Hitachi hoàn tất chia tay mảng điện gia dụng với thương vụ trị giá hơn 630 triệu USD, dồn lực cho mảng hạ tầng kỹ thuật số, năng lượng.

Hitachi hôm 21/4 thông báo bán lại mảng kinh doanh thiết bị gia dụng, vận hành bởi công ty con Hitachi Global Life Solutions (Hitachi GLS) cho nhà bán lẻ Nhật Bản Nojima, với giá hơn 100 tỷ yen (630,32 triệu USD).

Hai bên sẽ cùng lập công ty mới do Nojima nắm 80,1% cổ phần và Hitachi GLS giữ 19,9% còn lại. Nojima nắm quyền sản xuất đến hậu mãi cho loạt thiết bị gia dụng như tủ lạnh, máy giặt, máy hút bụi và thiết bị nhà bếp thương hiệu Hitachi.

Hitachi đánh giá nhu cầu khách hàng điện tử gia dụng ngày càng đa dạng và thay đổi với tốc độ nhanh chưa từng có. Vì vậy, Nojima - với lợi thế bán lẻ - sẽ nắm bắt "tiếng nói khách hàng", trong khi hãng tận dụng công nghệ sản xuất tiên tiến, độ tin cậy cao để đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn.

Chủ tịch kiêm Giám đốc Hitachi GLS Hideki Osumi cho biết công ty mới phát triển sản phẩm dựa trên nhu cầu thực tế mà Nojima xác định qua tương tác hàng ngày với người tiêu dùng. "Công ty sẽ tạo ra vòng tuần hoàn tích cực, với phản hồi của khách hàng và dịch vụ hậu mãi được phản ánh vào giai đoạn phát triển sản phẩm tiếp theo", ông mô tả.

Theo Phó chủ tịch cấp cao kiêm CEO Hitachi Noriharu Amiya, thương vụ là cách hiểu nhanh hơn xu hướng thị trường, đảm bảo tăng trưởng bền vững cho mảng thiết bị gia dụng. "Chúng tôi tin rằng thế mạnh của hai công ty sẽ hội tụ để tiếp tục nâng cao giá trị của các sản phẩm thiết bị gia dụng thương hiệu Hitachi", ông nói.


Sản phẩm điện tử gia dụng Hitachi trưng bày tại Thượng Hải, Trung Quốc vào 23/4/2014. Ảnh: AFP

Hitachi được thành lập năm 1910 bởi kỹ sư điện Namihei Odaira ở Ibaraki, Nhật Bản. Tập đoàn trăm tuổi này hoạt động đa ngành, kinh doanh nhiều sản phẩm từ đồ điện gia dụng đến lò phản ứng hạt nhân, phát triển đường sắt, lưới điện.

Nhưng sau cú suýt phá sản năm 2009, với khoản lỗ ròng 8 tỷ USD, Hitachi quyết định tái cấu trúc, tập trung kinh doanh B2B, tức phục vụ doanh nghiệp trong các mảng công nghệ thông tin, năng lượng, đường sắt để tìm kiếm lợi nhuận ổn định.

Do đó, họ bắt đầu thoái vốn khỏi những mảng được cho là không thể tạo ra lợi nhuận ổn định, gồm các cả công ty Hitachi Metals, Hitachi Cable và Hitachi Chemical hay ngành hàng điện tử tiêu dùng. Năm 2015, công ty nhượng lại cổ phần trong liên doanh điều hòa không khí gia dụng cho Bosch (Đức). Đến 2021, họ bán mảng kinh doanh thiết bị gia dụng quốc tế cho Arcelik (Thổ Nhĩ Kỳ).

Theo Nikkei, một số người tại Hitachi vốn không muốn từ bỏ mảng thiết bị gia dụng, vì cho rằng nó giúp công ty duy trì nhận diện thương hiệu, thu hút nhân tài. Nhưng mảng này dựa trên doanh thu bán hàng một lần, chứ không phải định kỳ và đối mặt cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ Trung Quốc.

Bản thân Hitachi GLS cũng đang gặp khó khăn về tăng trưởng. Doanh thu công ty trong chín tháng kết thúc vào tháng 12/2025 giảm 3% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 263,4 tỷ yen (1,65 tỷ USD). Nikkei đánh giá quyết định bán Hitachi GLS "đánh dấu đỉnh điểm của nỗ lực chuyển đổi" trong suốt 15 năm qua. "Với Hitachi, mảng kinh doanh thiết bị gia dụng là mục tiêu cuối cùng được bán trong quá trình tái cấu trúc", tờ báo nêu.

Thực tế, mảng này không còn đáng kể trong cơ cấu doanh thu của tập đoàn. Năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2025, doanh thu Hitachi GLS đạt 367,6 tỷ yen, chiếm chưa đầy 4% trong tổng doanh thu 9.783,3 tỷ yen. Tập đoàn cũng khẳng định tác động của việc chuyển nhượng cổ phần đến báo cáo tài chính hợp nhất là "không đáng kể". Thương vụ dự kiến hoàn tất trong năm tài chính kết thúc ngày 31/3/2027, sau khi nhận được các chấp thuận của cơ quan quản lý, căn cứ theo luật cạnh tranh và các quy định liên quan khác.

Với việc hoàn tất cuộc từ giã mảng thiết bị gia dụng, Hitachi tập trung cao độ cho cuộc tái tổ chức thành một "công ty lấy kỹ thuật số làm trung tâm" theo kế hoạch có tên "Inspire 2027". Theo hãng công nghệ Nhật Bản, định hướng này phù hợp với các điều kiện kinh tế vĩ mô toàn cầu đang thay đổi. Đồng thời, tăng cường cam kết đầu tư cho Lumada 3.0 - phiên bản mới nhất của nền tảng giải pháp số mà họ chọn giữ lại làm mũi nhọn phát triển sau lần suýt phá sản.

Lumada là bộ phận cung cấp dịch vụ khoa học dữ liệu cho các đơn vị vận hành hạ tầng, thành lập từ năm 2016. Thập niên qua, khi bán dần các mảng thiết bị tiêu dùng, Hitachi lại nỗ lực thâu tóm nhiều công ty trong ngành để củng cố sức mạnh cho Lumada. Đơn cử, năm 2021, họ mua lại nhà cung cấp giải pháp kỹ thuật số GlobalLogic (Mỹ) để bổ sung khoảng 30.000 kỹ sư vào năng lực xây dựng các hệ thống quan trọng cho Lumada.

Lumada đang ở phiên bản 3.0, định hướng tập trung vào "trí tuệ nhân tạo vật lý" (physical AI). Về cơ bản, physical AI là khả năng "chạm vào thế giới thật" của AI, tức không chỉ phân tích, xử lý dữ liệu trên máy tính mà từ đó ra quyết định điều khiển máy móc, thiết bị, hạ tầng.

Theo CEO Hitachi Toshiaki Tokunaga, "physical AI" là giai đoạn tiếp theo trong quá trình tiến hóa của AI - từ trí tuệ nhân tạo tạo sinh đến trí tuệ nhân tạo tác nhân và giờ là trí tuệ nhân tạo vật lý. Diễn biến này kết hợp với các chính sách toàn cầu đang thay đổi định hình nên bối cảnh kinh doanh mới cho công ty.

Vì vậy, họ đặt mục tiêu trở thành "đơn vị thực hành physical AI hàng đầu thế giới" bằng cách kết hợp công nghệ thông tin (IT), công nghệ vận hành (OT), sản phẩm và hệ sinh thái thử nghiệm giải pháp mới ngay trong chính các đơn vị kinh doanh của tập đoàn. "Phát triển chiến lược này nhằm củng cố nền tảng tăng trưởng bền vững và thúc đẩy hoạt động kinh doanh Lumada", ông Toshiaki Tokunaga, nói.

Từ đầu năm đến kết phiên giao dịch ngày 23/4, cổ phiếu Hitachi tăng 2,66%, vốn hóa công ty khoảng 23.600 tỷ yen, xấp xỉ 148 tỷ USD.

