Theo kết quả khảo sát mới, tỉ lệ không ủng hộ Tổng thống Trump đã tăng lên 62% - mức cao nhất trong cả hai nhiệm kỳ của ông.


Tổng thống Mỹ Donald Trump trên chuyên cơ Không lực Một ngày 3-5 - Ảnh: AP

Theo báo Guardian ngày 3-5, cuộc thăm dò mới nhất do Washington Post-ABC News-Ipsos thực hiện từ ngày 24 đến 28-4, với sự tham gia của 2.560 người trưởng thành trên toàn nước Mỹ.

Kết quả cho thấy đa số người được khảo sát không hài lòng với cách Tổng thống Mỹ Donald Trump xử lý các vấn đề kinh tế, lạm phát và xung đột với Iran.

Cụ thể, 66% người được hỏi không tán thành cách ông điều hành cuộc chiến với Iran, trong khi mức không hài lòng về chi phí sinh hoạt lên tới 76%.

Tỉ lệ ủng hộ tổng thể dành cho ông Trump hiện ở mức 37%, giảm nhẹ so với 39% hồi tháng 2. Ngược lại, tỉ lệ không ủng hộ đã tăng vọt lên mức kỷ lục 62% - cao nhất kể từ đầu nhiệm kỳ hai.

Theo Đài Fox News - kênh truyền thông được cho là thân chính quyền Tổng thống Trump - cuộc thăm dò được công bố trong bối cảnh nước Mỹ chỉ còn khoảng 6 tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Đảng Cộng hòa được cho là đang rơi vào thế bất lợi.

Trong nội bộ Đảng, ông chủ Nhà Trắng vẫn duy trì được sự ủng hộ, với 85% cử tri tán thành các quyết định. Tuy nhiên mức "ủng hộ mạnh mẽ" đã giảm từ 53% xuống còn 45%.

Đáng chú ý, mức tín nhiệm của ông trong nhóm cử tri độc lập nghiêng về Đảng Cộng hòa giảm xuống mức thấp mới, còn 56%. Ở toàn bộ nhóm cử tri độc lập, tỉ lệ ủng hộ ông Trump chỉ còn 25%.

Về chính sách nhập cư - lĩnh vực được xem là có kết quả khả quan nhất của ông - tỉ lệ ủng hộ đạt 45%, so với 56% không ủng hộ. Tuy nhiên cách xử lý vấn đề nhập cư nói chung vẫn chưa cải thiện đáng kể, khi chỉ 40% ủng hộ và 59% không ủng hộ.

Khảo sát cũng ghi nhận làn sóng phản đối đáng kể đối với nhiều đề xuất cụ thể của ông, như chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh (65%), cắt giảm ngân sách nghiên cứu y tế (78%), tăng chi tiêu quốc phòng và chấm dứt quy chế pháp lý tạm thời cho người di cư từ các quốc gia có chiến sự (65%).

VIetBF@sưu tập

Các nguồn tin nội bộ mô tả Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth ngày càng bị cô lập sau khi hàng loạt sĩ quan cấp cao có hồ sơ “không tì vết” bị buộc rời vị trí.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ gây tranh cãi khi liên tiếp sa thải tướng lĩnh cấp cao, khiến nội bộ quân đội rạn nứt và làm dấy lên lo ngại về môi trường lãnh đạo đầy áp lực. Ảnh: Reuters.
Kể từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump, giới tướng lĩnh cấp cao từng được xem như “những người trưởng thành trong căn phòng” - tuyến phòng thủ cuối cùng ngăn chặn các quyết định bốc đồng của tổng thống nắm quyền kiểm soát mã hạt nhân.

Thế nhưng hiện nay, sau làn sóng sa thải chưa từng có, ban lãnh đạo quân sự cấp cao của Lầu Năm Góc không còn được nhìn nhận là “lá chắn” đáng tin cậy, theo Guardian.

Cuộc cải tổ "chưa từng có"
Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1 năm ngoái, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, người theo đuổi mục tiêu cải tổ quân đội theo hướng loại bỏ cái mà ông gọi là “tư tưởng thức tỉnh (woke)”, đã sa thải hoặc buộc nghỉ hưu 24 tướng lĩnh và chỉ huy cấp cao mà không đưa ra lý do liên quan đến năng lực.

Khoảng 60% trong số này là người da màu hoặc phụ nữ - cách tiếp cận được cho là gắn với chiến dịch chống lại các chính sách “DEI” (đa dạng, công bằng, hòa nhập) mà chính quyền công khai theo đuổi.

Đáng chú ý, các sĩ quan bị loại bỏ đều có danh tiếng xuất sắc. Trường hợp mới nhất là Tướng Randy George, Tham mưu trưởng Lục quân, bị cách chức tháng trước, được cho là do từ chối thực hiện chỉ đạo loại 4 sĩ quan (hai người da màu và hai phụ nữ) khỏi danh sách đề bạt.


Tướng Randy George, Tham mưu trưởng Lục quân, bị cắt chức bất ngờ vào tháng 4. Ảnh: Reuters.
Làn sóng thanh trừng bắt đầu từ tháng 2 năm ngoái với việc bãi nhiệm Tướng CQ Brown, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân - vị trí cầu nối giữa quân đội và lãnh đạo dân sự. Ông Brown, một tướng Không quân kỳ cựu, được thay bằng Dan Caine, người đã nghỉ hưu và phải được thăng cấp gấp để đủ điều kiện chuẩn thuận, dù bị nhiều ý kiến nghi ngờ về năng lực.

Trong số các nữ sĩ quan bị loại, đáng chú ý có Đô đốc Lisa Franchetti - người phụ nữ đầu tiên giữ chức Tư lệnh Tác chiến Hải quân và tham gia Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân.

Tại phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện tuần trước, khi Thượng nghị sĩ Jack Reed hỏi liệu ông Trump có chỉ đạo nhắm vào các sĩ quan da màu và phụ nữ hay không, Hegseth bác bỏ. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng giới lãnh đạo trước đây “quá tập trung vào các yếu tố như chủng tộc, giới tính và kỹ thuật xã hội theo cách không lành mạnh”.

Sự cô lập và rạn nứt
Các nguồn tin trao đổi với báo chí cho biết Hegseth, cựu MC Fox News nổi tiếng với phong cách đối đầu, ngày càng bị cô lập trong bộ máy quan liêu đồ sộ của Lầu Năm Góc, chỉ bao quanh bởi một nhóm nhỏ thân tín và người thân.

Một số người nói ông tỏ ra lo ngại về khả năng bị ông Trump sa thải, trong bối cảnh nhiều ý kiến cho rằng kinh nghiệm của ông - một cựu thiếu tá Vệ binh Quốc gia từng tham chiến tại Iraq và Afghanistan - là chưa đủ cho vị trí hiện tại.

Nhân sự Lầu Năm Góc cũng bất ngờ khi ông thường xuyên đưa vợ, Jennifer - cựu nhà sản xuất của Fox News - tham dự các cuộc họp chính thức.

Những người thân cận khác gồm em trai Phil (hiện là cố vấn cấp cao), luật sư Tim Parlatore - từng đại diện cho cả Hegseth và Trump - và Ricky Buria, cựu lính thủy đánh bộ.

Trong khi đó, phần lớn công việc điều hành thường nhật của Bộ Chiến tranh, với khoảng 2,1 triệu quân nhân và 770.000 nhân viên dân sự toàn cầu, do Thứ trưởng Quốc phòng Steve Feinberg đảm nhiệm.

Hegseth được cho là tập trung vào các vấn đề cá nhân, bao gồm cải tổ hệ thống tuyên úy quân đội, phù hợp với niềm tin Cơ đốc mà ông thường xuyên nhấn mạnh.

Các nhà phân tích quân sự nhận định các động thái sa thải này phù hợp với định hướng trong “Heritage FoundationProject 2025” - bản kế hoạch bảo thủ định hình chính sách nhiệm kỳ hai của ông Trump.

Tướng về hưu Paul Eaton cho rằng mục tiêu là xây dựng một lực lượng “thuần ý thức hệ”, trung thành với tổng thống hơn là Hiến pháp.

Ông cảnh báo cuộc thanh trừng có thể làm suy yếu năng lực tác chiến của Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng với Iran.

“Tôi tin rằng bộ chỉ huy cấp cao của quân đội Mỹ đã bị tổn hại nghiêm trọng”, ông nói, nhấn mạnh môi trường sợ hãi khiến các sĩ quan ngại lên tiếng phản biện các quyết định sai lầm.

Lo ngại càng gia tăng khi ông Trump gần đây tuyên bố có thể tàn phá hạ tầng dân sự Iran và cảnh báo “cả một nền văn minh sẽ bị xóa sổ” nếu Tehran không chấp nhận điều kiện của Washington.

Cựu đại tá Kevin Carroll cảnh báo những phát ngôn cứng rắn như “không khoan nhượng” có thể gây tổn hại lâu dài đến đạo đức và văn hóa quân đội.

Một số ý kiến cũng nghi ngờ năng lực của Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân mới, Dan Caine, khi ông chưa từng giữ vai trò chỉ huy cấp cao và có thể thiếu bản lĩnh đối trọng với tổng thống, khác với người tiền nhiệm Mark Milley, người từng yêu cầu báo cáo mọi mệnh lệnh quân sự đáng ngờ sau sự kiện tấn công Đồi Capitol vào tháng 6/2021.

Mối nguy từ "nút bấm hạt nhân"
Trong bối cảnh xuất hiện thông tin chưa xác nhận rằng ông Trump từng cân nhắc sử dụng vũ khí hạt nhân chống Iran, các chuyên gia cảnh báo cơ chế kiểm soát hiện tại là chưa đủ.

Chuyên gia an ninh Joe Cirincione nhấn mạnh tổng thống Mỹ có quyền gần như tuyệt đối trong việc phát động tấn công hạt nhân, và việc trông chờ quân đội từ chối mệnh lệnh phi pháp “không phải là rào cản đáng tin cậy”.

Tiền lệ lịch sử từng xảy ra năm 1974, khi Bộ trưởng Quốc phòng James Schlesinger yêu cầu kiểm tra lại mọi lệnh hạt nhân của Tổng thống Richard Nixon trong bối cảnh bê bối Watergate.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng khó kỳ vọng vai trò “kiềm chế” tương tự từ Hegseth - người bị nhận định là luôn đồng điệu với lập trường cứng rắn của ông Trump.

Đối với nhiều cựu quan chức Lầu Năm Góc, tình hình hiện nay là điều chưa từng thấy. “Trước đây, bất đồng giữa lãnh đạo dân sự và quân đội vẫn được xử lý chuyên nghiệp”, Carroll nói. “Còn bây giờ, tất cả chỉ là hỗn loạn. Thật điên rồ”.

VietBF@ sưu tập

Trong vòng 14 tháng qua, FBI đã thực hiện một cuộc cải tổ được cho là mang tính “thế hệ” nhằm cắt giảm bộ máy hành chính.


Trụ sở Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) tại Washington, D.C. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, ngày 3/5, Giám đốc Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel cho biết trong vòng 14 tháng qua, cơ quan này đã thực hiện một cuộc cải tổ được cho là mang tính “thế hệ” nhằm cắt giảm bộ máy hành chính, điều chuyển nhân sự ra thực địa và áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tăng hiệu quả hoạt động.

Trong dự thảo bức thư gửi các nhân viên FBI, ông Patel cho biết cơ quan đã thực hiện những thay đổi mà nhân viên yêu cầu trong nhiều năm, nhằm chuyển FBI thành một tổ chức công lực hiện đại.

Theo ông Patel, cuộc cải tổ bao gồm việc điều chuyển hơn 1.000 nhân viên và đặc vụ FBI từ thủ đô Washington D.C đến các văn phòng địa phương, đồng thời bố trí hàng trăm nhân sự tình báo tiếp cận các cuộc điều tra đang diễn ra. Bên cạnh đó, FBI đã tăng tốc sử dụng công nghệ, mở rộng các công cụ AI để xử lý thông tin, nhận diện các mối đe dọa và đơn giản hóa tiến trình điều tra.

Ông chỉ rõ việc rà soát các hợp đồng và cơ sở vật chất đã giúp tiết kiệm hơn 300 triệu USD và dự tính sẽ tiếp tục tiết kiệm hơn nữa trong những năm tới. Kế hoạch di dời trụ sở FBI ước tính sẽ giúp giảm chi phí hàng tỷ USD về lâu dài.

Cuộc cải tổ cũng đặt trọng tâm vào an ninh nội địa, với việc thành lập một trung tâm nhiệm vụ đa cơ quan tập trung vào khủng bố trong nước và bạo lực có động cơ chính trị.

Các quan chức cho biết FBI đã tăng cường hợp tác với các cơ quan công lực và khu vực tư nhân, thiết lập quan hệ với các công ty công nghệ và tạo các kênh chính thức để các cơ quan cấp bang và địa phương làm việc trực tiếp với lãnh đạo FBI.

