Những hình ảnh vệ tinh từ xưởng đóng tàu Đại Liên, Đông Bắc Trung Quốc, đã khiến giới quan sát phương Tây “dậy sóng”: một siêu tàu sân bay mới đang dần hình thành, với cấu trúc khổng lồ vượt xa cả tàu Phúc Kiến - niềm tự hào hiện nay của hải quân Trung Quốc.
Từ Phúc Kiến đến Type 004
Nếu hoàn thành đúng tiến độ, Type 004 sẽ có lượng giãn nước từ 110.000 đến 120.000 tấn, lớn hơn mọi tàu sân bay đang hoạt động, kể cả lớp Nimitz (97.000 tấn) hay lớp Gerald R. Ford (100.000 tấn) của Mỹ. Đây sẽ là tàu chiến lớn nhất từng được chế tạo, đánh dấu bước nhảy vọt mang tính biểu tượng trong chiến lược hải quân toàn cầu của Bắc Kinh.
Phúc Kiến, tàu sân bay thứ ba của Trung Quốc được hạ thủy năm 2022, đã là một cú “đột phá công nghệ” khi trang bị hệ thống phóng máy bay điện từ (EMALS) - công nghệ từng chỉ có Mỹ sở hữu. Tuy nhiên, Phúc Kiến vẫn chạy bằng động cơ diesel, hạn chế tầm hoạt động xa.
Chính vì vậy, Type 004 được xem như phiên bản “hóa thân” hoàn hảo hơn: dùng năng lượng hạt nhân, cho phép hoạt động liên tục hàng tháng trên đại dương mà không cần tiếp nhiên liệu. Theo báo cáo được công bố từ tháng 11/2024, Trung Quốc đã xây dựng nguyên mẫu lò phản ứng hạt nhân dành cho tàu mặt nước tại thành phố Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, được cho là để phục vụ chương trình Type 004.
Nếu đúng như dự kiến, đây sẽ là tàu sân bay hạt nhân đầu tiên của Trung Quốc, đồng thời là tàu hạt nhân lớn nhất thế giới. Việc sở hữu động cơ này không chỉ giúp duy trì tốc độ cao trong thời gian dài mà còn mở rộng tầm hoạt động tới tận Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, thậm chí Bắc Cực.
Lý do Bắc Kinh cần siêu hàng không mẫu hạm
Về lý thuyết, Trung Quốc hiện đã sở hữu ba tàu sân bay gồm Liêu Ninh, Sơn Đông và Phúc Kiến, nhưng phần chỉ đủ tầm hoạt động khu vực. Khi cạnh tranh ảnh hưởng quân sự với Mỹ và đồng minh lan rộng tới Tây Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và tuyến hàng hải Bắc Cực, Bắc Kinh buộc phải có công cụ thể hiện sức mạnh toàn cầu.
Các chuyên gia nhận định, một tàu sân bay hạt nhân 120.000 tấn không chỉ mang lại ưu thế về tầm xa mà còn giúp phóng máy bay với mật độ cao hơn, mang theo nhiều nhiên liệu và vũ khí hơn, qua đó tăng mạnh nhịp độ tác chiến.
Ngoài ra, trong bối cảnh Washington siết chặt chuỗi cung ứng công nghệ và đe dọa an ninh hàng hải Trung Quốc, việc phát triển tàu sân bay hạt nhân còn mang ý nghĩa bảo vệ tuyến vận tải năng lượng và thương mại xuyên Thái Bình Dương - yếu tố sống còn của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Theo phân tích từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Type 004 dự kiến sẽ mang theo từ 70 đến 80 máy bay, gồm các chiến đấu cơ tàng hình thế hệ mới J-35, phiên bản nâng cấp J-15T, máy bay tác chiến điện tử J-15D và máy bay cảnh báo sớm KJ-600.
Đáng chú ý, Bắc Kinh đang được cho là đi trước Mỹ vài năm trong phát triển tiêm kích thế hệ thứ 6 và hoàn toàn có thể triển khai phiên bản hải quân của loại chiến đấu cơ này trên Type 004 vào giữa thập niên 2030. Khi đó, Trung Quốc sẽ sở hữu phi đội hải quân tàng hình tiên tiến nhất hành tinh, với khả năng phối hợp giữa người lái và UAV tự động.
Việc lắp đặt hệ thống phóng điện từ thế hệ hai, cùng với mạng điều hành tự động hóa cao, có thể giúp Type 004 vận hành với nhịp độ tương đương hoặc vượt tàu sân bay lớp Nimitz của Mỹ, khắc phục hoàn toàn hạn chế mà Phúc Kiến từng gặp phải.
Dù sở hữu tiềm năng vượt trội, dự án Type 004 cũng làm dấy lên lo ngại về chi phí và khả năng duy trì. Việc vận hành một tàu sân bay hạt nhân khổng lồ đòi hỏi nguồn lực kỹ thuật và hậu cần khổng lồ, trong khi kinh nghiệm thực chiến của hải quân Trung Quốc vẫn còn hạn chế.
Hiện nay, ngoài 11 siêu tàu sân bay hạt nhân của Mỹ, chỉ có Pháp (Charles de Gaulle) và Nga (2 tuần dương Kirov) là tàu mặt nước chạy bằng hạt nhân. Việc Trung Quốc tham gia “câu lạc bộ hạt nhân nổi” này không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là thông điệp chiến lược: Bắc Kinh đã sẵn sàng vươn lên vị thế siêu cường hải quân toàn cầu.
Một số nhà phân tích phương Tây cho rằng, Type 004 sẽ giúp Trung Quốc tự tin triển khai nhóm tàu tấn công đến tận bờ Tây nước Mỹ, tham gia tập trận tại vùng Bắc Thái Bình Dương, hoặc duy trì hiện diện lâu dài ở Ấn Độ Dương - điều chưa từng xảy ra trong lịch sử PLA. Tuy nhiên, những thách thức về đào tạo nhân lực, an toàn hạt nhân và bảo dưỡng kỹ thuật vẫn là ẩn số lớn.
Từ Liêu Ninh “thực tập”, Sơn Đông “bước đệm”, Phúc Kiến “cách mạng điện từ”, đến Type 004 “kỷ nguyên hạt nhân” - Trung Quốc đang từng bước tái định nghĩa sức mạnh hải quân thế giới.
Ngày 10 tháng 4-1972, tình hình vô cùng nguy ngập trên căn cứ Charlie. Trung đoàn 52 là Trung đoàn Tây Tiến trong thơ Quang Dũng tràn ngập cao điểm C1 của Trung úy Thinh. Đại đội 111 phải rút lên C2 nơi đặt Bộ Chỉ Huy Tiểu đoàn 11 Dù. C1 ở giữa C3 (Đại đội 113 của Đại úy Hùng mập) và C2 (Đại đội 112 của Đại úy Hùng Móm + Đại đội 114 của Trung úy Phan Cảnh Cho + Đại đội Chỉ huy 110 của Đại úy Nho), có nghĩa là Tiểu đoàn 11 Dù đã bị xé đôi. Sáng 11 tháng 4, Đại đội 112 cố gắng tái chiếm C1 nhưng không thành. Ngày 12, Trung tá Bảo tử trận, ngày 13 Trung úy Thinh, Trung úy Khánh, Chuẩn úy Ba, Trung sĩ Lung tử trận… Lễ thiêu sinh bắt đầu.
Trong phần trước của hồi ký, Trung úy Nguyễn Văn Lập đã giận dữ quở trách Trung tướng Ngô Du tư lệnh Quân đoàn II đã không cho triệt thoái, khiến Tiểu đoàn 11 Dù liên tục hứng pháo vô ích vì không thể thực hiện nhiệm vụ vừa kiểm soát quốc lộ 14 vừa quan sát gọi phi pháo hủy diệt quân xa Bắc Việt trên đường mòn Hồ Chí Minh ven biên giới sát ngay cạnh; cũng không thể ngăn Sư đoàn 10 của Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam uy hiếp Tân Cảnh (Dakto).
Yếu kém của Quân lực VNCH không ở dàn sĩ quan trung cấp mà ở hàng tướng lĩnh. Những tướng tài như Đỗ Cao Trí, Ngô Quang Trưởng, Nguyễn Khoa Nam, Phan Trọng Chinh… đếm trên đầu ngón tay. Số đông còn lại là các vị tướng xuất thân quân đội Pháp ít tác chiến chỉ đóng đồn, chưa đánh trận lớn, rồi tự phong chức cho nhau sau các cuộc đảo chánh. Đại tướng Trần Thiện Khiêm đánh trận nào mà lên Đại tướng? Trung tướng Lê Nguyên Khang đánh những trận nào trước khi làm tư lệnh TQLC? Các Trung tướng Trần Văn Đôn, Hoàng Xuân Lãm, Lữ Lan chưa nhiều trận mạc. Vì sao Đại tướng Cao Văn Viên ghi danh theo học Văn Khoa giữa lúc chiến tranh sôi sục? Ở cương vị Tổng Tham mưu trưởng Lục quân, ông dư thời gian vì ít công việc hay sao? Hay mộng cử nhân văn chương lấn át bận tâm chiến trường? Chương trình huấn luyện của các trường võ khoa Nam Định, Huế, Đà Lạt ban đầu có 9 tháng, tập trung đào tạo Trung đội trưởng nhưng không dạy về học thuyết chiến tranh hay thuật hành binh và đặc biệt không phân tích các trận đánh trong chiến tranh Việt-Pháp tuy cùng một kẻ thù, cùng dàn tướng lĩnh Cộng sản đó đang tấn công Miền Nam với cùng một phương pháp, cùng chiến thuật, chiến lược. Trung tướng Ngô Du, Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu, Đại tướng Cao Văn Viên thụ huấn chương trình 9 tháng này. Các tướng lĩnh Cộng sản ngược lại rất dầy dạn chiến trận sau 9 năm đánh nhau với Pháp.
Charlie, là sai lầm của suy nghĩ tin có thể ngăn chính quy Bắc-Việt bằng vài tiểu đoàn Dù trên vài mỏm núi.
[Trần Vũ]
4 kỳ – Kỳ 3
Nguyễn Văn Lập
Những ngày hôm sau địch tiếp tục pháo vào căn cứ, và sau loạt pháo là đánh thăm dò tiếp Ðại đội 114. Liên tiếp trên một tuần, 114 bị tấn công nhưng mức độ chỉ vừa phải, và không lần nào địch vào được sát tuyến, sau mỗi lần tấn công thất bại, đêm về là chúng bò lên lấy xác, và Ðại đội 114 cũng không buồn bò ra ngoài thu chiến lợi phẩm. Sau mỗi đợt pháo kích, căn cứ càng xơ xác không còn nhìn ra hình dáng nữa, từng tấc đất bị xới lên, mùi thuốc súng nồng nặc khắp nơi, cây cối bị khói ám đen thui và bị mảnh đạn pháo chém ngang dọc ngả nghiêng, hầm hố tanh banh, tôi có cảm tưởng một con kiến cũng không sống được, những cuộn băng vết thương văng tung tóe dính trắng xóa trên các ngọn cây, địch đã điều chỉnh được toàn bộ căn cứ C2, pháo vô là trúng phóc. Những hàng dây kẽm gai cao ngang ống chân ngoài tuyến Ðại đội 114 giờ biến đâu mất dưới cả hai làn pháo của ta và địch, có thể nói là nằm lăn xuống đồi cũng không còn vướng một cọng kẽm nào. Những ngày đầu chúng chỉ bắn bằng đạn nổ, những ngày sau thì xen vào đạn delay tức là đạn chui vào lòng đất hơn một mét rồi mới nổ, không có hầm hố nào chịu nổi cả, thế mà ngoài phòng tuyến anh em Dù vẫn sống, vẫn thở, những người chết và bị thương thì vẫn nằm chung với anh em dưới chiến hào, mùi thuốc súng và đạn pháo đánh át đi mùi tử khí, nội hơn một trăm anh em bị thương không được di tản cũng là gánh nặng tâm lý đè lên tinh thần chiến đấu của người lính. Nhưng đây là Nhảy Dù, một dân chơi thứ thiệt, dám cân hồ tất cả giới giang hồ khét tiếng sinh Bắc tử Nam thì còn coi cái chết vào đâu… Là dân pháo binh nhưng tôi cũng ngán kỷ luật chiến đấu của Nhảy Dù, về Sàigòn chịu chơi tới đâu thì chịu, chứ ra trận có lệnh là phải tiến, không có lệnh lui thì… mẹ kiếp, trận này nằm đây chịu chết để vinh quang cho những tên không biết mẹ gì là chiến thuật đã trói tay chúng tôi, tận diệt.
Ngày 6/4/1972, địch tấn công căn cứ Delta của Tiểu đoàn 2 Dù (Thiếu tá Lê Văn Mạnh) ở phía Nam nhưng bị đánh bật ra để lại hằng trăm xác, không chừng Tiểu đoàn 11 Dù cũng được lệnh phải đợi địch đánh để làm giống như vậy chăng, tụi nó đánh Ðại đội 114 cả tuần rồi mà, chết quá trời mà đâu có lên được. Ðịch lại pháo kích, nằm dưới hầm nghe đạn pháo, có những trái đạn delay rơi sát hầm, nổ tung dưới lòng đất kêu ục ục, đất chuồi xuống, cái chết đang từ từ đến với tôi với tất cả nỗi phẫn nộ, đúng là sinh nghề tử nghiệp, pháo nó thì chết vì nó pháo là công bằng sao, tôi đang bị trói tay mà. Sau dứt mỗi loạt pháo, tôi chạy vội ra tuyến quan sát, những người lính vừa tu bổ cộng sự chiến đấu vừa đưa mắt nhìn tôi dò hỏi, như khẩn khoản tôi nói một lời gì, tôi biết họ muốn hỏi gì nên cũng chỉ biết hất mặt về hướng đông, đường ra quốc lộ 14, nếu bị địch tràn ngập. Ngay lúc đó thì có một người lính giơ tay ngoắt tôi, xong chỉ về ngọn đồi xéo về hướng đông nam, tôi cúi mình chạy đến, cách đó khoảng 500 mét đường chim bay, bóng một tên lính Bắc Việt in trên nền trời với tất cả thách thức, như vậy là cả ba hướng đông, tây, và nam đều bị địch bao vây, vậy còn hướng bắc, gần nhất với ngọn đồi Charlie của Ðại đội 111 (Trung úy Thinh), chưa biết thế nào, không đánh được thằng 114, tụi nó dám chơi thằng 111 sao, chỉ có phía tây mới có thể đánh lên 111 mà lại là là dốc đứng nữa…Tôi gọi Hạnh chạy vào hầm báo cho Trung úy Cho biết và xách máy PRC-25 gọi 415 (Căn cứ 5) bắn, điều chỉnh trúng mục tiêu rồi cũng chả ăn nhằm gì, dứt loạt đạn lại thấy nó đứng lên chống nạnh, như vậy là tụi nó đã khoét núi nằm sâu trong đó rồi, đâu có móc ra được. Không chừng thằng này là đề-lô, tôi chỉ còn biết xin 415 bắn cấm chỉ khi có thể.
Chân dung tưởng niệm Đại tá Nguyễn Đình Bảo với vũ khí Việt cộng tịch thu trưng bày trên sân vận động Hoa Lư, ĐaKao.
