biển Hormuz an toàn.

Trên mạng xã hội X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định: "Các lực lượng Mỹ đang tích cực hỗ trợ khôi phục lưu thông cho hoạt động vận tải thương mại".

Sự kiện này diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump cam kết dẫn đường cho tàu bè qua tuyến hành lang huyết mạch này - nơi Iran đang nỗ lực siết chặt kiểm soát.

CENTCOM cho biết trong chiến dịch Dự án Tự do, họ sẽ triển khai các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng không người lái đa lĩnh vực cùng 15.000 binh sĩ.

Tuy nhiên, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định không có bất kỳ tàu thương mại hay tàu chở dầu nào băng qua eo biển Hormuz trong những giờ qua. Theo hãng tin Tasnim, IRGC bác bỏ thông báo từ giới chức Mỹ và gọi đó là những tuyên bố "vô căn cứ", "dối trá hoàn toàn".

Phía IRGC cảnh báo mọi hoạt động hàng hải đi ngược lại quy tắc do lực lượng này đề ra đều sẽ "đối mặt với rủi ro nghiêm trọng". Đồng thời, Tehran nhấn mạnh các tàu vi phạm sẽ bị "chặn lại bằng vũ lực".

VietBF@ sưu tập