Lera vừa rửa xong đống bát đĩa thì một chiếc đĩa đầy xà phòng trượt khỏi tay, rơi xuống sàn và vỡ tan thành nhiều mảnh nhỏ.
Mẹ cô xuất hiện trong bếp:
— Trời đất ơi, sao con lại vụng về thế không biết! Có mỗi việc rửa bát đơn giản nhất mà cũng không giao nổi cho con! Quét đi rồi lau sàn cho kỹ vào, đừng để ai giẫm phải mảnh chai hay trượt chân.
Lera hót đống mảnh vỡ vào xẻng, đổ vào thùng rác. Sau đó cô lau sạch sàn nhà. Mẹ cô lại ngó vào bếp:
— Lau xong bếp rồi thì lau luôn cả hành lang đi chứ – đúng là chẳng biết suy nghĩ gì cả! Không biết bố mẹ mắc nợ gì mà lại có đứa con như thế này!
Lúc đầu Lera thấy tủi thân, cô thấy rất khó chịu khi nghe những từ ngữ nhắm vào mình: đồ vô tích sự, đồ vụng thối vụng ra, đồ hậu đậu, tay chân lóng ngóng... những lời mà mẹ cô luôn dùng để bình phẩm về mọi hành động của con gái. Nhưng rồi cô cũng dần quen.
Mỗi khi mẹ bắt đầu mắng nhiếc, Lera lại tưởng tượng có một bức tường kính dày ngăn cách giữa mình và mẹ, và những lời nói của mẹ giống như những quả bóng cao su, nảy bật ra khỏi bức tường đó mà không chạm được vào cô.
Lúc này đây, Lera đang ngồi xổm, rụt đầu vào vai để lau sàn hành lang.
— Nhìn đôi giày kia kìa! Nó bẩn thế mà con lại đặt lên sàn sạch à! Lau đi! — Tiếng mẹ cô lại vang lên.
Lera lẳng lặng lau đôi giày của bố, giày cao gót của mẹ và đôi giày thể thao của mình.
— Ơn Giời! Cuối cùng cũng xong! — Mẹ cô mỉa mai. — Đi làm bài tập đi! Với cái nhan sắc của con thì đừng hòng mong chờ chuyện chồng con gì cả – lo mà học lấy cái bằng, không thì sau này lại ngồi mát bát vàng bắt bố mẹ nuôi cả đời.
Lera đi về phòng mình và đóng chặt cửa. Cô đã làm xong bài tập từ ban ngày rồi. Lát nữa bố đi làm về, mẹ sẽ bận bịu với bố và cô có thể yên tĩnh đọc sách. Lera cầm cuốn sách lên, đọc tựa đề — "Chạy trên làn sóng" — và đắm mình vào thế giới kỳ ảo của Alexander Grin.
Khi Lera tốt nghiệp trung học, bố mẹ gửi cô lên Moscow ở với bà nội – bà Anna Ivanovna vốn bị bệnh tim từ lâu, và năm vừa rồi sức khỏe bà yếu đi rõ rệt.
— Con sang chăm bà nội đi, ít nhất cũng làm được việc gì đó có ích. Nếu may mắn thì tìm chỗ nào đó mà học. Dù mẹ nghi ngờ cái học bạ xuất sắc ở tỉnh lẻ của con chẳng gây được ấn tượng với ai trên thủ đô đâu.
Nhưng Lera đã đỗ, và không phải trường tầm thường, mà là Học viện Y khoa. Cô vừa kịp học tập, vừa chăm sóc bà chu đáo.
Sau khi tốt nghiệp, Lera trở thành bác sĩ nha khoa. Đáng tiếc là bà nội không kịp nhìn thấy thành công của cháu gái – bà qua đời đúng năm Lera hoàn thành chương trình học. Bố mẹ cô lên lo hậu sự cho bà đã vô cùng ngạc nhiên khi biết bà để lại căn hộ hai phòng ngủ gần ga tàu điện ngầm "Barrikadnaya" cho cháu gái. Họ cũng chẳng tranh giành gì.
— Thôi thì ít nhất con cũng có cái nhà, — mẹ nói với Lera, — sau này nếu túng quẫn thì đổi lấy căn hộ nhỏ ở ngoại ô mà sống.
Cô bắt đầu cuộc sống tự lập bằng công việc tại một phòng khám nha khoa công lập. Làm được hai năm thì cô được mời về một phòng khám tư nhân. Lương ở đây cao hơn hẳn, nhưng yêu cầu công việc cũng khắt khe hơn.
Nhưng điều quan trọng nhất đã xảy ra khoảng một tháng sau đó – một chàng trai trẻ đến khám. Lera đối xử với anh ta như một bệnh nhân bình thường – chữa xong chiếc răng sâu và hẹn lịch tái khám sau ba ngày. Tuy nhiên, ngay tối hôm đó, anh đã đứng đợi cô ở cổng với một bó hoa. Họ bắt đầu hẹn hò. Igor hơn Lera bảy tuổi và ngay lập tức thể hiện sự che chở. Anh rất chu đáo và quan tâm. Anh sớm giới thiệu cô với nhóm bạn của mình, họ đón nhận cô nồng nhiệt, dù có đôi chút bề trên.
— Lera này, em và Igor đúng là một cặp trời sinh! Cứ lấy cậu ấy đi, đừng đắn đo gì cả! — Alisa, vợ của một người bạn của Igor, nói với cô.
— Nhưng Igor đã cầu hôn em đâu, — Lera ngượng ngùng.
— Sẽ cầu hôn thôi, chắc chắn đấy! Chị thấy cậu ấy yêu em đến nhường nào mà! — Alisa khẳng định chắc nịch.
Quả thực, ba tuần sau Igor đã ngỏ lời cầu hôn. Bố mẹ cô rất ưng anh.
— Đây chính là người chồng con cần – thông minh, lý trí, cậu ấy sẽ bù đắp cho cái sự ngớ ngẩn của con, — mẹ cô nhận xét.
Đám cưới được tổ chức tại nhà hàng. Khách khứa chủ yếu là phía Igor, Lera chỉ mời bố mẹ và hai người bạn thân từ thời đại học. Cô đang cảm thấy vô cùng hạnh phúc cho đến khoảnh khắc điệu nhảy đầu tiên của đôi trẻ được xướng tên. Chồng cô nắm tay dẫn cô ra giữa sảnh. Ngay trước khi tiếng nhạc vang lên, anh cúi sát tai cô và mỉm cười nói:
— Anh hy vọng là với cái sự duyên dáng kiểu "voi đi bộ" của em, em sẽ không dẫm nát chân anh.
Lera, người vừa cảm thấy mình như một cánh chim bay lượn trên không trung, bỗng chốc cứng đờ người. Cô không còn nghe thấy tiếng nhạc và trong điệu nhảy đó, cô thực sự đã dẫm vào chân Igor hai lần.
Igor nhận ra phản ứng của Lera và khi họ về chỗ ngồi, anh cố lái nó thành một trò đùa.
— Xin anh đừng đùa kiểu đó nữa, em không thích đâu, — cô nói.
Đôi vợ chồng trẻ quyết định sống tại căn hộ của Lera vì gần phòng khám. Igor, một kỹ sư bảo hộ lao động, cũng thấy tiện đường. Căn hộ của anh vừa nhỏ vừa nằm mãi tận vùng Dolgoprudny.