Theo ông Patel, những thay đổi này được thúc đẩy thông qua việc thu thập ý kiến đóng góp phản hồi từ toàn thể nhân viên của FBI.

FBI được thành lập vào năm 1908, là cơ quan tình báo, an ninh nội địa và thực thi pháp luật liên bang chính của Mỹ, trực thuộc Bộ Tư pháp. FBI chuyên điều tra các tội phạm nghiêm trọng như khủng bố, an ninh mạng, gián điệp, tội phạm có tổ chức và tham nhũng công.

VIetBF@sưu tập

MỹRobert John Bardo, fan cuồng 19 tuổi, si mê diễn viên Rebecca Schaeffer suốt 3 năm, nhưng nỗi ám ảnh biến thành cơn thịnh nộ khi hắn xem cô đóng cảnh tình cảm.

Sự nghiệp Hollywood của Rebecca Schaeffer đang trên đà thăng tiến thì bị một kẻ rình rập bạo lực cắt ngang.

Nữ diễn viên 21 tuổi được biết đến nhiều nhất qua phim hài sitcom My Sister Sam, phát sóng từ năm 1986 đến 1988, và đang được nhắm đến cho một vai diễn trong The Godfather Part III. Nhưng cuộc đời Rebecca đột ngột kết thúc vào ngày 18/7/1989, khi cô bị bắn chết trước cửa nhà ở Los Angeles trong lúc chờ người đưa thư giao kịch bản phim mới.


Rebecca Schaeffer trong ảnh chụp năm 1987. Ảnh: MediaPunch

Rebecca không hề hay biết rằng Robert John Bardo, khi đó 19 tuổi, đã theo dõi cô trong ba năm. Nỗi ám ảnh của Robert leo thang thành bạo lực khoảng ba tuần sau khi anh ta trả 250 USD cho một thám tử tư để lấy địa chỉ của Rebecca từ hồ sơ tại Cơ quan quản lý phương tiện cơ giới - điều hợp pháp vào thời điểm đó.

Có được địa chỉ trong tay, Robert bắt xe buýt từ thành phố Tucson, Arizona, và đến nhà Rebecca với một khẩu súng giấu trong túi mua sắm.

"Anh ta nói muốn tìm kiếm địa chỉ một người bạn. Anh ta đánh vần tên cô ấy, cho biết ngày sinh và một số thông tin về nơi cô ấy có thể đang ở", thám tử tư Anthony Zinkus làm chứng tại phiên tòa xét xử Robert năm 1991.

Thời điểm đó, hành vi rình rập hiếm khi bị truy tố, nhận thức của công chúng về vấn đề này còn hạn chế. Vụ sát hại Rebecca đã đẩy vấn đề vào tâm điểm chú ý trên toàn nước Mỹ, khiến bang California thông qua đạo luật chống rình rập đầu tiên vào năm 1990.

Những lần cố tiếp cận của 'fan cuồng'

Tại tòa, trưởng bộ phận an ninh của Burbank Studios, ông John Egger, cho biết việc người hâm mộ "không mời mà đến" trường quay là rất phổ biến. Ông ước tính có khoảng 100 người như vậy trong 12 năm làm việc tại studio, và khoảng 500 lá thư đã được gửi đến trong khoảng thời gian đó. Thực tế, John đã từ chối cho Robert vào studio 2 năm trước vụ sát hại Rebecca.

John kể lại rằng vào ngày 2/6/1987, một nhân viên bảo vệ báo cho ông biết về việc Robert muốn họ giao một bó hoa lớn và một con gấu bông cao 1,5 m cho Rebecca. John bảo nhân viên dẫn Robert đến văn phòng của mình vì "anh ta đã gọi điện rất nhiều lần, và được công ty sản xuất phim My Sister Sam hướng dẫn liên hệ với chúng tôi vì anh ta gọi cho họ quá nhiều lần".

John cho biết đã cố gắng dẫn dắt cuộc trò chuyện sang tiền sử bệnh tâm thần của Robert, nhưng anh ta khăng khăng muốn nói về việc gặp Rebecca vì yêu cô. Dù vậy, John cho biết Robert tỏ ra rất ôn hòa và không hề có vẻ thù địch hay nguy hiểm, vì thế ông đã đưa ra quyết định chưa từng có tiền lệ: cho người chở Robert về tận nhà ở Tucson.

"Anh ta là một trong những người sáng suốt và thông minh nhất mà tôi từng tiếp xúc", John nhận định khi so sánh Robert với những người hâm mộ tự ý đến studio khác.


Robert John Bardo tại phiên tòa ở Los Angeles tháng 8/1989. Ảnh: Timeunion

Những cụm từ như "kẻ săn thần tượng" hay "si mê người nổi tiếng" được sử dụng tại phiên tòa, bị coi là giảm nhẹ bản chất của hành vi rình rập dẫn đến cái chết của Rebecca.

"Một quan niệm sai lầm lớn về những người nổi tiếng là họ được bảo vệ 24/7 và không thể tiếp cận. Điều đó không nhất thiết đúng. Cảnh sát, công tố viên và tòa án thực sự không coi hành vi rình rập là một vấn đề nghiêm trọng. Vụ án Rebecca đã thay đổi điều đó", Darren Stocker, giáo sư tại Cao đẳng Cộng đồng Cape Cod kiêm chuyên gia an ninh tại Tập đoàn An ninh Kolins, chia sẻ.

Cơn giận của kẻ rình rập

Robert, nhân viên bán đồ ăn nhanh thất nghiệp, không chỉ ghi hình lại mọi tập phim My Sister Sam mà còn gửi rất nhiều thư cho Rebecca. Nữ diễn viên hồi đáp bằng lời nhắn riêng gửi cho Robert, khen bức thư của anh ta là bức thư hay nhất cô từng nhận được. Bạn bè của Rebecca được cho là đã khuyên cô không nên làm vậy, vì tin rằng điều đó chỉ làm tăng thêm sự ám ảnh của Robert đối với cô.

"Đôi khi, những kẻ rình rập khó có thể hiểu lý do nạn nhân không muốn dính dáng đến họ. Họ không thể tách rời cảm xúc, cách họ nhìn nhận sự việc và góc nhìn của bản thân khỏi những tổn hại mà hành vi rình rập đang gây ra cho nạn nhân. Họ không có khả năng cân bằng giữa nhu cầu được ở gần nạn nhân với nhận thức về nguy cơ, tổn hại từ chính hành vi của mình. Họ tin rằng nếu có thể 'thuyết phục' được nạn nhân, thì nạn nhân sẽ hiểu", giáo sư Stocker nói.

Trong khi bên bào chữa miêu tả Robert là một thanh niên mắc chứng tâm thần phân liệt và hành động bốc đồng, bên công tố lại tìm cách chứng minh rằng vụ giết Rebecca là có chủ ý và xuất phát từ lòng thù hận.

Thời điểm gây án, lòng say mê của Robert đối với Rebecca đã biến thành cơn thịnh nộ sau khi xem cô đóng cảnh tình cảm trong phim Scenes from the Class Struggle in Beverly Hills. Anh ta cho rằng đây là sự thay đổi đáng báo động so với những vai diễn cô thường đóng.

Robert đã đến nhà của Rebecca hai lần vào sáng ngày nổ súng. Lần đầu tiên, anh ta nói chuyện với nữ diễn viên về lời nhắn kèm chữ ký mà cô gửi cho anh ta trước đó. Rebecca cảm ơn, bắt tay Robert và dặn "giữ gìn sức khỏe" - Robert kể lại trong một cuộc phỏng vấn được ghi âm tại nhà tù. Anh ta đang định ra về thì chợt nhớ có một đĩa CD và một bức thư muốn đưa cho Rebecca nên quay lại.

"Cảm giác như tôi lại làm phiền cô ấy vậy. 'Nhanh lên, tôi không có nhiều thời gian'. Tôi nghĩ đó là một câu nói rất vô tâm với người hâm mộ", Robert tiết lộ với bác sĩ tâm thần Park Dietz tại nhà tù vào tháng 9/1991.

Một đoạn video ghi lại cuộc trao đổi giữa Robert và bác sĩ Dietz được chiếu tại phiên tòa xét xử. Trong video, Robert cho bác sĩ xem cách anh ta rút khẩu súng ngắn từ trong túi mua sắm và bắn vào ngực Rebecca.

Robert nhớ lại: "Cô ấy hỏi 'Tại sao, tại sao?', còn tôi vẫn đang loay hoay, nghĩ rằng mình nên tự bắn vào đầu và ngã vào cô ấy".

Luật chống rình rập đầu tiên

Một ngày sau khi bắn chết Rebecca, Robert bị bắt sau khi đi bộ ra đường cao tốc rồi lao vào giữa dòng xe cộ ở Arizona. Anh ta sau đó thú nhận với cảnh sát rằng đã giết nữ diễn viên, trên người còn mang theo ảnh quảng cáo của Rebecca.

Robert khai rằng bài hát Exit của nhóm U2 đã truyền cảm hứng cho anh ta giết người. Tại phiên tòa, luật sư của Robert bật bài hát đó trong phòng xử án, anh ta bắt đầu nhún nhảy và nhép miệng theo giai điệu.

Ngày 19/7/1989, thẩm phán Tòa Thượng thẩm Los Angeles tuyên Robert có tội và kết án tù chung thân không được ân xá.

Năm 2007, Robert, 37 tuổi, bị bạn tù đâm 11 nhát nhưng may mắn sống sót và được chuyển đến nhà tù khác.

Tội ác của Robert đã dẫn đến việc ban hành Điều 646.9 Bộ luật Hình sự năm 1990, quy định chế tài hình sự đối với hành vi rình rập.

"Luật này đã được sửa đổi vài lần để bắt kịp công nghệ. Các tòa án giờ tinh vi hơn nhiều trong việc hiểu những cách thức khác nhau mà hành vi rình rập - đặc biệt là rình rập trên mạng - có thể diễn ra", ông Edward Susolik, luật sư chuyên về thương tích cá nhân kiêm CEO hãng luật Callahan & Blaine, cho biết.

Dù California là tiểu bang đầu tiên thông qua luật hình sự hóa hành vi rình rập, cái chết của Rebecca cũng góp phần thúc đẩy sự ra đời của Đạo luật bảo vệ quyền riêng tư của người điều khiển phương tiện năm 1994. Luật liên bang này cấm Cơ quan quản lý phương tiện cơ giới tiết lộ thông tin cá nhân của một người khi chưa được họ cho phép.

VIetBF@sưu tập

"Các anh dị ứng ong à, tốt quá", bà Rebecca Woods nói khi chở xe tải ong đến để tấn công các cảnh sát đang thi hành lệnh cưỡng chế nhà bạn mình.

Rebecca Woods, 59 tuổi, một người nuôi ong ở Massachusetts vừa bị bỏ tù sáu tháng hồi cuối tháng 4, sau vụ dùng hàng nghìn con ong như vũ khí tấn công cảnh sát.

Sự việc xảy ra ngày 12/10/2022, khi cơ quan thi hành án đang tiến hành thủ tục cưỡng chế di dời một căn nhà, theo lệnh tòa án tại Longmeadow, Massachusetts. Bà Rebecca bỗng từ đâu lái xe tải vào nhà, kéo theo một xe moóc chở đầy tổ ong.

Bà ta bước ra khỏi xe và "đập vỡ các thùng tổ ong rồi hất chúng ra khỏi xe khiến ong bay tứ tung ra khu vực xung quanh", cáo trạng nêu.

Khi đoàn cảnh sát thông báo một số sĩ quan của họ bị dị ứng với ong, bà ta đáp lại: "Ồ, các anh bị dị ứng à, tốt quá".


Bà Rebecca Woods (giữa) bị khống chế sau khi thả hàng nghìn con ong tấn công cảnh sát. Ảnh: Hampden county sheriff's office

Một số sĩ quan và nhân viên thi hành án đã bị ong đốt nhiều lần vào mặt và đầu, trong đó một người phải được đưa đến bệnh viện. Bà Rebecca bình an vô sự do đã mặc sẵn bộ đồ bảo hộ chuyên dụng của thợ nuôi ong.

Khi các cảnh sát đuổi theo để bắt giữ, bà này tiếp tục thả các thùng ong còn lại. Hơn 1.000 con ong đã chết sau sự việc.

"Đây là điều chưa từng có tiền lệ đối với đội của chúng tôi," cảnh sát trưởng quận cho biết vụ việc đã được ghi lại bằng video do văn phòng của ông công bố và đăng tải lên YouTube. Ông nói, việc cưỡng chế nhà là vấn đề do tòa án quyết định, chứ không phải do văn phòng cảnh sát. Họ chỉ đang làm nhiệm vụ của mình.

Tại tòa, bị cáo cho hay bạn mình đã ngoài 80 tuổi đang điều trị ung thư, và đứng trước nguy cơ bị đuổi khỏi nhà vì những khoản nợ thế chấp cắt cổ.