VietBF@sưu tập

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) dự kiến sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tuần này, khi ngân hàng này đang chờ đợi để đánh giá liệu đà tăng lạm phát do cuộc chiến tại Trung Đông gây ra chỉ mang tính tạm thời hay bắt đầu gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế.


Trụ sở Ngân hàng Trung ương châu Âu tại Frankfurt, Đức. Ảnh: THX/TTXVN

Thị trường đã gia tăng kỳ vọng về một đợt nâng lãi suất sau khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran gây ra cú sốc năng lượng toàn cầu, trực tiếp đẩy giá tiêu dùng tại khu vực đồng euro tăng lên 2,6%, vượt mục tiêu 2% của ECB. Cơ quan này cảnh báo trong kịch bản xấu nhất, lạm phát có thể còn tăng cao hơn nhiều.

Chuyên gia kinh tế Carsten Brzeski từ ngân hàng ING nhận định phương châm "duy trì vị thế tốt" về lãi suất của ECB trước xung đột hiện không còn phù hợp. Theo ông Brzeski, ECB đã quay trở lại chế độ ứng phó khủng hoảng, chuyển trọng tâm từ các dự báo dài hạn sang những diễn biến thực tế.

Mặc dù vậy, giới chuyên gia kỳ vọng cơ quan quản lý tiền tệ sẽ không đưa ra bất kỳ thay đổi nào tại cuộc họp vào ngày 30/4 tới. Lãi suất tiền gửi dự kiến vẫn duy trì ở mức 2%, mức được áp dụng từ tháng 6 năm ngoái, trong thời gian theo dõi tình hình chiến sự. Dù eo biển Hormuz vẫn đóng cửa đối với các tàu chở dầu, các nhà kinh tế cũng lưu ý rằng giá năng lượng chưa tăng nhanh như giai đoạn sau khi bùng phát xung đột Nga - Ukraine năm 2022 và chuỗi cung ứng chưa đối mặt với những gián đoạn tương tự.

Bất chấp những chỉ trích vì nâng lãi suất quá chậm vào năm 2022, các nhà hoạch định chính sách của ECB cho thấy họ không vội vàng hành động. Trả lời tờ Financial Times tuần trước, Thống đốc Ngân hàng trung ương Latvia Martins Kazaks, thành viên Hội đồng Thống đốc ECB, khẳng định cơ quan này vẫn có điều kiện thuận lợi để thu thập dữ liệu và hình thành quan điểm rõ ràng.

Việc tăng lãi suất vào thời điểm này được đánh giá là sẽ gây thêm áp lực cho nền kinh tế vốn đang yếu của khu vực đồng euro, đặc biệt là các nhà sản xuất quan trọng đang phải đối mặt với cú sốc năng lượng. Một cuộc khảo sát công bố tuần trước cho thấy hoạt động kinh doanh tại khu vực đồng euro trong tháng 4 đã thu hẹp lần đầu tiên sau 16 tháng do tác động của xung đột.

VietBF@sưu tập

Sau những năm tháng thăng trầm đầy sóng gió, gã khổng lồ thể thao Đức - Adidas - dường như đã tìm thấy "ánh sáng cuối đường hầm" ngay tại đường chạy London Marathon vừa qua. Không chỉ là một chiến thắng về thể thao, đây còn là một cuộc lật đổ ngoạn mục trên thương trường, minh chứng cho sức mạnh của sự kiên trì và đổi mới không ngừng.

Phá vỡ giới hạn 2 giờ: Khi con người và công nghệ hòa làm một

Chủ nhật vừa qua, thế giới đã phải ngả mũ thán phục trước vận động viên Sabastian Sawe đến từ Kenya. Trong một cuộc đua chính thức, anh đã làm được điều mà trước đây tưởng chừng chỉ có trong phim ảnh: trở thành người đàn ông đầu tiên chạy Marathon dưới 2 giờ với thành tích kinh ngạc 1:59.30. Ngay phía sau anh là Yomif Kejelcha của Ethiopia với thời gian 1:59.41. Không dừng lại ở đó, "đóa hồng" Ethiopia Tigist Assefa cũng thiết lập kỷ lục thế giới mới ở nội dung dành riêng cho nữ với thông số 2:15.41.

Điểm chung của cả ba siêu sao này? Họ đều mang trên chân niềm tự hào mới nhất của Adidas: đôi giày Adizero Adios Pro Evo 3. Với trọng lượng siêu nhẹ chỉ vỏn vẹn 97 gram (nhẹ nhất trong dòng Adizero), đây được coi là một "kiệt tác" công nghệ. Dù cái giá để sở hữu nó lên tới 500 USD (khoảng gần 13 triệu đồng), nhưng sau những gì nó mang lại tại London, mức giá ấy có lẽ vẫn còn quá rẻ so với những vinh quang mà nó tạo ra.

Cú hích cho sàn chứng khoán: Vàng thật không sợ lửa

"Đất lành chim đậu", tin vui từ London ngay lập tức tạo nên một làn sóng hưng phấn trên thị trường tài chính. Cổ phiếu của Adidas tại Frankfurt đã tăng gần 2% trong phiên giao dịch thứ Hai, trước khi ổn định ở mức tăng 1,4% (tương đương 138 Euro/cổ phiếu).

Đây là một "liều thuốc bổ" vô cùng cần thiết cho Adidas khi giá cổ phiếu của hãng đã sụt giảm hơn 18% trong năm nay do ảnh hưởng từ thuế quan Mỹ, doanh số sụt giảm tại Trung Đông và sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ. Chuyên gia Adam Cochrane từ Deutsche Bank nhận định: "Chiến thắng này là cột mốc quan trọng để Adidas xây dựng lại vị thế trong mảng giày chạy bộ - phân mục đang phát triển mạnh mẽ và đầy tiềm năng".

Đánh bại đối thủ truyền kiếp và lời khẳng định đanh thép

Nhiều năm qua, Adidas đã phải đối mặt với không ít "vận hạn", đặc biệt là cú sốc tài chính sau khi chấm dứt hợp tác với Kanye West (Ye). Tuy nhiên, "Sau cơn mưa trời lại sáng", sự thành công của các dòng giày thời trang như Samba hay Gazelle đã giúp hãng lấy lại lòng tin của người tiêu dùng. Và giờ đây, London Marathon chính là lời khẳng định đanh thép về đẳng cấp thể thao chuyên nghiệp của hãng trước đối thủ truyền kiếp Nike.

Trước đó, vào năm 2019, Eliud Kipchoge (Kenya) từng chạy dưới 2 giờ khi mang giày Nike, nhưng thành tích đó không được công nhận là kỷ lục chính thức do điều kiện đường chạy được kiểm soát quá nghiêm ngặt. Còn với Sabastian Sawe cùng Adidas, kỷ lục 1:59.30 là một dấu ấn lịch sử không thể chối cãi, xô đổ kỷ lục cũ của cố vận động viên Kelvin Kiptum (2:00.35).

Tương lai tươi sáng và sự kỳ vọng của người hâm mộ

Patrick Nava, Tổng Giám đốc mảng Chạy bộ của Adidas, đã không giấu nổi niềm tự hào: "Gia đình Adidas vô cùng hãnh diện về thành tựu của Sabastian và Tigist. Đây là minh chứng cho sự nỗ lực không mệt mỏi của các vận động viên và đội ngũ sáng tạo của chúng tôi".

Thách thức tiếp theo của Adidas chính là làm sao để chuyển hóa sức nóng từ "cơn bão" London Marathon này thành nhu cầu mua sắm thực tế của những người chạy bộ phong trào và nghiệp dư. Với sự kết hợp hoàn hảo giữa nghiên cứu phát triển (R&D) và chiến lược marketing nhạy bén, Adidas đang từng bước lấy lại ánh hào quang vốn có. Đúng như câu tục ngữ: "Có công mài sắt, có ngày nên kim", sự kiên trì với công nghệ giày chạy bộ cuối cùng đã mang lại cho Adidas trái ngọt xứng đáng.