Nhìn chung, Lera hài lòng với cuộc sống hôn nhân. Cô không ngại việc nhà, nhất là khi chồng cũng giúp một tay. Vấn đề tài chính không phải lo nghĩ: lương của Igor tuy không cao lắm nhưng Lera kiếm tiền rất khá. Họ sửa sang căn hộ, mua sắm nội thất mới và mỗi năm đi nghỉ mát ở biển hai lần.
Chỉ có một điều khiến Lera thấy nặng nề – Igor luôn lấy tư cách người lớn tuổi hơn để liên tục dạy bảo cô. Đặc biệt tổn thương là khi điều đó xảy ra trước mặt người ngoài. Đôi khi Lera cảm giác anh cố tình tìm cớ để "đâm chọt" cô.
Ví dụ, khi họ mời bạn bè đến kỷ niệm một năm ngày cưới, Lera bày bộ bát đĩa mới được một người dì của Igor tặng.
— Cảm ơn dì Larisa của anh, — Igor nói, — nhìn bộ bát đĩa dì tặng đám cưới này. Nếu không có dì, anh chẳng biết bây giờ chúng ta lấy gì mà ăn – trong một năm qua Lera đã làm vỡ gần hết bát đĩa rồi. Anh nghĩ chắc phải chuyển sang dùng đồ dùng một lần thôi – vừa không lo vỡ lại chẳng phải rửa.
Khách khứa cười ồ lên – Lera cảm thấy bị xúc phạm. Tối đó khi khách về hết, cô hỏi Igor tại sao lại bêu rếu cô là một người nội trợ tồi.
— Ôi dào, Lera của anh! Anh chỉ đùa thôi mà. Mọi người đều hiểu, bạn bè anh ai cũng có khiếu hài hước cả. Em hãy cứ thoáng lên một chút đi!
Lera đã cố gắng sống thoáng hơn, nhưng không phải lúc nào cũng được. Khi Igor gọi cô là đồ hậu đậu hay đồ ngốc trong lúc cô đang tìm chìa khóa trong túi xách trước cửa nhà, cô vẫn nhẫn nhịn im lặng.
Nhưng một lần, khi một người bạn hỏi về chuyện con cái, Igor đã trả lời:
— Chuyện đó chưa tính được đâu. Con cái là trách nhiệm lớn. Lera mà làm mẹ á? Có mà giao con cho cô ấy thì cô ấy dìm con trong bồn tắm khi tắm cho nó mất thôi.
Tối hôm đó, Lera đã có trận cãi vã đầu tiên với chồng.
— Em mệt mỏi với việc anh luôn biến em thành con ngốc trước mặt mọi người rồi! — cô tuyên bố. — Chỉ cần một "trò đùa" như thế nữa thôi, em sẽ ly hôn.
Igor xin lỗi, hứa sẽ không lặp lại. Ngày hôm sau anh mang về một bó hoa ly mà cô yêu thích. Và quả thực, anh đã kiềm chế được khá lâu.
Một lần, khi họ đã kết hôn được khoảng ba năm, Lera chia sẻ niềm vui với chồng: cô được đề cử đánh giá để nhận chứng chỉ hành nghề bậc một. Đối với một bác sĩ trẻ mới làm việc hơn 5 năm, đây là một thành công lớn.
— Bây giờ em sẽ đi học chứng chỉ, sau đó làm bài kiểm tra và phỏng vấn. Nếu đạt, lương sẽ cao hơn nữa, — Lera hào hứng.
— Đừng vội mừng khi chưa thấy kết quả, — Igor ngắt lời. — Bao giờ làm được đã rồi hãy vui.
Mọi chuyện đều suôn sẻ với Lera. Trước thềm năm mới, cô mang bản sao quyết định và bảng đánh giá về nhà.
— Để anh đóng khung treo lên cho khách xem nhé, — Igor đùa.
Anh không đóng khung, nhưng đúng là đã cho khách xem. Sau lời chúc mừng năm mới trên tivi, khi khách khứa đang thưởng thức đồ nguội, Lera trong lúc cố xếp thêm đĩa thức ăn nóng lên bàn đã vô tình làm đổ một chiếc ly. Chiếc ly trống không, thậm chí không vỡ, chỉ là bị đổ xuống.
Igor chộp lấy nó và đề nghị mọi người nâng ly chúc mừng vị bác sĩ bậc một – vợ mình. Uống xong, anh quay sang Lera:
— Thưa bác sĩ bậc một, xin cô cho biết, phải làm gì nếu một người có bàn tay mọc không đúng chỗ, mà lại mọc thấp xuống cả mét? Và tất cả những gì cô ấy chạm vào đều rơi, thậm chí là vỡ?
Sau đó anh quay sang khách khứa:
— Thử tưởng tượng xem, các bạn đến khám một bác sĩ bậc một như thế này, rồi cô ấy dùng đôi tay "ngọc ngà" đó khoan nhầm vào mắt thay vì vào răng của các bạn thì sao? Phải làm gì đây?
Nhiều người cười lớn, nhưng không phải tất cả. Lera nhìn vào những khuôn miệng đang cười đó. Trong số họ, có những người đang mang những chiếc răng do chính tay cô hàn. Được rồi, cô sẽ tha thứ cho họ.
Vẫn giữ vẻ mặt bình thản, Lera thay đĩa cho khách rồi tiến lại gần chồng:
— Igor, em thấy không khỏe. Trà và cà phê em đã chuẩn bị sẵn trong bếp. Bánh ngọt trong tủ lạnh. Em đi nằm đây.
— Thế anh ở đây một mình à?
— Không sao, các chị em sẽ giúp anh. Em thực sự thấy mệt. Em phải nằm nghỉ, không thì có khi phải gọi cấp cứu mất.
Lera vào phòng ngủ, đeo nút bịt tai. Kỳ lạ thay, mười phút sau cô đã ngủ thiếp đi.
Ngày hôm sau, Igor bị đánh thức bởi tiếng máy hút bụi. Anh bước ra khỏi phòng: bàn ghế đã sạch sẽ, bát đĩa đã rửa xong, Lera đang hút bụi thảm.
— Sao em làm ầm ĩ lên sớm thế? — Anh vừa hỏi vừa ngáp.
— Sớm gì nữa? Gần 12 giờ trưa rồi, — Lera đáp.
Igor nhận thấy hai chiếc vali lớn ở hành lang.
— Chúng ta đi đâu à? — Anh tò mò hỏi.
— Em thì không, nhưng anh thì có.
— Đi đâu? — Igor ngạc nhiên.
— Về Dolgoprudny.
Hai tiếng sau khi Igor – sau một hồi tranh cãi, hứa hẹn và thề thốt – cuối cùng cũng phải rời khỏi căn hộ, mẹ Lera gọi điện đến:
— Con điên rồi à? Đuổi chồng đi! Con định tìm đâu ra một người chồng như thế nữa hả?!
— Một người như thế thì chắc chắn con sẽ không bao giờ tìm nữa đâu, — Lera trả lời.
— Đúng là cái đồ ngu ngốc, từ xưa đến giờ vẫn vậy! — Mẹ cô phẫn nộ.
— Không, ngày xưa con mới ngu, còn bây giờ con khôn ra rồi. Thế nên con mới đuổi Igor đi, — Lera bình thản nói.
— Thế con định lấy gì mà sống ở đất Moscow này? — Mẹ hỏi. — Đừng có trông chờ vào bố mẹ đấy nhé.
— Con không trông chờ. Một tháng con kiếm được nhiều hơn cả bố và mẹ cộng lại trong ba tháng. Con không chết đói được đâu, — Lera nói rồi tắt máy.

