Để vượt ngục, những kẻ trốn trại sẵn sàng chịu khổ c̣n hơn cả “nếm mật nằm gai”. Có kẻ chui xuống hầm cầu nhà vệ sinh ngâm ḿnh trong thùng phân chỉ nhô mỗi cái lỗ mũi lên để thở và che bằng một miếng giấy.
LTS: Trong quá tŕnh cải tạo và lao động tại nhiều trại giam như Nà Tấu (Điện Biên), Hồng Ca (Yên Bái), Vĩnh Quang (Vĩnh Phúc), Quyết Tiến (Tuyên Quang), Yên Hạ (Sơn La)…vẫn có nhiều trường hợp trốn khỏi nơi giam giữ một cách ngoạn mục. Hầu hết các trường hợp này đều bị bắt lại và cái giá phải trả cho sự liều lĩnh này không nhỏ.
Tuy nhiên, sự chuẩn bị ḱ công và sự ranh mănh trong hành tŕnh trốn khỏi nhà giam của những tên tội phạm này có thể khiến nhiều người phải “ngả mũ thán phục”.
Giáo dục Việt Nam sẽ lần lượt đăng tải những câu chuyện trốn tù ngoạn mục nhất mà các phạm nhân đă thực hiện, như bài học làm gương cho những kẻ vẫn c̣n đang nung nấu ư định thoát khỏi án tù sớm mà không chịu cải tạo.
Hiện nay, trên khắp miền Bắc, có tới hơn chục trại giam lớn nhỏ thuộc quản lư của Tổng cục thi hành án h́nh sự và hỗ trợ tư pháp (Tổng cục VIII, thuộc Bộ Công an). Một thời, Tổng cục có kư hiệu là V26 này quản lư hàng chục ngàn phạm nhân phạm tội phải chấp hành án tù tại các trại giam trên khắp cả nước
Có những trường hợp nung nấu ư định trốn trại hàng năm trời mới thực hiện, có trường hợp cán bộ lơ là canh gác hoặc mất cảnh giác là chúng lập tức bỏ trốn.
Có rất nhiều lư do khiến những phạm nhân này tiếp tục phạm lỗi, phạm nhân sợ phải sống trong tù, có người lại nhớ vợ con quá không chịu được, có phạm nhân nghĩ vợ ḿnh không chung thủy nên vượt ngục ra ngoài kiểm tra.
Không ít trường hợp chúng trốn trại để ra ngoài thanh toán “kẻ phản bội” và cũng không ít trường hợp trốn ra ngoài để tâm sự với người t́nh rồi lại quay về quy án.
Quá tŕnh chuẩn bị cho một cuộc trốn trại của một số phạm nhân rất công phu. Chúng lên kế hoạch chi tiết, theo dơi lịch đổi ca trực của cán bộ canh gác, phân công đồng phạm âm thầm chuẩn bị tiền để có chi tiêu cho việc chạy trốn…
Dụng cụ để vượt ngục có thể chỉ là một chiếc ch́a khóa đă cũ, chăn màn mà chính phạm nhân dùng hàng ngày để vượt qua hàng rào điện…
Một phạm nhân c̣n rất trẻ tuổi nhưng đă có lần trốn trại thành công tâm sự: “Nhớ lại lần trốn trại ấy, em vẫn run nhưng v́ đă trót vượt qua một cánh cửa rồi nên lại có quyết tâm ra ngoài hơn.
Đó là một ngày không trăng sáng, bởi có trăng rất dễ có bóng người và dễ bị phát hiện, tốt nhất đó là ngày cuối hoặc đầu tháng khi màn đêm đen kịt chỉ một màu. Không thao tác thực tập, không tập dượt, tất cả quá tŕnh vượt ngục của bọn em ở trại tạm giam Công an tỉnh Vĩnh Phúc ngày ấy đều chỉ thực hiện trong ṿng một tuần và trốn ra ngay trong đêm đầu tiên thực hiện”.