"Ăn vụng không biết chùi mép" trong thế giới ngầm của những "hạm đội bóng đêm", việc "ăn vụng" đã được nâng tầm thành một nghệ thuật tinh vi. Mới đây, việc lực lượng Hoa Kỳ chiếm giữ tàu chở dầu MT Tifani trên Ấn Độ Dương đã vén màn một bí mật chấn động về một "trạm xăng nổi" khổng lồ nằm ngay sát vách những tòa nhà chọc trời hào nhoáng của Singapore. Cuộc chiến với Iran giờ đây không còn bó hẹp trong vùng Vịnh mà đã lan rộng hàng ngàn dặm tới vùng biển Đông Nam Á.

MT Tifani: "Con ma" trên bản đồ hàng hải

Trước khi bị bắt giữ cùng 1,9 triệu thùng dầu Iran, MT Tifani đã thực hiện nhiều chuyến đi bí ẩn giữa Iran và một vùng biển ngoài khơi Malaysia, cách Singapore khoảng 60 dặm. Theo dữ liệu từ MarineTraffic, con tàu này thường xuyên lảng vảng tại một khu vực nhỏ, sau đó đột ngột "biến mất" bằng cách tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS). Vài giờ hoặc vài ngày sau, nó mới xuất hiện trở lại như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Thực tế, MT Tifani không hề biến mất. Nó đang thực hiện các cuộc chuyển giao dầu từ tàu sang tàu (STS) dưới bóng đêm để che giấu nguồn gốc hàng hóa. Đây chính là "nghề" của hạm đội bóng đêm Iran – những con tàu cũ kỹ, hồ sơ mờ ám và bảo hiểm chắp vá, chuyên vận chuyển dầu bị trừng phạt để mang về nguồn ngoại tệ sống còn cho Tehran. Dù có thay tên đổi họ hay treo cờ giả, mã số IMO 9273337 không thể thay đổi của nó đã tố cáo tất cả.

"Trạm xăng nổi" EOPL: Nơi bóng tối ngự trị

Khu vực này được gọi là Eastern Outer Port Limits (EOPL), nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia, gần lối vào eo biển Singapore – một trong những tuyến đường hàng hải bận rộn nhất hành tinh. Qua ống kính vệ tinh, EOPL hiện ra như một bãi đỗ xe khổng lồ trên biển với hàng trăm con tàu lảng vảng.

"Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn", nhưng EOPL thì khác. Chuyên gia Farzin Nadimi nhận định đây là nơi cực kỳ thuận tiện để che giấu các hoạt động phi pháp vì sự "lơ là" của chính quyền sở tại. Số lượng các cuộc chuyển giao dầu tại đây đã tăng vọt từ 280 vụ năm 2023 lên tới 679 vụ vào năm 2025. Dù Malaysia đã hứa hẹn tăng cường trấn áp để không bị coi là "quốc gia tiếp tay cho buôn lậu", nhưng dòng chảy của "vàng đen" vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.

Công nghệ "Rửa hàng" và con đường tới những nhà máy "ấm trà"

Quy trình "rửa dầu" diễn ra theo một kịch bản chuyên nghiệp. Những con tàu như MT Tifani sẽ lấy dầu từ đảo Kharg của Iran, băng qua Ấn Độ Dương để tới EOPL. Tại đây, dầu được sang mạn cho một nhóm tàu thứ hai. Những con tàu này sau đó sẽ cập bến các nhà máy lọc dầu "ấm trà" (teapot) ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.

Để đánh lừa cơ quan chức năng, họ không chỉ tắt AIS mà còn làm giả giấy tờ, biến dầu Iran thành "dầu Malaysia". Có những thủy thủ thậm chí còn sơn lại tên tàu hoặc vẽ cờ giả ngay trên biển. "Đổi trắng thay đen" ngay giữa đại dương, mỗi chuyến hàng thuận lợi có thể mang về cho Iran hàng chục triệu USD, giúp quốc gia này duy trì nền kinh tế dù đang bị bao vây bởi các lệnh trừng phạt và chiến tranh.

Cuộc vây ráp nghẹt thở trên đại dương

Hành trình của MT Tifani kết thúc đầy kịch tính vào ngày 21 tháng 4 năm 2026. Trước đó, vệ tinh đã phát hiện nó neo đậu tại đảo Kharg vào ngày 6 tháng 4. Khi đi qua Sri Lanka và hướng về phía Singapore, con tàu bất ngờ thực hiện hai cú ngoặt 90 độ liên tiếp – một nỗ lực tuyệt vọng để né tránh sự theo dõi. Ngay sau đó, lực lượng Hoa Kỳ đã đổ bộ từ trực thăng xuống boong tàu.

Hình ảnh từ Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy một cuộc vây ráp nghẹt thở. MT Tifani, cùng với một tàu khác là MT Majestic X, đã trở thành những chiến lợi phẩm trong chiến dịch ngăn chặn "vòi bạch tuộc" của Iran. Tuy nhiên, bất chấp những vụ bắt giữ này, hoạt động tại EOPL vẫn tiếp diễn. Đối với Iran, đây không chỉ là kinh doanh, mà là chiến lược dự trữ và xuất khẩu sống còn khi eo biển Hormuz bị đe dọa.

Vụ bắt giữ MT Tifani là một lời cảnh báo đanh thép, nhưng chừng nào nhu cầu về dầu giá rẻ còn tồn tại và các "lỗ hổng" địa chính trị chưa được lấp đầy, những bóng ma trên đại dương như Tifani vẫn sẽ tiếp tục hành trình mờ ám của mình dưới những làn sóng dữ.

"Nực cười châu chấu đá xe, tưởng rằng chấu ngã ai dè xe nghiêng" dường như đang vận vào cuộc đối đầu không khoan nhượng tại tiểu bang ánh nắng Florida. Chỉ một ngày trước khi cơ quan lập pháp bang bước vào phiên họp đặc biệt, Thống đốc Ron DeSantis đã khiến dư luận chấn động khi công bố một bản đồ phân chia lại các khu vực bầu cử Hạ viện Mỹ đầy táo bạo. Đây là một "chiến thư" trực diện gửi tới Đảng Dân chủ, đe dọa xoay chuyển cục diện quyền lực tại cơ quan quyền lực cao nhất của nước Mỹ.

Nhắm thẳng vào "yết hầu" của đối phương

Bản đồ đề xuất của DeSantis không hề giấu diếm ý đồ chiến lược: tạo ra lợi thế áp đảo cho Đảng Cộng hòa tại ít nhất 4 ghế Hạ viện hiện đang do Đảng Dân chủ nắm giữ. Những "mũi tên" của Thống đốc nhắm thẳng vào các khu vực trọng yếu: khu vực Tampa do Hạ nghị sĩ Kathy Castor nắm giữ và khu vực Orlando của Hạ nghị sĩ Darren Soto. Thậm chí, khu vực Nam Florida cũng được vẽ lại hoàn toàn để biến những nơi từng là thành trì của đối phương thành "sân nhà" của Đảng Cộng hòa.

Đây được coi là phát súng tiếp theo trong cuộc chiến tái phân chia khu vực bầu cử xuyên lục địa, vốn đã được cựu Tổng thống Donald Trump khơi mào từ năm ngoái tại Texas. Trong khi tại Virginia, cử tri vừa thông qua một cuộc trưng cầu dân ý mang lại hy vọng cho Đảng Dân chủ, thì tại Florida, DeSantis đang thực hiện một nước đi ngược lại, mạnh mẽ và quyết liệt hơn bao giờ hết. "Mạnh dùng sức, yếu dùng mưu", và lần này, DeSantis dường như đang dùng cả hai để củng cố quyền lực của phe mình.