VietBF@sưu tập

Làn sóng trí tuệ nhân tạo đang càn quét ngành phim ảnh Trung Quốc khiến nhiều diễn viên điêu đứng. Tuy nhiên, biên kịch kiêm nhà sản xuất Vu Chính khẳng định công nghệ này không thể vĩnh viễn thay thế con người.

Trước sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) trong ngành công nghiệp giải trí, biên kịch kiêm nhà sản xuất Vu Chính đã đưa ra những nhận định mang tính xoa dịu dư luận. Nhìn nhận sự việc dưới lăng kính của một người làm nghề lâu năm, anh cho rằng nỗi lo sợ máy móc cướp mất chén cơm của diễn viên là điều không thực sự cần thiết.

Vu Chính chỉ ra rằng mạng xã hội đang xuất hiện vô số tài khoản thổi phồng quá mức sức mạnh của trí tuệ nhân tạo nhằm mục đích thu hút sự chú ý. Các thông tin này liên tục gieo rắc nỗi hoang mang về việc AI sẽ xóa sổ hoàn toàn diễn viên thật hay cắt giảm triệt để chi phí sản xuất. Theo anh, những thế giới ảo do máy tính tạo ra có thể dấy lên một cơn sốt nhất thời, thu hút sự tò mò của công chúng. Tuy nhiên, quy luật tất yếu của nghệ thuật là sự tuần hoàn trở lại với những giá trị nguyên bản. Trải nghiệm cảm xúc chân thật giữa người với người thông qua màn ảnh là thứ kỹ thuật số không bao giờ có thể sao chép trọn vẹn. Khán giả rồi sẽ lại khao khát những thước phim mang hơi thở thực tế, giống hệt cách họ từng chán ngán phông xanh chật hẹp để tìm về những cảnh quay ngoài đời thực.


Dù đưa ra quan điểm trấn an, nhà sản xuất nổi tiếng này không hề bài xích công nghệ. Chính Vu Chính tiết lộ bản thân đang bắt tay vào sản xuất một dự án phim AI. Anh coi đây là sản phẩm tất yếu của một giai đoạn thị trường nhất định. Mặt tích cực của làn sóng này là nó sẽ đóng vai trò như một màng lọc khắc nghiệt, tự động đào thải những cá nhân thiếu năng lực ra khỏi ngành. Lời nhắn nhủ cuối cùng của biên kịch họ Vu dành cho giới nghệ sĩ rất rõ ràng, những người có tài năng thực sự hãy cứ vững tâm cống hiến thay vì lo sợ viễn cảnh bị đào thải.

Cuộc khủng hoảng việc làm càn quét phim trường Hoành Điếm
Dù Vu Chính tỏ ra lạc quan về đường dài, thực tế hiện tại lại đang phơi bày một bức tranh vô cùng ảm đạm đối với nhóm diễn viên tuyến dưới tại Trung Quốc. Sự bùng nổ công nghệ đang trực tiếp đe dọa sinh kế của những người đứng ở vị trí thấp trong chuỗi sản xuất phim ảnh.

Tại phim trường Hoành Điếm danh tiếng, cơ hội dành cho diễn viên quần chúng được cho là đã bốc hơi hơn 70%. Máy tính giờ đây có thể tạo ra vô số nhân vật ảo vờn quanh màn hình với mức giá rẻ mạt. Điều này dẫn tới sự xuất hiện ồ ạt của các dự án phim ngắn sử dụng AI đảm nhận toàn bộ dàn diễn viên phụ. Mạng xã hội xứ tỷ dân liên tục nổ ra tranh cãi khi các từ khóa về sự thoái trào của diễn viên quần chúng lọt top tìm kiếm.

Ngay cả diễn viên hạng trung cũng không thoát khỏi vòng xoáy nguy hiểm. Những nhân vật mang tính khuôn mẫu như tổng tài lạnh lùng đang bị sao chép biểu cảm một cách dễ dàng y hệt bản gốc. Nhà sản xuất chuộng dùng bản sao kỹ thuật số để né tránh rủi ro vỡ lịch trình hay các bê bối đời tư, đẩy hàng loạt nghệ sĩ vào cảnh thất nghiệp. Thống kê dự báo chỉ trong vòng hai năm tới, khối lượng công việc cũng như thù lao của nhóm này có thể sụt giảm hơn một nửa.

Nghiêm trọng hơn, công nghệ mới còn kéo theo hệ lụy về việc xâm phạm bản quyền hình ảnh. Điển hình là bộ phim "Giao Châu dẫn" gần đây đã vướng phải nghi vấn ăn cắp dữ liệu của nhiếp ảnh gia cùng người mẫu. Việc ký kết nhượng quyền hình ảnh cho AI cũng chứa đựng nhiều bất công khi thù lao diễn viên nhận được có thể chỉ bằng chưa tới 10% mức giá thông thường. Hệ quả tất yếu là con đường thăng tiến quen thuộc bước lên vị trí đóng chính của các diễn viên mới vào nghề đang bị gián đoạn nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến nguồn nhân lực kế cận cho nghệ thuật diễn xuất trong tương lai.

Vietbf @ Sưu tầm

Giải đấu FIFA ASEAN Cup 2026 do Liên đoàn bóng đá thế giới và Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á phối hợp tổ chức sẽ chia làm 2 hạng đấu tại Indonesia và Hong Kong.

FIFA ASEAN Cup 2026 có thể thức “lạ”, được tổ chức tại Indonesia và... Hong Kong
Trang Makan Bola của Malaysia vừa tiết lộ những chi tiết đầu tiên về giải đấu mới mang tên FIFA ASEAN Cup 2026. Đây là sân chơi ra đời từ sự hợp tác giữa Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) và Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF), dự kiến khởi tranh vào năm nay.

Theo đó, các đội tham dự sẽ được chia thành 2 hạng đấu là Hạng Nhất và Hạng Nhì. Việc phân bổ nhiều khả năng dựa trên thứ hạng hiện tại của FIFA. Những đội có vị trí cao hơn sẽ tranh tài ở Hạng Nhất nhằm đảm bảo sự cân bằng và mang đến các màn so tài hấp dẫn.

Giải đấu dự kiến tổ chức tập trung tại 2 địa điểm. Indonesia sẽ đóng vai trò chủ nhà của Hạng Nhất, trong khi Hong Kong (Trung Quốc) đăng cai Hạng Nhì. Thời gian thi đấu được ấn định trùng với loạt trận FIFA Days, kéo dài từ ngày 21/9 đến 6/10 năm 2026. Việc thi đấu trên sân nhà mang lại lợi thế cực lớn cho Indonesia. Trong 2 năm qua, họ từng đánh bại hàng loạt đối thủ mạnh trên lãnh địa của mình như Saudi Arabia, Bahrain và Trung Quốc.

Sự xuất hiện của Hong Kong cũng hé lộ 1 điểm nhấn thú vị. Việc 1 đại diện thuộc Liên đoàn bóng đá Đông Á tham gia đăng cai cho thấy FIFA ASEAN Cup 2026 có thể sẽ chào đón thêm các khách mời ngoài khu vực. Dù vậy, thể thức thi đấu cuối cùng vẫn có thể thay đổi tùy theo sự thống nhất giữa các liên đoàn và lịch trình quốc tế.

Cần lưu ý, FIFA ASEAN Cup 2026 là 1 giải đấu hoàn toàn độc lập với sân chơi truyền thống AFF Cup 2026. Giải vô địch khu vực vẫn diễn ra từ ngày 24/7 đến 26/8 với sự góp mặt của 10 đội bóng. Tại đấu trường này, Việt Nam nằm ở bảng B cùng với Indonesia, Singapore, Campuchia và đội thắng trong trận tranh vé vớt giữa Brunei và Timor Leste.

Vietbf @ Sưu tầm

Ấn Độ đang xem xét một kế hoạch gây tranh cãi: thả các loài săn mồi như cá sấu và rắn độc vào những đoạn sông dọc biên giới với Bangladesh, nhằm ngăn chặn nhập cư trái phép và buôn lậu – ở những khu vực không thể dựng hàng rào.

Đường biên giới dài hơn 4.000km giữa hai nước đi qua địa hình phức tạp gồm đồi núi, sông ngòi và vùng đầm lầy. Dù New Delhi đã dựng hàng rào gần 3.000km, nhiều đoạn còn lại – đặc biệt là khu vực sông nước – gần như “bất khả thi” để kiểm soát bằng biện pháp truyền thống.

Trong một văn bản nội bộ ngày 26/3, Lực lượng An ninh Biên giới Ấn Độ (BSF) yêu cầu các đơn vị nghiên cứu “khả năng triển khai các loài bò sát” tại những khoảng trống dọc sông. Động thái này lập tức khiến các nhà hoạt động nhân quyền và bảo tồn môi trường lo ngại.