Những ngày kế tiếp, lương thực cạn dần, có dấu hiệu địch sẽ đánh Charlie vì Ðại đội 111 nằm riêng rẽ còn thằng 113 thì nằm kế bên pháo binh khó đánh, và chúng tôi cũng không còn xuống dưới chân 111 lấy nước được. Hai trung đoàn địch (Trung đoàn 52 Tây Tiến và 64 Quyết Thắng cùng một tiểu đoàn của Trung đoàn 48 Thăng Long) quân số gấp 8 lần, luân xa chiến, tiền pháo hậu xung gần nửa tháng cũng không chơi được Ðại đội 114, nên thế nào tụi nó cũng tìm hướng khác và mục tiêu thì chỉ có Charlie của 111. Ngày 9/4/1972, địch pháo dữ dội Bộ chỉ huy Tiểu đoàn 11 và mưa pháo xuống Charlie xong bắt đầu tấn công 111. Ðại đội 111 chống trả quyết liệt, xác địch đầy sườn đồi. Khu trục rồi trực thăng võ trang vào vùng trút xuống hàng tấn bom đạn quanh căn cứ. Sau nhiều đợt xung phong không thành, địch lại rút lui để lại hằng trăm xác chết.
Lúc này thì địch đã công khai di chuyển quân xa ban ngày, tiếng xích sắt xe tăng, tiếng xe Molotova có thể nghe thấy sau những loạt pháo. Bằng mọi giá chúng phải nhổ cái gai Charlie dầu có hy sinh cả hai trung đoàn này thì còn những trung đoàn khác sẵn sàng vào trận để lấy tiếng trên bàn hội nghị. Không chơi được Song Kiếm Trấn Ải thì còn gì là danh hiệu “Quyết Thắng” của chúng đây. Vừa đánh chúng vừa điều quân, phía đông tức là đường rút của 11 Dù, tôi đã quan sát được vị trí bọn chúng đã đặt hai cây phòng không, một cây 12 ly 7 và một cây 37 ly. Hướng đông địch đã công khai để lộ vị trí để bắn máy bay và uy hiếp tinh thần 110 (Đại đội của Ðại úy Nho). Máy bay yểm trợ cho Charlie thì phải bay từ hướng bắc hoặc hướng nam rồi đánh một vòng về hướng tây để thả bom, xong phải chúc mũi về hướng đông ra thẳng quốc lộ 14, địch đã đặt hai cây phòng không tại đây chặn đầu khiến cho máy bay không dám xuống thấp, thỉnh thoảng chúng còn nhắm xuống Charlie trực xạ. Mỗi lần máy bay vào vùng là tiếng phòng không từ các hướng nổ đầy trời, và ít nhất cũng cả chục cây phòng không giờ đây đã dàn trận. Pháo binh của ta thì gần như bị tê liệt vì bị pháo cấm chỉ của địch, cả Tiểu đoàn 11 cũng thấy được nhiều chiếc Chinook từ phi trường Phượng Hoàng tải đạn pháo binh vừa đến Yankee thì bị pháo và phòng không từ hướng đông bắn qua phải trở lui, ngưng tiếng pháo thì lại bay vào rồi lại bị bắn không đáp xuống được, cứ như vậy cả ngày. Tôi đã gọi các vị trí pháo bắn hai cây phòng không này hoài mà cũng chẳng ăn thua gì. Cả nửa tháng nay chúng đã đào hầm trong núi đợi giờ quyết tử dứt điểm 11 Dù, dầu có bắn trúng cây này thì chúng cũng sẽ điều cây khác đến. Mấy chiếc khu trục đã trúng đạn phòng không, còn trực thăng võ trang của ta hay Cobra của Mỹ là miếng mồi dễ lãnh đạn phòng không nhất nên khó có thể vào vùng.
Ðến giờ phút này thì đã rõ thế nào bọn chúng cũng dứt điểm Charlie, sáng ngày hôm sau, Ðại đội 111 bị pháo thật nặng nề, dứt đợt pháo, bộ binh địch tràn lên, pháo binh của ta cũng bị cấm chỉ không yểm trợ được, định mệnh đã dành sẵn cho 111, bị tràn ngập nhưng thiệt hại vừa phải, 111 phải rút về nhập chung Bộ chỉ huy Tiểu đoàn. Ðộ nửa tiếng sau, Trung úy Thinh Ðại đội trưởng 111 chạy vào hầm chúng tôi, Trung úy Cho hỏi, Thinh kể lại:
– Việt cộng tràn lên là lo kiếm mấy cái ba-lô của ta, chúng chụp được ba-lô của tôi, tôi buông ba-lô chạy, tụi nó không đuổi theo, có lẽ tụi nó đói lắm nên lên được là lo kiếm ăn, chúng lục ba-lô của ta, khui đồ hộp ra ăn tại chỗ (thường là khi rút lui, ta mang theo ba-lô trên lưng đề phòng bị bắn phía sau). Ngay lúc đó thì Trung úy Khánh cũng chạy vào hầm, tôi hỏi thì Khánh cũng nói bị y như tình trạng của Thinh. Tôi hỏi tiếp vậy súng của mày đâu. Khánh kéo cái la bàn M1 đeo nơi cổ ra nói tao chỉ còn có cái này. Tôi ôm bụng cười ngặt nghẽo làm mọi người cũng cười theo. Nửa tháng nay, tôi không thể nở nổi một nụ cười, giờ này ôm bụng cười ra nước mắt về cái chuyện tiếu lâm có thực này thật thoải mái. Việt cộng ngoài việc bị bỏ đói phải liều lĩnh hy sinh tính mạng kiếm từng lon đồ hộp của ta, chúng còn bị ép uống thuốc “Hùng Tâm” tức là một loại thuốc kích thích uống vào là hăng máu lên xung phong chẳng coi việc sống chết ra sao cả, chiến thuật biển người của chúng thường kèm với liệu pháp “hùng tâm” này. Cứ xem ảnh xác Việt cộng bị xích trên xe tank thì mới biết cấp chỉ huy của chúng dã man như thế nào.
Sáng ngày 11/4/1972, Ðại đội 112 được điều xuống chiếm lại Charlie (C1) đem theo cả đại bác không giựt 90 ly trang bị riêng cho Nhảy Dù để bắn xe tank hoặc phá hầm; máy bay Mỹ lại vào vùng thả bom, bay thấp thì sợ phòng không, nhưng bay cao quá khó trúng mục tiêu, nên những phi đội sau, Tiểu đoàn 11 xin thả bom napalm, còn pháo binh vị trí nào của ta không bị cấm chỉ thì pháo xuống phụ họa sau khi các phi tuần bay ra, hết đợt này đến đợt khác, từng phi tuần của không quân Việt Nam vào vùng trải những thảm lửa xuống Charlie, thả bom napalm phải bay thật thấp nên rất chính xác, từng trái bom rơi trúng mục tiêu, nhưng Việt cộng quyết cắt đôi 11 Dù nên cố thủ trong các hầm hố của ta bỏ lại. Bất kể phòng không, một chiếc phi cơ nóng lòng bay thật thấp xuống mục tiêu, thả một quả bom napalm, lúc ngóc đầu bay lên thì cánh bên phải vướng vào ngọn cây trên ngọn đồi phía đông kế bên chỗ hai cây phòng không, bị gãy cánh rồi rớt xuống đồi nổ tung, viên đại úy phi công Việt Nam đã oanh liệt hy sinh. Chiếc còn lại bay vòng vòng tìm đồng đội, sau khi xác định được vị trí, bèn quay trở lại Charlie, giận dữ trút xuống những trái bom lửa còn lại. Lửa thiêu cháy Charlie, thiêu luôn cả những con thiêu thân đợi ngày giải thoát.
Trung tá Nguyễn Đình Bảo đeo kính ở giữa
Ngày 12/4/72, để trả thù cho đồng bọn bị lửa bom đốt sạch tại Charlie, địch tăng cường pháo kích thật mạnh lên đồi C2, từng tấc đất bị cày lên như địa ngục có thật, tôi ngồi trong hầm lại nghe cái chết đến từ từ, ước lượng có đến cỡ gần 10,000 quả đạn đại bác các loại rơi xuống C2 kể từ ngày tử chiến, ngoài hầm bê-tông cốt sắt ra chứ hầm hố như thế này thì làm sao chịu nổi, bất cứ đơn vị nào mà trấn thủ nơi đây chắc là phải tự động rút từ lâu rồi, tôi không dám nghĩ đến một điều xấu nhất dành cho mình, không biết nhà tôi và đứa con đầu lòng đang mang trong người giờ này ra sao, mỗi lần tôi đi trận, nhà tôi đều dặn cầu nguyện Ðức Mẹ che chở, giờ tôi đang làm điều này… Chợt thấy Trung úy Cho nhổm dậy cầm lấy máy nghe rồi lo lắng, tôi cũng qua tần số Trung úy Ðúng hỏi, Trung Tá Bảo, Tiểu Ðoàn Trưởng Song Kiếm Trấn Ải đã gãy cánh thiên thần sau loạt pháo kích vừa rồi, một quả 130 ly trúng hầm, Trung Tá Bảo hy sinh còn Thiếu Tá Duffy và Thiếu Tá Mễ ở hầm khác chỉ bị thương nhẹ. Thiếu Tá Mễ lên thay. Suốt ngày hôm đó, địch tiếp tục pháo kích C2 và bắn cấm chỉ các vị trí pháo binh của ta. Một bịch gạo sấy cả tuần nay tôi nuốt không hết, miệng thật đắng còn nước uống thì đo bằng từng nắp bi-đông, riêng việc vệ sinh thì giải quyết ngay ngoài miệng hầm. Pháo dữ quá nên tôi cũng giới hạn bớt chạy ra ngoài tuyến quan sát. Trên tấm bản đồ, tôi ghi chi chít những vị trí nghi ngờ pháo của địch báo cho Trung úy Ðúng và Trung úy Ðúng cũng chẳng làm được gì khác hơn, gần tối địch ngưng pháo kích, tôi thiếp đi lúc nào không biết cho đến khi Hạnh chạy vào lay chân tôi dậy hỏi cần gì không, tôi lắc đầu.
Sáng ngày 13/4/1972, Ðại đội 113 được lệnh đi lên phía Bắc tìm bãi đáp, còn Ðại đội 111 lên ngọn đồi phía Ðông xem có chỗ nào tải thương được không. Khi Khánh chui vào hầm tôi, tôi thấy mặt có vẻ nghiêm trọng, không còn cái giọng Nha Trang đơ đớ Quảng Ngãi nữa, không thấy có vẻ đùa cợt hàng ngày như lúc còn ở hậu cứ, tôi bảo Khánh chạy theo tôi ra ngoài tuyến và chỉ về ngọn đồi mục tiêu trước mặt, theo hướng tôi chỉ, bóng tên Việt cộng đứng gác vẫn còn đó, tôi lại chỉ Khánh chỗ vị trí hai cây phòng không cách đó không xa và nói:
– Tụi nó đầy ở trên đó, tao bắn hoài cũng chả ăn thua gì, mày hết sức cẩn thận, nếu muốn bắn mở đường tao bắn cho, khi lên coi chừng phòng không tụi nó trực xạ. Khánh trở lại 111 bàn với Trung úy Thinh và cũng không thấy xin bắn mở đường, chắc là muốn giữ im lặng.
Ðộ nửa tiếng sau, súng nổ vang dội từ triền đồi bên kia, 111 lên được gần đến đỉnh đồi thì địch khai hỏa, bằng luôn cả phòng không trực xạ. Không thấy Khánh xin tác xạ, tôi muốn bắn phụ lắm, nhưng giờ này không biết nó ở chỗ nào. Súng vẫn nổ, một chốc tôi nghe tiếng Khánh trong máy, Trung úy Thinh, Ðại đội trưởng 111 đã tử trận, Khánh lên thay. Rồi một chốc lại nghe tin Trung sĩ Lung gọi máy, tôi biết Khánh cũng đã nằm xuống… cánh dù lộng gió muôn phương – vào lòng đất mẹ, máu xương ngậm ngùi. Ðại đội 111 thêm lần nữa tan hàng. Một số còn lại rút về được căn cứ. Cả ngày đó địch vẫn tiếp tục giữ mức độ pháo kích khủng khiếp, lương thực và đạn dược lại cạn dần, lại thêm người chết và bị thương. Ðêm dần xuống, tôi nằm trong hầm buồn lắm, Trung Tá Bảo ra đi hôm qua, Chuẩn úy Sơn đề-lô ra đi trong loạt pháo đầu tiên, Khánh vừa đi sáng nay, Lạc bị thương nặng chưa biết ra sao, còn những người khác thì nằm đầy ngoài chiến hào, bao giờ thì rút đây, không phải tôi bi quan, mà tức vì cái lệnh tử thủ quái ác từ đâu đâu, chết như vậy thật uổng mạng.
Ngày 14/4/1972, Tiểu đoàn 11 Dù tự quyết định rút lui vào ban đêm, nhưng vào buổi trưa sau những đợt pháo kích dữ dội, địch xung phong lên từ phía Ðại đội 114 đồng thời pháo luôn các vị trí pháo của ta, tôi gọi mãi mà không con gà nào chịu gáy, ngoài tuyến, không còn sợ pháo binh ta bắn cản, địch nhào lên đông như kiến cỏ, Ðại đội 114 chống cự không lại phải rút về dàn hàng ngang với Bộ chỉ huy Tiểu đoàn, máy bay cũng đã lên vùng bỏ bom ngay trên tuyến 114, hai bên giành nhau từng hầm hố, từng giao thông hào. Pháo binh ta coi như bị tê liệt, tôi đứng dưới giao thông hào sát với Thiếu Tá Mễ, và Đại úy Ðoàn Phương Hải trưởng Ban 3, giờ kiêm Tiểu đoàn phó, Trung úy Ðúng đứng kế bên, cạnh đấy là bác sĩ Tô Phạm Liệu, một bác sĩ Nhảy Dù mê đánh trận còn hơn cầm ống chích, lưng đeo khẩu Colt 45, tay cầm súng M16 giơ lên, miệng hét binh sĩ ráng giữ vững vị trí, tôi nghĩ thầm trong bụng nói cha nội này đi quân y uổng quá, phải cầm quân đánh nhau mới đúng. Thỉnh thoảng tôi lại gọi máy, khản cổ họng nhưng pháo binh của ta im lặng vô tuyến vì vẫn còn bị pháo kích. Lúc này mặc dù chiếm được gần một nửa C2 nhưng địch vẫn chưa dám nhào tới cận chiến nên phòng tuyến thứ hai của ta vẫn giữ được. Chỗ tôi đứng, xác một binh sĩ Dù nằm trên chiến hào ngay trước mặt, chết đã nhiều ngày, xác trương lên nhưng không thấy mùi hôi vì đầy thuốc súng, còn trên mình mang thêm nhiều mảnh đạn pháo sau đó, có lẽ chết hai ba lần. Bỗng Hạ sĩ Hạnh chạy tới chỗ tôi nói:
– Em kiếm Trung úy nãy giờ, thằng Nhỏ bị thương muốn gặp Trung úy.
Tôi cúi chạy dọc ra ngoài tuyến, gặp Nhỏ đang nằm dưới giao thông hào, bụng bị mảnh pháo phá nát, ruột đổ ra ngoài dính đầy đất cát. Tôi cúi xuống, Nhỏ thì thào bên tai:
– Em khát nước quá, Trung úy đái cho em uống.
Giữa tiếng đạn bay, tôi muốn khóc mà không rơi được giọt lệ, đệ tử tôi đến giờ phút hấp hối còn nghĩ đến ông thầy. Tôi nghẹn ngào nói với Nhỏ:
– Em còn điều gì muốn nói thì nói cho Hạnh biết, anh còn phải coi xem còn bắn được hay không.