Sự phục tùng của đa số và nỗi lo "gậy ông đập lưng ông"

Tại cơ quan lập pháp Florida, nơi Đảng Cộng hòa đang nắm giữ siêu đa số, các nghị sĩ đã tuyên bố rõ ràng: họ sẽ đi theo lộ trình của Thống đốc thay vì tự vẽ ra một bản đồ riêng. Tuy nhiên, nội bộ phe Cộng hòa không phải không có những cơn sóng ngầm. Một số nhà lập pháp đã bày tỏ sự lo ngại rằng một kế hoạch phân chia quá hung hăng có thể gây ra hiệu ứng ngược, đẩy những chiếc ghế vốn đang an toàn của Đảng Cộng hòa vào vòng nguy hiểm.

Đáp lại những quan ngại đó, Thượng nghị sĩ bang Don Gaetz, người bảo trợ cho dự luật này tại Thượng viện, đã đưa ra một tuyên bố đầy cứng rắn: "Nhiệm vụ của tôi không phải là lo lắng cho bất kỳ thành viên Quốc hội nào bị ảnh hưởng bởi đề xuất của Thống đốc. Ai có thắc mắc, hãy đi mà tìm Thống đốc". Có thể thấy, trong cuộc chơi này, "Quân lệnh như sơn", sự thống nhất đang được ưu tiên hàng đầu để đạt được mục tiêu tối hậu trước khi phiên họp đặc biệt kết thúc vào thứ Sáu này.

Cuộc chiến pháp lý: "Dummymander" và những ẩn số

Phía bên kia chiến tuyến, Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries không hề nao núng. Ông mỉa mai kế hoạch này bằng cái tên "DeSantis Dummymander" – một thuật ngữ ám chỉ việc phân chia ranh giới bầu cử gian lận nhưng lại phản tác dụng đối với chính bên thực hiện. Ông khẳng định bản đồ này vi phạm hiến pháp bang Florida và tuyên bố đanh thép trên mạng xã hội X: "Hẹn gặp lại tại tòa".

Về phía mình, đội ngũ của DeSantis lập luận rằng sự thay đổi dân số sau cuộc điều tra dân số năm 2020 và những tiền lệ pháp lý đang chờ xử lý tại Tối cao Pháp viện là lý do chính đáng để vẽ lại bản đồ. Tuy nhiên, Hiến pháp Florida vốn có những quy định rất khắt khe đối với việc phân chia khu vực mang tính đảng phái. "Cây muốn lặng mà gió chẳng đừng", cuộc chiến này chắc chắn sẽ không dừng lại ở các phòng họp nghị viện mà sẽ kéo dài tới tận các sảnh tòa án, nơi mà các thẩm phán sẽ phải cân nhắc giữa quyền lực chính trị và công lý hiến pháp.

Thời gian là vàng: Cuộc chạy đua về đích

Thời gian đang trôi đi rất nhanh. Theo dự kiến, một ủy ban quan trọng của Thượng viện sẽ bỏ phiếu về bản đồ này vào thứ Ba, và cuộc bỏ phiếu toàn thể có thể diễn ra ngay vào thứ Tư. Sau khi vượt qua Thượng viện, dự luật sẽ được chuyển tới Hạ viện bang. Với sự ủng hộ mạnh mẽ từ phe đa số, bản đồ của DeSantis có khả năng cao sẽ được thông qua chỉ trong vài ngày tới.

Hiện tại, Đảng Cộng hòa đang nắm giữ 20 trên tổng số 28 ghế Hạ viện của Florida. Nếu bản đồ mới thành hiện thực, Đảng Dân chủ có thể chỉ còn lại vỏn vẹn 4 ghế có lợi thế. Tuy nhiên, chính trường luôn chứa đựng những bất ngờ. "Cười người chớ vội cười lâu", liệu đây sẽ là một chiến thắng vang dội giúp phe Cộng hòa kiểm soát hoàn toàn tiểu bang, hay sẽ là một nước cờ sai lầm mở đường cho những cuộc lật đổ ngoạn mục của Đảng Dân chủ trong tương lai? Câu trả lời vẫn còn nằm ở phía trước, khi những lá phiếu đầu tiên được bỏ vào hòm theo những ranh giới mới đầy tranh cãi này.

Những phát ngôn nảy lửa khiến mối quan hệ đồng minh lâu đời nhất thế giới bỗng chốc nguội lạnh. Vào thứ Hai này, Vua Charles III sẽ chính thức đặt chân xuống đất Mỹ trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 4 ngày. Đây không chỉ là chuyến đi kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Hoa Kỳ – một sự kiện trớ trêu thay lại diễn ra dưới thời cụ tổ 5 đời của ông là Vua George III – mà còn là một sứ mệnh "chữa cháy" ngoại giao đầy cam go.

Từ "Bản tình ca" đến những lời chỉ trích nảy lửa

Mới tháng 9 năm ngoái, tại bữa tiệc do Vua Charles chiêu đãi, Tổng thống Donald Trump còn dùng những lời lẽ "có cánh" để mô tả mối quan hệ Anh - Mỹ: "Chúng ta như hai nốt nhạc trong một hợp âm, hay hai vần của cùng một bài thơ". Thế nhưng, "Dò sông dò biển dễ dò, mấy ai lấy thước mà đo lòng người". Chỉ một thời gian ngắn sau, gió đã đổi chiều.

Ông Trump không ngần ngại gọi Thủ tướng Anh Keir Starmer là "kẻ thất bại" khi London từ chối hỗ trợ quân sự trong cuộc chiến với Iran. Ông thậm chí còn mỉa mai Starmer không có khí chất của Churchill mà chỉ giống như Neville Chamberlain – vị Thủ tướng từng thỏa hiệp với Hitler. Thậm chí, những niềm tự hào của Hải quân Hoàng gia Anh cũng bị ông Trump gạt đi như những "món đồ chơi". Khi được hỏi về mối quan hệ đặc biệt này, ông Trump chỉ buông thấu một câu lạnh lùng: "Không tốt, chẳng tốt chút nào".

Vua Charles III – "Quân bài tẩy" của Chính phủ Anh

Trong bối cảnh chính trị đầy sóng gió, Chính phủ của Thủ tướng Starmer đã quyết định tung ra "quân bài tẩy" mang tên Quân chủ. Họ hiểu rằng, ông Donald Trump có một niềm đam mê mãnh liệt với sự hào nhoáng của hoàng gia. Trump từng thừa nhận trong cuốn "Nghệ thuật đàm phán" rằng khiếu trình diễn của ông được truyền cảm hứng từ lễ đăng quang của Nữ hoàng Elizabeth II mà ông xem qua TV thuở nhỏ.

Dù nhà vua phải đứng ngoài chính trị, nhưng giới quan sát tin rằng sự hiện diện của ông sẽ tạo ra những "cuộc trò chuyện riêng tư" đầy trọng lượng. "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Những cuộc gặp gỡ thân mật giữa Charles, Camilla và vợ chồng Trump tại Washington được kỳ vọng sẽ làm dịu đi cái đầu nóng của vị Tổng thống tỷ phú. Đặc biệt, Vua Charles đã gửi lời hỏi thăm riêng tư ngay sau vụ nổ súng tại bữa tiệc truyền thông của Trump cuối tuần qua – một cử chỉ tinh tế cho thấy sự quan tâm chân thành vượt lên trên nghi thức.

Sự khác biệt dưới lớp vỏ bọc hào nhoáng

Tuy nhiên, đằng sau những nụ cười ngoại giao là những hố sâu ngăn cách về quan điểm. Vua Charles là một nhà hoạt động môi trường tận tụy suốt hàng thập kỷ, người tôn thờ năng lượng gió. Ngược lại, Trump lại cực kỳ ghét các trang trại gió, cho rằng chúng làm "cá voi phát điên" và phá hỏng cảnh quan. Trump từng phàn nàn rằng trong những lần gặp trước, vị vua tương lai của nước Anh chỉ nói về "biến đổi khí hậu" – một chủ đề mà ông Trump luôn coi là " Terrible" (Kinh khủng).

Dẫu vậy, mối quan hệ Anh - Mỹ được cho là "vượt lên trên cả ghế Tổng thống". Đó là sự chia sẻ về giá trị, văn hóa và an ninh đã tồn tại qua hai cuộc Thế chiến và Chiến tranh Lạnh. Vua Charles hiểu rằng ông không chỉ đến để gặp Trump, mà đến vì lịch sử chung của hai dân tộc.