Giới phân tích cho rằng ý tưởng này vừa nguy hiểm vừa phi lý. Theo nhà nghiên cứu Angshuman Choudhury, một khi thả cá sấu hay rắn độc, “chúng không thể phân biệt ai là người Bangladesh hay người Ấn Độ”. Ông gọi đây là một dạng “bạo lực sinh học”, khi thiên nhiên bị biến thành công cụ chống lại con người.


Nguồn gốc của ý tưởng này nằm ở khó khăn cố hữu trong việc kiểm soát các tuyến sông – điểm yếu lớn nhất của biên giới hai nước. Chính phủ Ấn Độ từ lâu coi nhập cư không giấy tờ là mối đe dọa, cho rằng điều này làm thay đổi cấu trúc dân số.

Tuy nhiên, các tổ chức nhân quyền cáo buộc chính quyền của Thủ tướng Narendra Modi đã sử dụng lập luận này để gây áp lực lên các nhóm thiểu số, đặc biệt là người Hồi giáo gốc Bengal ở miền đông và đông bắc. Thậm chí, đã có những trường hợp lực lượng biên phòng bị tố ép người Hồi giáo Ấn Độ sang phía Bangladesh.

Theo nhà hoạt động Harsh Mander, thay vì hợp tác với Bangladesh và xử lý theo pháp luật, Ấn Độ đang sử dụng các “biện pháp ngoài tư pháp”. Ông cảnh báo điều này có thể khiến nhiều người bị tước quyền công dân và rơi vào tình trạng vô quốc tịch.

Không chỉ gây tranh cãi về nhân quyền, kế hoạch thả động vật còn tiềm ẩn rủi ro lớn với môi trường. Các chuyên gia cho biết cá sấu không phải loài bản địa tại hầu hết các đoạn sông biên giới. Nếu bị di dời, chúng khó có thể sống sót.

Việc thay đổi môi trường sống của các loài có thể phá vỡ hệ sinh thái, ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn và các sinh vật khác. Ngoài ra, khu vực này thường xuyên bị ngập lụt, khiến rắn độc có thể tràn vào khu dân cư, đe dọa trực tiếp người dân, đặc biệt là ngư dân.

Các chuyên gia khẳng định biện pháp này “không khả thi về mặt kỹ thuật” và khó hoạt động hiệu quả trong môi trường sông nước tự nhiên.

Trên thế giới, gần như không có tiền lệ hiện đại nào về việc sử dụng động vật săn mồi để kiểm soát biên giới.

Nhìn chung, kế hoạch của Ấn Độ không chỉ đặt ra câu hỏi về tính hiệu quả, mà còn làm dấy lên tranh luận gay gắt về đạo đức, nhân quyền và nguy cơ phá vỡ cân bằng sinh thái.

Vietbf @ Sưu tầm

Chỉ vì Johnston chế giễu bím tóc của người Trung Quốc giống “đuôi lợn”, Phổ Nghi lập tức cắt bỏ bím tóc mà không bàn bạc với bất kỳ ai.

Năm 1912, triều đại nhà Thanh đã không thể chờ đến mùa xuân của năm ấy. Thái hậu Long Dụ thay mặt vị hoàng đế Tuyên Thống (Phổ Nghi) mới 6 tuổi tuyên bố thoái vị, chấm dứt hơn hai nghìn năm chế độ quân chủ phong kiến ở Trung Quốc. Tuy đã thoái vị, thiếu niên Phổ Nghi cùng các thái hậu, thái phi vẫn tiếp tục sinh sống trong khu hậu cung của Tử Cấm Thành theo các điều khoản ưu đãi mà triều Thanh và Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc đã thỏa thuận.

Sau đó, năm 1917, Phổ Nghi từng được phục vị trong cuộc phục bích của Trương Huân, nhưng chỉ sau 12 ngày, ông lại một lần nữa phải thoái vị. Mãi đến đầu mùa đông năm 1924, Phổ Nghi và đoàn tùy tùng mới bị buộc rời khỏi hoàng cung trong cảnh hoảng loạn. Tính ra, ông đã sống trong Tử Cấm Thành gần 16 năm.

Trải qua hai triều Minh - Thanh, Tử Cấm Thành, trung tâm quyền lực của Bắc Kinh, từ đây được gọi là “Cố Cung”, nghĩa là cung điện của một triều đại đã qua. Phần tiền triều được chuyển thành nơi trưng bày cổ vật, còn khu hậu cung tiếp tục được hoàng thất nhà Thanh sử dụng thêm 12 năm.

Dù là chủ nhân của khu hậu cung ấy, Phổ Nghi thời niên thiếu lại không có nhiều tự do. Ông bị bao phủ bởi một hệ thống cung đình cứng nhắc, mục nát, nơi mọi hành động đều phải tuân theo khuôn phép. Nội vụ phủ và tầng lớp thái giám vừa tiếp tục hưởng lợi từ hoàng thất Mãn Thanh đã thoái vị, vừa tìm cách chia phần trong khối tài sản khổng lồ của hoàng gia.

Để bảo vệ lợi ích của mình, tất cả đều yêu cầu Phổ Nghi tiếp tục đóng vai hoàng đế. Dù trong hay ngoài cung, vị hoàng đế đã thoái vị này vẫn là biểu tượng cuối cùng của chế độ quân chủ truyền thống Trung Hoa.

Những vật dụng của Phổ Nghi vô cùng phong phú, phản ánh rõ sự pha trộn, giao thoa, thậm chí xung đột giữa lối sống cũ và mới, giữa văn hóa truyền thống và hiện đại. Những món đồ mới lạ ấy đều đến từ thế giới hiện đại bên ngoài cung cấm, đặc biệt là từ phương Tây. Với Phổ Nghi và cả những người trong cung, đó là biểu tượng của nền văn minh mới, của một thế giới hoàn toàn khác.

Trong quá trình chuyển biến ấy, một nhân vật có ảnh hưởng đặc biệt quan trọng đến Phổ Nghi, đó là Reginald Fleming Johnston. Cuối tháng 2 năm 1919, khi 45 tuổi, Johnston được mời đến Bắc Kinh làm gia sư tiếng Anh cho Phổ Nghi. Ngoài tiếng Anh, ông còn dạy toán, lịch sử, khoa học tự nhiên và địa lý. Trừ ba ngày nghỉ mỗi tháng, ngày nào ông cũng đến Dục Khánh Cung giảng dạy từ hai đến ba giờ.

Phổ Nghi từng nói: “Người thầy ảnh hưởng đến tôi nhiều nhất trước hết là Trần Bảo Sâm, tiếp đó là người thầy Anh dạy tiếng Anh, Trang Sĩ Đôn (Reginald Fleming Johnston)”.

Vậy ảnh hưởng của vị quý ông người Anh này đối với Phổ Nghi sâu sắc đến mức nào?


Trong hồi ký, Phổ Nghi viết rằng về sau, trong mắt ông, mọi thứ thuộc về Johnston đều là tốt nhất. Ngay cả mùi long não trên quần áo của ông thầy cũng trở nên thơm. Johnston khiến ông tin rằng người phương Tây là những con người thông minh và văn minh nhất, còn bản thân Johnston là người uyên bác nhất trong số đó.

Bộ đồ len của Johnston khiến Phổ Nghi bắt đầu nghi ngờ giá trị của lụa là Trung Hoa. Chiếc bút máy trong túi áo của thầy khiến ông cảm thấy bút lông và giấy tuyên của Trung Quốc dường như trở nên lạc hậu. Sau khi Johnston đưa ban nhạc quân đội Anh vào cung biểu diễn, âm nhạc truyền thống Trung Hoa cũng không còn hấp dẫn với ông như trước.

Đặc biệt, chỉ vì Johnston chế giễu bím tóc của người Trung Quốc giống “đuôi lợn”, Phổ Nghi lập tức cắt bỏ bím tóc mà không bàn bạc với bất kỳ ai.