Theo luật sư, bà Rebecca hành động như vậy do bản thân bà từng trải qua nhiều lần bị đuổi khỏi nhà. Bà muốn bảo vệ bạn bè khỏi những kẻ cho vay nặng lãi, những người tính lãi suất cắt cổ đối với các khoản thế chấp không chính thống.

Vụ án kéo dài nhiều năm sau khi bà Rebecca vắng mặt tại phiên tòa trước đó và sau đó được tìm thấy ở ngoài tiểu bang, chống lại việc dẫn độ trong nhiều tháng trước khi bị đưa trở lại để hầu tòa.

Vụ án kéo dài nhiều năm do bị cáo vắng mặt tại phiên tòa trước đó và sau đó rời khỏi tiểu bang, chống lại việc dẫn độ. Bà đã bị tạm giam hơn 5 tháng, dự kiến chỉ phải chấp hành 2 tuần nữa.

VIetBF@sưu tập

Lúc 6h ngày 4/5, giá dầu WTI đứng ở mức 101,3 USD/thùng, giảm 0,6 USD/thùng, dầu Brent của Mỹ là 107,6 USD/thùng, giảm 1,4 USD/thùng so với phiên giao dịch trước.

Giá dầu thế giới
Giá dầu hôm nay tiếp tục xu hướng giảm nhẹ, trong bối cảnh Iran đưa ra đề xuất mới 14 điểm về đàm phán hòa bình với Mỹ, nhằm chấm dứt xung đột. Diễn biến này đang góp phần làm dịu bớt những lo ngại về gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, yếu tố từng đẩy giá dầu tăng mạnh trong thời gian qua.

Theo các chuyên gia phân tích, động thái ngoại giao này là bước tiến quan trọng nhằm phá vỡ thế bế tắc kéo dài trong quan hệ giữa hai bên, qua đó mở ra khả năng hạ nhiệt căng thẳng tại khu vực Trung Đông.


Giá dầu thế giới hôm nay tiếp đà giảm. (Ảnh minh họa: iStock).

Chính kỳ vọng về một lối thoát cho xung đột đã khiến tâm lý thị trường thay đổi nhanh chóng, từ trạng thái lo ngại gián đoạn nguồn cung sang thận trọng theo dõi diễn biến đàm phán.

Giá dầu liên tục tăng kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng 2/2026, khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa và làm gián đoạn việc vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, qua đó đẩy giá dầu lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Tuy nhiên, với tín hiệu mới nhất từ phía Iran, thị trường đang dần điều chỉnh lại kỳ vọng. Theo nhận định của các chuyên gia, giá dầu hiện phụ thuộc lớn vào triển vọng kết thúc xung đột. Khi khả năng đối thoại được nối lại, rủi ro nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng có xu hướng giảm xuống, qua đó làm suy yếu động lực tăng giá.

Mặc dù vậy, thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Những phát biểu cứng rắn từ phía Iran, cũng như khả năng Mỹ xem xét các phương án quân sự mới cho thấy căng thẳng chưa thực sự được giải quyết triệt để. Điều này đồng nghĩa với việc giá dầu có thể tiếp tục biến động mạnh theo từng thông tin địa chính trị.

Nhìn chung, xu hướng giảm của giá dầu trong tuần này được đánh giá là có cơ sở, dù mức độ giảm có thể không quá sâu do rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu. Thị trường nhiều khả năng sẽ dao động trong biên độ hẹp, phản ánh sự giằng co giữa kỳ vọng chấm dứt xung đột và những bất ổn chưa được giải quyết hoàn toàn.

Giá xăng dầu trong nước
Từ 15h ngày 29/4, giá xăng E5 RON92 không cao hơn 22.626 đồng/lít, tăng 792 đồng/lít; xăng RON95-III không cao hơn 23.751 đồng/lít, tăng 871 đồng/lít..

Dầu diesel không cao hơn 28.172 đồng/lít, tăng 1.475 đồng/lít; dầu mazut không cao hơn 20.027 đồng/kg, tăng 1.216 đồng/kg.

Tại kỳ điều hành lần này, liên bộ Công Thương - Tài chính không trích lập và chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.

VIetBF@sưu tập

Trong tháng 4, xuất khẩu dầu thô của Mỹ đạt 5,2 triệu thùng một ngày - tăng hơn 30% so với trước xung đột Trung Đông.

Trước chiến sự, Corpus Christi (Texas) là cảng xuất khẩu dầu lớn thứ 3 thế giới, chỉ sau Ras Tanura của Arab Saudi và Basra ở Iraq. Tầm quan trọng của cảng này càng tăng sau xung đột. Đặc biệt trong tháng 4, dầu thô Mỹ xuất đi kỷ lục trong bối cảnh hai cảng lớn tại Trung Đông gần như tê liệt do Iran phong tỏa eo biển Hormuz.

Hãng dữ liệu Kpler cho biết tháng 4, Mỹ xuất khẩu 5,2 triệu thùng một ngày, tăng hơn 30% so với trước chiến sự.

Tại cảng Corpus Christi, tháng 3 và quý I năm nay cũng là thời điểm bận rộn nhất lịch sử của họ. CEO Kent Britton cho biết từ khi chiến sự nổ ra, xuất khẩu dầu của cảng này là 2,5 triệu thùng một ngày. Năm ngoái, con số này chỉ là 2,2 triệu thùng.

Trong tháng 3, số tàu qua lại cảng này là hơn 240 chiếc, tăng khoảng 40 tàu mỗi tháng so với bình thường. "Các tàu dầu ra vào liên tục", Britton cho biết.


Tàu dầu và tàu chở hóa chất tại cảng New York tháng 4/2026. Ảnh: Reuters

Tháng 4, số liệu của Kpler cũng cho thấy cảng Corpus Christi đóng góp một nửa xuất khẩu dầu thô của Mỹ. Mỗi ngày, khoảng 50-60 siêu tàu dầu (VLCC) hướng đến các cảng của Mỹ, gấp đôi cùng kỳ năm ngoái. Siêu tàu dầu có thể chở đến 2 triệu thùng.

Nhiều tàu loại này xuất phát từ các nước châu Á, vốn trước đó nhập dầu từ Trung Đông, Matt Smith - Giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler cho biết. Chúng hiện hướng tới Mỹ, do dòng chảy thương mại qua vịnh Ba Tư đã bị chặn lại.

"Các thị trường châu Á đang mua bất kỳ loại dầu nào họ có thể tiếp cận. Vì thế, họ mua nhiều dầu thô ngọt, nhẹ", Smith cho biết.

Corpus Christi cũng ghi nhận kim ngạch xuất khẩu sản phẩm lọc dầu sang Trung Đông tăng mạnh. Chỉ riêng quý I, con số này đã cao hơn cả năm ngoái, Britton nói.

Dù vậy, việc các tàu đổi hướng sang Mỹ có thể để ứng phó chiến sự hơn là phản ánh sự thay đổi dài hạn của khách mua châu Á. Loại dầu thô ngọt, nhẹ của Mỹ không phải là sự thay thế phù hợp cho dầu chua từ Trung Đông, do nhiều nhà máy lọc dầu được thiết kế để tối ưu hóa việc xử lý nguyên liệu nặng, Smith giải thích.

Giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler nói thêm, xuất khẩu dầu của Mỹ có thể bị giới hạn ở mức khoảng 5 triệu thùng một ngày, do công suất cảng.

CEO Kent Britton cũng cho biết công suất xuất khẩu của Corpus Christi cũng chỉ đạt tối đa khoảng 2,6 triệu thùng do hạn chế về đường ống, nhưng có thể tăng thêm khoảng 500.000 thùng nếu mở rộng hệ thống này.

Mỹ, Mỹ Latinh và Tây Phi có thể giúp bổ sung nguồn cung cho các khách hàng châu Á. Tuy nhiên, theo đại diện Kpler, Trung Đông vẫn là nguồn cung dầu rất lớn. Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu được xuất khẩu qua eo biển Hormuz trước khi chiến sự nổ ra.

"Đó là một khoảng trống không thể lấp đầy. Giải pháp vẫn là phải đảm bảo nguồn cung từ Trung Đông", Smith nói.

VIetBF@sưu tập

Nợ quốc gia của Mỹ hiện vượt 100% GDP, ngưỡng từng được xem là "không tưởng", có thể phá kỷ lục nợ công sau Thế chiến II.

Tính đến ngày 31/3, nợ công Mỹ đạt 31.265 tỷ USD, trong khi GDP 12 tháng trước đó là 31.216 tỷ USD, theo dữ liệu công bố tuần trước.

Theo kết quả này, tỷ lệ nợ công trên GDP đạt 100,2%, so với mức 99,5% vào thời điểm năm tài khóa trước kết thúc ngày 30/9/2025. Con số này dự kiến tiếp tục tăng, do mức thâm hụt ngân sách hàng năm của chính phủ liên bang đang ở mức rất cao trong lịch sử, gần 6% GDP, khiến nợ công tiếp tục phình to.

Chính phủ Mỹ hiện chi 1,33 USD cho mỗi USD thu được, còn thâm hụt ngân sách năm nay được dự báo ở mức 1.900 tỷ USD. Mức này gần như không đổi so với năm 2025, khi chính sách cắt giảm thuế do phe Cộng hòa thúc đẩy có hiệu lực nhưng các biện pháp cắt giảm chi tiêu chưa được áp dụng.

Mức thâm hụt thực tế của năm nay sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho chiến sự Iran, các khoản hoàn thuế và diễn biến của nền kinh tế. Mỹ chưa kết thúc năm tài khóa nào với nợ công trên 100% GDP kể từ năm 1946.


Tòa nhà quốc hội Mỹ tại thủ đô Washington tháng 10/2025. Ảnh: AP

Theo WSJ, nợ công vượt 100% GDP không đồng nghĩa nền kinh tế sẽ lập tức rơi vào khủng hoảng. Tỷ lệ này cũng có thể dao động trong các quý tới, khi nguồn thu thuế được báo cáo, các khoản hoàn thuế được chi trả.

Dù vậy, mốc ba chữ số có thể phản ánh sức ép tài khóa tích tụ nhiều thập kỷ ở Mỹ. Các nghị sĩ lưỡng đảng đều tỏ ra lo ngại về tình trạng nợ công của Mỹ, nhưng vẫn ưu tiên giảm thuế, tăng chi.

"Chúng ta đang đối mặt với tình huống bất định", Marc Goldwein, lãnh đạo cấp cao của Ủy ban vì Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm (CRFB), cho biết. "100% với 99% không khác biệt gì, nhưng đây vẫn là ngưỡng đáng sợ".

Tỷ lệ nợ công trên GDP là thước đo được các nhà kinh tế ưu tiên sử dụng để đánh giá gánh nặng vay nợ của một quốc gia đối với nền kinh tế. Khi tỷ lệ này tăng, nợ công sẽ hút bớt các nguồn lực lẽ ra có thể được sử dụng hiệu quả hơn ở những nơi khác.

Chính phủ cũng trở nên nhạy cảm hơn với lãi suất khi nợ tăng. Hiện cứ 7 USD chi tiêu liên bang thì có 1 USD dùng để trả lãi. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội, chỉ cần lãi suất tăng 0,1 điểm phần trăm, chi phí sẽ tăng thêm 379 tỷ USD trong 10 năm.

Nếu không có biện pháp thay đổi, Mỹ sẽ tiến tới mức nợ mà Pháp, Italy, Hy Lạp và Nhật Bản từng đối mặt, kéo theo các mức độ căng thẳng kinh tế khác nhau. Dù vậy, Mỹ vẫn có dư địa vay nợ lớn hơn các nước này vì kiểm soát đồng tiền dự trữ của thế giới, trong khi trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn được xem là nơi trú ẩn an toàn của nhà đầu tư.

Nhưng những dư địa này có giới hạn. Các nhà kinh tế cảnh báo về dài hạn, nợ liên bang cao sẽ kéo theo lãi suất tăng, trong đó có lãi vay mua nhà, ôtô, thẻ tín dụng, đồng thời làm suy yếu đầu tư tư nhân khi hút bớt nguồn vốn khỏi nền kinh tế.

"Khi nhà đầu tư có thể kiếm lợi suất cao hơn từ trái phiếu, họ sẽ đòi mức sinh lời cao hơn từ các dự án trong nền kinh tế thực", James Poterba, nhà kinh tế tại Viện Công nghệ Massachusetts, nói.

Một số nhà kinh tế cho rằng nợ công cao hơn sẽ dẫn tới lạm phát cao hơn, do ngân hàng trung ương gặp sức ép buộc phải giữ lãi suất thấp, và trong kịch bản cực đoan là phải in tiền để trả nợ.

Nợ công Mỹ từng vượt 100% GDP hồi năm 2020, thời đại dịch Covid-19. Khi GDP bị thu hẹp và chính phủ phải tăng vay để hỗ trợ các gia đình. Tỷ lệ này giảm khi các gói kích thích kết thúc, tăng trưởng kinh tế phục hồi.