Nói xong tôi đưa bi đông nước còn lại một chút cho Hạnh, để cho Nhỏ uống rồi gạt nước mắt định chạy về chỗ Thiếu Tá Mễ. Ngay lúc đó có nhiều tiếng đạn AK bắn xéo trên đầu tôi, khói súng mù mịt không thấy rõ phía triền đồi, tôi rút quả lựu đạn M26 ném xuống dưới chân đồi. Ðây là quả lựu đạn đầu tiên trong đời lính tôi sử dụng để ngăn địch. Không cần quan sát hiệu quả lựu đạn vừa rồi, tôi chạy lại phía Thiếu Tá Mễ. Giờ phút này địch đã lên được hơn nửa đồi C2 và từ hướng Nam cùng với hướng Tây đánh lên, cả Tiểu đoàn 11 chuẩn bị một màn cận chiến, bỗng một viên đạn AK bắn trúng bình khói cay E8 của ta đặt trước mặt Thiếu Tá Mễ cỡ chục mét. Tôi thấy rõ gió thổi ngược khiến cho khói cay màu vàng bay ngược về hướng Tiểu đoàn, những người lính la lên địch pháo khói cay rồi rút về phía Bộ Chỉ huy Tiểu đoàn, và Tiểu đoàn 11 chính thức rời bỏ Charlie vào lúc này, nếu không bị bình khói cay thì không biết thế nào, đây có lẽ trời khiến cho 11 Dù không bị tràn ngập trên đồi C2.
Cũng may địch sợ ta dùng chiến thuật “đồng ư quy tận” tức là gọi pháo binh bắn ngay trên đầu cùng chết với địch nên không dám đuổi theo, nhờ vậy chúng tôi xuống đến chân đồi không có phát súng nào bắn theo. Trời hơi tối, địch cũng không dám pháo kích nữa sợ lộ vị trí, vả lại chúng đã lên đầy trên C2 và giờ đây có lẽ đang lục hầm kiếm thức ăn, nên pháo binh của ta hoạt động lại được liền bắn chặn không cho địch truy kích. Rút theo hướng đông nam độ vài trăm mét thì nghe nhiều tiếng rít xé trời, bom B52 rơi xuống Charlie cày nát thành bình địa. Ðại đội 113 ở hướng Bắc hầu như còn nguyên vẹn từ ngày đầu đến giờ không bị đánh cũng như không thiệt hại vì pháo kích, nên được lệnh đi ngược xuống Yankee tìm đường ra PZ (tức bãi bốc, tiếng Anh là Picking Zone), trên bản đồ cách Charlie khoảng gần 4 cây số. Trời tối, đồi cao, rất khó đi, máy bay lên vùng thả hỏa châu soi sáng, những dây đạn M197 Gatling từ phi cơ OV10 (North American Rockwell OV-10 Bronco) rót đều phía sau chặn hậu, nổ tụp tụp bum bum nghe như một điệp khúc buồn nản của chiến tranh. Binh sĩ còn khỏe dìu những người bị thương nhẹ, thật không thể tưởng tượng được có người bị thương ở chân phải đi bằng cả hai tay ở những đoạn dốc khó đi không thể dìu được, bản năng sinh tồn của con người nhất là của người lính chiến thì không có gì có thể diễn tả ra hết được. Cạn hết lương thực, đạn dược, thuốc men, và dưới những cơn mưa pháo khủng khiếp nhất trong lịch sử chiến tranh Việt Nam, hơn một trăm con người còn lại này chia đều mỗi người đã lãnh cỡ gần 100 trái đại bác, thử hỏi còn có ai chịu đựng được như thế không. Tôi chợt nhớ đã đọc đâu đó một câu nói của danh tướng Mỹ McArthur: “Tôi thương những người lính bộ binh hằng ngày 24 giờ phải đối diện cái chết trên chiến trường, lại còn phải gánh chịu những bất công của thượng cấp”. Nghĩ lại hoàn cảnh của 11 Dù còn tệ hại hơn thế nữa, bị trói tay để đánh.
Một kỳ bầu cử địa phương nhưng hệ quả quốc gia
Cuộc bầu cử tuần này – từ New Jersey, Virginia tới California – nhiều khả năng sẽ đánh dấu thêm một nấc mới trong quá trình nước Mỹ bị “chia đôi mềm” thành hai khối chính trị đối nghịch: các bang đỏ do Cộng hòa cầm trọn và các bang xanh do Dân chủ cầm trọn. Điều đang diễn ra không chỉ là bầu thống đốc hay nghị viện bang, mà là việc mỗi đảng củng cố quyền kiểm soát trên “vùng ảnh hưởng” của mình, khiến xung đột giữa các bang leo lên mức chưa thấy từ thời phong trào dân quyền thập niên 1960 – thậm chí có người ví với thời Nội chiến. Đảng nào về nhà nấy
Nếu Dân chủ giữ được ghế thống đốc ở Virginia và New Jersey, họ sẽ tiếp tục kịch bản quen thuộc: những bang bầu tổng thống cho Dân chủ thì bầu luôn Dân chủ ở hầu hết chức vụ còn lại. Ở chiều ngược lại, các bang luôn bầu cho Donald Trump thì gần như khóa cửa với Dân chủ. Kết quả là bản đồ chính trị Mỹ ngày càng ít điểm giao nhau: đảng này rất khó thắng ở “sân nhà” của đảng kia.
Chiến tranh tái phân khu: mặt trận nóng nhất
Điểm nguy hiểm hơn là “cuộc chiến vẽ lại bản đồ Hạ viện”. Sau khi Texas và nhiều bang do Cộng hòa kiểm soát tìm cách xóa bớt ghế Hạ viện của Dân chủ, California – bang xanh nhất trong các bang xanh – lại chuẩn bị thông qua Đề xuất 50 để xóa tới 5 ghế do Cộng hòa nắm. Khi hai bên cùng làm, “vùng đệm cuối cùng” – tức những ghế Hạ viện của đảng thiểu số nằm trong bang của đảng đa số – sẽ bị bật rễ. Nói đơn giản: Dân chủ ở bang đỏ sẽ bị vẽ bản đồ cho… hết chỗ trúng, Cộng hòa ở bang xanh cũng vậy.
Hai khối quyền lực cứng lại
Hiện nay có 25 bang đã bầu cho Trump cả 3 lần (2016, 2020, 2024) – con số nhiều nhất kể từ thời Reagan–Bush cha. Nhưng khác với cuối thập niên 1980, bây giờ Dân chủ gần như không còn quyền lực đáng kể trong “Trump 25”: Cộng hòa nắm 22/25 thống đốc, nắm toàn bộ nghị viện bang và ghế Thượng viện.
Ở chiều ngược lại, 19 bang chưa lần nào bầu cho Trump trong 3 kỳ vừa rồi thì gần như do Dân chủ nắm cả thống đốc, cả nghị viện, cả Thượng viện liên bang, chỉ vài ngoại lệ nhỏ. Nếu tuần này Virginia và New Jersey lại về tay Dân chủ, bức tranh “xanh cầm xanh – đỏ cầm đỏ” càng kín.
Hạ viện – tuyến phòng thủ cuối đang bị khoét
Cho đến gần đây, Hạ viện vẫn còn một chút “pha trộn”:
– Dân chủ hiện giữ 43/185 ghế ở các bang bầu cho Trump cả 3 lần (khoảng 23%).
– Cộng hòa giữ 39/185 ghế ở các bang chống Trump cả 3 lần (khoảng 21%).
Chính những ghế “sống trên lãnh thổ đối phương” này buộc tổng thống nào lên cũng phải để tâm đến lợi ích của các bang không bầu mình. Nhưng khi cả hai bên cùng vẽ lại bản đồ để dồn đối thủ ra khỏi bang mình, số ghế ấy sẽ teo lại, đồng nghĩa với việc tổng thống tương lai có thể thoải mái bỏ qua ý kiến của “bang đối lập”.
Tối cao Pháp viện và lá chắn quyền bầu cử da màu
Tình thế càng gay gắt khi các bang đỏ – được khuyến khích bởi đa số thẩm phán do Cộng hòa bổ nhiệm – đang thúc các đợt tái phân khu giữa nhiệm kỳ ở Texas, Missouri, Bắc Carolina, Ohio, Indiana… Nếu Tối cao Pháp viện tiếp tục thu hẹp Đạo luật Quyền bầu cử (VRA), các bang miền Nam có thể xóa 12–20 ghế hiện do các dân biểu Da đen hoặc Latino của Dân chủ nắm. Trong khi đó, bên xanh nếu thấy California làm được, Virginia làm được sẽ chịu sức ép phải làm tương tự ở Colorado, Illinois, Maryland… Khi cuộc chơi leo thang, người thiệt đầu tiên chính là cử tri thiểu số sống trong “bang sai màu”.
Khủng hoảng đại diện: 26,8 triệu người… không còn tiếng nói?
Năm 2024, 26,8 triệu người bỏ phiếu cho Dân chủ ở các bang “Trump 25”, và 26,8 triệu người bỏ phiếu cho Cộng hòa ở 19 bang chống Trump. Nếu họ bị vẽ bản đồ để không còn ghế, câu hỏi “ai đại diện cho họ ở Hạ viện?” trở nên rất gay gắt. Nhà nghiên cứu Manuel Pastor cảnh báo: VRA sinh ra để “gỡ gian lận khỏi luật chơi”, nhưng bây giờ miền Nam lại có dấu hiệu quay về thói quen gạt tiếng nói thiểu số ra ngoài chính trường.
Từ bất đồng chính sách tới “chiến tranh lạnh liên bang”
Tranh chấp liên bang–tiểu bang vốn đã có: bang đỏ kiện chính sách chuyển giới trong trường học của Biden; bang xanh chống cách Trump huy động Vệ binh hay “quân sự hóa” di trú. Nhưng dưới thời Trump, mức độ căng đã tiến gần một cuộc nội chiến lạnh: ông mô tả bang xanh như “lãnh thổ thù địch”, dọa cắt ngân sách, bắt hay đe bắt quan chức địa phương Dân chủ, điều lực lượng liên bang vào thành phố xanh dù địa phương phản đối. Khi tổng thống xem những bang không bầu mình là “kẻ thù bên trong”, sợi dây liên bang mỏng đi thấy rõ.
Hết động lực thỏa hiệp
Trước đây, các nghị sĩ hay thống đốc của đảng A nhưng sống trong bang nghiêng về đảng B thường là cầu nối để hai bên nói chuyện, cũng là hạt nhân của các phong trào cải cách nội bộ (ví dụ nhóm Dân chủ trung dung những năm 1980–1990). Họ phải thuyết phục cử tri ngoài đảng nên bắt buộc suy nghĩ mới, mềm hóa lập trường. Nhưng nếu các ghế ấy bị tái phân khu mà mất đi, Quốc hội và các đảng sẽ chỉ còn tiếng vọng trong buồng kín, không có động lực “mở rộng biên độ” nữa.
Hai nước Mỹ song song
Các nhà khoa học chính trị cảnh báo:
– Không có kịch bản tách nước nào thật sự khả thi.
– Nhưng duy trì một liên bang trong đó mỗi bên gần như không còn lý do để quan tâm tới bên kia cũng ngày càng khó.
Khi các đảng không còn ghế nào phải bảo vệ ở “địa bàn đối phương”, họ có thể “toàn tâm toàn ý” đẩy nghị trình riêng mà không cần thương lượng. Đó chính là trạng thái mà một số học giả gọi là “hai nước Mỹ trong một nước Mỹ” – bản đồ vẫn liền nhau, nhưng chính trị, văn hóa, luật lệ ngày càng tách rời.
Kết
Bầu cử tuần này tưởng như chỉ là thống đốc, chỉ là trưng cầu ở California, nhưng thực chất là một vòng mới trong cuộc đọ sức về quyền kiểm soát không gian địa lý giữa hai đảng. Nếu cả hai bên cùng thắng ở “sân nhà” và cùng lao vào vẽ lại bản đồ, sợi chỉ cuối cùng gắn Nhà Trắng, Quốc hội với những bang không bầu cho họ sẽ bị cắt mỏng đi nữa – và khi đó, việc coi nhau như “hàng xóm” sẽ nhường chỗ cho việc coi nhau như “đối thủ”.
Ngày 1/11, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cho ban hành quy định cấm phóng viên không được tiếp cận một khu vực của Văn phòng Báo chí Tòa Bạch Ốc nếu không có đặt lịch hẹn trước, với lý do bảo vệ "tài liệu nhạy cảm"
Theo đó, các phóng viên báo chí bị cấm tiếp cận phòng Upper Press (phòng 140) thuộc văn phòng của Thư ký Báo chí bà Karoline Leavitt ở Cánh Tây Tòa Bạch Ốc nếu không có lịch hẹn trước.
Biên bản bản ghi nhớ do Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC) công bố ra cho biết quy định này có hiệu lực ngay lập tức, nhằm bảo vệ các tài liệu nhạy cảm được xử lý thường xuyên trong khu vực này.
Tuy nhiên, giới truyền thông vẫn được phép tiếp cận phòng Lower Press, cạnh phòng họp báo nổi tiếng của Tòa Bạch Ốc, nơi làm việc của nhiều viên chức báo chí cấp thấp hơn.
Trước đây, các phóng viên được phép vào phòng Upper Press để trao đổi nhanh với Thư ký Báo chí Leavitt, Giám đốc phụ trách truyền thông của Tòa Bạch Ốc Steven Cheung và các viên chức khác. Tuy nhiên, ông Cheung cho biết, có một số phóng viên từng lén quay video, ghi âm và chụp hình tài liệu mật mà không được cho phép, thậm chí xâm nhập khu vực hạn chế hoặc nghe lén các cuộc họp kín.
Gần đây, Tòa Bạch Ốc cũng đã tước bỏ quyền đến phỏng vấn Tổng thống đối với các phóng viên chuyên trách của Reuters, Associated Press và Bloomberg News.
Đầu tháng 10 vừa qua, Ngũ Giác Đài cũng cho áp dụng biện pháp siết chặt tương tự với giới báo chí truyền thông, khiến cho đa số các phóng viên đã hoàn trả lại thẻ báo chí và cho thu dọn văn phòng ở đây.
NSC khẳng định sự thay đổi mới này nhằm bảo đảmsự phối hợp giữa đội ngũ truyền thông Tòa Bạch Ốc và các nhân viên an ninh quốc gia trong việc xử lý các thông tin mật./.
Chính quyền vùng Krasnodar ở miền Nam nước Nga ngày 2/11 cho biết, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine ngay trong đêm đã làm hư hại và gây cháy nổ một tàu chở dầu cùng hệ thống cơ sở hạ tầng tại cảng Tuapse, một trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Nga ở biển Đen.
(Minh họa)
Cuộc tấn công nhằm vào đầu mối xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm lọc dầu ở miền Nam nước Nga xảy ra một ngày sau khi Moscow tuyên bố rằng, số lượng hàng xuất từ cảng này dự kiến tăng trong tháng 11/2025.
"Tại cảng Tuapse, các mảnh vỡ của UAV đã rơi trúng một tàu chở dầu, làm hư hại phần cấu trúc trên boong và làm bùng phát đám cháy. Toàn bộ thủy thủ đoàn đã được cho sơ tán", chính quyền khu vực thông báo trên ứng dụng Telegram.
Cảng Tuapse là nơi đặt trạm trung gian cho nguồn dầu Tuapse và nhà máy lọc dầu do tập đoàn Rosneft kiểm soát. Nơi này từng nhiều lần trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng UAV từ Ukraine trong năm nay.