Trong văn hóa truyền thống Trung Hoa, việc cắt tóc đổi kiểu mang ý nghĩa biểu tượng rất lớn, liên quan đến quyền lực, văn minh và vận mệnh. Hành động cắt bím tóc của Phổ Nghi đã gây chấn động trong giới tông thất và di lão nhà Thanh. Đồng thời, nó cũng khiến xã hội bên ngoài nhìn nhận lại vị hoàng đế trẻ tuổi này. Đây có thể coi là hành động táo bạo và mang tính cách mạng nhất của Phổ Nghi trong quãng đời sống tại Cố Cung.

Có thể nói, Johnston chính là người dẫn đường, giúp Phổ Nghi tiếp xúc với văn minh phương Tây và các quan niệm hiện đại. Sự xuất hiện của ông đã phần nào giải phóng Phổ Nghi khỏi vòng vây của Nội vụ phủ, các thái phi, thái giám và các cựu thần bảo thủ, giúp vị thiếu niên này tránh khỏi sự méo mó về tinh thần trong môi trường cung đình mục nát.

Phổ Nghi hiểu rất rõ điều đó. Ông từng nói: “Điều mà thầy chú trọng hơn cả là giáo dục tôi trở thành một quý ông Anh quốc”.

Những thành tựu vật chất của văn minh phương Tây như tàu thủy, xe điện, máy hát, máy ảnh, bút chì, bút máy, đồng hồ, xe đạp, tranh ảnh phương Tây, ẩm thực Âu, âm nhạc phương Tây, âu phục, kính gọng vàng... lần lượt xuất hiện trong cuộc sống của Phổ Nghi. Chúng không chỉ là vật dụng, mà còn là công cụ giáo dục của Johnston.

Tuy nhiên, niềm say mê của Phổ Nghi đối với lối sống phương Tây phần lớn vẫn dừng ở bề ngoài. Khi 15 tuổi, ông từng quyết tâm ăn mặc giống Johnston, sai thái giám ra phố mua hàng loạt âu phục. Nhưng vì không biết cách chọn lựa, ông mặc một bộ đồ quá khổ, thắt cà vạt như buộc dây thừng bên ngoài cổ áo. Khi nhìn thấy, Johnston nổi giận, yêu cầu ông thay ngay. Hôm sau, ông đích thân đưa thợ may đến đo để may cho Phổ Nghi một bộ đồ chuẩn phong cách quý ông Anh.

Ngay cả trong lễ cưới của mình, Phổ Nghi cũng khiến Johnston tức giận. Sau khi tiếp khách trong long bào, ông thay sang áo dài thường phục, mặc quần Tây bên trong và đội mũ lưỡi trai. Johnston nhìn thấy thì đỏ bừng mặt, thốt lên: “Đây là kiểu gì vậy, bệ hạ? Hoàng đế Trung Quốc mà lại đội mũ săn!”

Rõ ràng, khi làn gió phương Tây thổi vào Tử Cấm Thành, không ít hiện tượng nửa Tây nửa Ta, khập khiễng và buồn cười đã xuất hiện. Đó là tình trạng “ăn Tây mà chưa hóa Tây” - một hiện tượng phổ biến trong xã hội Trung Quốc đương thời, và Phổ Nghi là một ví dụ điển hình.

Sự tiếp nhận văn minh phương Tây của Phổ Nghi chủ yếu dừng lại ở hình thức. Ông chưa thực sự hiểu sâu sắc về bản chất của nền dân chủ, của khoa học hiện đại hay sự khác biệt căn bản giữa các mô hình chính trị và văn hóa Đông - Tây.


Trong khi Phổ Nghi say mê văn minh phương Tây, Johnston lại ngày càng bị văn hóa truyền thống Trung Hoa hấp dẫn. Ông tự hào khi được triều Thanh ban thưởng, mặc triều phục nhà Thanh, đội mũ đỉnh đới và chụp ảnh trong bộ trang phục ấy. Nơi ở của ông cũng được bài trí như nhà của một vị di lão.

Điều đó cho thấy Johnston là hình mẫu tiêu biểu của nhiều người phương Tây đầu thế kỷ XX: đến Trung Quốc để nghiên cứu, nhưng rồi lại bị nền văn minh cổ xưa ấy chinh phục. Họ cảm phục văn hóa phương Đông, nhưng lại chưa nhận thức đầy đủ về sự tất yếu của quá trình chuyển mình sang hiện đại.

Johnston thực sự yêu mến, tin tưởng và bảo vệ Phổ Nghi. Ông tin rằng cậu học trò của mình có thể khôi phục đế nghiệp. Tuy nhiên, ông là một quý ông mẫu mực, chứ không phải một nhà khai sáng triệt để. Ông không muốn Phổ Nghi trở thành người chống lại truyền thống, cũng không muốn ông trở thành môn đồ của phong trào cải cách cấp tiến.

Điều Johnston mong muốn chỉ là giúp Phổ Nghi hiểu được những tư tưởng mới đang hình thành trong xã hội Trung Quốc, để ông không hoàn toàn lạc hậu trước thời đại.

Nhưng lịch sử không cho Phổ Nghi nhiều cơ hội lựa chọn. Cả cuộc đời ông, từ khi lên ngôi, thoái vị, bị trục xuất, làm hoàng đế bù nhìn ở Mãn Châu Quốc, cho đến khi trở thành tù nhân chiến tranh, phần lớn đều là những quyết định bị hoàn cảnh ép buộc.

Ông luôn là một quân cờ trong tay người khác: khi thì bị Nội vụ phủ thao túng, khi thì bị tông thất, cựu thần, quân phiệt Nhật Bản hay quân đội Liên Xô chi phối.

Trong cơn lốc giao thoa giữa Đông và Tây, giữa truyền thống và hiện đại, Phổ Nghi cùng những người thầy của mình vẫn nuôi giữ những giấc mộng riêng. Nhưng cuối cùng, họ không thể nắm bắt được tương lai, mà chỉ trở thành những nhân vật bị cuốn trôi trong dòng thác lịch sử.

Phổ Nghi cắt bỏ bím tóc không đồng nghĩa với một cuộc cách mạng. Việc thay long bào bằng âu phục cũng chỉ là chạy theo thời thượng. Thử nghiệm cái mới không có nghĩa là thực sự từ bỏ cái cũ.

Từ long bào của hoàng đế, đến quân phục của Hoàng đế Khang Đức, rồi bộ quần áo lao động trong trại cải tạo, và cuối cùng là bộ Trung Sơn phục, Phổ Nghi đã thay đổi nhiều lớp áo trong đời mình. Nhưng sự cải tạo sâu sắc nhất, khó khăn và đau đớn nhất, lại là sự cải tạo về tinh thần.

Vietbf @ Sưu tầm

Dù nạn trộm mộ hoành hành, một lăng mộ cổ ở Trung Quốc vẫn nguyên vẹn. Ngay cả những kẻ cướp mộ khét tiếng cũng không dám xâm phạm vì nỗi kính sợ đặc biệt.

Trong suốt chiều dài lịch sử Trung Quốc, các vị hoàng đế nổi tiếng với quyền lực và uy thế khi còn sống, lúc qua đời thường chôn cất cùng nhiều vật phẩm xa xỉ để thể hiện địa vị cao quý của mình.

Do đó, nơi đây trở thành mục tiêu của những tên trộm mộ. Tuy nhiên, có một lăng mộ vẫn còn nguyên vẹn suốt hàng nghìn năm, ngay cả những tên trộm khét tiếng như Tôn Điện Anh cũng phải khuất phục. Lăng mộ đó là Lăng Hoàng Đế.

Vị trí của Lăng Hoàng Đế đã được biết đến từ lâu. Sử ký Tư Mã Thiên ghi chép rằng, lăng mộ nằm ở Kiều Sơn, thuộc tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) ngày nay. Lăng mộ này đã hơn 5.000 năm tuổi. Xét về trình độ công nghệ thời đó, việc xây dựng một lăng mộ kiên cố như Lăng mộ Tần Thủy Hoàng gần như là điều không thể. Do đó, về mặt kỹ thuật, việc khai quật Lăng mộ Hoàng Đế không quá khó khăn.