Đại tiệc White-Tie và những nỗ lực từ Nhà Trắng

Về phía Nhà Trắng, ông Trump đã đích thân tham gia vào quá trình lên kế hoạch cho bữa tiệc tối thứ Ba. Đệ nhất phu nhân Melania Trump cũng trực tiếp chọn lựa hoa văn gốm sứ và thiết kế thực đơn. Bữa tiệc sẽ được tổ chức theo nghi thức "White-tie" – cấp độ trang trọng cao nhất, cho thấy sự tôn trọng đặc biệt dành cho người đứng đầu nhà nước Anh. Sẽ không có những ngôi sao Hollywood hào nhoáng, thay vào đó là danh sách khách mời gồm các ông trùm tập đoàn lớn.

Ngoài các nghi lễ tại Washington, Nhà vua sẽ có bài phát biểu quan trọng trước Quốc hội Mỹ, thăm đài tưởng niệm 9/11 tại New York và gặp gỡ cộng đồng bản địa tại Virginia. Mặc dù có những ồn ào xung quanh gia đình hoàng gia (vụ việc của Hoàng tử Andrew), Vua Charles và Hoàng hậu Camilla đã khéo léo chuyển hướng sự chú ý bằng cách gặp gỡ các tổ chức từ thiện hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình.

Một khởi đầu mới?

Khi được hỏi liệu chuyến thăm của Vua Charles có thể hàn gắn mối quan hệ đang rạn nứt hay không, ông Trump đã trả lời đầy tích cực với BBC: "Chắc chắn là có. Tôi biết ông ấy từ nhiều năm nay. Ông ấy là một người đàn ông dũng cảm và vĩ đại".

"Sau cơn mưa trời lại sáng", chuyến đi của Vua Charles III không chỉ là một hành trình kỷ niệm quá khứ, mà còn là nỗ lực kiến tạo một tương lai hòa hợp hơn cho "mối quan hệ đặc biệt" giữa hai bờ Đại Tây Dương. Dù những nốt nhạc hiện tại có phần lạc điệu, nhưng với sự khéo léo của người nghệ sĩ ngoại giao mang vương miện, bản giao hưởng Anh - Mỹ hy vọng sẽ sớm tìm lại được sự đồng quy.

Dân gian ta có câu: "Phòng bệnh hơn chữa bệnh", nhưng khi những mầm mống gây bệnh lại nằm ngay trong những lọ thuốc xịt vườn hay trên bàn ăn mỗi ngày, cuộc chiến ấy không còn là chuyện riêng của mỗi gia đình. Những ngày này, thủ đô Washington đang nóng lên bởi một cuộc đối đầu lịch sử, nơi mà phong trào "Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại" (MAHA) đang đối mặt với phép thử lớn nhất kể từ khi bắt đầu: Cuộc chiến pháp lý xoay quanh glyphosate – thành phần chính trong thuốc diệt cỏ Roundup nổi tiếng của tập đoàn Bayer.

Cuộc diện kiến bất ngờ tại Nhà Trắng và nỗi lòng của những người mẹ

Mọi chuyện bắt đầu từ một buổi gặp gỡ vốn tưởng chỉ là xã giao tại Nhà Trắng. Một nhóm các bà mẹ và những người có sức ảnh hưởng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, dẫn đầu bởi Alex Clark và Casey Means, đã bước vào căn phòng "chật kín người" với tâm thế sẵn sàng trút bỏ mọi gánh nặng. Thay vì chỉ gặp vài nhân viên cấp dưới, họ đã được tiếp đón bởi Bộ trưởng Bộ Y tế Robert F. Kennedy Jr. (RFK Jr.), Chánh văn phòng Susie Wiles và thậm chí là đích thân Tổng thống.

"Con có mẹ bằng cả thế giới", và khi những người mẹ ấy phẫn nộ, sức mạnh của họ là không thể đong đếm. Họ nói về glyphosate, về những rủi ro ung thư và yêu cầu một cuộc điều tra công bằng. Alex Clark chia sẻ rằng chính quyền đã để họ nói hết nỗi lòng. Nhưng liệu những lời gan ruột ấy có thể chiến thắng được những toan tính chính trị và lợi ích kinh tế khổng lồ?

Bản án lịch sử và vết sẹo từ quá khứ

Để hiểu tại sao glyphosate lại trở thành "ngòi nổ", phải nhắc đến câu chuyện của DeWayne “Lee” Johnson. Người thợ làm vườn tại San Francisco này bị chẩn đoán mắc ung thư hạch không Hodgkin ở tuổi 42 sau nhiều năm tiếp xúc với Roundup. Những nốt ban, những vết thương lở loét trên cơ thể ông là minh chứng sống cho sự tàn khốc của hóa chất. Năm 2018, dưới sự giúp sức của luật sư môi trường khi đó là RFK Jr., Johnson đã giành chiến thắng vang dội với số tiền bồi thường ban đầu lên tới 289 triệu USD từ Monsanto (nay thuộc sở hữu của Bayer).

Tuy nhiên, cuộc chiến pháp lý vẫn kéo dài dai dẳng. Thứ Hai vừa qua, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã lắng nghe các lập luận trong một vụ kiện mới có thể định đoạt tương lai của loại thuốc này. Câu hỏi cốt lõi không chỉ là "glyphosate có gây ung thư hay không?", mà là liệu luật liên bang năm 1972 có quyền ngăn cản các bang riêng lẻ đặt ra quy định dán nhãn cảnh báo riêng hay không. Bayer lập luận rằng họ cần một sự thống nhất về quy định để tránh "tấm chăn chắp vá" của các quy tắc khác nhau giữa các bang. Trong khi đó, Chánh án John Roberts đặt vấn đề: Nếu các bang đúng về mối nguy hiểm, chẳng lẽ họ không có quyền lên tiếng bảo vệ người dân sao?

Những "đồng minh kỳ lạ" trên bàn cờ chính trị

"Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn", nhưng trong chính trường, mọi ranh giới đều có thể bị xóa nhòa. Vấn đề thuốc trừ sâu đã tạo ra những liên minh kỳ quặc nhất: Từ nghị sĩ Cộng hòa Thomas Massie đến Thượng nghị sĩ Dân chủ Cory Booker, tất cả cùng đứng về phía các nhà hoạt động môi trường.

Trớ trêu thay, RFK Jr. – người từng thề sẽ cấm glyphosate – giờ đây lại đang ở trong một chính quyền vừa ra lệnh tăng cường sản xuất loại hóa chất này vì lý do "an ninh quốc gia". Sự mâu thuẫn này đã tạo nên một làn sóng căng thẳng giữa cử tri bảo thủ truyền thống và những người ủng hộ MAHA. Trong khi Bộ Tư pháp Mỹ ủng hộ Bayer bằng lập luận rằng EPA (Cơ quan Bảo vệ Môi trường) mới là bên quyết định độ an toàn, thì RFK Jr. vẫn thẳng thắn khẳng định: "Có, glyphosate gây ung thư".

Canh bạc bầu cử giữa nhiệm kỳ: Khi lá phiếu mang tên "Sức khỏe"

Chính quyền đang đứng trước nguy cơ mất đi sự ủng hộ của nhóm cử tri quan trọng nhất: Những người mẹ. Vani Hari, người nổi tiếng với blog "Food Babe", khẳng định rằng glyphosate sẽ là vấn đề then chốt trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tới đây. Các nhà hoạt động MAHA không chỉ muốn những lời hứa suông, họ muốn những thay đổi có ý nghĩa.

Vào tháng 10 tới, ngay trước thềm bầu cử, EPA dự kiến sẽ công bố đánh giá mới về mức độ an toàn của glyphosate. Liệu chính quyền sẽ chọn đứng về phía các tập đoàn nông dược để đảm bảo nguồn cung lương thực và an ninh quốc gia, hay sẽ chọn bảo vệ sức khỏe của thế hệ tương lai theo tiếng gọi của những người mẹ MAHA?

