SÀI G̉N - “Bới đen, t́m bạc.” Đó là hàng chữ in trên tấm card của tiệm nhổ tóc bạc. “Nghề” nhổ tóc bạc mở ra ở Hà Nội cách đây sáu năm, di cư vào Saigon khoảng bốn năm nay.
Một nhân viên nhổ tóc cho khách trong tiệm. (H́nh: Hàm Anh/Người Việt)
Gọi là nghề v́ như tắm em, vá quần áo... đó không là loại việc vặt nhờ ai cũng được mà đă trở thành công việc chuyên môn kiếm ăn riêng rẽ như mọi nghề.
Khác với cảnh nhổ tóc cổ điển là một người tháo búi, xơa tóc dài, người kia ngồi trên bậc thềm cao đằng sau để t́m tóc bạc. Tiệm nhổ tóc bạc thời nay là những cửa hàng máy lạnh mát mẻ, khách không ngồi mà nằm trên ghế cao và dài giống như ghế gội đầu trong tiệm uốn tóc. Ghế nệm êm ái, pḥng ốc mát mẻ, có khi nhạc nhè nhẹ.
Tiệm kê độ năm chiếc ghế, trên tường treo gương. Chiếc kệ dưới gương bày rất nhiều chai lọ đựng thuốc phủ tóc, keo vuốt tóc... Chủ tiệm xem chừng rất tâm lư khi dán nhiều câu slogan rải rác trên tường: “Nhổ tóc bạc: Thú thư giăn mới cho người Sài G̣n”, “Mỗi sợi tóc là 1 câu chuyện...” Trong lúc cô thợ nhổ tóc, khách nằm lim dim, nghĩ ngợi lông bông nghiệm thấy quả trên đầu đếm bao nhiêu sợi tóc là bấy nhiêu câu chuyện lớn nhỏ trong cuộc sống quá đỗi đa đoan này.
Khi các ghế đă kín chỗ th́ khách tới sau phải ngồi chờ. V́ đây là công việc thư thả tính công theo giờ nên thợ không thể làm gấp cho xong khoán được! Chủ tiệm than hàng hiên chật chội quá, chỉ đủ chỗ đậu vài chiếc xe gắn máy. Thật ra số ghế chỉ có bao nhiêu đó và ít ai chịu xếp hàng đợi quá lâu cho mỗi việc nhổ tóc sâu không cần thiết.
Cô thợ trẻ măng cho biết nhổ tóc cũng cần đôi chút kỹ thuật. Ví dụ nhổ xuôi theo chiều tóc, chớ nhổ ngược làm khách đau, nhổ theo hàng, theo cụm, nhổ theo đường dọc hay đường ngang, nhổ từng phần đỉnh đầu hay bên màng tang... thỉnh thoảng vỗ da đầu cho khách khỏi mỏi. Tóc sâu là sợi tóc bạc ngắn và dầy, tóc ngứa cứng và xoăn khi nhổ đều khiến khách rất dễ chịu. Nhiều người không có tóc sâu hay tóc ngứa mà có những sợi bạc dài. Khi đó chỉ nhổ những sợi trắng hoàn toàn, sợi nào muối tiêu nửa đen nửa trắng nương tay chừa lại.
Nếu chỉ thuần túy nhổ tóc th́ việc kinh doanh này khó phát đạt khi vừa trả công thợ, vừa trả tiền thuê nhà hàng tháng cho vị trí mặt tiền nội thành, không kể trang trí nội thất. Thành thử bên cạnh nhổ tóc th́ chủ tiệm c̣n mở rộng thêm nhiều hoạt động phong phú khác.
Đó là lấy ráy tai, masage mắt và mặt, gội đầu, đắp mặt nạ... Nếu đắp mặt nạ thêm lột mụn cám, gội đầu bằng bia, ráy tai lấy kiểu thường hay bằng lửa... Móng chỉ cắt chứ không sơn, nếu muốn sơn hay vẽ móng cầu kỳ th́ bước qua tiệm uốn tóc. Nói chung hễ bước vào tiệm th́ có nhiều thứ chọn lựa, không nhất thiết phải nhổ tóc.
Nhổ tóc bạc lại liên quan đến nhiều thứ về tóc như nhuộm tóc, mọc tóc, làm tóc bóng mượt... Cửa tiệm nhân thể bán đủ thứ thuốc cho đủ mọi vấn đề về tóc.
Thuốc đen tóc được chế tạo bằng bồ kết, hoa bưởi mang từ Bắc vào theo công thức thảo mộc thiên nhiên cổ truyền, xem chừng khá đắt hàng ở thời buổi mà ai cũng ngán sợ các loại hóa chất hại nhiều hơn lợi, miền Nam cũng có các loại dầu gội xả bằng lá sả, dầu dừa...
Chắc là thực phẩm bây giờ bị lẫn lắm chất độc hại nên nhiều người, nhất là nam giới hay bị bạc và hói sớm. V́ thế những bài thuốc nam với giá thành vừa túi tiền đại chúng tỏ ra được ưa chuộng. Vả lại nếu không hiệu quả th́ thảo dược đơn sơ, hiền lành có vẻ cũng không đến nỗi gây tác hại!
Có điều để tránh việc có thể bị bắt đền sau này, chủ tiệm luôn tḥng thêm một câu là lớn tuổi đương nhiên tóc bạc, nên thuốc chỉ có tác dụng với người trẻ tuổi thôi và c̣n tùy thuộc vào cơ địa của mỗi người.