Tuy nhiên, dù có niên đại hơn 5.000 năm và dễ tiếp cận hơn các lăng mộ sau này, Lăng Hoàng Đế vẫn chưa bao giờ bị cướp phá. Lý do chính là sự tôn kính tuyệt đối dành cho Hoàng Đế - vị thủy tổ, người sáng lập văn hóa Trung Hoa, khiến ngay cả những tên trộm mộ khét tiếng cũng cảm thấy kính sợ và không dám xúc phạm.

Đáng chú ý, trong lịch sử, Bạch Yến Hồ - một trong những thủ lĩnh của quân khởi nghĩa từng đưa ra những tuyên bố ngạo mạn, công khai ý định phá hủy Lăng mộ Hoàng Đế. Khi biết được điều này, Tả Tông Đường - danh tướng thời nhà Thanh vô cùng tức giận và lập tức sai người giết Bạch Yến Hồ. Bạch Yến Hồ hoảng sợ bỏ chạy, cuối cùng trốn ra nước ngoài.

Vietbf @ Sưu tầm

Nữ nghệ sĩ công khai yêu lại chồng cũ sinh năm 1965 tại Mỹ, trong một gia đình có truyền thống nổi tiếng. Sở hữu lối dẫn dắt thông minh, duyên dáng cùng khả năng ứng biến linh hoạt, nên ghi dấu ấn sâu đậm qua nhiều chương trình lớn, đồng thời lấn sân ca hát và đạt được những thành công nhất định. Ở tuổi 61, nữ nghệ sĩ vẫn rất trẻ đẹp và sở hữu vóc dáng vạn người mê.
Nguyễn Cao Kỳ Duyên sinh năm 1965 tại Mỹ, trong một gia đình có truyền thống nổi tiếng. Dù tốt nghiệp ngành luật, cô lại rẽ hướng sang nghệ thuật và nhanh chóng trở thành một trong những MC hàng đầu của cộng đồng người Việt hải ngoại.
Sở hữu lối dẫn dắt thông minh, duyên dáng cùng khả năng ứng biến linh hoạt, Kỳ Duyên ghi dấu ấn sâu đậm qua nhiều chương trình lớn, đồng thời lấn sân ca hát và đạt được những thành công nhất định.
Về chuyện tình cảm, nữ MC trải qua không ít biến động. Cô từng có cuộc hôn nhân đầu với một bác sĩ và có hai con gái. Năm 2004, cô kết hôn với Trịnh Hội – người kém cô 5 tuổi. Cặp đôi từng được xem là hình mẫu tri kỷ nhưng chỉ chung sống 4 năm trước khi ly hôn vào năm 2008.
Sau đó, mỗi người có cuộc sống riêng: Trịnh Hội lập gia đình mới, còn Kỳ Duyên có mối tình kéo dài gần 10 năm với bạn trai kém tuổi. Dù vậy, cả hai vẫn giữ mối quan hệ bạn bè và luôn dành cho nhau sự trân trọng.
Cuối năm 2025, Kỳ Duyên gây chú ý khi công khai tái hợp với Trịnh Hội. Đáng nói, chính cô là người chủ động "cầu hôn lại" chồng cũ trong một chuyến đi du lịch ở Thái Lan. Nữ MC cho biết cả hai từng chia tay khi còn trẻ, chưa đủ chín chắn và phải sống xa nhau. Sau nhiều năm, khi có cơ hội gần gũi, trải qua biến cố và hiểu nhau hơn, họ nhận ra tình cảm vẫn còn.
Bên cạnh chuyện tình cảm, điều khiến công chúng quan tâm không kém chính là ngoại hình của Kỳ Duyên. Ở tuổi ngoài 60, cô vẫn giữ vóc dáng săn chắc, phong cách gợi cảm và thần thái rạng rỡ. Chính vì thế mà ở độ tuổi nào cô cũng có nhiều người si mê.
Nữ MC duy trì lối sống lành mạnh với chế độ ăn uống khoa học, tập luyện thể thao, yoga và thiền định. Nhờ đó, cô luôn xuất hiện với hình ảnh trẻ trung, tràn đầy năng lượng.

Theo như nữ danh ca Khánh Ly mới đây chia sẻ rằng, tôi thương con thì thương đấy nhưng đâu biết làm gì để lo cho con, cũng đâu biết làm gì để cho con một tương lai lâu dài. Đó là điều tôi ân hận nhất. Tôi đã tiếc nuối vì không được trở lại để sống cho niềm mơ ước của mình một lần nữa. Tất cả mọi người ở đây đều dễ thương, yêu quý tôi. Nhiều lúc tôi có việc phải ra ngoài thì họ trông hai đứa con giúp tôi.

Vừa qua, tại chương trình Chân dung Khánh Ly – Hát cùng nguồn cội, danh ca Khánh Ly đã về thăm lại Nha Trang. Tại đây, bà chia sẻ về giai đoạn rời Đà Lạt tới Nha Trang sinh sống, làm việc.

Bà nói: "Tôi ở Đà Lạt 5 năm, ai kêu, ai gọi về Sài Gòn tôi cũng lắc. Đà Lạt với tôi là nhất như một chốn ẩn náu thần tiên. Người Đà Lạt thân thiết, yêu thương tôi.
Nhưng sau cùng, tôi vẫn cắn răng bỏ Đà Lạt ra đi để bước vào một định mệnh khác, một hạnh phúc khác, đúng hơn là bất hạnh khác. Ở đó, cuộc đời tôi trải qua nhiều khúc quanh. Cũng từ ở đó, đêm đêm tôi đều đi hát, sống cuộc đời ca hát cho người mua vui. Tôi khóc ngày đến và ngày ra đi.

Tôi đã tiếc nuối vì không được trở lại để sống cho niềm mơ ước của mình một lần nữa.

Thời gian đó vào năm 1966, gia đình tôi cũng có chuyện lục đục. Tôi và chồng có nhiều chuyện không vui nhưng bảo bỏ nhau thì không bỏ nhưng sống thì cứ sống thế thôi. Rồi tôi rời Đà Lạt đi Nha Trang hát.

Tôi đi Nha Trang mang theo hai đứa con. Tôi và chồng đầu của tôi gần như không gặp lại nhau vì có chuyện không vui, ông ấy sống đời của ông ấy, tôi sống đời của tôi. Ở đó có một vũ trường để tôi hát và hai đứa con của tôi đều ở trong đó.

Cuộc sống của tôi ở Nha Trang cũng vất vả lắm, mẹ trẻ nuôi hai đứa con đâu dễ dàng. Tôi thương con thì thương đấy nhưng đâu biết làm gì để lo cho con, cũng đâu biết làm gì để cho con một tương lai lâu dài. Đó là điều tôi ân hận nhất.
Tất cả mọi người ở đây đều dễ thương, yêu quý tôi. Nhiều lúc tôi có việc phải ra ngoài thì họ trông hai đứa con giúp tôi.

Lúc đó, tôi vẫn còn trẻ nên ham chơi lắm, cũng thích đi chỗ nọ chỗ kia, đi Cam Ranh, đi Ba Ngòi… Nhiều khi tôi đi quên cả con.

Tôi ở Nha Trang được khoảng một năm, cũng chẳng hiểu vì sao lại mang con về lại Sài Gòn là nơi mà tôi không hề muốn ở lâu dài. Tôi luôn nghĩ, ở Sài Gòn không có chỗ nào cho mình cả. Ở Đà Lạt, ít ra người ta còn biết tôi".