Sự kiên trì của phong trào MAHA đang buộc Washington phải nhìn nhận lại những gì họ bỏ vào đất và đưa vào cơ thể người dân. Cuộc chiến này không chỉ diễn ra tại Tòa án Tối cao, mà còn diễn ra trong từng căn bếp, từng mảnh vườn và trên từng lá phiếu của người dân Mỹ. Nếu không có những hành động quyết liệt, "lời thề khỏe mạnh" có lẽ sẽ chỉ mãi là một khẩu hiệu xa vời trên những tấm áp phích tranh cử.

PHÍA SAU CỬA SỔ MÁY BAY: CUỘC ĐẤU TRÍ TRÊN "BÀN CỜ" BẦU TRỜI CỦA NHỮNG BẬC THẦY CHIẾN LƯỢC
Mỗi khi bạn bước chân lên một chuyến bay, thắt dây an toàn và nhìn ra cửa sổ thấy hàng dài máy bay đang nối đuôi nhau chờ cất cánh, có bao giờ bạn tự hỏi: Tại sao mình lại bay vào giờ này? Tại sao lại là chiếc máy bay này mà không phải chiếc khác? Thực tế, bạn đang bước vào một "ma trận" được thiết lập cực kỳ tinh vi. Tục ngữ có câu: "Ăn có nơi, nằm có chỗ", và trong ngành hàng không, để bạn có được một chỗ ngồi êm ái ấy, hàng trăm con người đã phải tính toán trước đó cả tháng, thậm chí cả năm trời.

Phía sau bức màn nhung của những nụ cười tiếp viên là vai trò của Giám đốc Kế hoạch (Chief Planning Officer) – người được ví như "tổng công trình sư" điều phối những quân cờ triệu đô trên bầu trời. Tại British Airways, người nắm giữ "chiếc gậy chỉ huy" ấy chính là Neil Chernoff. Đối với ông, điều hành một hãng hàng không chẳng khác nào việc giải một bản đồ đố chữ khổng lồ mà mỗi mảnh ghép sai lệch đều có thể dẫn đến thảm họa tài chính.

Bản hợp xướng của những con số: Khi lợi nhuận là "trái tim" của đường bay

"Đồng tiền liền khúc ruột", và trong kinh doanh hàng không, mỗi chiếc máy bay nằm im dưới đất hay bay với khoang trống đều là một "cơn ác mộng" về chi phí. Chernoff và đội ngũ của mình phải liên tục cân não để tối ưu hóa lợi nhuận. Một chuyến bay vắng khách có thể là thiên đường với hành khách vì sự thoải mái, nhưng lại là hố đen hút tiền của hãng bay.

Hàng tháng, họ phải rà soát lại toàn bộ mạng lưới: Đường bay nào đang hái ra tiền? Đường bay nào đang "thoi thóp"? Nếu nhu cầu đến San Diego hay Austin tăng vọt, họ lập tức tăng gấp đôi chuyến bay. Ngược lại, nếu một điểm đến bỗng nhiên "thất sủng" vì thay đổi thị hiếu hoặc giờ bay không thuận tiện cho khách nối chuyến, đội ngũ kế hoạch phải nhanh chóng cắt tỉa như người làm vườn chăm sóc cây cảnh. Họ phải bắt kịp những xu hướng mới nhất trên Instagram, nơi một bức ảnh check-in có thể biến một hòn đảo xa xôi thành điểm nóng du lịch chỉ sau một đêm.

Cuộc chiến giành giật "Slot" và những tính toán chi li đến từng giây

Người ta thường bảo: "Chậm chân thì trắng tay", và ở những sân bay bận rộn nhất thế giới như London Heathrow, câu nói này đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Các hãng hàng không không thể thích cất cánh lúc nào cũng được. Họ phải chiến đấu để giành được "Slot" – những khung giờ cất và hạ cánh quý như vàng ròng.

Đôi khi, bạn thấy chuyến bay của mình bị đẩy từ sáng sang chiều, đó không đơn giản là sự ngẫu hứng, mà là kết quả của những cuộc thương lượng căng thẳng về Slot. Với hơn 350 chuyến bay mỗi ngày tại Heathrow, mỗi thay đổi nhỏ đều kéo theo một hệ lụy dây chuyền. Chernoff phải tính toán từ sức chứa của phòng chờ, năng lực đường băng, cho đến đội ngũ mặt đất và hậu cần nhiên liệu. "Sai một ly, đi một dặm", chỉ cần một chiếc máy bay về sớm một tiếng do thuận gió, cả hệ thống phải gồng mình lên để đảm bảo có vị trí đỗ và nhân sự phục vụ kịp thời.

Chọn "mặt" gửi vàng: Nghệ thuật điều phối phi đội máy bay

Không phải chiếc máy bay nào cũng giống nhau, và việc đặt đúng loại máy bay vào đúng lộ trình chính là chìa khóa của thành công. Đối với những siêu phẩm như "lâu đài bay" Airbus A380, British Airways chỉ có vẻn vẹn 12 chiếc, nên việc chúng bay đi đâu là một quyết định chiến lược.

Tuy nhiên, "Lực bất tòng tâm" đôi khi xảy ra khi nguồn lực phi công có hạn. Một chuyến bay đến Boston chỉ cần 2 phi công, nhưng đến Singapore lại cần tới 4 người cho một hành trình dài. Chưa kể, đội ngũ kế hoạch còn phải tinh mắt như "nhà thiết kế thời trang" để phân bổ máy bay theo nhu cầu hạng ghế. Nếu thị trường cần sự sang trọng, họ điều Boeing 777-300 với 8 ghế hạng nhất và 76 ghế thương gia. Nếu là tuyến du lịch bình dân, những dòng máy bay ít ghế thương gia hơn như 787-8 sẽ được trọng dụng.

Đối mặt với "Thiên tai và Nhân họa": Bản lĩnh trong cơn bão dữ

"Trời có gió bão bất thường, người có họa phúc sớm chiều", ngành hàng không cũng vậy. Dù kế hoạch có hoàn hảo đến đâu, những biến cố không thể kiểm soát luôn chực chờ ập đến. Từ vụ núi lửa phun trào ở Iceland năm 2010 làm tê liệt bầu trời Đại Tây Dương, đến những căng thẳng địa chính trị tại Iran buộc các hãng phải vẽ lại bản đồ bay chỉ trong một đêm.

Khi giá nhiên liệu leo thang hay chiến tranh nổ ra, những đường bay vừa mới sinh lời bỗng chốc trở thành gánh nặng. Những lúc này, đội ngũ của Chernoff phải làm việc xuyên đêm để tái cấu trúc lại "bức tranh xếp hình" đã vỡ vụn. Họ phải chuẩn bị sẵn những phương án dự phòng, những khoảng thời gian đệm để giảm thiểu thiệt hại cho khách hàng. Nhưng không phải lúc nào bất ngờ cũng là tiêu cực. Khi đội tuyển bóng đá nam Anh lọt vào chung kết Euro 2024, chính đội ngũ kế hoạch đã nhanh chóng điều động thêm các chuyến bay đặc biệt để đưa người hâm mộ đi tiếp lửa cho đội nhà.

Suy cho cùng, điều hành hàng không là một nghề đòi hỏi sự tỉnh táo của một nhà toán học và tầm nhìn của một nhà tiên tri. Mỗi khi bạn hạ cánh an toàn và đúng giờ, hãy nhớ rằng đó là thành quả của hàng vạn mảnh ghép đã được sắp đặt một cách tài tình bởi những con người thầm lặng phía sau những con số.

Dân gian ta có câu: "Lời nói đờ đẫn, tan nát cửa nhà" hay "Sẩy chân còn đỡ được, sẩy miệng khôn đỡ được bao giờ". Câu nói ấy dường như đang vận vào số phận của người dẫn chương trình kỳ cựu Jimmy Kimmel. Trong một diễn biến mới nhất làm rúng động chính trường và giới truyền thông Hoa Kỳ, Tổng thống Donald Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania Trump đã chính thức gửi đi một "tối hậu thư" yêu cầu Disney và ABC phải sa thải ngay lập tức Jimmy Kimmel sau những phát ngôn được cho là thiếu đạo đức và đầy tính kích động.