Hiện chưa rõ trạm trung gian có tiếp tục hoạt động sau vụ tấn công hay không, song chính quyền địa phương cho biết các tòa nhà và hạ tầng khác đã bị hư hại.
Nhiều kênh Telegram không chính thức của Nga và Ukraine đã cho đăng tải các hình ảnh được cho là ghi lại cảnh một tàu chở dầu và cơ sở của cảng đã bốc cháy trong đêm, với nhiều đám cháy lớn trong khu vực cảng.
Cùng ngày, Bộ Quốc phòng Nga thông báo, các đơn vị phòng không đã bắn hạ 32 UAV của Ukraine trên vùng Krasnodar, trong tổng số 164 UAV bị tiêu diệt trên khắp lãnh thổ Nga, bán đảo Crimea, biển Đen và biển Azov.
Cơ quan này chỉ công bố số UAV bị bắn hạ, chứ không hề tiết lộ tổng số UAV mà Kiev đã cho phóng đi.
Phía Ukraine chưa đưa ra bình luận chính thức nào về vụ tấn công này.
Trong những tháng gần đây, Kiev đã tăng cường các cuộc tấn công vào hệ thống nhà máy lọc dầu, kho chứa và đường ống của Moscow, nhằm gây lên áp lực lên nguồn cung nhiên liệu, gián đoạn hệ thống tiếp liệu hậu cần quân sự và giảm năng lực chiến đấu của quân Nga. Ukraine gọi chiến dịch trên là "sự đáp trả đích đáng cho các cuộc tấn công của Nga vào lưới điện của nước này".
Ngoài ra, mảnh vỡ UAV rơi xuống làng Sosnovyi, gần Tuapse, làm hư hại một tòa nhà chung cư, song không có thương vong; ga đường sắt Tuapse cũng bị hư hại nhẹ.
Theo thông báo của Cơ quan Hàng không Nga (Rossaviatsiya) trên Telegram, cuộc tấn công trong đêm cũng khiến nhiều sân bay trên khắp nước này, đặc biệt ở miền Nam và miền Tây, phải tạm thời đóng cửa vì lý do an toàn.
Các thiết bị bị ảnh hưởng đã bị hủy bỏ sự ghép nối qua mạng và xóa ra khỏi ứng dụng Nest.
(Minh họa)
Google đã lặng lẽ chấm dứt việc sản xuất loại Nest Thermostat thế hệ thứ nhất và thứ hai, biến những thiết bị thông minh từng được kết nối qua internet trở thành những mẫu chỉ vận hành qua thủ công. Đối với những người đã từng trả giá mua cao cho các thiết bị Nest đời đầu, đây không phải là kết quả mà họ mong đợi khi đầu tư vào kỹ thuật "ngôi nhà thông minh" từ nhiều năm trước đây.
Google đã công bố việc chấm dứt hỗ trợ cho các bộ điều khiển nhiệt độ Nest Thermostat đời đầu trong một tài liệu hỗ trợ hồi đầu năm nay, nhưng thông tin này phần lớn không được phổ biến rộng rãi cho công chúng. Kể từ ngày 25 tháng 10, các thiết bị thế hệ đầu tiên và thứ hai được bán ra lần lượt vào năm 2011 và 2012 sẽ bị cho hủy bỏ sự ghép nối và xóa ra khỏi ứng dụng Google Nest hoặc Google Home.
Người tiêu dùng sẽ không còn có thể điều khiển bộ điều nhiệt từ xa qua điện thoại thông minh, nhận được thông báo hoặc thay đổi cài đặt từ thiết bị di động. Việc kết thúc hỗ trợ cũng sẽ vô hiệu hóa các trợ giúp của bên thứ ba và các chức năng đám mây khác, bao gồm chế độ Eco đa thiết bị và kết nối Nest Protect.
Nói cho rõ hơn, những người sử dụng thế hệ Nest đầu tiên vẫn có thể sử dụng bộ điều khiển nhiệt độ của họ, nhưng họ chỉ mất đi khả năng cho kết nối từ xa vốn đã hấp dẫn họ ngay từ đầu.
(Minh họa)
Google cho biết chủ nhân các thiết bị bị ảnh hưởng này đã nhận được email thông báo về việc kết thúc sự hỗ trợ và ưu đãi đặc biệt để mua mẫu mới hơn. Với mức giảm giá này, người tiêu dùng bị ảnh hưởng có thể mua Nest Learning Thermostat thế hệ thứ tư với giá 149,99 USD, gần bằng một nửa giá thông thường là 279,99 USD.
Một số người tỏ ra khá bực bội, và điều đó là hoàn toàn đúng đắn. Việc phải thay thế phần cứng tốn kém do chức năng cốt lõi bị loại bỏ thật sự rất khó chịu, đặc biệt là khi phần cứng đó đã hoạt động thật hoàn hảo trong nhiều năm liền. Mặt khác, có thể hiểu tại sao Google không muốn tiếp tục đổ nguồn lực vào một nền tảng mà họ cho là "đã lỗi thời" chỉ để duy trì việc giới thiệu bán ra thiết bị đời mới hơn.
Nhưng ít nhất thì đây cũng là một lời nhắc nhở nữa về những sự rủi ro đi kèm với việc trở thành người sử dụng đầu tiên của thời đại hiện nay. Theo nguyên tắc chung, bạn có thể yên tâm rằng bất cứ thứ gì được kết nối qua internet cuối cùng rồi cũng sẽ bị cho tắt đi với dụng ý không minh bạch. Máy chủ trò chơi, thiết bị IoT, vân vân nếu nơi sản xuất phải tiếp tục chi tiền ra chỉ để duy trì sự hoạt động, sẽ đến lúc họ không còn khả thi về mặt tài chính nữa vì mức lợi nhuận đem lại đã không còn đáp ứng được nữa.
Theo như sự tìm hiểu, khoảnh khắc về bất động sản thời gian qua lần đầu tiên được người đẹp Ngân 98 khoe cách đây 2 năm. Khi đó cô đăng tải dòng trạng thái thông báo tậu cơ ngơi "khủng": "Bay đi làm miết không có thời gian qua xem em nó được xây sửa như thế nào luôn. Chỉ biết là 1 tháng nữa là hoàn thiện và được vào ở", khiến có rất nhiều người tò về tình hình loạt tài sản khủng của nữ DJ sau khi bị bắt.
Kể từ khi Ngân 98 bị bắt, những ngày gần đây Phương Anh - em gái của nữ DJ thường xuyên livestream, chia sẻ về tình hình hiện tại của chị gái. Ở những lần lên sóng ấy của Phương Anh, người xem tinh mắt nhận ra, hậu cảnh phía sau các video là căn hộ hạng sang của Ngân 98.
Ngân 98 trước khi bị khởi tố.
Khi được dân mạng thắc mắc về chuyện này, cô gái trẻ cho biết, hiện tại căn hộ vẫn có người giúp việc ở lại để quét dọn. Lý giải về lý do đang ở trong căn hộ này, Phương Anh cho biết thời gian qua cô vừa phẫu thuật thẩm mỹ nên mới ở tạm vài ngày để tiện cho việc kiểm tra sức khỏe. Ngoài ra, cô cũng muốn sửa soạn thêm ít đồ gửi vào cho chị gái.
Trước thông tin cho rằng cô muốn chiếm đoạt căn nhà, Phương Anh khẳng định đây là lời bịa đặt ác ý. Sau khi sức khỏe ổn định cô sẽ trở về quê sinh sống, không có ý định ở lại TP. HCM.
Về tình hình hiện tại của Ngân 98, Phương Anh cho biết hiện người thân vẫn chưa được gặp mặt.
Hình ảnh Phương Anh trong một livestream tại căn hộ của chị gái.
Theo tìm hiểu, khoảnh khắc về bất động sản này lần đầu tiên được Ngân 98 khoe cách đây 2 năm. Khi đó cô đăng tải dòng trạng thái thông báo tậu cơ ngơi "khủng": "Bay đi làm miết không có thời gian qua xem em nó được xây sửa như thế nào luôn. Chỉ biết là 1 tháng nữa là hoàn thiện và được vào ở".
"Tính tới thời điểm hiện tại, căn penthouse này của em Ngân đang là có diện tích 1 sàn lớn nhất quận 2”, "hot girl ngực khủng" khoe thêm. Trong một video, Ngân 98 tiết lộ giá trị căn hộ tính cả nội thất khoảng 80 tỷ đồng.
Hình ảnh về căn hộ được Ngân 98 khoe trước đó.
Ngân 98 từng chia sẻ về giá cát-xê khủng, để mời cô tham gia trình diễn, ban tổ chức các chương trình phải trả từ 70 - 200 triệu đồng. Mức cát-xê này được cho là cao ngang ngửa những ngôi sao hạng A của làng nhạc Việt.
Nhờ nhiều nguồn thu nhập lớn từ việc chạy show và kinh doanh online, ở tuổi 27, Ngân 98 đã có trong tay khối tài sản cực lớn. Độ giàu có của "hot girl ngực khủng" khiến cộng đồng mạng liên tục "tròn mắt".
Theo như giới quan sát phương Tây mới đây lại “dậy sóng” về một siêu tàu sân bay mới đang dần hình thành, với cấu trúc khổng lồ vượt xa cả tàu Phúc Kiến - niềm tự hào hiện nay của hải quân Trung Quốc về Type 004 xuất hiện, thế giới sẽ không chỉ chứng kiến một con tàu mới, mà là sự khai sinh của cường quốc hải quân thứ hai trong lịch sử hiện đại về những hình ảnh vệ tinh từ xưởng đóng tàu Đại Liên, Đông Bắc Trung Quốc.
Từ Phúc Kiến đến Type 004
Nếu hoàn thành đúng tiến độ, Type 004 sẽ có lượng giãn nước từ 110.000 đến 120.000 tấn, lớn hơn mọi tàu sân bay đang hoạt động, kể cả lớp Nimitz (97.000 tấn) hay lớp Gerald R. Ford (100.000 tấn) của Mỹ. Đây sẽ là tàu chiến lớn nhất từng được chế tạo, đánh dấu bước nhảy vọt mang tính biểu tượng trong chiến lược hải quân toàn cầu của Bắc Kinh.
Siêu tàu sân bay Phúc Kiến của Trung Quốc. Ảnh Military Watch
Phúc Kiến, tàu sân bay thứ ba của Trung Quốc được hạ thủy năm 2022, đã là một cú “đột phá công nghệ” khi trang bị hệ thống phóng máy bay điện từ (EMALS) - công nghệ từng chỉ có Mỹ sở hữu. Tuy nhiên, Phúc Kiến vẫn chạy bằng động cơ diesel, hạn chế tầm hoạt động xa.
Chính vì vậy, Type 004 được xem như phiên bản “hóa thân” hoàn hảo hơn: dùng năng lượng hạt nhân, cho phép hoạt động liên tục hàng tháng trên đại dương mà không cần tiếp nhiên liệu. Theo báo cáo được công bố từ tháng 11/2024, Trung Quốc đã xây dựng nguyên mẫu lò phản ứng hạt nhân dành cho tàu mặt nước tại thành phố Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, được cho là để phục vụ chương trình Type 004.
Nếu đúng như dự kiến, đây sẽ là tàu sân bay hạt nhân đầu tiên của Trung Quốc, đồng thời là tàu hạt nhân lớn nhất thế giới. Việc sở hữu động cơ này không chỉ giúp duy trì tốc độ cao trong thời gian dài mà còn mở rộng tầm hoạt động tới tận Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, thậm chí Bắc Cực.
Hình ảnh ban đầu về siêu tàu sân bay tiếp theo của Trung Quốc đang được đóng tại Đại Liên. Ảnh Reddit
Lý do Bắc Kinh cần siêu hàng không mẫu hạm
Về lý thuyết, Trung Quốc hiện đã sở hữu ba tàu sân bay gồm Liêu Ninh, Sơn Đông và Phúc Kiến, nhưng phần chỉ đủ tầm hoạt động khu vực. Khi cạnh tranh ảnh hưởng quân sự với Mỹ và đồng minh lan rộng tới Tây Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương và tuyến hàng hải Bắc Cực, Bắc Kinh buộc phải có công cụ thể hiện sức mạnh toàn cầu.
Các chuyên gia nhận định, một tàu sân bay hạt nhân 120.000 tấn không chỉ mang lại ưu thế về tầm xa mà còn giúp phóng máy bay với mật độ cao hơn, mang theo nhiều nhiên liệu và vũ khí hơn, qua đó tăng mạnh nhịp độ tác chiến.
Ngoài ra, trong bối cảnh Washington siết chặt chuỗi cung ứng công nghệ và đe dọa an ninh hàng hải Trung Quốc, việc phát triển tàu sân bay hạt nhân còn mang ý nghĩa bảo vệ tuyến vận tải năng lượng và thương mại xuyên Thái Bình Dương - yếu tố sống còn của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Theo phân tích từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Type 004 dự kiến sẽ mang theo từ 70 đến 80 máy bay, gồm các chiến đấu cơ tàng hình thế hệ mới J-35, phiên bản nâng cấp J-15T, máy bay tác chiến điện tử J-15D và máy bay cảnh báo sớm KJ-600.
Đáng chú ý, Bắc Kinh đang được cho là đi trước Mỹ vài năm trong phát triển tiêm kích thế hệ thứ 6 và hoàn toàn có thể triển khai phiên bản hải quân của loại chiến đấu cơ này trên Type 004 vào giữa thập niên 2030. Khi đó, Trung Quốc sẽ sở hữu phi đội hải quân tàng hình tiên tiến nhất hành tinh, với khả năng phối hợp giữa người lái và UAV tự động.
Việc lắp đặt hệ thống phóng điện từ thế hệ hai, cùng với mạng điều hành tự động hóa cao, có thể giúp Type 004 vận hành với nhịp độ tương đương hoặc vượt tàu sân bay lớp Nimitz của Mỹ, khắc phục hoàn toàn hạn chế mà Phúc Kiến từng gặp phải.
Máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm J-35 cất cánh từ tàu sân bay Phúc Kiến của Trung Quốc. Ảnh Military Watch
Dù sở hữu tiềm năng vượt trội, dự án Type 004 cũng làm dấy lên lo ngại về chi phí và khả năng duy trì. Việc vận hành một tàu sân bay hạt nhân khổng lồ đòi hỏi nguồn lực kỹ thuật và hậu cần khổng lồ, trong khi kinh nghiệm thực chiến của hải quân Trung Quốc vẫn còn hạn chế.
Hiện nay, ngoài 11 siêu tàu sân bay hạt nhân của Mỹ, chỉ có Pháp (Charles de Gaulle) và Nga (2 tuần dương Kirov) là tàu mặt nước chạy bằng hạt nhân. Việc Trung Quốc tham gia “câu lạc bộ hạt nhân nổi” này không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là thông điệp chiến lược: Bắc Kinh đã sẵn sàng vươn lên vị thế siêu cường hải quân toàn cầu.
Một số nhà phân tích phương Tây cho rằng, Type 004 sẽ giúp Trung Quốc tự tin triển khai nhóm tàu tấn công đến tận bờ Tây nước Mỹ, tham gia tập trận tại vùng Bắc Thái Bình Dương, hoặc duy trì hiện diện lâu dài ở Ấn Độ Dương - điều chưa từng xảy ra trong lịch sử PLA. Tuy nhiên, những thách thức về đào tạo nhân lực, an toàn hạt nhân và bảo dưỡng kỹ thuật vẫn là ẩn số lớn.