Khác với giai đoạn này, các nguyên nhân khiến thâm hụt hiện nay tăng lên mang tính cơ cấu, không phải tạm thời, trong khi lãi suất cũng cao hơn.

Năm 2008, nợ công của Mỹ dưới 40% GDP. Từ đó đến nay, Mỹ đã tăng vay để đưa quốc gia vượt khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch. Quốc hội giảm thuế vào các năm 2013, 2017 và 2025, đồng thời mở rộng bảo hiểm y tế, phúc lợi, nhưng gần như không điều chỉnh các chương trình chi tiêu lớn.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội dự báo tỷ lệ nợ công trên GDP sẽ đạt 100,6% khi năm tài khóa hiện nay kết thúc ngày 30/9 và vượt kỷ lục 106,1% được thiết lập năm 1946 vào năm 2030. Tỷ lệ vào những năm 2036 và 2056 dự kiến là 120% và 170%. Các dự báo này dựa trên giả định các chính sách giảm thuế mới của Tổng thống Donald Trump kéo dài thêm vài năm, và mức thuế quan sẽ không tăng sau phán quyết mới của Tòa án Tối cao.

Trong khi đó, chính quyền Trump dự báo tỷ lệ nợ công trên GDP giảm xuống thấp nhất là 88% vào năm 2034, giả định có nguồn thu thuế quan đáng kể, cắt giảm chi tiêu mạnh và đạt tốc độ tăng trưởng nhanh.

VIetBF@sưu tập

Các cuộc điện thoại đe dọa đang là vấn đề nghiêm trọng tại Mỹ, làm lãng phí nguồn lực, tiêu tốn hàng nghìn USD mỗi vụ và còn có thể gây nguy hiểm cho lực lượng cứu hộ và công chúng.

Những cuộc điện thoại liên quan đến các mối đe dọa đánh bom, thậm chí cả những tuyên bố về các vụ xả súng, đã khiến một loạt sở thú trên khắp nước Mỹ phải sơ tán và đóng cửa, làm gián đoạn kế hoạch của các gia đình và gây áp lực đối với nguồn lực an ninh công cộng.

Sau khi kiểm tra, các lực lượng chức năng xác nhận đây thực chất là các cuộc gọi giả mạo, không có chất nổ hay mối nguy hiểm thực sự nào trong loạt vụ việc này.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cho biết các cuộc điện thoại kiểu này đang là vấn đề ngày càng nghiêm trọng trên toàn quốc. Ngoài việc làm lãng phí nguồn lực, tiêu tốn hàng nghìn USD mỗi vụ, những cuộc gọi như vậy có thể gây nguy hiểm cho lực lượng cứu hộ và công chúng.

Trong vụ việc mới nhất, ngày 3/5, cảnh sát đã tiến hành kiểm tra Vườn thú Akron ở Đông Bắc bang Ohio sau khi một cuộc gọi đe dọa dẫn đến việc sơ tán du khách. Chính quyền xác nhận tình hình an toàn, nhưng ban quản lý vườn thú quyết định đóng cửa trong thời gian còn lại của ngày.

Chỉ vài giờ sau, du khách cũng được sơ tán khỏi Vườn thú Cleveland Metroparks, cũng ở bang Ohio, sau một cuộc gọi tương tự. Trên mạng xã hội, một số du khách đã bày tỏ tức giận vì phải ra về.

Trước đó, vườn thú và thủy cung Columbus ở miền Trung Ohio cũng được sơ tán vào ngày 2/5. Phát biểu với truyền thông, Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành (CEO) của vườn thú, ông Tom Schmid cho biết do những mối đe dọa tương tự tại các vườn thú khác, nhân viên đã tham gia diễn tập an toàn vào tuần trước để chuẩn bị cho việc sơ tán khẩn cấp.

Các vườn thú ở Kentucky, Tennessee, Florida và Arizona cũng đã nhận được những cuộc gọi đe dọa như vậy.

Năm 2025, hàng chục cuộc gọi giả mạo đến các trường đại học trên khắp nước Mỹ đã dẫn đến việc hủy bỏ các lớp học, phong tỏa khuôn viên trường và trong một số trường hợp, sinh viên phải trốn dưới bàn học, chỉ để rồi phát hiện ra mình là nạn nhân của trò "khủng bố điện thoại” này.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ khẳng định đây là một hành vi nghiêm trọng có thể dẫn đến những hậu quả nguy hiểm./.

VietBF@ sưu tập

Lập luận của Tổng thống Trump đang tạo ra cuộc tranh luận khá lớn tại Washington, bởi vấn đề này không chỉ liên quan đến cuộc chiến với Iran, mà còn chạm tới câu hỏi rất căn bản trong chính trị Mỹ: quyền phát động và duy trì chiến tranh thuộc về tổng thống đến đâu, vai trò kiểm soát của Quốc hội đến mức nào.
Lập luận của ông Trump gây tranh cãi
Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, nếu Tổng thống đưa lực lượng Mỹ vào tình trạng thù địch mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội, thì về nguyên tắc sau 60 ngày phải chấm dứt hoạt động quân sự, trừ khi Quốc hội cho phép tiếp tục. Tuy nhiên, Nhà Trắng lập luận rằng sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, các “hành động thù địch” trên thực tế đã chấm dứt. Vì vậy, theo cách hiểu của họ, Mỹ không còn ở trong trạng thái chiến sự tích cực, và tổng thống có thể duy trì lực lượng hiện có để bảo vệ lợi ích, bảo vệ binh sĩ và răn đe Iran mà không cần một sự phê chuẩn mới.

Điểm gây tranh cãi là phe phản đối cho rằng đây là cách diễn giải quá hẹp, thậm chí là “lách luật”. Họ cho rằng nếu quân đội Mỹ vẫn hiện diện trong khu vực, vẫn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu, vẫn có nguy cơ đụng độ với Iran hoặc các lực lượng thân Iran, thì không thể nói đơn giản rằng “hành động thù địch” đã hoàn toàn kết thúc. Nhiều nghị sĩ Dân chủ, và cả một số tiếng nói thận trọng trong đảng Cộng hòa, lo ngại rằng cách lập luận này làm suy yếu vai trò hiến định của Quốc hội trong vấn đề chiến tranh.

Về mặt chính trị, tranh luận này cũng phản ánh sự chia rẽ sâu sắc tại Mỹ. Những người ủng hộ ông Trump cho rằng tổng thống cần có sự linh hoạt tối đa để xử lý khủng hoảng an ninh quốc gia, nhất là trong một khu vực phức tạp như Trung Đông. Ngược lại, phe chỉ trích cảnh báo rằng nếu Quốc hội không phản ứng, tiền lệ này có thể giúp các đời tổng thống sau tiếp tục mở rộng quyền lực quân sự mà không cần sự giám sát thực chất.

Quốc hội Mỹ có thể phản ứng ra sao?
Với lập luận của Tổng thống Trump, Quốc hội Mỹ về lý thuyết vẫn có một số lựa chọn để phản ứng, nhưng trên thực tế không lựa chọn nào dễ dàng, nhất là trong bối cảnh đảng Cộng hoà của ông Trump đang nắm cả Thượng viện lẫn Hạ viện.

Trước hết, Quốc hội có thể thông qua một nghị quyết theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, yêu cầu chính quyền chấm dứt hoặc giới hạn các hoạt động quân sự liên quan đến Iran. Đây là cách trực tiếp nhất để khẳng định lại quyền giám sát của cơ quan lập pháp. Tuy nhiên, khó khăn là nếu nghị quyết này được thông qua nhưng bị tổng thống phủ quyết, Quốc hội cần đa số 2/3 ở cả Hạ viện và Thượng viện để vượt qua phủ quyết. Trong bối cảnh đảng phái phân cực, điều này rất khó xảy ra, trừ khi có một sự cố quân sự nghiêm trọng làm thay đổi cán cân chính trị.

Lựa chọn thứ hai là Quốc hội sử dụng quyền kiểm soát ngân sách. Cụ thể, các nghị sĩ có thể tìm cách đưa vào dự luật chi tiêu quốc phòng những điều khoản cấm sử dụng ngân sách liên bang cho các hoạt động quân sự mở rộng chống Iran nếu không có sự cho phép rõ ràng của Quốc hội. Đây là công cụ mạnh, vì mọi chiến dịch quân sự đều cần nguồn lực tài chính. Tuy nhiên, cách này thường mất thời gian, phải qua thương lượng phức tạp và có thể bị gắn với nhiều vấn đề ngân sách khác.

Lựa chọn thứ ba là tăng sức ép chính trị thông qua các phiên điều trần. Quốc hội có thể yêu cầu Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, Hội đồng An ninh Quốc gia hoặc cố vấn pháp lý của Nhà Trắng ra điều trần, làm rõ: lực lượng Mỹ đang làm gì, rủi ro đối đầu với Iran ra sao, và vì sao Nhà Trắng cho rằng không cần phê chuẩn mới. Những phiên điều trần như vậy có thể không lập tức thay đổi chính sách, nhưng tạo sức ép dư luận rất lớn.

Ngoài ra, một số nghị sĩ có thể tìm cách kiện ra tòa, dù con đường này thường không chắc chắn vì tòa án Mỹ nhiều khi né tránh can thiệp sâu vào tranh chấp giữa Tổng thống và Quốc hội về đối ngoại – quân sự.

Các kịch bản tiếp theo
Trong bối cảnh hiện nay, tính toán của Tổng thống Trump nhiều khả năng sẽ là duy trì tối đa quyền chủ động, nhưng tránh để tình hình vượt qua ngưỡng buộc ông phải xin Quốc hội phê chuẩn.

Điều đó có nghĩa là Nhà Trắng có thể tiếp tục duy trì lực lượng quân sự ở khu vực Trung Đông, nhưng trình bày đây là sự hiện diện phòng thủ, nhằm bảo vệ binh sĩ Mỹ, bảo vệ đồng minh và ngăn Iran có hành động mới. Đây là cách giúp ông Trump vừa giữ được sức ép với Tehran, vừa hạn chế rủi ro pháp lý trong nước. Nếu không có giao tranh lớn, Nhà Trắng sẽ tiếp tục lập luận rằng Mỹ không ở trong một cuộc chiến đang diễn ra theo nghĩa pháp lý đầy đủ.

Về ngoại giao, ông Trump có thể tiếp tục dùng chiến thuật “sức ép tối đa”: không hài lòng với đề xuất của Iran, nhưng vẫn để ngỏ cánh cửa đàm phán nếu Tehran nhượng bộ thêm. Đây là cách ông Trump thường sử dụng: gây áp lực mạnh, giữ giọng điệu cứng rắn, nhưng vẫn để mình có không gian tuyên bố thắng lợi nếu đạt được một thỏa thuận có lợi hơn.

Tuy nhiên, kịch bản khó nhất với ông Trump là nếu Iran hoặc các lực lượng thân Iran có hành động quân sự mới khiến Mỹ phải đáp trả. Khi đó, Nhà Trắng sẽ phải cân nhắc rất kỹ: nếu đáp trả ở mức giới hạn, họ có thể tiếp tục nói đây là hành động tự vệ; nhưng nếu mở rộng thành một chiến dịch quân sự lớn, áp lực từ Quốc hội sẽ tăng mạnh. Khi ấy, tranh cãi về Đạo luật Quyền lực Chiến tranh sẽ không còn là vấn đề kỹ thuật pháp lý, mà trở thành một cuộc đối đầu chính trị trực diện giữa Nhà Trắng và Quốc hội.

Vì vậy, có thể nói ông Trump đang cố đi trên một ranh giới khá hẹp: đủ cứng rắn để gây sức ép với Iran và thể hiện vai trò tổng tư lệnh, nhưng chưa đến mức biến lệnh ngừng bắn thành một cuộc chiến mới cần Quốc hội phê chuẩn. Trong ngắn hạn, chiến lược của Nhà Trắng sẽ là duy trì sức ép quân sự, ngoại giao và kinh tế, đồng thời giữ cách diễn giải pháp lý có lợi nhất cho tổng thống.

VietBF@ sưu tập

Từ năm 1993, Michael Jackson liên tiếp bị các cậu bé cáo buộc xâm hại tình dục; kể cả sau cái chết vào năm 2009, di sản của ngôi sao nhạc pop vẫn vướng tranh chấp không ngừng.

Nổi tiếng từ nhỏ cùng nhóm Jackson 5, Michael Jackson trở thành một trong những nghệ sĩ solo bán album chạy nhất lịch sử, định hình lại dòng nhạc pop. Những album như Thriller, Bad và Dangerous phá vỡ hàng loạt kỷ lục, gắn bó với nhiều thế hệ, trong khi các video ca nhạc mang tính cách mạng cùng phong cách vũ đạo đặc trưng biến Jackson thành biểu tượng văn hóa.

Ngoài lĩnh vực giải trí, ông còn được biết đến với các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ hàng chục tổ chức từ thiện và sử dụng tầm ảnh hưởng của mình để thúc đẩy các mục tiêu nhân đạo.