Tôi tìm thấy một chiếc nhẫn kim cương trong cái máy giặt cũ mua ở tiệm đồ cũ — hành động trả lại nó đã khiến 10 chiếc xe cảnh sát kéo đến vây kín trước cửa nhà tôi.
Tôi tên là Graham, 30 tuổi, một ông bố đơn thân đang chật vật nuôi ba đứa con nhỏ. Chiếc máy giặt ở nhà bị hỏng, thế là tôi ra tiệm đồ cũ vét túi mua đại một cái máy dùng rồi với giá 60 đô. Người ta đề bảng: "Bán sao để vậy, không bảo hành". Tôi chẳng còn lựa chọn nào khác.
Về đến nhà, tôi cho máy chạy không tải để rửa qua một lượt. Đúng lúc đó, tôi nghe thấy một tiếng "keng" nhẹ của kim loại va vào lồng giặt. Tôi tắt máy, thò tay vào bên trong tìm kiếm. Thay vì một đồng xu như tôi tưởng, tôi rút ra một chiếc nhẫn kim cương. Một chiếc nhẫn kiểu cổ, cầm rất nặng tay và mặt nhẫn đã mòn nhẵn theo thời gian, chứng tỏ nó đã được chủ nhân đeo và tháo ra suốt hàng chục năm trời.
Phía trong vòng nhẫn có khắc một dòng chữ nhỏ xíu: “L + C. Mãi mãi.”
Từ "mãi mãi" ấy chạm thẳng vào tim tôi. Cảm giác như cả một đời người nằm gọn trong chiếc nhẫn này: những đám cưới, những lần tranh cãi, sự tha thứ và bao nhiêu năm tháng thăng trầm. Thú thật, trong một giây lát, tôi đã nghĩ đến việc đem bán nó. Tôi không nói dối đâu, vì tôi đang rất cần tiền.
Thế nhưng, con gái nhỏ nhìn tôi và hỏi: — Bố ơi… đây là chiếc nhẫn "mãi mãi" của ai đó phải không bố?
Câu nói đó đã đặt dấu chấm hết cho mọi toan tính. Tôi quyết định đi tìm chủ nhân của nó.
Tôi tìm được địa chỉ và đến gõ cửa. Một cụ bà mở cửa cho tôi. Ngay khi nhìn thấy chiếc nhẫn, đôi bàn tay bà run rẩy kịch liệt. — Đây là nhẫn cưới của tôi, bà thầm thì. Chồng tôi tặng nó khi chúng tôi còn trẻ. Tôi cứ ngỡ mình đã mất nó từ nhiều năm trước rồi.
Bà giải thích rằng bà đã bán chiếc máy giặt sau khi con trai mua cho bà cái mới. Bà chưa bao giờ ngờ được chiếc nhẫn lại bị kẹt sâu trong lồng giặt như thế. — Tôi cứ cảm thấy như mình đã mất ông ấy thêm một lần nữa vậy, bà nói trong nước mắt.
Tôi trả nhẫn cho bà. Bà ôm chặt nó vào lòng rồi ôm chầm lấy tôi như người thân trong nhà.
Đêm đó trôi qua bình thường như mọi ngày. Tôi tắm rửa cho bọn trẻ, đọc truyện cho chúng nghe, rồi cả bốn cha con chen chúc trên chiếc giường hẹp. Tôi thiếp đi vì mệt.
Đúng 6 giờ 07 phút sáng, tiếng còi xe làm tôi giật bắn mình. Không phải một, mà là rất nhiều tiếng còi. Ánh đèn xanh đỏ chớp nháy liên hồi phản chiếu lên tường nhà. Tôi nhìn ra cửa sổ, tim như rụng rời: 10 chiếc xe cảnh sát đang bao vây sân nhà tôi. Động cơ vẫn nổ máy, các sĩ quan đang bước xuống xe.
Mấy đứa nhỏ sợ hãi la hét. Tôi thật sự nghĩ rằng đời mình thế là hết rồi. Tôi run rẩy mở cửa. Một sĩ quan tiến lại gần, vẻ mặt rất điềm tĩnh: — Anh là Graham phải không? — Vâng, tôi đáp. CÓ CHUYỆN GÌ VẬY? Tôi đã làm gì sai sao?
Anh cảnh sát không hề đưa tay vào còng số tám. Anh tháo mũ xuống, áp vào ngực và nói với giọng đầy xúc động: — Anh không gặp rắc rối gì đâu, thưa anh. Chúng tôi đến đây để nói lời cảm ơn.
Tôi chớp mắt, ngơ ngác: — Cảm ơn?
Anh sĩ quan đứng dạt sang một bên. Phía sau anh, bước chậm rãi giữa hàng xe cảnh sát, là cụ bà hôm qua — bà Caldwell. Bà đang tựa vào tay một cảnh sát trẻ, trông anh ta rất giống bà.
— Bà Caldwell đã kể cho chúng tôi nghe chuyện anh làm, viên sĩ quan giải thích. Chữ "C" khắc trên chiếc nhẫn là viết tắt của Charlie. Đại úy Charlie Caldwell. Ông ấy là cảnh sát trưởng của thành phố này suốt 40 năm. Ông là một huyền thoại, là người cha của phân nửa anh em trong đội cảnh sát này.
Cổ họng tôi nghẹn đắng. — Khi ông Charlie qua đời 5 năm trước, anh cảnh sát nói tiếp, việc mất đi chiếc nhẫn đã khiến bà Caldwell suy sụp. Bà nghĩ rằng mình đã mất đi kỷ vật cuối cùng về ông. Hồi đó chúng tôi đã xới tung cả nhà để tìm nhưng không ai nghĩ đến cái máy giặt cả.
Bà Caldwell bước lên hiên nhà. Trông bà khác hẳn hôm qua — nhẹ nhõm và hạnh phúc hơn nhiều. — Graham, bà mỉm cười, mắt rưng rưng. Tôi đã kể cho cháu nội mình — chính là anh cảnh sát Caldwell đang đứng đây — về những gì anh đã làm. Tôi nói với nó rằng có một chàng trai trẻ nuôi ba đứa con với đôi bàn tay trắng, nhưng đã trả lại cả một đời người cho tôi mà không đòi hỏi một đồng xu nào.
Anh cảnh sát trẻ tiến tới bắt tay tôi: — Ông nội tôi là một người chính trực. Ông tin rằng chúng ta phải làm điều đúng đắn ngay cả khi không có ai nhìn thấy. Anh đã làm đúng như vậy.
Viên sĩ quan trưởng hắng giọng: — Chúng tôi nghe nói anh đang gặp chút khó khăn, Graham.
Anh ta ra hiệu về phía những chiếc xe. Đột nhiên, tất cả các cốp xe đồng loạt mở tung. Các sĩ quan bắt đầu đi vào sân nhà tôi, trên tay họ là những thùng đồ. Không phải thùng hồ sơ vụ án.
Đó là thực phẩm. Những túi đồ ăn đầy ắp. Một chiếc xe đạp mới tinh. Một chiếc xe trượt. Rất nhiều đồ chơi cho bọn trẻ. Và hai viên sĩ quan khác đang đẩy một cái thùng lớn trên xe kéo. — Chúng tôi thấy hóa đơn mua máy giặt cũ của anh ở tiệm đồ cũ, anh cảnh sát nói. Chúng tôi nghĩ rằng nếu anh đủ lương thiện để trả lại kim cương trong khi đang túng quẫn, anh xứng đáng được giúp đỡ. Cái máy giặt cũ đó là của anh, nhưng chiếc máy sấy mới này chắc chắn sẽ giúp ích cho một ông bố ba con.
Tôi đứng chết lặng, nhìn những người đàn ông và phụ nữ đó chất đầy sự tử tế lên thảm cỏ nhà mình. Bọn trẻ nhà tôi đã thôi khóc, chúng há hốc mồm kinh ngạc trước khi lao đến bên những chiếc xe đạp mới.
Bà Caldwell nhét một chiếc phong bì vào tay tôi, thầm thì: — Đây không phải của cảnh sát đâu. Đây là của ông Charlie và tôi. Để lo cho các cháu ăn học. Làm ơn hãy nhận lấy, ông ấy chắc chắn sẽ muốn như vậy.
Tôi nhìn chiếc phong bì, nhìn hàng dài cảnh sát, rồi nhìn các con mình đang cười đùa ngoài sân. Và tôi gục ngã. Tôi không khóc kiểu nấc nghẹn âm thầm, mà là những tiếng nức nở thật sự. Những tiếng khóc của một người đã phải gồng gánh cả thế giới trên vai một mình quá lâu rồi.
— Tại sao lại dành tất cả những thứ này cho tôi? tôi nghẹn ngào.
Anh sĩ quan đặt tay lên vai tôi: — Vì sự chính trực bây giờ hiếm lắm, Graham ạ. Và đúng như dòng chữ trên chiếc nhẫn… nó luôn có giá trị. Mãi mãi.
Tôi nhìn đống đồ đầy ắp sự yêu thương trên sân, rồi nhìn bà Caldwell đang vuốt ve chiếc nhẫn trên tay. Tôi nhận ra mình không chỉ tìm thấy một chiếc nhẫn trong máy giặt. Tôi nhận ra rằng làm điều đúng đắn chẳng mất gì cả, và đôi khi, nó sẽ quay trở lại với bạn theo cách mà bạn chẳng bao giờ dám mơ tới.