Từ Liêu Ninh “thực tập”, Sơn Đông “bước đệm”, Phúc Kiến “cách mạng điện từ”, đến Type 004 “kỷ nguyên hạt nhân” - Trung Quốc đang từng bước tái định nghĩa sức mạnh hải quân thế giới.
Theo như trong ngoại giao, quà tặng là phương tiện quan trọng để thể hiện thiện chí, thường được lựa chọn rất kỹ lưỡng. Đằng sau đó là phong cách tặng quà tinh tế của Tổng thống Lee Jae Myung là món bánh đậu đỏ Hwangnam là món quà ngọt ngào mà Tổng thống Hàn Quốc gửi tặng tới các phái đoàn đến dự Hội nghị Cấp cao APEC vừa qua.
Bên cạnh những món quà chính thức tặng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung còn chuẩn bị bánh đậu đỏ ấm nóng gửi tới ông Tập ngay khi ông vừa có mặt tại Hàn Quốc. Ảnh: Korea Times.
Tờ Chosun nhận định phong cách ngoại giao quà tặng của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung khi tiếp đón các vị nguyên thủ đến Hàn Quốc những ngày qua đã cho thấy sự tinh tế của ông.
Trong ngoại giao, quà tặng là phương tiện quan trọng để thể hiện thiện chí, thường được lựa chọn rất kỹ lưỡng.
Những món quà mà Tổng thống Lee dành tặng hai nhà lãnh đạo quyền lực hàng đầu thế giới - Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - đã thu hút sự quan tâm đặc biệt những ngày qua.
Bên cạnh những chi tiết vốn đã được nhắc đến nhiều ấy, Tổng thống Lee còn có món quà ngọt ngào, dung dị thể hiện sự hiếu khách theo phong cách mang đậm bản sắc địa phương.
Người dân xếp hàng chờ mua bánh đậu đỏ Hwangnam sau khi bánh được Chủ tịch Tập khen ngon. Ảnh: Korea Times.
Quà tặng không bằng cách tặng
Ngày 30/10, khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vừa tới thành phố Gyeongju (Hàn Quốc), Tổng thống Lee đã gửi tới ông Tập những chiếc bánh Hwangnam vừa mới ra lò cùng lời nhắn: “Hy vọng ngài sẽ thích hương vị của Gyeongju”.
Người phát ngôn của Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết thêm: “Tổng thống Lee đã đích thân gói bánh Hwangnam còn ấm trong lớp vải bọc truyền thống của Hàn Quốc để gửi tới Chủ tịch Tập”.
Một ngày sau, trong lần tiếp xúc đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo tại địa điểm tổ chức Hội nghị Cấp cao APEC, Chủ tịch Tập đã gửi lời cảm ơn trực tiếp tới Tổng thống Lee và nói: “Bánh rất ngon”.
Ngay sau khi nhận được lời khen từ ông Tập, ông Lee liền gửi 200 hộp bánh Hwangnam đến phái đoàn Trung Quốc. Đồng thời, những hộp bánh Hwangnam cũng được gửi tặng các phái đoàn khác đến tham dự Hội nghị Cấp cao APEC.
Bánh đậu đỏ Hwangnam đã được Tổng thống Hàn Quốc gửi tặng các phái đoàn đến dự hội nghị, ngoài ra, bánh cũng được phục vụ tại các trung tâm tổ chức sự kiện phục vụ hội nghị. Ảnh: Korea Times.
Bánh Hwangnam ra đời năm 1939 tại thành phố Gyeongju, do thợ làm bánh Choi Young-hwa sáng tạo ra. Loại bánh này có lớp vỏ mỏng và nhân đậu đỏ mềm ngọt.
Món bánh Hwangnam đã vượt qua vòng đánh giá của Bộ Ngoại giao Hàn Quốc và được chọn làm món đồ ngọt phục vụ ăn nhẹ tại Hội nghị Cấp cao APEC 2025. Lựa chọn này thể hiện sự đề cao của nước chủ nhà đối với ẩm thực truyền thống lâu đời. Nguyên liệu đậu đỏ làm bánh được trồng tại địa phương, nên sự lựa chọn này còn là nỗ lực hỗ trợ nông dân trong vùng.
Đơn vị cung cấp bánh Hwangnam phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC là tiệm Hwangnam Bakery. Ông Choi Jin-hwan, giám đốc điều hành của tiệm, chính là cháu trai của người sáng tạo ra món bánh này.
Sau lời khen của Chủ tịch Tập, bánh Hwangnam đang tận hưởng “hiệu ứng APEC”. Sau khi bánh được nhắc tới nhiều trên truyền thông quốc tế, nhu cầu mua bánh tăng đột biến. Giám đốc điều hành của tiệm chia sẻ: “Chúng tôi sẽ cố gắng để món bánh này không chỉ là niềm tự hào của quê hương, mà còn trở thành biểu tượng ẩm thực của Gyeongju trên toàn cầu”.
Làn sóng ẩm thực “K-food” sắp chinh phục thế giới
Ông Lee Cheol-woo - Thống đốc tỉnh Bắc Gyeongsang (tỉnh có thành phố Gyeongju) - cho hay: “Thư ký báo chí Nhà Trắng - bà Karoline Leavitt - đã có những trải nghiệm ẩm thực bên lề hội nghị, bà dành nhiều lời khen cho các món Hàn và đặc biệt thích tteokbokki.
Tôi nghĩ thời kỳ “K-food” chinh phục thế giới đang đến gần. Hội nghị Cấp cao APEC đã tạo thêm sức mạnh cho làn sóng ẩm thực Hàn Quốc”.
Điều ông Lee nói phản ánh phần nào chiến lược quảng bá ẩm thực của nước chủ nhà tại Hội nghị Cấp cao APEC. Khi có mặt tại Gyeongju, các vị khách đến dự hội nghị đã được thưởng thức những món ăn nổi tiếng của Hàn Quốc cùng các đặc sản địa phương, từ thức ăn nhanh như gà rán và các món mì, đến những món ăn nhẹ truyền thống như bánh đậu đỏ, bánh mạch nha...
Một số gian hàng quảng bá ẩm thực Hàn Quốc bên lề Hội nghị Cấp cao APEC. Ảnh: Korea Times.
Không gian quảng bá ẩm thực Hàn Quốc đã được dựng lên để giới thiệu ẩm thực Hàn Quốc tới các vị khách. Các vị khách cũng rất nhiệt tình xếp hàng để nếm thử những hương vị đặc trưng của xứ kim chi.
Khu vực quảng bá “K-food” với các gian hàng ẩm thực đa dạng chính là điểm nhấn văn hóa tại Hội nghị Cấp cao APEC. Sự kiện lần này là sự kiện quốc tế lớn hàng đầu từng được tổ chức tại thành phố Gyeongju, chính quyền địa phương coi sự kiện này là cơ hội vàng để quảng bá ẩm thực và nông sản địa phương.
Chính quyền tỉnh Bắc Gyeongsang đã dựng riêng một gian trưng bày tại Hội chợ Doanh nghiệp APEC để giới thiệu ẩm thực và đặc sản địa phương. Điều này thể hiện nỗ lực quảng bá đặc sản của vùng đến bạn bè thế giới.
Với nghệ thuật tạo hiệu ứng và cách khéo viết nên câu chuyện cho những món quà như thế này, việc Hàn Quốc sớm tạo được làn sóng “K-food” chinh phục thế giới sau làn sóng K-pop, K-drama cũng là điều dễ hiểu.
Theo như sắc lệnh hành pháp mới đây của Tổng thống Donald Trump, khi buộc những cử tri phải xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ tương tự để chứng minh quốc tịch trước khi bỏ phiếu, khiến có một thẩm phán liên bang hôm thứ Sáu đã bác bỏ vĩnh viễn phần quan trọng trong sắc lệnh hành pháp này.
Một người đàn ông bỏ phiếu tại nhà thờ St Andrew trong cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2024 vào Ngày bầu cử ở Erie, Pennsylvania, Hoa Kỳ, ngày 5 tháng 11 năm 2024. REUTERS/Shannon Stapleton Mua quyền cấp phép
Một thẩm phán liên bang hôm thứ Sáu đã bác bỏ vĩnh viễn phần quan trọng trong sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump, phán quyết rằng tổng thống không có quyền buộc cử tri phải xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ tương tự để chứng minh quốc tịch trước khi bỏ phiếu.
Sắc lệnh ký ngày 25/3 nhằm cải tổ toàn diện hệ thống bầu cử liên bang đã vấp phải hàng loạt vụ kiện và từng bị nhiều tòa án tạm thời đình chỉ thi hành. Thẩm phán Colleen Kollar-Kotelly của tòa án liên bang tại Washington D.C. là người đầu tiên ra phán quyết cuối cùng chống lại sắc lệnh này.
Theo phán quyết, điều khoản yêu cầu chứng minh quốc tịch khi đăng ký cử tri bị xem là vi hiến, bởi Hiến pháp Hoa Kỳ trao quyền quản lý bầu cử cho các tiểu bang, chứ không phải cho tổng thống.
Phán quyết này xuất phát từ các vụ kiện do Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ (DNC), Liên đoàn Công dân Mỹ gốc Latin (LULAC) và Liên đoàn Phụ nữ Cử tri khởi xướng.
Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU), đại diện cho Liên đoàn Phụ nữ Cử tri trong vụ kiện, hoan nghênh quyết định của tòa:
“Không người Mỹ nào nên bị buộc phải mua hộ chiếu mới chỉ để thực thi quyền bầu cử của mình,” bà Sophia Lin Lakin của ACLU tuyên bố.
“Chúng tôi vui mừng trước chiến thắng này nhưng vẫn sẽ tiếp tục đấu tranh để mọi cử tri hợp pháp được cất tiếng nói mà không bị cản trở hay đe dọa.”
Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi.
Trước đó, sắc lệnh của Trump kêu gọi cơ quan bầu cử liên bang sửa đổi mẫu đăng ký cử tri toàn quốc để yêu cầu nộp hộ chiếu hoặc giấy tờ chứng minh quốc tịch. Tuy nhiên, tòa xác định phần này vi phạm giới hạn quyền lực hành pháp.
Trump từ lâu đã nghi ngờ hệ thống bầu cử Mỹ, liên tục tuyên bố sai sự thật rằng thất bại năm 2020 trước Joe Biden là do gian lận quy mô lớn. Ông và các đồng minh Cộng hòa cũng đưa ra nhiều cáo buộc vô căn cứ về việc người không có quốc tịch đi bỏ phiếu — một hành vi bất hợp pháp và hiếm khi xảy ra.
Tần Thủy Hoàng là một trong những vị hoàng đế có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử Trung Hoa. Ông không chỉ thống nhất sáu nước, chấm dứt thời Chiến Quốc phân tranh kéo dài hàng trăm năm, mà còn đặt nền móng cho một đế quốc Tần hùng mạnh. Sau khi thống nhất bờ cõi lập nên nước Trung Hoa, Tần Thủy Hoàng trở thành vị Hoàng đế đầu tiên của lịch sử. Ông xưng đế được 12 năm, sau đó qua đời vào năm 210 TCN (49 tuổi). Điều này khiến hậu thế ngỡ ngàng bởi ông mất ở tuổi 49 khi quyền lực và sự nghiệp còn đang ở đỉnh cao.
Theo ghi chép sử học và phân tích hiện đại, nguyên nhân cái chết của ông có thể liên quan đến việc ông thường xuyên uống một thứ nước được gọi là "Nguyên thủy" (元水). Đây là loại thuốc trường sinh được các phương sĩ thời đó ca tụng là thần dược kéo dài tuổi thọ, nhưng cuối cùng lại là nguyên nhân dẫn đến cái chết sớm của ông.
Nỗi ám ảnh trường sinh của bậc đế vương
Từ thời cổ đại, khát vọng trường sinh bất lão đã ăn sâu trong tư tưởng của tầng lớp thống trị. Sau khi thống nhất thiên hạ, Tần Thủy Hoàng ngày càng ám ảnh với cái chết và lo sợ rằng mình sẽ không thể sống lâu để trị vì đế quốc. Vì vậy, ông bắt đầu truy tìm thuốc tiên, tin rằng chỉ cần tìm được thuốc trường sinh, ông có thể trở thành vị hoàng đế vĩnh hằng.
Trong triều đình lúc đó có không ít kẻ nịnh bợ và nhiều nhà luyện kim thuật đã đề xuất các phương pháp giúp Tần Thủy Hoàng kéo dài tuổi thọ. Một trong số đó là phương sĩ Từ Phúc, người đã khuyên Tần Thủy Hoàng phái đoàn đi tìm ba ngọn núi tiên để cầu thuốc tiên. Nhà vua tin lời, cung cấp cho ông ta rất nhiều vàng bạc, lương thực và hàng trăm đồng nam đồng nữ để hộ tống. Nhưng rồi Từ Phúc rời đi và vĩnh viễn không quay lại, để lại hoàng đế ngày càng tuyệt vọng.
Sau đó, lại có hai phương sĩ khác là Lư Sinh và Hàn Đồng được triệu vào cung. Họ tiếp tục thêu dệt nên những phương thuốc cải lão hoàn đồng, hứa hẹn có thể khiến hoàng đế bất tử. Chính Hàn Đồng đã dâng lên Tần Thủy Hoàng một loại linh dược mới, thứ được gọi là "Nguyên thủy".
Thứ thần dược mang trong mình kịch độc
Theo ghi chép truyền lại, Nguyên thủy được điều chế từ nhiều loại khoáng chất hiếm, trong đó có thạch huyết kê (đá huyết gà) là một loại khoáng chứa hàm lượng thủy ngân (Hg) rất cao. Khi đun nóng, loại đá này tạo ra hơi và nước ngưng tụ, được các phương sĩ thu lấy và cho rằng đó là nước tiên giúp cơ thể không phân hủy sau khi chết.
Nhưng theo khoa học hiện đại, thủy ngân là chất cực độc. Khi đi vào cơ thể qua đường uống hoặc hít phải hơi, thủy ngân sẽ tích tụ trong gan, thận và hệ thần kinh, gây ra tổn thương nghiêm trọng. Việc Tần Thủy Hoàng uống Nguyên thủy trong thời gian dài đã khiến ông bị ngộ độc thủy ngân mạn tính, dẫn đến suy nhược cơ thể, rối loạn thần kinh và cuối cùng là tử vong trên đường tuần hành ở miền Đông.
Cái chết bi thảm của vị hoàng đế đầy tham vọng
Năm 210 trước Công nguyên, khi đang trong chuyến Đông tuần cầu tiên dài ngày, Tần Thủy Hoàng đột ngột phát bệnh và qua đời tại Sa Khâu (thuộc tỉnh Hà Bắc ngày nay). Tin dữ được giữ kín trong suốt hành trình trở về Hàm Dương để tránh loạn trong triều.
Các nhà sử học hiện đại cho rằng, ngoài chứng bệnh tuổi trung niên, việc thường xuyên uống Nguyên thủy chứa thủy ngân chính là nguyên nhân trực tiếp khiến ông tử vong sớm. Trớ trêu thay, chất độc mà ông tin là thuốc bất tử lại chính là liều thuốc giết chết ông từng ngày.
Cái chết của Tần Thủy Hoàng là một trong những bi kịch điển hình của sự mê tín và lòng tham quyền lực vô hạn. Dù là vị hoàng đế vĩ đại bậc nhất lịch sử Trung Hoa, người đã chinh phục cả lục quốc và dựng nên đế chế thống nhất đầu tiên, ông vẫn không thể chiến thắng quy luật tự nhiên sinh, lão, bệnh, tử.