Trong dịp lên công tác tại trại giam Tân Lập (Phú Thọ), chúng tôi được các quản giáo ở đây kể lại câu chuyện trốn tù của 11 phạm nhân vào năm 1997 trong một đêm mưa gió như một kỉ niệm khó quên tại đây.
Khám hiện trường thấy một đám tường thoạt trông tưởng vẫn c̣n nguyên vẹn nhưng khi quan sát kỹ mới phát hiện thấy có một mảng ve tường có vẻ hơi dày lên. Sờ tay vào mới tá hỏa hóa ra chỉ là một mảnh giấy được trát ve màu vàng y hệt như màu tường và được dán một cách rất khéo léo.
 |
| Để trốn tù, có kẻ đă ngâm ḿnh trong hố phân nhiều giờ (Ảnh minh họa) |
Lật tiếp đám giấy th́ lộ ra một mảng tường to đủ một người chui lọt với những viên gạch vẫn được xếp ngay ngắn chỉ có điều chẳng c̣n tí vữa nào.Măi mấy tháng sau khi bắt được hết đám tù trốn trại này, các đối tượng khai, đào được mảng tường ấy chỉ nhờ có mỗi một dụng cụ cực kỳ thô sơ là... chiếc đinh 5 cm.
Sau khi mang được đinh vào pḥng giam, đám tù này hàng đêm thay nhau đào cho hết lớp vữa trát. Sau rồi cứ theo mạch vữa quanh viên gạch mà cạy cho tới khi từng viên gạch chẳng c̣n tí vữa nào th́ lấy tay kéo ra.
Suốt mấy tháng trời để che mắt quản giáo, các phạm nhân lấy tờ giấy đă bôi đất cho có màu giống màu tường che bên ngoài nên b́nh thường không ai phát hiện ra.
Một cán bộ của Tổng cục VIII (Bộ Công an) cho biết, âm mưu trốn tù, trốn trại th́ nhiều, nếu không nói là ngày nào cũng có nhưng số vụ việc thành công rất ít.
Khoảng 10 năm trở lại đây, trên toàn bộ mấy chục trại giam lớn nhỏ do Tổng cục quản lư, mỗi năm chỉ có không đầy 30 vụ với trên dưới 30 đối tượng thực hiện được việc bỏ trốn.
Cũng theo thống kê của Tổng cục VIII, riêng năm 2008, cả nước có 22 vụ, 25 đối tượng trốn tù. Chỉ có 5 đối tượng hiện đang bị truy nă, c̣n 20 đối tượng khác th́ đă bị bắt lại và nhận thêm h́nh phạt mới (Tội Trốn khỏi nơi giam giữ, Điều 311, Bộ luật h́nh sự).
Theo thống kê này, một điều khiến không ít cán bộ quản lư và chính các chiến sĩ cảnh sát trại giam ngạc nhiên là những đối tượng tù cao, án nặng lại ít khi t́m cách bỏ trốn.
Thông thường, chuyện trốn tù thường rơi vào trường hợp những đối tượng có hoàn cảnh éo le hoặc v́ họ có những nhận thức lệch lạc, từ đó dẫn đến hành vi manh động. Các đối tượng này thường có mức án nhẹ như tội trộm cắp tài sản, cố ư gây thương tích, buôn bán ma túy với số lượng nhỏ…
Trốn tù có thể xem là khởi đầu cho một đoạn bi kịch mới của chính người tù và cho cả xă hội. Với người tù, cơ hội t́m lại phần lương thiện ít ỏi và sự thanh thản đă bị cắt ngắn thêm.
Nếu chưa bị tóm trở lại, trong điều kiện trốn chui trốn nhủi, để tồn tại, gần như chắc chắn kẻ đào tẩu sẽ phải sa chân vào hành vi phạm tội mới.
Áp lực tâm lư và điều kiện sống sẽ khiến việc phạm tội càng lớn. Món nợ với luật pháp ngày càng nặng, sự tồn tại của kẻ đào tẩu sẽ bị nhấn ch́m trong tuyệt vọng.