Thợ nhổ tóc không ăn lương tháng mà thường lănh 30% trên hóa đơn tính giờ. Giá tạm chấp nhận trung b́nh 60,000 đồng (khoảng 3 đô la) cho một giờ ngang với giá massage body thấp nhất của giới b́nh dân. Khách không cần nằm đủ giờ. Cứ nằm tới đâu tính tiền tới đó. Quảng cáo cũng chỉ đề 20,000 đồng/20 phút chắc là cho khách hàng đỡ xót ruột. Các dịch vụ khác, làm thêm thứ nào tính tiền riêng: Cạo mặt 20,000, gội đầu, massage mắt 50,000... Dịch vụ lạ nhưng chưa hút khách lắm nên giá giữ ổn định hai năm nay chưa tăng.
Nghề này đỡ mệt hơn v́ nhẹ nhàng, không cần dùng sức như massage người, chỉ cần vạch tóc nhẹ nhàng, nhổ từ từ, nếu khách thích th́ tiếp chuyện.
Bởi v́ nhiều người đến đây không hẳn chỉ để nhổ tóc sâu. Nếu tóc bạc ít th́ nhổ một buổi là xong, nhưng nếu bạc nhiều nhổ hết thành đầu trụi lủi mất. V́ thế khách vào tiệm với mục đích thư giăn là chính. Nằm yên cho cô thợ găi đầu nhè nhẹ, lâu lâu nhổ một sợi tóc, tán dóc đủ thứ chuyện trên trời dưới đất “đă” ǵ đâu.
Bước vào tiệm nhổ tóc phần lớn vẫn là đàn ông. Phụ nữ thích nhổ tóc trong tiệm uốn tóc hơn. Không có tiệm uốn tóc nào trương bảng chuyên nhổ tóc sâu cả nhưng đàn bà khi vào đó có thể kết hợp nhiều thứ: Nhuộm tóc sau khi đắp mặt nạ, trong lúc ngồi làm móng nhân thể kêu cô thợ phụ nhổ tóc sâu... Quang cảnh và không khí trong tiệm uốn tóc toàn chị em với nhau nên phụ nữ cảm thấy quen thuộc, chuyện tṛ dễ dàng, rơ ràng thích hợp hơn vào tiệm nhổ tóc ngồi lẫn với khách đàn ông xung quanh.
Bởi tiệm uốn tóc chỉ coi nhổ tóc sâu là một việc nhỏ chiều ḷng số ít khách hàng có yêu cầu, chứ hoạt động quá sức đơn giản này không bao giờ được xếp ngang hàng với những loại đ̣i hỏi tay nghề cao hơn hẳn như massage đầu, làm móng... hoặc ngay cả quấn tóc, gội đầu...
Tiệm nhổ tóc đông khách nhất thường vào buổi trưa. Đó là lúc các nam nhân viên, sau bữa ăn trưa, muốn t́m một nơi nghỉ ngơi dễ chịu nốt khoảng giờ nghỉ, hơn là quay về văn pḥng đă bị đám phụ nữ chiếm chỗ nằm ngổn ngang.
C̣n trong giờ làm việc, ít người rảnh rang vào tiệm nhổ tóc nằm chơi ngoại trừ người già, người về hưu. Tuy vậy vẫn có thanh niên ra vào luôn để hỏi mua thuốc mọc tóc, một vấn đề khổ tâm của nam giới v́ khó thể che dấu bằng cách uốn xù hoặc đánh rối tóc như phụ nữ!
Bảng quảng cáo của tiệm nhổ tóc bạc: 20,000 đồng/20 phút. (H́nh: Hàm Anh/Người Việt)
Khi tiệm nhổ tóc đa số đàn ông vào, nhiều nhất là giới trung niên khi mái đầu bắt đầu rắc muối, th́ nhân viên dĩ nhiên toàn nữ. Có lẽ công việc tỉ mẩn này cũng phù hợp với phụ nữ tính t́nh kiên nhẫn, tay chân mềm mại hơn đàn ông và phù hợp với người trẻ mắt c̣n tinh tường, không sợ nh́n mờ, nhổ lộn tóc trắng qua tóc đen. Do trẻ trung nên cô này mặc áo hai dây, quần short, cô kia váy mini nh́n cũng mát mắt...
Để tránh tiếng xấu nên các tiệm nhổ tóc đều mở đèn sáng và cửa kính trong suốt để dù lướt nhanh bên ngoài, người ta vẫn có thể nh́n thấu hoạt động trong tiệm, cho thấy đây là một dịch vụ trong sáng chứ không trá h́nh như hớt tóc thanh nữ hay massage thanh nữ đầy tai tiếng.
Hà Nội nhỏ, nhất là giới hạn trong khu phố cổ, những hoạt động mới mở đều dễ gây chú ư nhưng Sài G̣n quá rộng lớn, nhổ tóc bạc tuy có tích cực quảng cáo nhưng cũng chỉ phát triển độ hai, ba tiệm. Có thích chăng nữa nhưng đương nhiên khách không thể vượt đường quá xa để đi nhổ tóc trong khi khá nhiều thứ thư giăn vui vẻ có sẵn dễ dàng gần quanh.
Dù sao, đó cũng góp phần cho sinh hoạt muôn màu muôn vẻ của thành phố đông dân nhất Việt Nam này.
Nguyễn Thị Hàm Anh/Người Việt
Dịch vụ lạ ở Sài G̣n: ‘Bới đen, t́m bạc’
