USA "SÁT THỦ THẦM LẶNG" TRÊN ĐẠI DƯƠNG: KHI CON TÀU DU LỊCH TRỞ THÀNH "Ổ DỊCH" HANTAVIRUS

[Gibbs]

Người xưa có câu “Họa vô đơn chí”, và có lẽ các hành khách trên chuyến tàu du lịch xuyên Đại Tây Dương vừa qua đã thấm thía nỗi kinh hoàng này khi một căn bệnh hiếm gặp mang tên Hantavirus bất ngờ bùng phát. Giữa mênh mông sóng nước, từ Argentina đến Cape Verde, con tàu MV Hondius vốn là nơi tận hưởng kỳ nghỉ sang trọng nay lại bao trùm bởi bóng tối của tử thần.

Những cái chết bí ẩn giữa lòng đại dương

Sự việc bắt đầu như một cơn ác mộng khi 3 hành khách đã tử vong và nhiều người khác đang trong tình trạng nguy kịch. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận đã có 2 trường hợp dương tính với Hantavirus và 5 ca nghi nhiễm khác đang được điều tra gắt gao. Con tàu hiện đang neo đậu ngoài khơi Cape Verde – quần đảo yên bình phía Tây Phi – nhưng bên trong nó là một cuộc chạy đua với thời gian của các chuyên gia dịch tễ.

Hantavirus – "Kẻ sát nhân" từ loài gặm nhấm

“Nuôi ong tay áo, nuôi khỉ dòm nhà” – Hantavirus chính là loại virus nguy hiểm lây truyền từ các loài gặm nhấm (chuột) sang người qua dịch tiết, nước tiểu hoặc phân của chúng. Con người thường nhiễm bệnh do vô tình hít phải các hạt bụi chứa virus khi dọn dẹp nơi có chuột sinh sống. Điều kinh khủng nhất là Hantavirus không chỉ lây qua vết cắn (dù hiếm) mà còn có thể xâm nhập khi chúng ta chạm vào vật dụng bị ô nhiễm rồi đưa lên mắt, mũi, miệng.

Thông thường, dòng virus này rất hiếm khi lây từ người sang người, ngoại trừ chủng Andes ở Nam Mỹ. Thế nhưng, trong vụ bùng phát trên tàu MV Hondius, Tiến sĩ Maria Van Kerhove của WHO lo ngại rằng việc các bệnh nhân tiếp xúc gần đã khiến khả năng lây truyền trực tiếp giữa người với người không thể bị loại trừ. Đây là một tín hiệu báo động mới cho thấy sự biến chuyển khó lường của dịch bệnh.

Triệu chứng: Từ cơn cảm mạo đến ngưỡng cửa tử thần

“Chủ quan là cha thất bại” – Giai đoạn đầu của Hantavirus rất dễ đánh lừa người bệnh vì nó giống hệt cúm: mệt mỏi, sốt, ớn lạnh và đau nhức cơ bắp. Tuy nhiên, khi virus bắt đầu tấn công mạnh mẽ, nó sẽ chia thành hai ngả đường tử thần:

Hội chứng sốt xuất huyết kèm suy thận (HFRS): Phổ biến ở châu Âu và châu Á, gây đau đầu, đau bụng, tụt huyết áp và dẫn đến suy thận cấp. Tỷ lệ tử vong dao động từ 5-15%.

Hội chứng phổi Hantavirus (HPS): Đặc hữu ở châu Mỹ, tấn công trực tiếp vào cơ quan hô hấp. Khi phổi chứa đầy dịch, bệnh nhân sẽ bị khó thở cấp tính, thắt nghẹt lồng ngực. Tỷ lệ tử vong của hội chứng này lên tới gần 40% – một con số thực sự hãi hùng.

Nỗi đau từ những câu chuyện có thật

Căn bệnh này không chừa một ai. Năm ngoái, dư luận từng xôn xao trước cái chết của bà Betsy Arakawa, vợ của nam diễn viên gạo cội Gene Hackman, vì hội chứng HPS ở tuổi 65. Các cuộc kiểm tra sau đó đã phát hiện xác chuột và ổ chuột rải rác trong các khu nhà cũ tại trang trại của họ ở New Mexico. Điều này minh chứng cho câu tục ngữ “Cẩn tắc vô áy náy” – chỉ một chút lơ là trong vệ sinh môi trường sống cũng có thể dẫn đến hậu quả đau lòng.

Chưa có thuốc đặc trị: Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Hiện nay, y học vẫn chưa tìm ra loại thuốc đặc trị hay vaccine phòng ngừa Hantavirus. Việc điều trị chủ yếu dựa vào việc hỗ trợ hô hấp, truyền dịch và nghỉ ngơi. Chính vì vậy, cách bảo vệ bản thân tốt nhất chính là triệt tiêu nguồn lây:

Chặn đứng nẻo đường của chuột: Bịt kín các kẽ hở trong nhà, cất giữ thực phẩm trong hộp kín và thùng rác có nắp đậy chắc chắn.

Vệ sinh an toàn: Khi dọn dẹp nơi nghi có chuột, tuyệt đối không dùng chổi quét (vì sẽ làm bụi virus bay lên). Hãy dùng găng tay, xịt dung dịch thuốc tẩy lên chất thải, chờ 5 phút rồi mới lau dọn bằng khăn giấy và vứt bỏ an toàn.

Lời giải nào cho ẩn số trên tàu du lịch?

Tại sao một con tàu du lịch giữa biển khơi lại có Hantavirus? Các chuyên gia đang đặt ra nhiều giả thiết. Có thể chuột đã "đi lậu vé" trên tàu, hoặc hành khách đã nhiễm bệnh từ cảng Argentina (vì thời gian ủ bệnh có thể kéo dài tới 8 tuần). Để giải mã ẩn số này, các bác sĩ cho biết cần phải "nuôi cấy đến cùng" mọi mẫu bụi, mẫu không khí và hệ thống thông gió trên tàu.

“Nước xa không cứu được lửa gần”, dù WHO trấn an rằng rủi ro với cộng đồng vẫn ở mức thấp, nhưng vụ việc này là lời nhắc nhở đanh thép về sự nguy hiểm của các bệnh truyền nhiễm từ động vật hoang dã. Trong thế giới phẳng hiện nay, một mầm bệnh nhỏ bé cũng có thể vượt đại dương để gây nên những bi kịch lớn. Hãy luôn cảnh giác và giữ gìn vệ sinh, vì sức khỏe là vốn quý nhất của con người.

Thông tin bổ sung cho anh em Forum:

Mỗi năm thế giới có khoảng 60.000 đến 100.000 ca nhiễm HFRS, trong đó Trung Quốc chiếm một nửa.

Tại Mỹ, từ năm 1993 đến 2023 đã ghi nhận 890 ca, chủ yếu ở các bang miền Tây.

Chúc mọi người vui vẻ và luôn giữ sức khỏe!

thanks