Nhưng bên cạnh thành công, cuộc đời Michael Jackson nhiều lần bị phủ bóng bởi những tranh cãi pháp lý. Từ đầu thập niên 1990, ông đối mặt với hàng loạt cáo buộc xâm hại tình dục trẻ em, dẫn đến các cuộc điều tra hình sự, kiện tụng dân sự và làn sóng chỉ trích dữ dội từ truyền thông. Ngay cả sau khi ca sĩ qua đời vào năm 2009, các vấn đề pháp lý liên quan đến những cáo buộc đó vẫn tiếp diễn.

Xét tổng thể, những rắc rối pháp lý này đóng vai trò trung tâm trong việc định hình di sản của Michael Jackson. Với nhiều người, chúng là phần không thể tách rời khỏi hình ảnh công chúng của ông; với người khác, chúng gợi ra những câu hỏi rộng hơn về danh tiếng, quyền lực và trách nhiệm giải trình.

Câu chuyện về Michael Jackson không thể chỉ được hiểu qua âm nhạc, mà còn được định nghĩa bởi nhiều thập kỷ xung đột pháp lý diễn ra song song với hành trình vươn lên đỉnh cao rồi trượt dốc của ông.

Cáo buộc đầu tiên và thỏa thuận bí mật

Tháng 8/1993, những cáo buộc xâm hại tình dục trẻ em đối với Michael Jackson lần đầu tiên được công khai.

Cậu bé 13 tuổi Jordan Chandler cáo buộc ca sĩ có hành vi không đúng mực. Chandler gặp Jackson vào đầu 1993 thông qua quan hệ quen biết của gia đình. Khi cả hai thân thiết hơn, Chandler cùng gia đình dành nhiều thời gian với nam ca sĩ tại trang trại Neverland và đồng hành trong các chuyến đi. Theo những lời kể sau này, Jackson đã vun đắp tình bạn với cậu bé qua những cuộc gọi điện thoại thường xuyên, quà tặng và những chuyến thăm qua đêm.

Chandler cáo buộc bị Jackson xâm hại tình dục trong nhiều tháng, bao gồm việc đụng chạm và các hành vi tình dục không phù hợp. Những cáo buộc này dẫn đến cuộc điều tra hình sự của nhà chức trách ở Los Angeles và Santa Barbara, cùng vụ kiện dân sự do gia đình cậu bé đệ trình.

Jackson công khai phủ nhận cáo buộc. Đội ngũ luật sư của ca sĩ lập luận rằng ông đang bị nhắm mục tiêu vì lợi ích tài chính.


Michael Jackson và cậu bé 13 tuổi Jordan Chandler tại sự kiện World Music Awards năm 1993. Ảnh: Sipa

Tháng 1/1994, Jackson đạt được thỏa thuận dân sự với gia đình Chandler. Các báo cáo vào thời điểm đó cho biết số tiền bồi thường tới hơn 23 triệu USD, dù các điều khoản chính xác được giữ bí mật. Thỏa thuận này không phải là sự thừa nhận tội lỗi. Jackson vẫn khẳng định vô tội, đội ngũ luật sư của ông nhấn mạnh rằng thỏa thuận này nhằm tránh kiện tụng kéo dài.

Cuối 1994, các công tố viên tuyên bố sẽ không truy tố, viện dẫn lý do thiếu bằng chứng và nạn nhân không muốn làm chứng. Dù kết thúc mà không dẫn tới truy tố hình sự, vụ việc đã tạo nên một khuôn mẫu bám theo Jackson suốt nhiều năm sau: những cáo buộc nghiêm trọng, sự chú ý dữ dội từ truyền thông và các cách dàn xếp pháp lý.

Ngay sau vụ Chandler, ngôi sao nhạc pop bị cậu bé Jason Francia tố cáo hành vi lạm dụng. Francia là con trai của một người giúp việc từng làm cho Jackson. Cậu bé kể với điều tra viên rằng bị đưa đến nhà Jackson và bị đụng chạm không phù hợp. Gia đình Francia đệ đơn kiện dân sự, sau đó chấp thuận dàn xếp ngoài tòa án. Cũng như vụ Chandler, thỏa thuận này không dẫn đến một bản án hình sự hay bất kỳ sự thừa nhận sai phạm nào.

Jackson tiếp tục phủ nhận mọi cáo buộc. Tuy nhiên, sự xuất hiện của nhiều cáo buộc, mỗi cáo buộc đều liên quan đến những cậu bé từng ở bên cạnh ông, góp phần làm dấy lên nhiều tranh cãi xung quanh đời sống cá nhân của Jackson, ngay cả khi sự nghiệp của ông vẫn thành công về mặt thương mại.

Thói quen 'ngủ cùng trẻ em' gây tranh cãi

Tháng 2/2003, bộ phim tài liệu Living with Michael Jackson do nhà báo Martin Bashir sản xuất được phát sóng. Bộ phim mang đến những góc nhìn hiếm hoi về cuộc sống cá nhân của ca sĩ, bao gồm những cảnh quay ở trang trại Neverland cùng các em nhỏ, trong đó có cậu bé 13 tuổi Gavin Arvizo.

Jackson gặp Arvizo vào đầu những năm 2000 sau khi câu chuyện chống chọi ung thư của cậu bé được đưa tin trên truyền hình. Ông mời gia đình đến trang trại Neverland, cho họ ở lại trong thời gian dài. Trong phim tài liệu, Jackson nắm tay Arvizo và nói về tình bạn của họ, bày tỏ mong muốn mang lại sự an ủi và hỗ trợ cho những trẻ em đang phải đối mặt với bệnh hiểm nghèo.

Khoảnh khắc gây tranh cãi nhất là khi Jackson bảo vệ thói quen chia sẻ phòng ngủ với trẻ em. Ngồi cạnh Arvizo, ông nói rằng không thấy có gì sai trái, gọi đó là "điều tốt đẹp" và cho rằng nó phản ánh sự ngây thơ hơn là không đứng đắn. Ca sĩ mô tả phòng ngủ của mình là một không gian rộng lớn, lý giải việc sắp xếp như vậy là biểu hiện của sự hào phóng và quan tâm.

Những phát ngôn đó, cùng với đoạn phim, làm dấy lên lo ngại rộng khắp trong công chúng và kéo theo sự soi xét dữ dội từ truyền thông. Ít lâu sau khi chương trình phát sóng, giới chức hạt Santa Barbara mở cuộc điều tra hình sự. Cuộc điều tra sau đó tập trung vào các cáo buộc do Arvizo đưa ra, dẫn tới việc Jackson chính thức bị truy tố vào cuối 2003.

Phán quyết trắng án trong phiên tòa đình đám

Tháng 11/2003, Jackson bị buộc tội với nhiều tội danh hình sự, bao gồm xâm hại tình dục trẻ vị thành niên, cho nạn nhân sử dụng chất gây say để thực hiện hành vi phạm tội, âm mưu bắt cóc trẻ em và giam cầm trái phép.

Các cáo buộc xoay quanh lời tố giác của Arvizo, cho rằng Jackson đã xâm hại cậu bé tại trang trại Neverland của ca sĩ ở California. Công tố viên cũng cáo buộc Jackson tìm cách kiểm soát và gây ảnh hưởng đối với gia đình cậu bé.

Jackson không nhận tội đối với tất cả cáo buộc. Vụ án thu hút sự chú ý toàn cầu, mở màn cho một trong những phiên tòa hình sự liên quan người nổi tiếng đình đám nhất lịch sử hiện đại.

Phiên tòa xét xử bắt đầu vào tháng 1/2005 tại Santa Maria, California. Công tố viên trình bày lời khai của người tố cáo và các nhân chứng khác, nhằm chứng minh một mô thức hành vi lặp lại. Bên bào chữa công kích độ tin cậy của người tố cáo và gia đình, cho rằng họ bịa đặt cáo buộc vì động cơ trục lợi tài chính. Phiên tòa cũng xem xét lại những cáo buộc trước đó khi công tố viên tìm cách chứng minh hành vi sai trái có tiền lệ.

Tháng 6/2005, sau phiên tòa kéo dài nhiều tuần, bồi thẩm đoàn tuyên Jackson vô tội đối với tất cả cáo buộc.

Tranh chấp không ngừng cả sau khi chết

Sau khi được tuyên trắng án, Jackson phải đối mặt với khó khăn tài chính liên tiếp. Ông vướng vào nhiều tranh chấp pháp lý không liên quan đến cáo buộc lạm dụng, bao gồm các vụ kiện về nợ nần, hợp đồng và giao dịch kinh doanh.

Dù không có cáo buộc hình sự mới nào được đưa ra, những tranh cãi từ các vụ án trước đó vẫn tiếp tục định hình nhận thức của công chúng, ngay cả sau khi Jackson qua đời vì bị ngừng tim do ngộ độc Propofol cấp tính ở tuổi 50 vào tháng 6/2009. Trong những năm sau đó, di sản của ông trở thành tâm điểm của nhiều vụ kiện tụng, bao gồm tranh chấp liên quan di chúc, lợi ích kinh doanh và quyền sở hữu trí tuệ.

Cùng lúc, những nghi vấn xoay quanh các cáo buộc trong quá khứ không biến mất. Trái lại, chúng trở thành một phần của các tranh luận kéo dài về di sản của Jackson, đặc biệt khi những cáo buộc mới tiếp tục xuất hiện tại tòa dân sự.

Năm 2013-2014, Wade Robson và James Safechuck đệ đơn kiện dân sự cáo buộc Jackson lạm dụng tình dục họ khi còn nhỏ. Robson, nam vũ công người Australia, gặp Jackson lần đầu lúc 5 tuổi sau khi chiến thắng một cuộc thi nhảy, trở thành khách thường xuyên tại trang trại Neverland. Còn Safechuck gặp Jackson khi là diễn viên nhí trong một buổi quay quảng cáo vào thập niên 1980, sau đó cùng đi du lịch và đến thăm nhà ca sĩ, bao gồm Neverland.

Tại phiên tòa xét xử Jackson năm 2005, Robson ra làm chứng cho bên bào chữa và tuyên thệ rằng Jackson không hề lạm dụng mình. Safechuck không làm chứng tại tòa, dù trước đó đã đưa ra tuyên bố phủ nhận việc bị xâm hại. Về sau, cả hai nói rằng những lời phủ nhận trước đây là sai sự thật, đồng thời lập luận trong đơn kiện rằng họ chưa nhận thức đầy đủ những trải nghiệm đó cho đến khi trưởng thành.

Các đơn kiện dân sự nhắm vào di sản của Jackson, cùng các công ty liên quan đến ông, bao gồm MJJ Productions và MJJ Ventures. Đơn kiện cáo buộc những tổ chức này đã tạo điều kiện hoặc tiếp tay cho việc tiếp cận trẻ em, đồng thời không bảo vệ các nạn nhân khỏi bị xâm hại.

Phía quản lý di sản của Jackson phủ nhận toàn bộ cáo buộc và phản đối các vụ kiện trên cơ sở pháp lý, lập luận về thời hiệu khởi kiện và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp. Một thẩm phán đã bác các đơn kiện này vào năm 2021.

Phim tài liệu thổi bùng sóng gió mới

Năm 2019, phim tài liệu Leaving Neverland khiến các cáo buộc của Robson và Safechuck một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý. Cùng thời điểm, những thay đổi trong luật California tạm thời nới rộng thời hiệu khởi kiện đối với một số cáo buộc xâm hại tình dục, cho phép các vụ từng bị bác bỏ được khôi phục. Robson và Safechuck nộp lại đơn kiện theo luật sửa đổi; vụ việc dự kiến được đưa ra xét xử vào cuối 2026.

Luật sư Jonathan Steinsapir, đại diện di sản của Jackson, tuyên bố vào tháng 7/2023 rằng các cáo buộc của Robson và Safechuck chưa được chứng minh và không đúng sự thật; đồng thời lập luận rằng các nhân viên của Jackson không có nghĩa vụ pháp lý phải ngăn chặn hành vi bị cáo buộc đó.

Tháng 3/2026, ba anh em Edward, Dominic và Aldo Cascio cùng em gái Marie-Nicole Porte đệ đơn kiện mới, cáo buộc ca sĩ Smooth Criminal lạm dụng tình dục họ trong hơn một thập kỷ. Dù một số người con nhà Cascio trước đây từng phủ nhận bị Jackson xâm hại, hồ sơ kiện cho biết phim Leaving Neverland đã giúp họ đủ sức đối diện và thừa nhận những hành vi lạm dụng mà họ cáo buộc từng phải chịu dưới tay ngôi sao nhạc pop quá cố.

Luật sư đại diện di sản của Jackson gọi vụ kiện là "chiêu trục lợi tiền bạc trong tuyệt vọng".

VIetBF@sưu tập

Wingtech Technology đối mặt với lỗ nặng, cảnh báo hủy niêm yết sau nhiều biến cố liên quan đến thương vụ thâu tóm Nexperia và tranh chấp quốc tế.


