Có nên đi chân trần trong nhà hay không?

[trungthuc]

Thói quen đi chân trần trong nhà là sự lựa chọn thường thấy của nhiều người ngay sau khi bước chân qua cửa, tuy nhiên tác động của việc này đối với sức khỏe vẫn còn là chủ đề gây ra nhiều sự tranh luận.

Theo các chuyên gia y tế, việc để cho da bàn chân tiếp xúc trực tiếp với mặt sàn có thể mang lại những lợi ích đáng kể cho hệ cơ bắp và da liễu, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn những rủi ro về sự chấn thương hoặc biến chứng nghiêm trọng đối với một số nhóm đối tượng đặc thù. Việc nắm biết rõ khi nào nên để chân trần và khi nào cần sự hỗ trợ của giày dép là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho bàn chân về lâu dài.

(Minh họa)
Tác động tích cực đến hệ cơ bắp và khả năng vận động​ của cơ thể
Tiến sĩ kiêm bác sĩ Robert Conenello, chuyên gia về thể thao và chỉnh hình chân tại Mỹ, bày tỏ sự ủng hộ đối với thói quen đi chân trần trong môi trường gia đình. Theo ông, việc để cho bàn chân tiếp xúc trực tiếp với mặt đất sẽ giúp kích thích và tăng cường sức mạnh cho các nhóm cơ bắp nhỏ nằm sâu bên trong bàn chân. Đây là những nhóm cơ đóng vai trò quan trọng trong việc giữ sự thăng bằng cơ thể và hỗ trợ việc đi đứng, và thường có xu hướng suy yếu đi do quá trình lão hóa hoặc do con người quá phụ thuộc vào việc mang giày thường xuyên.

Sự suy yếu của các cơ bắp ở bàn chân không chỉ gây ra các vấn đề tại chỗ mà còn ảnh hưởng đến khả năng vận động tổng quát của cơ thể. Trong thực hành về lâm sàng, tiến sĩ Conenello quan sát thấy ra nhiều vấn đề phát sinh ra khi các cơ này không được huy động đúng cách trong các hoạt động thường ngày. Do đó, việc đi chân trần được xem là một phương cách tập luyện tự nhiên để duy trì sự linh độngt và sức bền bỉ cho đôi chân, đặc biệt có lợi trong việc ngăn ngừa các vấn đề đi đứng ở người lớn tuổi.

Cải thiện sức khỏe làn da và giải tỏa sự căng thẳng​
Dưới góc độ da liễu, bác sĩ Hannah Kopelman cũng cho rằng, thói quen này cho phép làn da bàn chân được tiếp xúc với không khí, hay còn gọi là giúp da được "thở". Điều này đặc biệt quan trọng trong việc ngăn chặn sự tích tụ độ ẩm, một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các bệnh nhiễm nấm ở bàn chân. Khi không bị gò bó trong vớ hay giày, môi trường khô thoáng sẽ giúp bảo vệ cho làn da tốt hơn.

Bên cạnh đó, việc đi chân trần còn mang lại lợi ích về mặt tâm lý và cảm giác. Bác sĩ Kopelman so sánh việc bàn chân sẽ cảm nhận các kết cấu bề mặt sàn nhà khác nhau như một hình thức "phản xạ trị liệu với quy mô nhỏ". Sự tương tác trực tiếp này không chỉ tạo ra hiệu ứng thư giãn cho hệ thần kinh mà còn giúp cho con người tăng cường sự kết nối cảm giác với môi trường sống chung quanh, góp phần giảm bớt căng thẳng sau một ngày làm việc.