Nguyên thủy mà ông tin tưởng chính là minh chứng cho sự mù quáng trong khát vọng bất tử khiến bậc đế vương vĩ đại phải trả giá bằng chính mạng sống của mình.
Hơn 1 tỷ đô la tiền quỹ Medicaid đã được chi cho di dân lậu
Các quan chức cho biết họ đang nỗ lực để thu hồi số tiền này.
Zachary Stieber
10/31/2025
Một cuộc kiểm toán do Trung tâm Dịch vụ Medicare & Medicaid (Centers for Medicare & Medicaid Services, CMS) thực hiện đã phát hiện ra rằng hơn 1 tỷ đô la tiền quỹ Medicaid đã được chi cho người nhập cư bất hợp pháp, bất chấp lệnh cấm trong luật liên bang.
Theo báo cáo kiểm toán sơ bộ được công bố hôm thứ Sáu, riêng California đã chi 1.3 tỷ đô la tiền quỹ Medicaid trong năm 2024 và 2025 để chi trả cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người nhập cư bất hợp pháp. Bốn tiểu bang khác và Đặc khu Columbia cũng đã chi tiền quỹ Medicaid cho người nhập cư bất hợp pháp trong khoảng thời gian đó.
“Bảo vệ Medicaid khỏi lãng phí, gian lận và lạm dụng không phải là lựa chọn mà là luật pháp. Mỗi đô la chi tiêu sai mục đích cho chi tiêu chăm sóc sức khỏe bất hợp pháp là một đô la bị lấy đi từ những người Mỹ dễ bị tổn thương”, người phát ngôn của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, cơ quan mẹ của CMS, chia sẻ với The Epoch Times trong email ngày 31 tháng 10.
“Luật liên bang cấm sử dụng tiền Medicaid cho người nhập cư bất hợp pháp, nhưng một số tiểu bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo vẫn làm vậy”, người phát ngôn tiếp tục. “Chính quyền Trump sẽ không dung thứ cho điều đó. CMS đang kiểm toán mạnh mẽ, thu hồi từng đô la và buộc các tiểu bang phải chịu trách nhiệm.”
Theo kết quả kiểm toán, từ năm 2024 đến năm 2025, Illinois đã chi 29 triệu đô la cho chăm sóc sức khỏe cho người nhập cư bất hợp pháp, Oregon chi 5.4 triệu đô la, Quận Columbia và tiểu bang Washington chi 2 triệu đô la, và Colorado chi 1.5 triệu đô la.
...
Trong những ngày gần đây, Thứ trưởng Bộ Y tế Jim O'Neill đã đăng lên X ảnh của những cá nhân mà ông cho là đã nhận được Medicaid mặc dù là người nhập cư bất hợp pháp, bao gồm cả những người nhập cư bị kết án về tội giết người và tội phạm tình dục.
Trong số đó có một công dân Cuba 53 tuổi bị kết tội giết người đã nhận được 1,537 đô la thông qua Medicaid.
Thủ tướng Canada xin lỗi TT Trump về quảng cáo "Thuế quan" làm chệch hướng đàm phán
Jon Dougherty
Nov. 01, 2025
Thủ tướng Canada Mark Carney đã xin lỗi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump về một quảng cáo chính trị trích dẫn những bình luận của cựu Tổng thống Ronald Reagan về thuế quan.
Quảng cáo được phát sóng trên các kênh truyền hình lớn của Mỹ vào đầu tháng này đã gây ra phản ứng dữ dội vì sử dụng bài phát biểu trên radio năm 1987 của Reagan về các rào cản thương mại. Trong bài phát biểu đó, Reagan đã cảnh báo về mối nguy hiểm của thuế quan, cảnh báo rằng chúng có thể gây ra các tranh chấp thương mại rộng lớn hơn và gây tổn hại cho nền kinh tế toàn cầu.
Được Thủ hiến Ontario Doug Ford ủy quyền, quảng cáo này có các trích đoạn từ bài phát biểu của Reagan nhằm nêu bật những lo ngại về đề xuất áp thuế của chính quyền Trump đối với hàng hóa Canada. Ông Ford ủng hộ quảng cáo, cho nó là vừa "chính xác" vừa "hiệu quả", gọi đây là một trong những thông điệp thành công nhất trong sự nghiệp chính trị của ông.
Nhà Trắng đã nhanh chóng phản hồi việc quảng cáo được phát hành vào ngày 14 tháng 10 năm 2025, lập luận rằng các trích đoạn được sử dụng đã không nắm bắt được toàn bộ bối cảnh phát biểu ban đầu của Tổng thống Reagan.
Sau tranh cãi, Tổng thống Trump đã tạm thời đình chỉ các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra với Canada và tuyên bố áp dụng mức thuế bổ sung 10% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Canada.
Trump đã lên tiếng về tranh cãi này trong một bài đăng trên Truth Social, khẳng định rằng quảng cáo đã bóp méo quan điểm của Reagan. Ông nhấn mạnh rằng trên thực tế, Reagan đã ủng hộ việc sử dụng thuế quan khi chúng được sử dụng để bảo vệ an ninh quốc gia và người lao động Mỹ.
Quỹ Tổng thống Ronald Reagan, tổ chức phi lợi nhuận bảo tồn di sản của cựu tổng thống, cũng đã bình luận về vấn đề này. Quỹ này chỉ trích quảng cáo vì đã sử dụng các đoạn âm thanh được biên tập có chọn lọc, cảnh báo rằng bài thuyết trình có nguy cơ bóp méo toàn bộ quan điểm của Reagan về chính sách thương mại.
Carney, người đã xem xét kịch bản quảng cáo cùng với Thủ hiến Ontario Doug Ford trước khi phát sóng, cho biết ông đã bày tỏ lo ngại về việc tung nó ra nhưng cuối cùng ý kiến của ông bị bác bỏ.
Một tuần trước, sau hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Hàn Quốc, Carney nói với các phóng viên rằng ông đã xin lỗi riêng với Trump trong bữa tối do tổng thống Hàn Quốc chủ trì vào thứ Tư, ngày 22 tháng 10.
Carney cho biết lời xin lỗi của ông nhằm giải quyết hậu quả ngoại giao không mong muốn từ quảng cáo này và tác động tiềm tàng của nó đối với quan hệ Mỹ - Canada.
"Ông ấy rất tử tế. Ông ấy xin lỗi vì những gì họ đã làm với quảng cáo này vì đó là một quảng cáo sai sự thật. Các bạn biết đấy, hoàn toàn ngược lại, Ronald Reagan rất thích thuế quan", Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một khi ông bay đến khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của mình vào cuối tuần.
Khi được hỏi liệu ông có kế hoạch nối lại các cuộc đàm phán thương mại với nhà lãnh đạo Canada hay không, Trump trả lời: "Không, nhưng tôi có mối quan hệ rất tốt. Tôi rất quý mến ông ấy."
...
Tổng thống Trump đã sử dụng thuế quan làm đòn bẩy để thúc đẩy các quốc gia khác giảm thuế đối với hàng hóa Mỹ, làm trung gian cho một loạt các thỏa hiệp thương mại trong mùa hè, giúp ngăn chặn việc thực hiện mức thuế quan “có đi có lại” cao mà ông đề xuất.
Tuy nhiên, ông vẫn duy trì mức thuế cơ bản 10% — cao gấp khoảng ba lần so với mức trước đó — và một số quốc gia xuất khẩu lớn tiếp tục phải đối mặt với mức thuế suất tăng.
Canada, một phần của hiệp định thương mại USMCA được đàm phán trong nhiệm kỳ đầu của Trump, phần lớn vẫn được miễn trừ khỏi những mức thuế cao hơn này. Hầu hết hàng xuất khẩu của Canada, bao gồm cả xe hơi (ô tô), được miễn thuế 25% của Trump đối với xe hơi sản xuất ở nước ngoài.
Minh tinh Chương Tử Di, 46 tuổi, tiết lộ bí quyết duy trì nhan sắc là ngủ đủ 8 tiếng, đắp khăn nóng sau khi rửa mặt, uống súp giá đỗ và massage chân hàng tháng.
Xuất hiện tại buổi trình diễn thời trang Giorgio Armani Xuân/Hè 2026, Chương Tử Di gây ấn tượng với khí chất quyền lực. Nữ diễn viên diện bộ đồ được may đo sắc sảo, kết hợp hoa tai bản lớn. Ở tuổi 46, Chương Tử Di vẫn duy trì làn da và vóc dáng đáng ngưỡng mộ, gần như không thay đổi kể từ khi ra mắt bộ phim "Đường về nhà" năm 1999, theo Bella.
Vẻ đẹp của cô luôn được tán dương trong nhiều năm. Đạo diễn lừng danh Lý An, sau lần gặp đầu tiên, từng nhận xét "gương mặt Chương Tử Di rất ăn ảnh, góc nào cũng đẹp". Hoạt động trong ngành giải trí gần 30 năm, gần đây cô xuất hiện đầy cuốn hút tại show diễn của Dior hay với tư cách là giám khảo gốc Hoa duy nhất tại Liên hoan phim Venice lần thứ 81. Trong các cuộc phỏng vấn, nữ diễn viên chia sẻ nhiều bí quyết duy trì nhan sắc "không tuổi" của mình.
Diễn viên Chương Tử Di. Ảnh: iStyle
Chương Tử Di tin rằng giấc ngủ là điều quan trọng nhất với phụ nữ. Cô quan niệm da bắt đầu lão hóa dần từ tuổi 20, vì vậy việc chăm sóc phải bắt đầu sớm. Cô cố gắng duy trì thói quen sinh hoạt điều độ, đảm bảo ngủ ít nhất 8 tiếng mỗi đêm. Nữ diễn viên tiết lộ nếu không phải quay phim, cô luôn đi ngủ trước nửa đêm để cơ thể được nghỉ ngơi đầy đủ và giải quyết mọi vấn đề về da.
Bên cạnh giấc ngủ, Chương Tử Di cũng chú trọng tới quy trình làm sạch da hàng ngày, giúp giảm gánh nặng cho da, đặc biệt là khâu tẩy trang. Cô tin rằng tẩy trang không kỹ hoặc không đúng cách có thể làm hỏng da, dẫn đến lão hóa sớm. Chương Tử Di luôn thực hiện một bước quan trọng sau khi rửa mặt là đắp khăn nóng hoặc xông hơi mặt bằng nước nóng. Với cô, bước bổ sung này giúp tăng cường khả năng hấp thụ của da, cho phép các sản phẩm chăm sóc da thẩm thấu hiệu quả hơn.
Nhiều nữ minh tinh có bí quyết làm đẹp nằm ở các món canh và Chương Tử Di cũng không ngoại lệ. Nữ diễn viên từng chia sẻ trong thời gian quay phim "Ngọa hổ tàng long", đoàn làm phim thường chuẩn bị các món súp và giải thích tác dụng của chúng, khiến cô nhận thức được tầm quan trọng của súp đối với làn da. Chương Tử Di có thể nấu nhiều loại súp khác nhau, có lần để tham dự Liên hoan phim Cannes, cô chỉ uống một bát canh giá đỗ để duy trì vóc dáng.
Một bí quyết khác để duy trì sức khỏe của mỹ nhân châu Á là massage chân hàng tháng. Các huyệt đạo ở lòng bàn chân có thể phản ánh tình trạng sức khỏe và cũng có thể cải thiện thể chất. Nữ diễn viên chia sẻ rất thích massage chân, mỗi tháng đi ít nhất 1-2 lần để giảm mệt mỏi, thúc đẩy tuần hoàn máu, đồng thời đẩy nhanh việc loại bỏ phù nề và độc tố, giữ cho làn da và cơ thể luôn ở trạng thái khỏe mạnh.
Chương Tử Di sinh năm 1979, đóng phim từ 1996, gây tiếng vang với phim "Đường về nhà" của đạo diễn Trương Nghệ Mưu. Diễn viên còn xuất hiện trong "Thập diện mai phục", "Anh hùng"... của đạo diễn này. Ngoài ra, người đẹp cũng tham gia các phim Hollywood như "Hồi ức một geisha", "Giờ cao điểm 2". Năm 2023, cô kết thúc cuộc hôn nhân với Uông Phong sau 8 năm kết hôn.
Ngày 1/11, Nhà Trắng công bố chi tiết về thỏa thuận mà Mỹ và Trung Quốc vừa đạt được trong cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm hạ nhiệt căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế nhất nhì thế giới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại cuộc gặp ở Busan, Hàn Quốc, ngày 30/10/2025.
Theo thông báo của Nhà Trắng, Mỹ sẽ giảm 10% thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, qua đó đưa tổng mức thuế của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc từ 57% xuống còn khoảng 47%. Bên cạnh đó, Mỹ sẽ giảm thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng liên quan đến fentanyl từ 20% xuống còn 10%.
Chính phủ Mỹ nhất trí tạm dừng một năm đối với "danh sách đen" mở rộng của Bộ Thương mại cấm các công ty mua hàng hóa công nghệ Mỹ, trong đó có thiết bị sản xuất bán dẫn, vốn nhằm ngăn chặn việc lợi dụng các công ty con và các công ty khác để “lách” các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Ngoài ra,, Mỹ cũng sẽ tạm dừng một năm đối với các khoản phí cảng mới áp dụng cho các tàu do Trung Quốc đóng, sở hữu và mang cờ nước này.
Thông báo của Nhà Trắng cũng nêu rõ phía Trung Quốc nhất trí tạm dừng một năm đối với các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với khoáng sản đất hiếm và nam châm. Trung Quốc cũng sẽ cấp giấy phép chung cho việc xuất khẩu đất hiếm, gali, germani, antimon và than chì. Nhà Trắng nhận định điều này đồng nghĩa với việc loại bỏ trên thực tế các biện pháp kiểm soát mà Trung Quốc áp dụng từ tháng 4/2025 và tháng 10/2022.
Trung Quốc đồng ý thực hiện các biện pháp tiếp tục cho phép các cơ sở của nhà sản xuất chip Nexperia ở Trung Quốc sản xuất, qua đó tiếp tục cung cấp các dòng chip truyền thống quan trọng ra thị trường thế giới. Bắc Kinh cũng sẽ bãi bỏ các biện pháp đáp trả cuộc điều tra theo Mục 301 của Mỹ về ngành hàng hải, logistics và đóng tàu của Trung Quốc, và loại bỏ các biện pháp trừng phạt áp dụng đối với các thực thể trong ngành vận tải biển.
Trung Quốc cũng nhất trí đình chỉ tất cả các loại thuế đối ứng với hàng hóa Mỹ được công bố kể từ ngày 4/3 vừa qua, trong đó có thuế quan đối với lúa mì, ngô, bông, đậu nành, thịt lợn, thịt bò... Bắc Kinh cũng sẽ đình chỉ hoặc dỡ bỏ tất cả các biện pháp phi thuế quan đối phó với Mỹ được áp dụng kể từ ngày nói trên, đồng thời chấm dứt các cuộc điều tra liên quan đến chống độc quyền và chống bán phá giá nhằm vào các doanh nghiệp Mỹ trong chuỗi cung ứng chất bán dẫn.
Theo thông báo, Chính phủ Trung Quốc cam kết mua ít nhất 12 triệu tấn đậu nành Mỹ trong mùa vụ năm nay và tối thiểu 25 triệu tấn mỗi năm trong 3 năm tới, nối lại việc nhập khẩu một số sản phẩm khác, trong đó có gỗ.