Trụ sở tập đoàn Wingtech tại Gia Hưng, Chiết Giang. Ảnh: Sohu.
Cổ phiếu của công ty cùng trái phiếu chuyển đổi “Wingtech Convertible Bond” sẽ tạm ngừng giao dịch ngày 30/4/2026. Từ ngày 6/5/2026, cổ phiếu sẽ bị áp dụng cảnh báo rủi ro, đổi tên thành "ST Wingtech" (tức bị gắn nhãn Special Treatment cho các công ty có vấn đề tài chính hoặc quản trị nghiêm trọng), với biên độ dao động giá trong ngày bị giới hạn ở mức 5%. Nếu trong năm 2026 các vấn đề liên quan không được khắc phục, cổ phiếu có thể bị hủy niêm yết.

Cùng ngày, Wingtech Technology công bố báo cáo quý I: doanh thu đạt 816 triệu nhân dân tệ, giảm 93,77% so với cùng kỳ năm ngoái; lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông công ty niêm yết lỗ 189 triệu NDT, trong khi cùng kỳ năm trước lãi 261 triệu NDT, tức giảm 706%.

Thông báo cho biết, biến động kết quả kinh doanh chủ yếu do công ty đã lần lượt thoái vốn khỏi mảng sản phẩm điện tử trong năm 2025; đồng thời từ quý IV/2025, do mất quyền kiểm soát đối với các thực thể ở nước ngoài của Nexperia nên không còn đưa vào báo cáo tài chính, đồng thời đối tác Hà Lan đã tạm ngừng cung cấp wafer cho các bộ phận kinh doanh trong nước của Nexperia, gây ảnh hưởng đến tính liên tục trong hoạt động sản xuất của công ty, khiến cơ cấu kinh doanh thay đổi và quy mô hoạt động trong kỳ giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước.

Wingtech cũng cho biết đang tích cực sử dụng các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền lợi, đồng thời thúc đẩy xây dựng chuỗi cung ứng trong nước, dựa vào năng lực sản xuất hiện có tại Trung Quốc để đảm bảo khả năng cung ứng cho khách hàng trong và ngoài nước, nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của công ty và các cổ đông.

Nói một cách khác, công ty gần như không còn doanh thu, hoạt động kinh doanh cơ bản bị đình trệ, mảng kinh doanh chính thua lỗ nặng nề.

Tại sao tình hình lại thê thảm như vậy? Tất cả là do một thương vụ thâu tóm ở nước ngoài.

Nước đi sai: ném tiền đầu tư “nuôi ong tay áo”
Năm 2018, Wingtech đã chi hơn 30 tỷ NDT để thu mua công ty bán dẫn Nexperia của Hà Lan. Khi đó, Nexperia đang trên bờ vực phá sản. Wingtech đã giúp nó hồi sinh, đồng thời bản thân cũng chuyển mình thành một công ty bán dẫn.

Đây vốn dĩ là một ván bài đôi bên cùng có lợi. Sau khi mua Nexperia, kết quả kinh doanh của Wingtech khởi sắc, giá cổ phiếu tăng vọt, giá trị vốn hóa cao nhất đạt hơn 210 tỷ NDT, trở thành "ngôi sao mới" trong làng chip quốc tế.

Nexperia nhận được tiền từ Wingtech để mở rộng năng lực sản xuất, trả hết các khoản nợ khổng lồ, đồng thời đóng góp 130 triệu euro tiền thuế cho Hà Lan.

Những ngày tháng tươi đẹp của Wingtech mới kéo dài được hai năm, thì người Hà Lan đã đổi ý và bắt đầu hành xử kiểu khác…

Ngày 30/9/2025, chính phủ Hà Lan đã viện dẫn một điều khoản trong “Luật cung ứng hàng hóa” (Goods Supply Act, GSA) ban hành từ năm 1952 để tạm thời tiếp quản nhà sản xuất bán dẫn Nexperia, có trụ sở tại Nijmegen (Hà Lan) nhưng do Wingtech Technology của Trung Quốc sở hữu hoàn toàn. Đồng thời, chính phủ cũng đình chỉ chức vụ của các lãnh đạo mang quốc tịch Trung Quốc trong công ty, thay thế toàn bộ dàn lãnh đạo bằng những người bản địa và cáo buộc Trung Quốc "ăn cắp" công nghệ.

Lý do chính thức được đưa ra là doanh nghiệp này tồn tại “những khiếm khuyết nghiêm trọng trong quản trị” và gây rủi ro đối với an ninh kinh tế quốc gia.

Trước sự chỉ trích của dư luận và đơn kháng cáo của Wingtech, phía Hà Lan từng có ý định hủy bỏ lệnh hành chính cưỡng chế. Nhưng đến tháng 2/2026, họ thay đổi và khởi động quy trình điều tra, được cho là do áp lực từ phía Mỹ.

Hiện tại, Nexperia bị chia làm hai: Người Hà Lan kiểm soát trụ sở chính tại Nijmegen, còn Wingtech kiểm soát Nexperia Trung Quốc. Trụ sở chính cắt nguồn cung tấm wafer (phiến bán dẫn), phía Trung Quốc đành phải độc lập sản xuất các loại chip cùng mẫu mã. Tháng 3, công ty con của Nexperia ở Trung Quốc cũng thông báo đã bắt đầu tự chủ sản xuất chip, trong đó một số linh kiện đã được nội địa hóa.

Về quyền kiểm soát, Wingtech liên tục thúc giục thương lượng nội bộ, nhưng phía Hà Lan liên tục gây khó dễ, từ tháng 3/2026 đã khóa hàng loạt tài khoản làm việc của nhân viên Trung Quốc.

Một xu hướng đáng lo ngại
Theo truyền thông Trung Quốc, kiểu thao túng này hiện đang lan tràn ở châu Âu.

Ví dụ, một số nước bắt đầu kích hoạt cơ chế loại trừ về chính sách công nghiệp, nhắm trực tiếp vào các công ty Trung Quốc như Huawei. Đáng sợ nhất vẫn là quyền sở hữu tài sản: Trước đây quy tắc là ai đầu tư thì người đó sở hữu, nay người mua cũng không được tính đến, mà cần phải được chính phủ cho phép. Chính phủ các nước luôn dùng lý do "rủi ro an ninh quốc gia" để làm khó dễ các công ty Trung Quốc, mua được tài sản cũng không dùng được. Nơi nào cho phép bán lại còn là may, có nơi trực tiếp bị "cắt tiết". Chỉ có thể nói rằng, hiện tại là thời kỳ phá vỡ các quy tắc. Vốn không còn trung lập, quy tắc không còn ổn định và tài sản cũng không còn an toàn.

Những chuyện kiểu thế này, các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc như CGN (Điện hạt nhân Trung Quốc), COSCO Shipping đều đã từng gặp phải; các doanh nghiệp tư nhân như Huawei cũng đã nếm trải, nay đến lượt Wingtech Technology.

VietBF@ sưu tập

Trong bối cảnh gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz leo thang, Mỹ đang nổi lên như nguồn cung dầu mỏ thay thế quan trọng của thế giới khi hàng loạt tàu chở dầu đổ về các cảng của nước này để lấy hàng, rồi hướng tới châu Á và nhiều thị trường tiêu thụ lớn khác.


Tháp khoan dầu ở Luling, Texas, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo trang Bloomberg, trong 9 tuần qua, hơn 250 triệu thùng dầu thô từ các mỏ khai thác và kho dự trữ trên khắp nước Mỹ đã được xuất khẩu ra nước ngoài. Diễn biến này giúp Mỹ một lần nữa vượt Saudi Arabia để trở thành nước xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, đồng thời đóng vai trò huyết mạch cung ứng trong lúc nguồn hàng từ Trung Đông bị gián đoạn.

Các chuyến hàng xuất phát từ Alaska, bờ Vịnh Mexico và nhiều trung tâm năng lượng lớn của Mỹ hiện được chuyển đến Nhật Bản, Thái Lan, Australia cùng nhiều nước châu Á khác. Đây là sự thay đổi đáng chú ý của thị trường dầu mỏ toàn cầu, vốn trong nhiều thập kỷ phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ vùng Vịnh.

Tuy nhiên, đằng sau mức xuất khẩu kỷ lục là ngày càng nhiều cảnh báo rằng năng lực cung ứng của Mỹ đang bị đẩy đến giới hạn. Nhiều chuyên gia cho rằng lượng dầu có thể tiếp tục xuất khẩu ở quy mô hiện nay trong bao lâu vẫn là câu hỏi lớn, khi dự trữ nội địa giảm nhanh và các nhà sản xuất chưa tăng sản lượng tương xứng.

Ông Clayton Seigle, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (CSIS), nhận định các tàu chở dầu đang đến lấy dầu của Mỹ với tốc độ cao, nhưng khi lượng lớn dầu rời khỏi nước này, cán cân cung - cầu trong nước sẽ ngày càng thắt chặt.

Ngay cả khi xuất khẩu của Mỹ tăng mạnh, nguồn cung bổ sung này vẫn chưa đủ để bù đắp hoàn toàn phần thiếu hụt do tuyến vận tải qua Hormuz bị nghẽn. Giá dầu Brent chuẩn quốc tế đã tăng khoảng 50% kể từ khi xung đột bùng phát và có thời điểm vượt 126 USD/thùng, mức cao nhất kể từ năm 2022.

Nếu xuất khẩu dầu của Mỹ đã tiến sát công suất tối đa, giới phân tích cho rằng cạnh tranh toàn cầu nhằm giành nguồn cung còn lại sẽ ngày càng gay gắt, kéo theo rủi ro lạm phát năng lượng tại nhiều nền kinh tế.

Tại Mỹ, giá nhiên liệu tăng được xem là yếu tố nhạy cảm về chính trị trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Giá xăng bán lẻ trung bình đã vượt 4,40 USD/gallon và đang tiến gần ngưỡng 5 USD/gallon từng xuất hiện sau khi xung đột Ukraine bùng nổ năm 2022.

Tổng thống Donald Trump ngày 1/5 ca ngợi đà tăng xuất khẩu năng lượng, cho rằng lượng dầu và khí đốt Mỹ bán ra thế giới hiện ở mức chưa từng thấy.

Dù vậy, giới chuyên gia cảnh báo Mỹ được bảo vệ tốt hơn nhiều nước khác trước cú sốc năng lượng toàn cầu, nhưng không hoàn toàn miễn nhiễm. Khi giá dầu thế giới tăng mạnh, thị trường nội địa Mỹ vẫn chịu tác động trực tiếp.

Phần lớn dầu rời khỏi bờ biển Mỹ trong thời gian gần đây được chuyển sang châu Á. Các nhà máy lọc dầu trong khu vực vốn phụ thuộc chủ yếu vào dầu Trung Đông nay buộc phải xoay trục sang dầu thô Mỹ.

Nhật Bản là ví dụ điển hình. Trước xung đột, khoảng 90% dầu thô và nhiên liệu nhập khẩu của Nhật Bản đến từ Trung Đông. Nay nước này trở thành một trong những khách hàng tích cực nhất tìm mua dầu Mỹ. Theo các nhà giao dịch, các lô hàng giao tháng 6 và cập cảng vào khoảng tháng 8 đã được đặt mua với tổng khối lượng ít nhất 8 triệu thùng.

Tại Singapore, trung tâm giao dịch hàng hóa lớn của khu vực, các nhà máy lọc dầu cũng gia tăng mua dầu Mỹ. Nhu cầu từ Hàn Quốc tiếp tục ở mức cao. Nhật Bản và Hàn Quốc đều có kho dự trữ chiến lược riêng, giúp tạo vùng đệm ngắn hạn cho thị trường.

Một phần nguồn cung từ Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Oman vẫn được duy trì, song khối lượng hạn chế và khó bù đắp hoàn toàn lượng thiếu hụt.

Trong khi đó, các nước xuất khẩu khác như Brazil không phải lúc nào cũng cung cấp đúng chủng loại dầu thô phù hợp với nhu cầu của các nhà máy lọc dầu châu Á, khiến dầu Mỹ càng trở nên quan trọng.

Sự trỗi dậy của Mỹ với tư cách cường quốc năng lượng là hiện tượng tương đối mới. Cuộc cách mạng dầu đá phiến từ đầu những năm 2000, nhờ khoan ngang và nứt vỉa thủy lực tại Texas đến Bắc Dakota, đã thúc đẩy mạnh sản lượng nội địa.

Năm 2015, Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu phần lớn dầu thô được áp dụng từ thập niên 1970. Đến năm 2019, nước này chính thức trở thành nước xuất khẩu ròng dầu thô và nhiên liệu.

Nhiều nhà phân tích cho rằng vị thế năng lượng mới đã tạo nền tảng cho Washington theo đuổi chính sách đối ngoại quyết đoán hơn. Năng lực tự chủ về năng lượng giúp Mỹ ít bị ràng buộc hơn trước các cú sốc nguồn cung từng khiến nhiều đời tổng thống lo ngại.