Lời đùa "độc địa" giữa bối cảnh dầu sôi lửa bỏng

Sự việc bắt nguồn từ một tiểu phẩm trong chương trình "Jimmy Kimmel Live!", nơi Kimmel tổ chức một phiên bản giả định cho bữa tiệc Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng. Giữa lúc không khí chính trị Mỹ đang căng như dây đàn, Kimmel đã nhắm thẳng vào Đệ nhất phu nhân Melania Trump với một câu nói đầy mỉa mai: "Đệ nhất phu nhân của chúng ta đang ở đây. Bà Trump... bà đang tỏa sáng như một góa phụ đang mong đợi (expectant widow)". Không dừng lại ở đó, anh ta còn tiếp tục châm chọc một bức ảnh Tổng thống Trump từng đăng tải khi ví von ông với Chúa Jesus, bằng cách hỏi liệu có "một Jesus nào ở đây không" nếu Tổng thống gặp sự cố y tế.

Điều đáng nói là những lời lẽ này được tung ra chỉ vài ngày trước khi một vụ việc an ninh nghiêm trọng xảy ra, khi một tay súng tìm cách đột nhập vào sự kiện có sự hiện diện của vợ chồng Tổng thống, buộc mật vụ phải sơ tán khẩn cấp. Trong bối cảnh đó, lời đùa về một "góa phụ" không khác gì một sự trù ẻo độc ác, vượt xa giới hạn của sự hài hước thông thường. Tổng thống Trump trên mạng xã hội Truth Social đã không ngần ngại gọi đây là một "lời kêu gọi bạo lực đê tiện" và khẳng định Kimmel xứng đáng bị đuổi việc ngay lập tức.

Melania Trump: Sự im lặng bị phá vỡ bởi nỗi đau và sự phẫn nộ

Vốn là một người kín tiếng và luôn giữ khoảng cách với truyền thông trong nhiệm kỳ thứ hai, sự lên tiếng của bà Melania Trump lần này mang một sức nặng ghê gớm. "Lời độc hơn thịt tươi", những gì Kimmel thốt ra đã chạm đến giới hạn chịu đựng của người phụ nữ vừa trải qua một trải nghiệm kinh hoàng. Trong thông cáo trên X, bà khẳng định: "Những lời lẽ của Kimmel không phải là hài kịch – chúng là chất ăn mòn và làm trầm trọng thêm căn bệnh chính trị trong lòng nước Mỹ".

Bà Melania thẳng thắn chỉ trích Kimmel là một "kẻ hèn nhát" núp bóng đài ABC để lan truyền lòng thù hận vào mỗi tối trong các gia đình Mỹ. Đối với Đệ nhất phu nhân, đây không chỉ là chuyện của một cá nhân, mà là trách nhiệm của cả một hệ thống truyền thông khi dung túng cho những hành vi "tàn bạo" như vậy. Chứng kiến chồng mình bị đe dọa tính mạng, rồi lại nghe những lời cợt nhả về sự góa bụa, sự phẫn nộ của bà là điều hoàn toàn dễ hiểu. Dù Tổng thống Trump từng chia sẻ rằng sự cố an ninh là một "trải nghiệm đau thương" cho vợ mình, bà Melania vẫn mạnh mẽ đứng lên để đòi lại công bằng và sự tôn trọng cho gia đình.

"Phép thử" khắc nghiệt cho đế chế Disney và ABC

Cuộc đối đầu này không chỉ là mâu thuẫn cá nhân mà đã nâng tầm thành một bài kiểm tra về tự do ngôn luận và bản lĩnh của các tập đoàn lớn. Disney – công ty mẹ của ABC – hiện đang đứng giữa hai làn đạn. Một bên là áp lực từ Nhà Trắng và một bộ phận lớn công chúng ủng hộ MAGA, một bên là các nhóm bảo vệ quyền tự do ngôn luận. Tân CEO của Disney, ông Josh D’Amaro, người vừa kế nhiệm Bob Iger, đang đối mặt với một "di sản" đầy rắc rối ngay khi vừa nhậm chức.

Đây không phải lần đầu Kimmel rơi vào tầm ngắm. Trước đó, sau vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk, Kimmel cũng từng bị chỉ trích kịch liệt vì những bình luận thiếu nhạy cảm. Thậm chí, Chủ tịch FCC Brendan Carr từng gây áp lực buộc ABC phải kỷ phạt anh ta, dẫn đến việc một số đài địa phương từ chối phát sóng chương trình. Tuy nhiên, sau một thời gian ngắn tạm dừng, Kimmel đã quay trở lại và càng "nặng đô" hơn trong các màn đả kích ông Trump.

Văn hóa hay sự xuống cấp của đạo đức truyền thông?

Ca dao có câu: "Chim khôn kêu tiếng rảnh rang, người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe". Trong một xã hội văn minh, sự hài hước là cần thiết, nhưng khi nó được xây dựng trên sự trù ẻo cái chết và nỗi đau của người khác, nó trở thành một loại vũ khí độc hại. Việc ABC và Kimmel giữ im lặng trước yêu cầu từ phía Nhà Trắng càng làm tăng thêm sự kịch tính cho câu chuyện này. Liệu Disney sẽ chọn bảo vệ "gà nòi" của mình dưới danh nghĩa tự do ngôn luận, hay sẽ nhượng bộ trước sức ép của công lý và đạo đức xã hội? Cuộc chiến này chắc chắn sẽ còn tốn nhiều giấy mực của báo giới trong những ngày tới.

Năm nay, 2016, là đúng 45 năm ngày mất của cố Ðại Úy Nguyễn Văn Ðương (1971-2016), Tiểu Ðoàn 3 Nhảy Dù, Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa. Ðại Úy Ðương hy sinh tại chiến trường Hạ Lào vào đầu năm 1971, và được mọi người biết đến như một huyền thoại qua tác phẩm bất hủ của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh, "Anh Không Chết Ðâu Anh". Phóng viên Việt Hùng của Người Việt có đến thăm bà quả phụ Nguyễn Văn Ðương, nhũ danh Trần Thị Mai, tại tư gia ở Quận 11, Sài Gòn và được bà dành cho cuộc phỏng vấn dưới đây.

Bà Trần Thị Mai bên di ảnh của người chồng. (Ảnh: Việt Hùng/Người Việt)

Việt Hùng (NV): Xin bà cho biết ký ức về thời gian Ðại Úy Nguyễn Văn Ðương hy sinh ở mặt trận Hạ Lào?

Bà Trần Thị Mai (TTM): Tôi còn nhớ những ngày đó, rơi vào những ngày cuối tháng Hai Dương lịch của năm 1971. Lúc đó tôi lên phòng hậu cứ để lãnh lương của anh Ðương, thì được một người lính nhảy dù, buồn bã nói với tôi là, "Một tuần nữa chắc chị có khăn mới đeo". Lúc đó tôi không biết khái niệm "khăn mới" là gì hết.

Một tuần lễ sau, tôi nhận được giấy báo mất tích của anh Ðương tại đồi 31, căn cứ Hạ Lào (tức nằm sâu trong vùng biên giới nước Lào khoảng 25 km). Lúc đó tôi vẫn còn hy vọng. Tôi cầu nguyện và xin lá xâm trên chùa, thì được thầy cho biết là "người này đang gặp đại nạn". Tuy vậy, tôi vẫn còn rất tin tưởng là chồng mình vẩn còn sống.

Thế nhưng, anh Ðương, ảnh rất là "linh". Sau đó khoảng 3 ngày thì tôi nằm ngủ mơ, trong giấc mơ, tôi thấy anh Ðương về nhà trong tình trạng bị thương ở chân, vẫn còn mặc bộ đồ lính và nói với tôi là "lần này anh đi không trở lại được, em ở nhà ráng nuôi các con khôn lớn. Anh vẫn luôn che chở cho mẹ con em". Tôi òa khóc! Giật mình tỉnh dậy thì không thấy có ai bên mình hết. Lúc đó thì tôi mới tin là anh Ðương đã mất.