Những nguy cơ về dị ứng và chấn thương về vật lý​
Mặc dù có nhiều ưu điểm, việc đi chân trần trong nhà cũng không hoàn toàn là vô hại. Bác sĩ Kopelman cảnh giác cho rằng, mặt sàn nhà có thể là nơi tích tụ của nhiều tác nhân gây kích ứng như bụi bẩn, lông thú cưng hoặc các hóa chất tồn dư từ nước lau sàn. Đối với những người có cơ địa nhạy cảm, mắc bệnh viêm da tiếp xúc hoặc bệnh chàm, việc tiếp xúc trực tiếp này có thể khiến cho tình trạng bệnh lý trở nên trầm trọng hơn. Ngoài ra, môi trường ẩm ướt trong nhà cũng là nơi tiềm ẩn mầm bệnh nấm mốc nếu không được cho vệ sinh kỹ lưỡng thường xuyên.

Một rủi ro khác cần được lưu tâm là các chấn thương về vật lý. Việc đi chân trần làm gia tăng nguy cơ bị trượt ngã trên các bề mặt trơn trượt hoặc bị thương do dẫm phải các vật cứng, sắc nhọn như đồ chơi trẻ em hay các mảnh vụn thủy tinh hoặc kim loại. Đặc biệt, các chuyên gia nhấn mạnh, cần cảnh giác đối với nhóm đối tượng mắc bệnh tiểu đường, người có tuần hoàn máu kém hoặc mắc các bệnh lý về hệ thống thần kinh. Với những người thuộc các nhóm này, khả năng cảm giác ở bàn chân thường bị suy giảm, dẫn đến việc khó phát hiện ra các vết thương nhỏ. Nếu không được cho xử lý kịp thời, những vết thương này có thể dẫn đến việc bị nhiễm trùng và các biến chứng nghiêm trọng khác.

Khuyến cáo về việc sử dụng vật dụng bảo vệ bàn chân​

(Minh họa)
Các chuyên gia y tế có khuyến cáo cho rằng, không nên áp dụng việc đi chân trần một cách tuyệt đối trong mọi tình huống. Tiến sĩ Conenello cũng lưu ý rằng, khi phải đứng một chỗ trong một thời gian dài, ví dụ như khi nấu ăn, việc sử dụng giày dép có đệm hỗ trợ là rất cần thiết. Đứng chân trần quá lâu trên bề mặt cứng có thể gây ra áp lực quá mức lên một vùng nhất định của bàn chân, dẫn đến bị mệt mỏi và đau nhức.

Bác sĩ Kopelman bổ sung thêm khi cho rằng, việc thiếu lớp đệm giúp giảm chấn thương khi phải di chuyển liên tục trên sàn cứng có thể làm gia tăng nguy cơ bị viêm cân gan chân, tình trạng viêm sưng mô nối từ xương gót đến các ngón chân. Đối với những người muốn bảo vệ chân nhưng không thích đi dép, vớ có thể là một sự lựa chọn phù hợp. Vớ sẽ giúp giảm thiểu sự tiếp xúc trực tiếp với vi khuẩn, chất gây ra dị ứng và bảo vệ da khỏi các vết trầy xước nhẹ, dù có thể làm giảm bớt hiệu ứng cảm giác trực tiếp. Để bảo đảm sự an toàn, tiến sĩ Conenello khuyến cáo nên duy trì thói quen vệ sinh chân thường xuyên, cho lau khô kỹ và sử dụng kem dưỡng ẩm để bảo vệ hàng rào tự nhiên của da.

Đi chân trần trong nhà mang lại những lợi ích rõ rệt về sức mạnh của cơ bắp và sự thông thoáng cho làn da, nhưng thói quen này cần được cho điều chỉnh tùy theo tình trạng sức khỏe và hoạt động cụ thể của mỗi cá nhân. Đối với những người khỏe mạnh, việc kết hợp giữa đi chân trần và sử dụng dép hỗ trợ khi cần thiết sẽ mang lại hiệu quả tối ưu. Tuy nhiên, đối với người mắc bệnh tiểu đường hoặc các vấn đề về xương khớp, việc ưu tiên bảo vệ bàn chân với giày dép chuyên dụng là yêu cầu bắt buộc để tránh những rủi ro sức khỏe không đáng có.