Ông Kevin Book, Giám đốc điều hành hãng tư vấn ClearView Energy Partners, nhận định việc Mỹ trở thành nước xuất khẩu ròng năng lượng đã làm thay đổi căn bản chính sách đối ngoại của nước này, bởi năng lượng là yếu tố chi phối hầu hết lĩnh vực chiến lược.

Tuy nhiên, ưu thế đó hiện đối mặt phép thử lớn. Sản lượng dầu Mỹ đã giảm khoảng 100.000 thùng/ngày kể từ khi xung đột Iran bùng phát. Các công ty khai thác vẫn thận trọng trong việc tăng sản lượng dù giá dầu cao, do khó dự đoán hướng đi của thị trường.

Trong báo cáo công bố cuối tháng 4, Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas dẫn ý kiến nhiều lãnh đạo doanh nghiệp năng lượng cho rằng mức độ khó lường của môi trường chính sách hiện nay khiến việc xây dựng kế hoạch kinh doanh trở nên rất khó khăn.

Các tập đoàn lớn như Exxon Mobil và Chevron cũng chịu ảnh hưởng từ gián đoạn hoạt động tại Trung Đông. Ngày 1/5, Giám đốc điều hành Chevron Mike Wirth cảnh báo hệ thống năng lượng toàn cầu đang chịu áp lực cực lớn.

Trong khi đó, ConocoPhillips cho rằng nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng dầu mỏ đang đến gần.

Giới giao dịch nhận định khi xuất khẩu dầu Mỹ lập kỷ lục, các lô hàng bắt đầu tiến gần giới hạn thực tế về hạ tầng. Dù công suất thường được nhắc đến ở mức gần 10 triệu thùng/ngày, mức ổn định thực tế có thể chỉ quanh 6 triệu thùng/ngày, còn mức gần 7 triệu thùng chỉ duy trì ngắn hạn.

Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở logistics đường biển. Số lượng tàu chở dầu hạn chế, cùng chi phí chuyển tải ngoài khơi tăng cao, đang kìm hãm khả năng đưa thêm dầu ra thị trường quốc tế.

Song song với đó, tồn kho nội địa Mỹ tiếp tục đi xuống. Tổng lượng dự trữ dầu thô và sản phẩm dầu mỏ đã giảm 52 triệu thùng trong 4 tuần liên tiếp. Một số chuyên gia dự báo mức giảm này có thể kéo dài trong suốt tháng 5 nếu xung đột chưa hạ nhiệt.

Trên thị trường tài chính, nhiều nhà giao dịch quyền chọn đang đặt cược vào khả năng xuất khẩu dầu Mỹ giảm mạnh trong tương lai. Một số thậm chí chuẩn bị cho kịch bản Washington áp lệnh hạn chế xuất khẩu.

Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump nhiều lần bác bỏ khả năng này. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright ngày 28/4 khẳng định năng lượng là một trong những mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất của Mỹ.

Nhà Trắng cũng đã triển khai một số biện pháp hạ nhiệt giá nhiên liệu, trong đó có nới lỏng quy định vận tải hàng hải lâu năm và cho phép pha trộn nhiều ethanol hơn vào xăng.

Dù vậy, các công cụ điều tiết của chính quyền được đánh giá là có giới hạn. Nếu xung đột kéo dài và eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, Mỹ có thể vẫn là “nhà cung cấp cuối cùng” của thị trường dầu mỏ toàn cầu, nhưng chính nước này cũng sẽ phải trả giá bằng nguồn dự trữ suy giảm và áp lực lạm phát gia tăng.

VIetBF@sưu tập

AFP hôm qua (3.5) đưa tin các hãng hàng không đã hợp lực hỗ trợ những hành khách và phi hành đoàn của Spirit Airlines (Mỹ) bị mắc kẹt tại các sân bay sau khi hãng này vài ngày trước bất ngờ ngừng hoạt động.

Theo sau các cuộc đàm phán bất thành với phía chủ nợ và Nhà Trắng, hãng hàng không giá rẻ Spirit vào rạng sáng 1.5 thông báo "ngừng hoạt động trên phạm vi toàn cầu, có hiệu lực ngay tức khắc". Toàn bộ các chuyến bay đều bị hủy và dịch vụ khách hàng không còn hoạt động. Spirit cũng cam kết hoàn tiền cho phía khách hàng bị ảnh hưởng.


Những quầy làm thủ tục không còn nhân viên của Spirit Airlines ở sân bay Fort Lauderdale-Hollywood (bang Florida, Mỹ) ngày 2.5

Ảnh: AFP

Những hãng hàng không bao gồm American, Delta, United và JetBlue nhanh chóng tiếp nhận khách hàng của Spirit với việc đưa ra các mức giá ưu đãi cho những hành khách bị hủy chuyến. "Trong vòng 12 giờ, United đã giúp các khách hàng Spirit đặt 14.000 vé máy bay để đến nơi họ cần đến", United Airlines thông báo ngày 2.5. Một số hãng cho hay sẽ tăng số chuyến bay hoặc đưa máy bay lớn đến những sân bay mà Spirit có sự hiện diện đáng kể. Những hãng này cũng tìm cách hỗ trợ, tuyển dụng những nhân viên của Spirit.

"Việc giá dầu tăng mạnh vừa qua và những áp lực khác trong hoạt động kinh doanh đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho triển vọng tài chính của Spirit", AFP dẫn thông báo của Spirit. Do không còn nguồn vốn bổ sung, Spirit không còn cách nào khác phải ngừng hoạt động.

Tính đến cuối năm ngoái, hãng có gần 7.500 nhân viên. Từ tháng 2.2025 - 1.2026, Spirit đã vận chuyển khoảng 28 triệu lượt khách.

VIetBF@sưu tập

Phi cơ Boeing 767-400 của hãng hàng không Mỹ va chạm với cột đèn, làm hư hại một phương tiện trong quá trình đáp xuống sân bay ở New Jersey.

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cho biết khi đang tiếp cận để hạ cánh xuống sân bay quốc tế Newark Liberty tại bang New Jersey, máy bay Boeing 767-400 của hãng hàng không United Airlines có trụ sở ở thành phố Chicago đã va phải một cột đèn trên đường cao tốc gần đó vào khoảng 14h ngày 3/5.

Phi cơ xuất phát từ Venice, Italy và chở theo 221 hành khách cùng 10 thành viên phi hành đoàn. FAA cho biết chiếc Boeing đã hạ cánh an toàn.


Máy bay Boeing 767-400 bay thấp trên đường cao tốc khi va phải cột đèn ở New Jersey hôm 3/5.

Theo Cảng vụ New York và New Jersey (PANYNJ), sự việc khiến cột đèn và một xe đầu kéo đang di chuyển trên đường cao tốc bị hư hại. Tài xế đã được đưa đến bệnh viện do bị thương nhẹ và đã xuất viện.

PANYNJ cho biết không ai bị thương trên máy bay, còn phi cơ bị hư hại nhẹ. Nhân viên sân bay đã kiểm tra đường băng để tìm mảnh vỡ và hoạt động tại đây nhanh chóng khôi phục bình thường.

"Đội ngũ bảo dưỡng của chúng tôi đang đánh giá thiệt hại đối với máy bay", phát ngôn viên của United Airlines cho biết. "Chúng tôi sẽ tiến hành cuộc điều tra nghiêm ngặt về vấn đề an toàn bay liên quan sự cố này, cũng như cho phi hành đoàn tạm ngừng làm nhiệm vụ theo quy trình".

FAA và Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) đã mở cuộc điều tra về sự việc. NTSB cho biết đã yêu cầu United Airlines cung cấp thiết bị ghi âm buồng lái và thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay để phục vụ công tác điều tra.

VIetBF@sưu tập

Việc UAE rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu (OPEC) khiến cho tổ chức này bị ảnh hưởng vị thế đối với thị trường xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu, trong khi vai trò của Mỹ có thể tăng lên.

Những ngày qua, giữa biến động của thị trường năng lượng toàn cầu do cuộc chiến ở Iran gây ra, UAE cũng đã chính thức rút khỏi OPEC kể từ ngày 1.5.

Bất đồng âm ỉ
Việc UAE rời khỏi OPEC là vấn đề không quá bất ngờ dù thời điểm diễn ra khác với dự báo trước đó. Trước xung đột Iran, OPEC tuy chỉ chiếm hơn 30% tổng lượng khai thác dầu thô toàn cầu, nhưng nhóm này chiếm đến hơn 70% tổng trữ lượng dầu thô toàn cầu. Trong đó, trước khi bùng nổ chiến sự Iran, UAE khai thác khoảng 3,5 - 4 triệu thùng dầu/ngày, chiếm khoảng 15% tổng sản lượng khai thác của OPEC.

Thực tế, từ vài năm qua, UAE đã có nhiều bất đồng với nhiều thành viên khác trong OPEC. Vấn đề bắt nguồn từ chiến lược cắt giảm sản lượng của nhóm. Gần 10 năm qua, OPEC cùng một số đối tác khác (gồm Nga, Azerbaijan, Bahrain, Brunei, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, South Sudan, Sudan) hình thành nhóm OPEC+ theo đuổi chiến lược hạn chế sản lượng khai thác để nâng giá dầu thô.


Thị trường dầu thô toàn cầu đang trải qua nhiều thay đổi

ẢNH: REUTERS

Tuy nhiên, nếu không tính các thời điểm khủng hoảng do chiến tranh hay căng thẳng chính trị gây ra, giá dầu vẫn không tăng lên mức kỳ vọng mà chiến lược vừa nêu đề ra. Điều này gây ảnh hưởng đến nguồn thu của một số thành viên, nên dẫn đến sự bất đồng. OPEC+ đã nhiều lần thống nhất nới lỏng việc hạn chế xuất khẩu nhưng vẫn không đủ tạo ra sự đồng thuận giữa các thành viên. Vì thế, UAE có thời điểm đơn phương tăng sản lượng khai thác. Trong khi OPEC muốn hạn chế sản lượng khai thác, thì UAE đã đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ tăng sản lượng khai thác lên mức 5 triệu thùng/ngày. Mới đây, UAE đã điều chỉnh kế hoạch đặt mục tiêu vừa nêu ngay trong năm 2027.

Trả lời Reuters về việc rời khỏi OPEC, Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Mohamed al-Mazrouei cho biết quyết định được đưa ra sau khi xem xét các chiến lược năng lượng của đất nước, UAE cũng đã không thảo luận trước với nước nào khác.

Tác động thế nào?
Qua vài thập niên, OPEC thực tế mất dần ảnh hưởng đối với thị trường năng lượng toàn cầu. OPEC từ mức chiếm khoảng 50% tổng sản lượng khai thác toàn cầu, thì tỷ lệ này dần giảm xuống chỉ còn khoảng 30% gần đây.

Không những vậy, cuộc chiến Iran, nhất là khi eo biển Hormuz bị bóp chặt, thì OPEC cho thấy không có khả năng điều phối thị trường năng lượng toàn cầu và vai trò của tổ chức này còn bị Mỹ lấn lướt mạnh mẽ nhất là sau khi Washington can thiệp vào Venezuela hồi đầu năm nay. Vì thế, giới quan sát nhận định việc UAE rút khỏi OPEC có thể xem là phần bắt đầu cho hồi kết của tổ chức này. Thậm chí, sau UAE thì một số thành viên khác có thể cũng nối gót rời khỏi OPEC.

Thực tế vừa nêu khiến cho Ả Rập Xê Út, vốn đóng vai trò "đầu tàu" của OPEC, phải nỗ lực nhiều hơn để tổ chức này giữ vững vị thế.

Không chỉ vậy, việc UAE rời khỏi OPEC được kỳ vọng có thể giúp giá dầu nhanh chóng phục hồi hơn khi căng thẳng Iran kết thúc, eo biển Hormuz được mở cửa trở lại. Bởi khi đó, UAE không còn hạn chế khai thác theo thỏa thuận của OPEC nên nguồn cung có thể tăng nhanh hơn. Cụ thể hơn, nếu UAE thực hiện đúng kế hoạch thì chỉ riêng nước này có thể tăng lượng khai thác thêm 2 triệu thùng/ngày, tương đương 10% mức dầu thô được vận chuyển qua eo biển Hormuz trước khi bị đình trệ do chiến sự Iran.

Xa hơn, Tập đoàn tài chính JP Morgan (Mỹ) nhận định UAE còn có thể thu hút đầu tư lớn hơn từ các công ty Mỹ để tăng lượng khai thác mà không còn bị giới hạn bởi OPEC. Với kịch bản này, Washington còn tăng cường ảnh hưởng mạnh mẽ hơn nữa đối với thị trường năng lượng toàn cầu, nhất là sau khi Mỹ gần như đang kiểm soát ngành dầu mỏ của Venezuela. Như thế, cấu trúc thị trường năng lượng toàn cầu sẽ bị thay đổi đáng kể.