VietBF@sưu tập

Một cô thanh niên xung phong bị phát hiện đang lén lút “tự sướng” bên con suối nhỏ sâu trong rừng.
Suốt ba đêm liền, sau bữa ăn tối cho đến gần sáng, cô bị đồng chí của mình, toàn nữ, kiểm điểm gay gắt và không ngớt lời sỉ vả. “Ghê tởm, thật ghê tởm”, “Một biểu hiện suy đồi đạo đức” “Một hành động bêu xấu hình ảnh người chiến sĩ cách mạng, đi ngược với lý tưởng và lối sống cách mạng tốt đẹp”, “Xử bắn con đĩ tư sản thối nát ấy đi”. Vân vân và vân vân.
Sang ngày thứ tư, không chờ đồng đội xử bắn, “con đĩ tư sản thối nát” ấy đã treo cổ tự tử trên cành cây bị bom chặt đứt một nửa.
Chủ trì và cũng lớn tiếng sỉ vả nhất trong ba đêm đấu tố ấy là chị Duyên. Đơn giản vì chị là đội trưởng đội thanh niên xung phong ấy. Duyên là người làng tôi, thậm chí suýt thành chị dâu, nếu anh trai con ông bác tôi không hy sinh ở Quảng Trị năm Sáu Tám. Tự chị kể tôi nghe chuyện này khi hết chiến tranh trở về nhà.
- Tội nghiệp nó. Người ta bảo thì bọn chị phải làm thế chứ thương lắm. Chị nói, rơm rớm nước mắt. “Khối đứa như nó. Chị biết”.
- Cả chị ? Tôi hỏi.
Ngập ngừng một lúc, chị nói, giọng thách thức :
- Thì sao ? Chị không là người chắc ? Cả bầy con gái thui thủi trong rừng không một mống đàn ông suốt mấy năm trời. Đơn vị chị thì không, nhưng nghe nói ở Đrao, Tây Nguyên, có mấy chục đứa phát cuồng, lúc ôm nhau cười mãi không thôi, lúc xé hết quần áo rồi kéo chạy tồng ngồng giữa rừng như những con điên.
Mắt chị lại rưng rưng.
Về làng được bốn năm, do lỡ thì, và cũng do chẳng còn đàn ông nào nữa mà lấy, chị Duyên xuống tóc đi tu. Vợ chồng bác tôi thương lắm, nhưng chẳng can ngăn. Trong thâm tâm hai cụ vẫn coi chị là con dâu. Có người nói chị bị ai đó trên tỉnh lừa tình. Chuyện này thì tôi không rõ, mà cũng chẳng quan trọng. Tôi chỉ thấy ngỡ ngàng, thậm chí đau nhói trong ngực khi hình dung chị dâu hụt của tôi, một người xinh đẹp, yêu đời, từng nhiều năm làm đội trưởng đội văn nghệ xã, lại tự nguyện giam mình trong ngôi chùa hiu quạnh, đổ nát, với bộ quần áo màu nâu nhà Phật. Mấy hôm sau, đến tìm chị, định hỏi cho ra chuyện, nhưng tôi đã không vào chùa khi đứng từ xa nhìn thấy chị thẫn thờ đưa chổi quét đi quét lại cái sân vốn đã rất sạch. Có thể chị đã tìm được chốn yên bình cho mình.
Lặng lẽ ra về, tôi cố lý giải mà không lý giải nỗi cái gì đã biến một cô gái tươi vui, hồn nhiên, tràn trề hạnh phúc và xứng đáng được hưởng hạnh phúc thành một người yếm thế, bất hạnh như vậy.
Chiến tranh ? Phải chăng đây là cái giá của chiến tranh ?
Bẵng đi nhiều năm, tôi lại đến chùa Mít.
Nó vẫn thế. Hai cây nhãn trước chùa vẫn thế, và vẫn thế, chúng không chịu cho quả.
Đang vắng người, tôi vào thẳng phòng riêng sư trụ trì, sư thầy Đàm Duyên. Sư thầy chứ không phải sư cô như ngày nào.
- Chào chị Duyên. Tôi lên tiếng, không hiểu sao còn cố tình nói to.
- Mô phật. Xin xưng hô với kẻ tu hành này theo đúng cách nhà Phật. Chào chú.
Đứng chắp tay trước mặt tôi, đầu hơi cúi, là một bà già nhỏ bé, khô đét và không còn tí dấu vết nào của chị Duyên ngày xưa. Nét mặt bà không chỉ vô cảm mà bất động như được nặn bằng sáp. Cái đầu trọc bóng loáng cũng có lớp sáp nhờn nhợt ấy.
Bất giác, tôi chợt nghĩ : “Nếu không trọc, không biết tóc chị sẽ bạc đến đâu ?”
- Chị khỏe chứ ?
- Mô phật.
- Người ta nói nay mai chùa Mít bị đập bỏ để xây đường lớn lên lên tỉnh.
- Mô phật, chị khẽ cúi đầu.
- Thế chị và mọi người đi đâu ?
Sư thầy Đàm Duyên không đáp. Chất sáp trên mặt và cái đầu trọc của bà càng trở nên rõ nét hơn. Hình như bà đang khóc, dù đôi mắt sâu vô hồn vẫn ráo hoảnh.
Lát sau tôi bỏ về, vô cớ hậm hực với ngôi chùa tội nghiệp sắp bị phá bỏ, với hai cây nhãn xum xuê mà không chịu cho quả. Với cả chính tôi vì mãi vẫn lấn cấn tìm lời giải thích cho số phận chị dâu mình và những người như chị.
Chiến tranh ? Ừ, chiến tranh ! Tiên sư thằng chiến tranh !
Tôi thấy có cái gì nghèn nghẹn trong cuống họng, muốn văng tục chửi ai đó, đập phá cái gì đó mà không được. Chửi cái thằng gây ra chiến tranh chẳng hạn. Tiên sư thằng gây ra chiến tranh ! Đừng nói với tôi về chiến tranh bảo vệ tổ quốc và chính nghĩa. Tôi đã đủ khôn lớn để hiểu rằng cái cuộc chiến tranh ấy, nếu quả là bảo vệ tổ quốc và chính nghĩa như người ta nói, cũng chẳng là gì nếu nó là thủ phạm của hàng triệu cái chết, hàng chục triệu cuộc chia ly đau đớn, thủ phạm của một sự đảo lộn triệt để các giá trị truyền thống dân tộc. Nó trở thành nhảm nhí khi vì nó các cô gái của chúng ta phải “tự sướng” và tự treo cổ, khi một người trẻ trung, tươi vui và tràn trề nhựa sống như chị Duyên của tôi phải biến thành một hình sáp vô hồn. Chiến tranh ư ? Tiên sư thằng chiến tranh !

VietBF@sưu tập