V́ thế, truy bắt bằng được kẻ trốn tù, ngoài việc thể hiện sự công bằng, nghiêm minh trong kỷ cương, luật pháp, với các cán bộ ngành Trại giam, đó c̣n là việc cố níu lại cơ hội hoàn lương ít ỏi cho kẻ đă phạm tội, đồng thời giảm thiểu cho xă hội một mối nguy lơ lửng.
Kể ra những vụ trốn tù nổi tiếng, có thể kể đến như vụ Nguyễn Văn Thân (tức Thân rau muống) và Nguyễn Hải Nam (tức Nam cu chính) trốn khỏi trại giam Hỏa Ḷ (Trại tạm giam số 1 – Công an TP. Hà Nội) cách đây đă lâu.
Phải rất vất vả toàn bộ lực lượng trinh sát trại tạm giam Hỏa Ḷ mới có thể bắt lại được hai tên này. Nhưng quá tŕnh hai tên Nam và Thân trốn khỏi đây có thể nói ly kỳ không kém ǵ phim hành động.
Ở miền Nam, “khám lớn” Chí Ḥa được coi là một trong những trại giam cẩn mật nhất cả nước, nhiều phạm nhân khi biết ḿnh bị giam ở đây đều “toát mồ hôi” chứ đừng nói đến có ư định trốn trại.
Vậy mà, tên Phước“tám ngón”, một trong những đệ tử thân tín của Năm Cam trước đây lại làm nên một điều thần kỳ nhưng chấn động dư luận ngày ấy là “trốn tù” từ trại Chí Ḥa.
Vụ trốn tù này cũng được coi là kinh điển không kém ǵ vụ Thân rau muống nhưng so về độ bền bỉ và vất vả th́ Phước “tám ngón” hơn hẳn.
Để vượt ngục, những kẻ trốn trại sẵn sàng chịu khổ c̣n hơn cả “nếm mật nằm gai”.
Có kẻ chui xuống hầm cầu nhà vệ sinh ngâm ḿnh nhiều giờ trong thùng phân chỉ nhô mỗi cái lỗ mũi lên để thở và che bằng một miếng giấy.
Có kẻ khi đi lao động giả vờ xin quản giáo cho lên đồi đi vệ sinh thế rồi chọn nơi nào có bụi cây ngồi xuống. Quản giáo đứng dưới nh́n lên vẫn thấy cái mũ đung đưa tưởng phạm nhân vẫn đang “giải quyết nhu cầu tế nhị”. Sau rồi, đợi măi vẫn chưa thấy xong, đành leo lên tận nơi xem th́ mũ c̣n đậu trên ngọn cây nhưng người th́ đă biến mất.
Có kẻ đổ nước muối ủ vào chấn song cửa cho mục ra rồi dùng dây vải xé ra từ quần áo tù mà c̣ cưa hết ngày này qua tháng khác.
Lại có kẻ khi đi trồng chuối nghĩ ra tṛ quái đản để trốn trại là đào hố vừa người nằm rồi nằm xuống và nhờ bạn tù lấp đất lên sau đó, phủ một lớp rác lên “đống đất” nằm chờ lúc thuận lợi sẽ ‘bùng”.
Bất cứ khi có cơ hội, phạm nhân có ư định trốn tù sẽ lập tức hành động và t́m cách thoát ra ngoài.
Không thể kể lại hết được các câu chuyện trốn tù của nhiều trại giam trên khắp cả nước, trong các kỳ sau, Giáo dục Việt Nam sẽ chuyển tải tới bạn đọc một số vụ trốn tù ngoạn mục ở phía Bắc (trong khuôn khổ nguồn tư liệu sẵn có) để bạn đọc có thể hiểu hơn về sự thật đằng sau những cuộc trốn tù đó. Các phạm nhân chuẩn bị như thế nào, chúng tính toán ra sao và cái giá phải trả sau mỗi lần vượt ngục…
Ngọc Pháp
Vượt ngục chấn động ở VN:"Lặn" xuống hố phân hơn 10 giờ để trốn tù