VIetBF@sưu tập

Những kệ hàng trống huơ và tiếng thở dài bên trong "Bodega"

Người xưa có câu: "Có thực mới vực được đạo", nhưng tại trung tâm thành phố Havana lúc này, cái "thực" ấy đang trở thành một nỗi xa xỉ phẩm. José Luis Amate López, một nhân viên bán hàng tại tiệm tạp hóa nhà nước (bodega), đã không có lấy một người khách nào trong suốt gần hai tuần qua, nếu không tính đến chú mèo con gầy trơ xương thường xuyên lảng vảng quanh những kệ hàng trống rỗng. Từng là nơi sầm uất, cung cấp lương thực thiết yếu cho hơn 5.000 con người, tiệm tạp hóa của López giờ đây chỉ còn là một căn phòng bụi bặm với những tấm áp phích cũ kỹ liệt kê danh sách dài dằng dặc những mặt hàng không còn tồn tại: từ sữa chua, mì ống cho đến những bánh xà phòng cơ bản. Hai chiếc tủ đông công nghiệp vốn đầy ắp thịt và gà nay chỉ còn tác dụng duy nhất là giữ lạnh cho chai nước suối của người bán hàng.

Cuốn sổ khẩu phần "La Libreta" – Di sản thu hẹp của thời đại

Được lãnh tụ Fidel Castro thiết lập từ những năm 1960, cuốn sổ khẩu phần "La Libreta" từng là chiếc phao cứu sinh cho mọi gia đình Cuba, cung cấp đầy đủ từ sữa, cá cho đến thuốc lá với giá trợ cấp rẻ như cho. Thế nhưng, "Sông có khúc, người có lúc", di sản này đang dần tan biến. Ngay cả trong "Giai đoạn Đặc biệt" những năm 1990 khi viện trợ từ Liên Xô cắt giảm, người dân Cuba dù sụt cân nghiêm trọng nhưng vẫn còn có bánh mì và trứng. Còn hiện nay, nhiều người khẳng định tình hình còn tồi tệ hơn thế.

Những món quà mừng tuổi cũng trở nên chua chát: Thiếu niên tròn 15 tuổi – một dấu mốc quan trọng ở Mỹ Latinh – thay vì được bánh kem và bia thì nay chỉ nhận được 3kg thịt bò xay. Những người già tròn 65 tuổi được "thưởng" vài con cá mồi, một bánh xà phòng và một cuộn giấy vệ sinh, nhưng trớ trêu thay, ngay cả những thứ đó ông López cũng không có sẵn để giao cho họ.

Cơn bão lạm phát và nghịch lý tiền lương

Bà Ana Enamorado, 68 tuổi, chia sẻ trong sự tuyệt vọng rằng suốt cả tháng Tư bà chỉ mua được một ít đậu xanh và 1kg đường. Với tổng lương hưu và trợ cấp khoảng 8.000 peso Cuba (tương đương 16 USD) một tháng, bà hoàn toàn bất lực trước giá cả tại các cửa hàng tư nhân (mipymes). Một khay 30 quả trứng đã tiêu tốn tới 3.000 peso, chiếm gần nửa thu nhập. "Chúng tôi gần như đang sống bằng không khí", bà Enamorado ngậm ngùi nói khi hồi tưởng về thời kỳ còn được ăn thịt lợn, thịt cừu và chuối chiên. Giờ đây, thực đơn của bà chỉ xoay quanh cơm, bột ngô, hoặc đôi khi là không có gì cả. "Chúng tôi phải cắt giảm bữa ăn, mỗi ngày chỉ ăn một bữa và sống bằng kỷ niệm".

Khi nền kinh tế "hết vốn" và nỗi lo về tương lai

Cuba phải nhập khẩu tới 80% lương thực, nhưng chính phủ đang lâm vào tình trạng cạn kiệt ngân sách. Các chuyên gia nhận định việc hợp nhất hai đồng tiền vào năm 2021 đã tạo ra một đợt lạm phát phi mã không thể kiểm soát. Chính phủ đang đứng trước ngã ba đường: nếu cắt giảm chi tiêu công (y tế, giáo dục, thực phẩm) sẽ gây ra những tác động xã hội khủng khiếp, nhưng nếu tiếp tục in tiền thì lạm phát sẽ không có điểm dừng. Trong khi đó, việc đầu tư quá mức vào du lịch lại không mang lại hiệu quả khi lượng khách sụt giảm nghiêm trọng.

Sự khan hiếm xăng dầu, tình trạng mất điện kéo dài và các lệnh trừng phạt kinh tế từ Hoa Kỳ càng đổ thêm dầu vào lửa. Những nghệ sĩ hài tại Cuba thậm chí còn sáng tác những bài vè châm biếm: "Hãy mang cuốn sổ ra nghĩa trang, vì nó đã sẵn sàng để chôn cất".

Nguồn sống cuối cùng: Kiều hối hay sự bế tắc?

Đối với những người như ông Lázaro Cuesta, hy vọng duy nhất để không phải "thắt cổ tự tử" (theo đúng nghĩa đen mà ông mô tả) là khoản tiền 200 USD mỗi tháng gửi về từ người thân ở nước ngoài. Số tiền này giúp gia đình ông có thêm quả bơ, trứng và đậu đỏ. Thế nhưng, không phải ai cũng may mắn như vậy. Bà Rosa Rodríguez, một người lao động không có thân nhân ở ngoại quốc, đang phải vật lộn với mức lương 4.000 peso (8 USD) mỗi tháng. Bà phải lựa chọn cay đắng: "Nếu mua đậu thì không thể mua đường". Đối với bà, nghỉ hưu đồng nghĩa với cái chết, vì đồng lương ít ỏi không thể giúp bà tồn tại qua ngày.

Chương sử về cuốn sổ khẩu phần của Cuba đang đi đến những trang cuối cùng đầy bi thương. Giữa một quốc gia xã hội chủ nghĩa với 10 triệu dân, nơi mà hàng hóa cơ bản đang dần bị "đô la hóa", người dân Cuba đang phải gồng mình chống chọi với cơn đói và sự bất định, hy vọng vào một phép màu kinh tế vốn vẫn còn rất mịt mờ phía chân trời.

Thượng nghị sĩ Rand Paul muốn sửa đổi Hiến pháp để định nghĩa rõ ràng hơn về quyền công dân theo nguyên tắc "sinh ra trên lãnh thổ".


Tòa án Tối cao Hoa Kỳ hiện đang xem xét câu hỏi ai đủ điều kiện được hưởng “quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra tại Mỹ”.

Trong nhiều thập kỷ, quyền công dân Mỹ đã được cấp cho bất kỳ đứa trẻ nào sinh ra ở Hoa Kỳ, có nghĩa là hiện nay có rất nhiều người nhập cư bất hợp pháp có con là công dân Mỹ, những đứa trẻ này có thể có hoặc không có lòng trung thành nào với Hoa Kỳ.

Tổng thống Donald Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp hủy bỏ điều đó, bởi vì điều khoản sửa đổi hiến pháp ban đầu giới hạn các đặc quyền đó chỉ dành cho những người "thuộc thẩm quyền" của Hoa Kỳ, và không phải ai cũng vậy.

Ngay lập tức, phe cánh tả đã đệ đơn kiện, và vụ việc hiện đang được đưa lên tòa án cấp cao. Mặc dù phán quyết sắp được đưa ra và có thể giải quyết vấn đề trước mắt, nhưng ngay cả điều đó cũng có thể không kéo dài được lâu.

Vì một thượng nghị sĩ đã đề xuất một sửa đổi hiến pháp để làm rõ tình trạng quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra trên lãnh thổ:


Tờ Washington Examiner đưa tin Thượng nghị sĩ Rand Paul, đảng Cộng hòa, bang Kentucky, đang đề xuất thay đổi văn bản để nội dung như sau: “Một người sinh ra ở Hoa Kỳ chỉ được coi là 'thuộc thẩm quyền của Hoa Kỳ' nếu người đó sinh ra ở Hoa Kỳ và cha mẹ của người đó thuộc một trong hai trường hợp sau: 1) công dân hoặc người mang quốc tịch Hoa Kỳ; 2) người nước ngoài được phép cư trú hợp pháp vĩnh viễn tại Hoa Kỳ và có nơi cư trú tại Hoa Kỳ; hoặc 3) người nước ngoài có tư cách pháp lý theo luật nhập cư đang thực hiện nghĩa vụ quân sự trong Lực lượng Vũ trang.”

Văn bản này cũng nêu rõ: “Quốc hội có quyền thực thi điều khoản này thông qua luật pháp thích hợp.”

“Theo cách hiểu hiện hành về luật pháp Hoa Kỳ, bất kỳ ai sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ đều tự động trở thành công dân Hoa Kỳ, bất kể cha mẹ họ có cư trú hợp pháp hay không. Điều này là sai và hoàn toàn không phải là ý định của những người soạn thảo Tu chính án thứ 14”, Paul giải thích.

Tu chính án thứ 14 ra đời ngày 9 tháng 7 năm 1868, là phản ứng trước cuộc Nội chiến, trao quyền công dân cho những người nô lệ được giải phóng.

Văn bản này ghi rõ: “Tất cả những người sinh ra hoặc nhập tịch tại Hoa Kỳ, và thuộc thẩm quyền của Hoa Kỳ, đều là công dân Hoa Kỳ và của tiểu bang nơi họ cư trú”.

Paul nói, “Chúng ta là một quốc gia có rất nhiều người nhập cư, và nhập cư hợp pháp là điều quý giá và cần được bảo vệ. Nhưng chúng ta cũng là một quốc gia có biên giới quá mở và lòng tốt của chúng ta thường xuyên bị lợi dụng. Tổng thống Trump đã nỗ lực siết chặt biên giới để ngăn chặn người nhập cư bất hợp pháp hơn bất kỳ tổng thống nào khác. Nhưng chúng ta vẫn còn nhiều việc phải làm. Chúng ta cần đảm bảo rằng chỉ những đứa trẻ sinh ra từ cha mẹ là công dân hợp pháp của Hoa Kỳ mới tự động được công dân.”

Vấn đề này đã bùng phát thành một cơn bão dư luận trong nhiệm kỳ của Joe Biden tại Washington, khi các chính sách của ông cho phép hàng triệu người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ, bao gồm cả tội phạm và khủng bố. Nếu Mỹ không điều chỉnh chính sách, số lượng con cháu khổng lồ của những người nhập cư bất hợp pháp này có thể dẫn đến hàng chục triệu "công dân" mới, những người hầu như không có lòng trung thành với Hoa Kỳ.

Hãy cầu nguyện cho Rudy Giuliani.

Cựu Thị trưởng Mỹ, Rudy Giuliani, 81 tuổi, đã nhập viện và đang trong tình trạng nguy kịch.

Hiện chưa rõ lý do Giuliani phải nhập viện.

“Thị trưởng Rudy Giuliani hiện đang nằm viện, tình trạng sức khỏe nguy kịch nhưng ổn định. Thị trưởng Giuliani là một người kiên cường, đã đối mặt với mọi thử thách trong cuộc đời bằng nghị lực phi thường, và ông ấy đang chiến đấu với cùng một nghị lực đó”, cố vấn của ông Giuliani, Ted Goodman, cho biết.

"Chúng tôi mong các bạn cùng cầu nguyện cho Thị trưởng Rudy Giuliani của nước Mỹ", Goodman nói.


Hãy nhớ lại rằng Giuliani đã bị thương nặng trong một vụ tai nạn xe hơi hồi tháng 9 năm ngoái ở New Hampshire sau khi giúp đỡ một nạn nhân bạo lực gia đình.

Michael Ragusa, người đứng đầu bộ phận an ninh của Rudy Giuliani, đã tiết lộ một số chi tiết về vụ tai nạn xe hơi năm ngoái.

“Vào tối ngày 30 tháng 8 năm 2025, tại New Hampshire, Thị trưởng Giuliani đã gặp tai nạn giao thông. Trước khi xảy ra vụ tai nạn, ông được một người phụ nữ, nạn nhân của một vụ bạo lực gia đình, chặn lại. Thị trưởng Giuliani ngay lập tức hỗ trợ và gọi điện cho số 911. Ông ở lại hiện trường cho đến khi cảnh sát đến để đảm bảo an toàn cho người phụ nữ,” Ragusa cho biết.

Rudy bị gãy đốt sống ngực, rách da và bầm tím.

“Sau đó, khi đang di chuyển trên đường cao tốc, xe của Thị trưởng Giuliani bị một chiếc xe khác đâm từ phía sau với tốc độ cao. Ông được đưa đến một trung tâm cấp cứu gần đó, nơi ông được chẩn đoán bị gãy đốt sống ngực, nhiều vết rách và bầm tím, cũng như bị thương ở cánh tay trái và cẳng chân trái”, người đứng đầu bộ phận an ninh của ông Giuliani cho biết.


Rudy là một người hùng thực sự của nước Mỹ và là một người bạn của The Gateway Pundit.