Sau đó đúng 3 ngày thì tôi nhận được giấy báo tử của quân đội Việt Nam Cộng Hòa, đề ngày mất là 24 tháng Hai, 1971, nhằm 29 tháng Giêng, năm Tân Hợi. Bởi vậy, gia đình tôi vẫn luôn cúng giỗ cho anh Ðương vào ngày 29 tháng Giêng âm lịch. Năm nay là nhằm ngày 7 tháng Ba Dương Lịch.

Với bà Mai, "anh Ðương vẫn mãi sống trong tim mình". (Ảnh: Việt Hùng/Người Việt)

NV: Về thông tin những giây phút cuối đời của Ðại Úy Ðương, bà có nắm được gì không?

TTM: Lần cuối anh Ðương ở nhà là vào mồng Một Tết Tân Hợi 1971. Qua ngày mồng Hai anh được lệnh phải vào gấp trong trại, và anh gọi điện về là sẽ đi chiến dịch quan trọng, nên mẹ con ở nhà ăn Tết vui vẻ. Sang mồng Ba thì toàn bộ Sư Ðoàn Nhảy Dù đã âm thầm di chuyển bằng không vận từ các căn cứ gần Sài Gòn ra Ðông Hà, Quảng Trị.

Lần lượt các đơn vị Dù đã được cho không vận đến những địa điểm đã ấn định từ trước, phối hợp với các đơn vị khác, thực hiện cuộc hành quân mang tên là "Hành Quân Lam Sơn 719" nhằm tiến quân đánh thẳng vào các căn cứ tiếp vận quan trọng của Cộng Sản ở đường mòn Hồ Chí Minh, vùng Hạ Lào (tức là vượt biên 25 km qua lãnh thổ Lào). Con số 719 là gồm 71 là năm 1971 và số 9 là Quốc Lộ 9, con đường huyết mạch để chuyển quân trong chiến dịch này. Vì vậy có tên gọi "Hành Quân Lam Sơn 719"

Sau này khi tôi nghe các anh lính cũng là lính Nhảy Dù trong chiến dịch hành quân Lam Sơn 719 kể lại thì lúc giáp chiến với quân đôi Bắc Việt là vào 19 giờ tối ngày 24 tháng Hai, 1971. Cả pháo đội 3 của anh Ðương đều bị trúng đạn, đường tiếp viện bị cắt, biết không thể thoát, anh Ðương ra lệnh cho các anh em tuyến dưới ai tháo chạy được thì cứ chạy. Còn anh Ðương vẫn ở lại với một chân bị thương rất nặng, sau đó anh tuẫn tiết bằng khẩu súng tự bắn vào đầu mình.

Qua hôm sau là ngày 25 tháng Hai, 1971, cả căn cứ 31 thuộc vùng Hạ Lào đã hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của quân đội Bắc Việt. Rất nhiều người lính VNCH đã bỏ mạng nơi đây… (khóc)

NV: Rồi sau năm 1975, cuộc sống gia đình của bà ra sao?

TTM: Từ năm 1971 đến 1975 thì tôi vẫn còn lương của chính phủ VNCH, nên tuy một mình, tôi vẫn đủ để nuôi 4 đứa con (3 trai 1 gái). Tuy nhiên, sau năm 1975 thì cuộc sống gia đình tôi bắt đầu gặp rất nhiều khó khăn. Ðầu tiên là từ phía chính quyền CSVN, thời gian đầu họ đến "kiểm tra hộ khẩu" nhà tôi liên tục. Có nhiều đêm tôi không dám ở nhà vì sợ cái cảm giác "gõ cửa lúc nửa đêm".

Vì hoàn cảnh quá khó khăn, tôi đã làm đủ thứ nghề mà cũng không khá được. Các con tôi đều không được học hành đàng hoàng. Lớn lên một tí thì hai đứa con trai lớn vì không chịu nổi hoàn cảnh và đã đến tuổi đi "bộ đội" (trên 18 tuổi, luật của CSVN là bắt đi nghĩa vụ quân sự), nên đã bỏ trốn qua Campuchia làm nghề cạo mủ cao su. Rồi cả hai đều đã mất vì những căn bệnh hiểm nghèo. Có lẽ hít phải mùi cao su quá nhiều và ăn uống kham khổ nên đã đổ bệnh.

Nguyễn Viết Xa, con trai cố Ðại Úy Nguyễn Văn Ðương, bên bàn thờ thân phụ. (Ảnh: Việt Hùng/Người Việt)

Ðứa con trai út đang sống với tôi là Nguyễn Viết Xa, năm nay đã 47 tuổi, lúc bố mất, nó mới có 2 tuổi à. Hiện nay nó đang làm nghề chạy xe ôm. Còn đứa con gái thì lấy chồng ở bên phía nhà chồng.

Bản thân tôi năm nay đã bước sang tuổi 76, bệnh tật đầy mình, một con mắt đã mù hẳn vì nhà bị sập trong quá khứ. Hiện nay căn nhà tôi đang ở là của bố mẹ chồng (tức bố mẹ anh Ðương).

NV: Với tư cách là vợ người anh hùng đã hy sinh vì sự bình yên của miền Nam, bà có mong muốn điều gì?

TTM: Với tôi thì tuổi đã già, tôi không mong muốn gì hơn là có thể được sang vùng Hạ Lào năm xưa, để hỏi thăm về tin tức anh Ðương. Tôi biết là rất khó có thể tìm được xương cốt của ảnh, nhưng ít ra tôi có thể chứng kiến được vùng đất nơi mà anh ấy đã bỏ mạng. Từ ngày anh ấy mất cho đến giờ, tôi chưa một lần được sang vùng đất đó, vì nhiều lý do, trong đó vì không có kinh phí và người dẫn đường, cùng với những bộn bề của cuộc sống làm tôi vẫn chưa thực hiện được mong muốn của mình.

NV: Với những thăng trầm của cuộc sống, điều gì khiến cho bà cảm thấy hối tiếc nhất, và tự hào nhất?

TTM: Ðiều mà tôi hối tiếc là chưa nuôi dạy con được tốt. Bốn đứa con không có đứa nào được học hành đàng hoàng. Hai đứa đầu thì đã mất, đứa con gái lấy chồng thì cũng tạm ổn, nhưng thằng con trai út thì vẫn phải hành nghề xe ôm kiếm sống qua ngày. Tôi có lỗi với anh Ðương về điều này (khóc).

Còn điều tôi tự hào nhất thì chắc chắn là về anh Ðương. Tôi tự hào khi có được người chồng anh dũng như vậy. Bản thân tôi không "đi bước nữa" cũng vì lý do này. Với tôi anh Ðương vẫn luôn là người anh hùng trong tim tôi!

Cho đến bây giờ, lâu lâu tôi vẫn mở bản nhạc "Anh Không Chết Ðâu Anh" để nghe. Tôi thuộc làu từng lời bài hát đó, nhưng vẫn cứ thích nghe đi nghe lại và ngồi hát một mình vu vơ (cười).

NV: Cảm ơn bà đã dành cho Người Việt cuộc phỏng vấn này. Xin chúc bà được nhiều sức khỏe và mong bà sớm thực hiện được ước muốn của mình là được sang vùng Hạ Lào để nhìn thấy nơi Ðại Úy Ðương đã anh dũng hy sinh. Biết đâu điều kỳ diệu sẽ đến, khi bà tìm được xương cốt của cố đại úy.

TTM: Cảm ơn Người Việt rất nhiều. Xin chúc độc giả quý báo một năm mới tràn đầy niềm vui và hạnh phúc.

Việt Hùng / Theo Người Việt

Nghe ca khúc "Anh Không Chết Ðâu Anh" được phối qua AI ở đây:
- https://www.youtube.com/watch?v=tmN_B_-pPgg&t=294s