Dù được giới phê bình đánh giá tích cực, bộ phim mới nhất của Huỳnh Hiểu Minh vẫn thất bại ở phòng vé, doanh thu ảm đạm.
Theo tờ HK01, Huỳnh Hiểu Minh những năm gần đây liên tục thử thách bản thân với các vai diễn khác biệt, phá vỡ hình tượng quen thuộc trên màn ảnh. Mới nhất, anh hóa thân một nhân vật chậm phát triển trí tuệ trong Sunshine Club. Song, phim dù được giới chuyên môn đánh giá tích cực vẫn thất bại ở phòng vé, doanh thu ảm đạm.
Cụ thể, kết thúc tuần mở màn, doanh thu phòng vé Sunshine Club chưa tới 5 triệu NDT. Tới ngày 2/11, thành tích của phim theo thống kê từ Maoyan là 5,4 triệu NDT.
Giới quan sát dự đoán với tình hình hiện tại, bộ phim có Huỳnh Hiểu Minh đóng chính gần như không có khả năng chạm mốc doanh thu 10 triệu NDT trước khi rời rạp. Trong khi, kinh phí sản xuất dự án theo ước tính lên tới 18 triệu NDT, chưa kể các chi phí quảng bá, phát hành. Điều này khiến Sunshine Club nhiều khả năng sẽ gây lỗ nặng cho nhà sản xuất.
Lý giải cho việc phim thất bại ở phòng vé, truyền thông Trung Quốc cho rằng vấn đề không nằm ở diễn xuất của Huỳnh Hiểu Minh, mà chủ yếu do tình hình kinh tế ảm đạm, khiến khán giả hạn chế chi tiêu cho giải trí. Ngoài ra, đề tài của phim cũng thiếu sự đồng cảm và không đủ sức hấp dẫn.
Bên cạnh đó, một số trang đánh giá danh tiếng Huỳnh Hiểu Minh thời gian qua cũng bị ảnh hưởng, sau loạt lùm xùm liên quan tới bạn gái cũ - hotgirl Diệp Kha.
Phim mới của Huỳnh Hiểu Minh không được khán giả đón nhận. Ảnh: Weibo.
Trong Sunshine Club, Huỳnh Hiểu Minh hóa thân thành Ngô Ưu - một người đàn ông 40 tuổi nhưng trí tuệ như đứa trẻ. Để thể hiện vai diễn này, anh không ngần ngại tự làm xấu bản thân, tăng 30 kg.
Trong quá trình quảng bá phim, tài tử chia sẻ: “Tôi muốn khán giả khi bước vào rạp, ngay từ những giây đầu tiên sẽ thấy đó là Ngô Ưu, chứ không phải Huỳnh Hiểu Minh. Tôi phải thay đổi cả ngoại hình, dù điều đó có thể khiến tôi khó lấy lại vóc dáng cũ, thậm chí có nguy cơ mắc tiểu đường hay nhiều vấn đề sức khỏe khác. Nhưng tôi muốn phá bỏ lớp vỏ an toàn của chính mình. Tôi sẵn sàng đánh đổi để thể hiện một vai diễn có thể hủy đi hình tượng bản thân".
Màn thể hiện của Huỳnh Hiểu Minh trong phim mới nhận đánh giá khá tích cực. Từ những biểu hiện ngây ngô, nói năng ấp úng, diễn viên được nhận xét khắc họa sự ngờ nghệch, "vô tri" của nhân vật một cách sinh động.
Với vai này, anh giành giải Nam chính xuất sắc tại Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải lần thứ 26.
Xưa lắm rồi, có một gã đạo chích rất lành nghề. Bao nhiêu tiền kiếm được, gã đều dành dụm nuôi dạy đứa con trai độc nhất học hành nên người để không theo nghề của cha nữa.
Nhưng, con trai gã cứ nằng nặc ngỏ ý muốn học nghề của cha.
Biết đây là một nghề xấu nên người cha không muốn con nối nghiệp, nhưng khuyên thế nào cậu con trai cũng không từ bỏ ý định.
Một hôm, gã ăn trộm nghĩ ra kế, liền dẫn con đi theo để ... thực tập.
Hai cha con đến một nhà giàu có, đánh bả cho lũ chó chết mê chết mệt xong, đạo chích đào ngạch, khoét vách dắt con chui vào nhà.
Cả nhà ngủ say như chết. Gã trộm thấy một cái rương to còn trống bèn giở nắp rương bảo con:
-Con chui vào đây, hốt hết đồ đạc bỏ vào bao cho cha.
Thằng con y lời, gã đạo chích liền đóng nắp gài khóa lại, rồi lẻn ra khỏi nhà, hô hoán lên ầm ĩ:
-Ăn trộm! Ăn trộm!
Chủ nhà bừng tỉnh, thấy nhà bị khoét vách, dáo dác tìm kiếm hồi lâu, không thấy động tĩnh liền đi ngủ lại.
Con trai gã đạo chích nằm chết điếng trong rương, tái tê vì sợ và giận cha khôn tả.
Hồi lâu nó nghĩ ra một kế thoát thân, bèn lấy tay cào sột soạt vào thành rương và giả tiếng chuột kêu 'chít… chít…' để đánh lừa chủ nhà.
Nghe chuột kêu, chủ nhà vội thức giấc, đốt đèn mở rương đuổi chuột.
Thằng bé vụt nhỏm dậy, thổi tắt đèn, xô ngã chủ nhà, tông cửa chạy một mạch.
Chủ nhà vừa hô hoán vừa đuổi theo.
Thằng bé chạy đến đường cùng thì gặp cái giếng, nó vội vàng ôm một cục đá to liệng xuống giếng và tri hô:
-Thằng ăn trộm nhảy xuống giếng trốn rồi… Làng xóm ơi!
Mọi người đổ xô nhau kéo đến giếng để bắt trộm.
Thằng bé thừa lúc mọi người tìm kẻ trộm dưới giếng, chạy thẳng về nhà.
Gặp cha, thằng bé oà lên khóc và không tiếc lời oán trách cha.
Gã đạo chích để con khóc cho đã, mỉm cười hỏi:
-Con hãy nói cho cha nghe lúc bị nhốt trong rương và lúc đang chạy trốn, con thấy thế nào?
Cậu con kể lại từ đầu đến cuối cho cha nghe.
Gã cười ha hả hỏi:
-Con có muốn cả cuộc đời mình phải sống trong cảm giác đề phòng, sợ hãi, trốn chui trốn nhủi như thế nữa không?
Cậu bé im lặng nhìn cha. Gã đạo chích tiếp:
-Cha cho con học hành đến nơi đến chốn mà quên khuyên con là:
-Muốn ăn trộm, ăn cắp hay ăn cướp mà không sợ ai cả ... Thì con học hành cho tốt, nếu không học được thì bằng mọi giá phải mua bằng giả rồi gia nhập hàng ngũ đầy tớ cho làng hoặc đi tu một thời gian.
Lúc ấy con tha hồ đục khoét . Giàu có rồi con lại đi mua danh: medal, tiết phẩm…và làm người tử tế. Cũng là ăn trộm, là đục khoét nhưng được trọng vọng, vinh danh đấy chẳng phải là: “ con hơn cha là nhà có phúc”?
Theo như nước Mỹ của Tổng thống Donald Trump mới đây đã huy động hàng trăm tỉ đô la với hy vọng về đích đầu tiên cho cuộc chạy đua tìm kiếm «Trí tuệ Nhân tạo Toàn năng», đang khiến cổ phiếu của các công ty AI tăng chóng mặt. Tổng thống thứ 47 của nước Mỹ, Donald Trump, không chấp nhận mọi phản biện, đe dọa trừng trị các sĩ quan cao cấp nhất của quân đội Mỹ nếu có bất cứ biểu hiện bất đồng nào. Mọi quyền lực đối trọng tại «nền dân chủ được coi là vĩ đại nhất hành tinh», bao gồm quyền lực tư pháp, đều bị Donald Trump coi là thù địch. Tóm lại, tại thủ đô Washington, «ý Trump là ý Trời».
Quảng trường Thời Đại (Times Square) chật kín người trong cuộc tuần hành "No Kings" (Không Vua), ngày 18/10.2025, New York, Mỹ. AP - Olga Fedorova
Le Nouvel Obs có bài xã luận « Cơn ác mộng Mỹ », so sánh nước Mỹ đương đại với nước Đức thời Đệ nhị Thế chiến. Tuần báo Pháp nhắc lại cuộc đời của văn hào người Áo Stefan Zweig, chọn cách tự kết liễu cuộc đời mình khi chứng kiến « sự lên ngôi không thể cưỡng lại » của Hitler tại Đức, một kẻ mà trước đó, đa số những người tử tế cho rằng chỉ là một « anh hề ». Theo Le Nouvel Obs, một năm sau khi Donald Trump đắc cử, « thế giới cần nhìn thẳng vào sự thật là nước Mỹ đã đẻ ra một con quái vật (« un monstre »), một kẻ tự cho mình có sức mạnh vô biên, tự cho phép mình làm mọi thứ ».
« Kẻ tự cho mình quyền làm mọi thứ »: Đêm trước chế độ Phát xít
Bài xã luận của Le Nouveal Obs lo lắng « những đảo lộn ghê gớm đang diễn ra trước mắt nhưng sự mù quáng đang ngăn chúng ta nhận ra » sự thật ấy. Bài viết hơn một trang giấy A4 đáng được đọc trọn vẹn, bởi cô đúc những thách thức chưa từng có mà nước Mỹ đang phải đối mặt, trong đó « điều đáng sợ nhất », theo Le Nouvel Obs, là tự do ngôn luận, quyền tự do cơ bản được Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ bảo vệ, đã bị chính tổng thống chà đạp.
Tổng thống thứ 47 của nước Mỹ, Donald Trump, không chấp nhận mọi phản biện, đe dọa trừng trị các sĩ quan cao cấp nhất của quân đội Mỹ nếu có bất cứ biểu hiện bất đồng nào. Mọi quyền lực đối trọng tại « nền dân chủ được coi là vĩ đại nhất hành tinh », bao gồm quyền lực tư pháp, đều bị Donald Trump coi là thù địch. Nước Mỹ « dĩ nhiên chưa phải là chế độ Đức Quốc xã hay nước Trung Quốc của Tập Cận Bình », khi chế độ đa nguyên chính trị vẫn còn tồn tại, nhưng tình hình rất đáng lo ngại.
Le Nouvel Obs cảnh báo nguy cơ không khí hận thù, ủng hộ chủ nghĩa độc tài lan rộng tại châu Âu. Các đảng phái cực hữu châu Âu khóc thương cái chết của Charlie Kirk, phần tử « cực hữu, bài Do Thái, khinh thường phụ nữ, kỳ thị người đồng tính », như một anh hùng. Tuần báo Pháp kêu gọi hãy nhìn thẳng vào những gì mà Trump đang làm với nền dân chủ Mỹ, để tăng cường hệ miễn dịch để đề kháng lại « con virus dân túy - dân tộc chủ nghĩa nguy hiểm » (« le dangereux virus national-populiste ») « trước khi quá muộn ».
« Triều đình Bắc Triều Tiên »: Tại Washington D.C., « ý Trump là ý Trời »
Le Nouvel Obs trong số báo này dành một hồ sơ khác để nói « Về nền độc tài đang hình thành tại Mỹ », « khi mà mỗi ngày, đoàn kết, công lý, tự do, các giá trị được ghi trong Hiến pháp Mỹ, nhường chỗ cho độc đoán, dối trá, hành động thái quá, trả thù ». Cuộc họp chính phủ của Donald Trump biến thành « triều đình Bắc Triều Tiên », nơi các bộ trưởng tụng ca tổng thống « vĩ đại nhất » trong lịch sử nước Mỹ. Donald Trump đã biến « chủ nghĩa dân tộc Thiên chúa giáo da trắng » (nationalisme chrétien blanc) trở thành ý thức hệ chính thống của người Mỹ.
Thủ đô Washington được biến thành « một phòng thí nghiệm xây dựng chế độ độc tài ». Hoạt động phản kháng ôn hòa vì hòa bình trước cửa Nhà Trắng (« Peace Vigil »), tồn tại liên tục suốt 7 đời tổng thống từ năm 1981, bị Donald Trump ra lệnh giải tán vào ngày 18/9/2025. Trump thậm chí can thiệp để buộc một đội bóng đá Mỹ lấy lại tên cũ, vốn phải từ bỏ do cáo buộc của các cộng đồng thổ dân da đỏ. Tóm lại, tại thủ đô Washington, « ý Trump là ý Trời ».
Phong trào chống vắc-xin: « Cỗ máy nghiền nát khoa học »
Trong một bài viết khác, Le Nouvel Obs, tóm lược về « sự lên ngôi của phe chống vắc-xin ». Khi Trump lên nắm quyền, thế lực này nắm quyền kiểm soát bộ Y Tế, Bảo hiểm Y tế và trở thành « cỗ máy nghiền nát tri thức khoa học », « cổ vũ cho những phương pháp điều trị không qua thẩm định khoa học ».
Mùa đông năm nay, khi nước Mỹ đối mặt với dịch sởi tệ hại nhất từ 30 năm (khiến hơn 1.300 người mắc, và ba người chết), bộ Y Tế đã khuyên dùng vitamin A và dầu cá tuyết, thay vì tiêm chủng. Khẩu hiệu của bộ trưởng Y Tế Mỹ là « Làm cho Nước Mỹ khỏe mạnh trở lại » (MAHA - Make America Healthy Again), với phương châm chính là tuyên truyền cho việc không tin vào giới chuyên gia. MAHA là một biến thể của tên gọi MAGA, phong trào « Làm cho Nước Mỹ Vĩ đại Trở lại » (Make America Great Again).
Trump cắt đứt nước Mỹ với truyền thống Dân chủ: 7 triệu người tuần hành chống « Vua »
Tuần báo Le Point cũng dành một bài xã luận để nói về phe cánh cầm quyền của tổng thống Mỹ cắt đứt với nền dân chủ, cội nguồn của lịch sử Mỹ như thế nào. « Ngày 18 tháng 10, hơn 7 triệu người Mỹ đã xuống đường chống lại những lạm dụng quyền lực của Donald Trump, theo lời kêu gọi của phong trào « Không Vua / No Kings Day ». Theo Le Point, « sự thức tỉnh của xã hội dân sự Mỹ là điều đáng mừng tuy chậm trễ ».
Le Point cảnh báo là sự đoạn tuyệt của xã hội Mỹ với truyền thống dân chủ Mỹ dưới thời Donald Trump dường như là điều « không thể đảo ngược được », trừ phi cuộc tranh đấu của một bộ phận người dân Mỹ đi liền với sự vãn hồi quyền lực tư pháp và nỗ lực vượt bậc của phe Dân Chủ. Le Point kêu gọi châu Âu « nắm lấy tương lai », tách rời và tự vệ trước nước Mỹ của Trump.
Nước Mỹ của Trump đặt cược vào « Trí tuệ Nhân tạo Toàn năng »
Le Point tuần này nói về Trí tuệ Nhân tạo, nhưng không chỉ có thế. « Mạnh hơn nhiều Trí tuệ Nhân tạo : Cú sốc kinh hoàng của Trí tuệ Siêu đẳng », hồ sơ chính của tuần báo nói về cuộc chạy đua kiến tạo « artificial general intelligence » (AGI, tạm dịch là « Trí tuệ Nhân tạo toàn năng »), có tham vọng vượt hẳn trí thông minh của con người.
Ngay ngày đầu tiên trở lại nắm quyền, tổng thống Mỹ Donald Trump đã triệu tập nhiều đại gia trong lĩnh vực này, trong đó có thủ lĩnh Open AI Sam Altman, tại Nhà Trắng, để khởi động dự án Stargate khổng lồ xây dựng cơ sở hạ tầng cho Trí tuệ Nhân tạo. Ngày 4/9, hàng loạt đại gia như các lãnh đạo Meta, Apple, Google, Microsoft, Open AI, Bill Gates… hay Alphabet, lại tề tựu ở Nhà Trắng. Thúc đẩy Trí tuệ Nhân tạo tiếp tục là chủ đề trọng tâm. Trong dịp này, Donald Trump khẳng định các cách tân về AI có thể mang lại sức mạnh mới cho nước Mỹ.
Cuộc gặp ngày 24/9, giữa thủ lĩnh Open AI và « huyền thoại của ngành tin học lượng tử » người Anh David Deutsch tại Berlin, vén lộ tham vọng kiến tạo « Trí tuệ Nhân tạo toàn năng », như mục tiêu tối hậu. Cụ thể là, theo David Deutsch, Trí tuệ Nhân tạo toàn năng thực sự có thể mang lại những phát kiến thiên tài như thuyết Tương đối của Einstein. Ông chủ Open AI dự báo Trí tuệ Nhân tạo Toàn năng có thể sẽ « được hoàn tất » trước năm 2030.
Đằng sau « Trí tuệ Nhân tạo Toàn Năng » là niềm tin tôn giáo
Theo Le Point, ẩn đằng sau cuộc chạy đua hướng đến Trí tuệ Nhân tạo Toàn năng là một niềm tin siêu linh thần bí trong một bộ phận giới tiên phong về AI. Bản thân ông chủ Open AI kể lại những trải nghiệm xuất thần trong một đợt ở ẩn tại Mêhicô. Nhiều người hoạt động trong lĩnh vực này tin tưởng « Trí tuệ Nhân tạo Toàn năng trong tương lai sẽ trừng phạt những ai không tham gia vào việc tạo tác ra nó ». Theo nhà nghiên cứu Timnet Gebru, được Le Point dẫn lại, « niềm tin tôn giáo - công nghệ này » được dùng để « biện minh cho việc tập trung quyền lực và nguồn lực » hoàn toàn cho một sự nghiệp mà họ tin là sẽ mang lại tương lai rực rỡ cho nhân loại.
Vấn đề là khi các nguồn lực được đổ dồn vào để phát triển Trí tuệ Nhân tạo Toàn năng, có thể làm thay và làm hơn con người, bản thân con người bị đặt trước nguy cơ trở nên thụ động. Một nghiên cứu mới đây do MIT Media Lab tiến hành, cho thấy hiện tượng « hoạt động não bộ suy giảm mạnh » ở người sử dụng ChatGPT.
Cũng trong số này, Le Point giới thiệu tác phẩm « Pionniers » về Trí tuệ Nhân tạo sắp ra mắt của nhà báo Guillaume Grallet. Người trưởng ban biên tập về khoa học và công nghệ của Le Point này đã dành hơn 20 năm để tìm cách tiếp cận với các phù thủy AI, các đại sư của lĩnh vực Trí tuệ Nhân tạo, những người « đang định hình cuộc sống của chúng ta ».
Việc thần thánh hóa Trí tuệ Nhân tạo cũng bị chỉ trích trong nội bộ giới công nghệ kỹ thuật số. Chủ tịch dịch vụ tin nhắn Signal, Meredith Whittaker, lên án việc « lôi cuốn đại chúng đi theo niềm tin tôn giáo vào một Trí tuệ Nhân tạo Thần thánh ». Ngay cả Elon Musk cũng từng khẳng định « Trí tuệ Nhân tạo Siêu đẳng có thể là một hiểm họa » đối với xã hội con người.
Phương pháp của Open AI đang « bắt nền kinh tế thế giới làm con tin »
Le Point có bài phỏng vấn doanh nhân Pháp Tariq Krim, người sáng lập trung tâm tư vấn Cybernetica, chuyên về kỹ thuật số, trí tuệ nhân tạo. Theo chuyên gia này, cuộc chạy đua hướng đến sở hữu Trí tuệ Nhân tạo Toàn năng, với khâu chủ yếu là các cơ sở hạ tầng AI, với các trung tâm dữ liệu tiêu thụ lượng điện và nước (làm mát) khổng lồ và ngốn nhiều vi mạch bán dẫn, đã và đang khiến cổ phiếu của các đại tập đoàn công nghệ số tăng vùn vụt, gợi nhớ đến cuộc khủng hoảng năm 2000.
Điểm chung là « cơ sở hạ tầng được định giá quá cao ». Điểm đặc thù của tình hình hiện nay là, vi mạch bán dẫn, giá thành cao và tuổi đời rất ngắn (chỉ từ 3 đến 5 năm) khiến chi phí nặng nề hơn gấp bội. Bất chấp các khoản đầu tư khổng lồ, các công ty không mang lại lợi nhuận, thậm chí thua lỗ. Điều đáng sợ nhất là sự không minh bạch về các khoản nợ, « nợ ẩn trong các thỏa thuận không rõ ràng » (chẳng hạn như tập đoàn sản xuất chip Nvidia đầu tư vào Open AI, công ty này lại sử dụng tiền đầu tư để mua chip của Nvidia). Theo chuyên gia Tariq Krim, phương pháp kinh doanh của Open AI đang thúc đẩy tăng trưởng cho nước Mỹ, nhưng « bắt nền kinh tế thế giới làm con tin ». Tăng trưởng gượng ép kiểu này có thể ví như một trái bom hẹn giờ với kinh tế toàn cầu.
« Bong bóng đầu tư » Trí tuệ Nhân tạo: Thung lũng Sillicon mất trí ?
Về Trí tuệ Nhân tạo, tuần báo L’Express có hồ sơ trang nhất : « Phải chăng thung lũng Sillicon mất trí ? ». L’Express ghi nhận, bất chấp các đầu tư khổng lồ, công ty Trí tuệ Nhân tạo như Open AI thua lỗ nặng nề, mất 8 tỷ đô la trong quý I năm nay. Phiên bản GPT-5 của Open AI không đạt được kỳ vọng.
Niềm tin đặt vào sự phát triển đột biến của Trí tuệ Nhân tạo, có thể mang lại lợi nhuận vô biên, làm trị giá trên thị trường chứng khoán của các công ty AI tăng chóng mặt. Trị giá vốn hóa của Nvidia vượt quá 4.450 tỉ đô la. Tháng 10 vừa qua, hàng loạt các định chế tài chính quốc tế, như Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Quốc gia Anh, tập đoàn đầu tư và tài chính đa quốc gia Mỹ Morgan Stanley, cảnh báo « bong bóng » đầu tư trong lĩnh vực Trí tuệ Nhân tạo.
L’Express nhấn mạnh đến tình trạng nguy hiểm của nước Mỹ: Có đến 92% tăng trưởng của nước này phụ thuộc vào công nghệ kỹ thuật số (quý I/2025). Đầu tư cho các lĩnh vực khác bị thiếu hụt nghiêm trọng, đe dọa chính sách tái xây dựng cơ sở công nghiệp tại Mỹ của ông Trump. Theo nhà đầu tư Paul Kedrosky, nổi tiếng tại Sillicon Valley, nước Mỹ có thể lặp lại sai lầm như năm 2000, khi đầu tư quá nhiều cho viễn thông, bong bóng sụp đổ khiến kinh tế Mỹ suy yếu, Trung Quốc tận dụng lợi thế để vươn lên.
Châu Âu và nước Mỹ của Trump: Viễn cảnh chia ly ngày càng hiện rõ
Một năm kể từ khi Donald Trump đắc cử tổng thống, « viễn cảnh chia tay giữa châu Âu và nước Mỹ của Trump đang ngày càng hiện rõ » là một hồ sơ khác của L’Express. L’Express điểm ra năm hồ sơ chính. Thứ nhất là Trump cắt giảm tài trợ cho Ukraina, khiến châu Âu khó lấp đầy khoảng trống. Kiev có nguy cơ không có tài trợ ngay từ năm tới. Thứ hai, đe dọa giảm quân ở châu Âu (100 nghìn lính), làm suy yếu uy tín của NATO và ô hạt nhân của Mỹ. Thứ ba, đàm phán về tương lai của Gaza với Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ Kỳ, phớt lờ Liên Âu, nhà tài trợ tài chính lớn nhất của Palestine, thậm chí ném bom Iran mà không thông báo cho các đồng minh.
Thứ tư, về thương mại, châu Âu đã không trả đũa các mức thuế quan đơn phương (15%) do Trump áp đặt, hy vọng việc được Mỹ ủng hộ Ukraina, rút cục không có bảo đảm chắc chắn. Về chủ quyền lãnh thổ, Trump không từ bỏ kế hoạch sáp nhập Groenland, vùng lãnh thổ của Đan Mạch, vi phạm chủ quyền của châu Âu.
Việc Trump xích gần Putin, Tập Cận Bình và Kim Jong Un cho thấy rõ lập trường của Trump về niềm tin vào việc « kẻ mạnh thống trị và kẻ yếu phải chấp nhận ». Trump coi thường các giá trị châu Âu (về luật pháp quốc tế, về tìm kiếm đồng thuận) và dường như ủng hộ một thế giới bị chia cắt thành các vùng ảnh hưởng (giữa Mỹ, Trung Quốc, Nga), khiến châu Âu trở nên không có vai trò.
Điều gì khiến cuộc gặp Trump - Tập ở Hàn Quốc thất bại ?
Về mối quan hệ đầy bí ẩn Mỹ - Trung trước thềm cuộc gặp Trump - Tập Cận Bình tại Hàn Quốc, tuần san Courrier International giới thiệu bài viết đáng chú ý của The Economist, phơi bày những trở lực khiến hai bên không thể đạt được thỏa thuận trông đợi, điều mà tổng thống Mỹ liên tục quảng bá như một thành công trong tầm tay.
Theo tuần báo Anh, đàm phán Mỹ - Trung khó đạt kết quả do « thiếu các kênh liên lạc đáng tin cậy ». Tại Hoa Kỳ, bất kỳ nỗ lực đối thoại nào hiện đều bị những người theo đường lối cứng rắn coi là phản quốc, trong khi tại Trung Quốc, việc thanh trừng các nhà ngoại giao kỳ cựu (như Tần Cương) và việc tập trung quyền lực dưới thời Tập Cận Bình làm tê liệt mọi sáng kiến. Về phía Mỹ, chính quyền Trump bị chia rẽ giữa những người theo đường lối cứng rắn về an ninh quốc gia và các doanh nghiệp (như Jensen Huang, CEO của Nvidia). Việc lãnh đạo Nvidia, người đã đạt được việc nới lỏng các hạn chế đối với chip AI với Trung Quốc, bị chỉ trích sau khi lên án cụm từ « diều hâu Trung Quốc ». Nếu không cải tổ các kênh đối thoại, tiến triển sẽ chỉ giới hạn ở các biện pháp tạm thời, mà không có giải pháp lâu dài cho các xung đột thương mại hoặc địa chính trị (như Đài Loan, công nghệ).
Giá trị của « kế hoạch hóa » : Bài học cho châu Âu từ Trung Quốc
Phương pháp của Trung Quốc, dựa trên « kế hoạch nhà nước nghiêm ngặt », thu hoạch được « nhiều thành công không thể phủ nhận », đang ngày càng thu hút sự chú ý tại châu Âu, là chủ đề bài xã luận của Le Nouvel Obs. Ba mươi năm trước, Trung Quốc chỉ là một nhà thầu công nghiệp phụ, hiện nay nước này thống trị xe ô tô điện và năng lượng sạch, đồng thời cạnh tranh với Mỹ về AI và công nghệ số, nhờ vào một chiến lược dài hạn. Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), vừa được đảng Cộng Sản thông qua, đã tiếp tục khẳng định cách tiếp cận này: nhà nước đặt ra các mục tiêu chiến lược (chuyển đổi xanh, độc lập công nghệ, an ninh quốc gia), trợ cấp cho các lĩnh vực then chốt, rồi để các khu vực, thành phố và công ty cạnh tranh trong việc thực thi mục tiêu.
Tại châu Âu, nơi « chủ nghĩa tân tự do » của những năm 1980 khiến việc lập kế hoạch bị coi là « cấm kỵ », một số nhà hoạch định chính sách đang khám phá lại những ưu điểm của kế hoạch hóa. Pháp đã từng có những kế hoạch 5 năm (1946-1980), với những thành công (xây dựng điện hạt nhân, đường sắt cao tốc). Liên Âu cũng thành công trong « các sáng kiến công nghiệp đồng bộ » (như với tập đoàn hàng không Airbus, công ty không gian Ariane), nhưng lại gặp khó khăn trong việc phối hợp các quốc gia thành viên. Kế hoạch « Ô tô 2035 » (cấm xe chạy xăng dầu) khó thành công minh họa cho nhược điểm này. Châu Âu đang tìm kiếm một mô hình kết hợp, giữa kế hoạch tập trung và hợp tác phi tập trung. Câu hỏi đặt ra là: làm thế nào để lập kế hoạch theo phong cách của châu Âu, không sao chép mô hình độc đoán của Trung Quốc ?
Sự trỗi dậy của ngôi sao mới trên chính trường Mỹ
Sự trỗi dậy của một ngôi sao mới trên chính trường Mỹ là một hồ sơ chính của Le Nouvel Obs. Ngày 04/11 tới, thành phố New York bầu thị trưởng mới. Đảng viên đảng Dân Chủ Zohran Mamdani, 34 tuổi, có thể là người Hồi giáo, dân nhập cư và là người trẻ tuổi nhất trở thành thị trưởng New York.
Donald Trump gọi ứng viên thị trưởng đảng Dân chủ này là « phần tử cộng sản điên rồ ». Theo Le Nouvel Obs, Zohran Mamdani, một dân biểu địa phương, người gốc châu Phi, chủ trương làm thành phố giàu nhất thế giới là nơi sống được với những người có thu nhập thấp, với chính sách đóng băng tiền thuê nhà, lập các cửa hàng tạp hóa trong thành phố, đánh thuế các triệu phú… Mamdani đang nhận được sự ủng hộ ngày càng tăng, đặc biệt là trong giới trẻ. Năm 2021, ông từng tuyệt thực để ủng hộ người lái taxi bị nợ nần chồng chất.
Zohran Mamdani có cha là Mahmood Mamdani, giáo sư nhân chủng học và chính trị học tại Đại học Comlumbia, và mẹ là Mira Nair, đạo diễn bộ phim « Salaam Bombay ! » (1988), giải ống kính vàng, Liên hoan phim Cannes.
Xúc cảm tình yêu : Bền lâu vì sao hơn là bùng cháy ?
Le Nouvel Obs tuần này có hồ sơ về « Tình yêu » với tựa đề là một câu hỏi « Vì sao bền lâu thì tốt hơn là bùng cháy ? ». Tình yêu thường được nhiều người gắn với cảm xúc bùng cháy. Tuy nhiên, bùng cháy cũng thường dễ đi kèm với cảm giác trống rỗng sau đó. Trong tác phẩm « Đi tìm thời gian đã mất » của văn hào Proust, không có từ nào xuất hiện nhiều hơn « tình yêu », trong khi tình cảm ấy vắng mặt. Trên đây là ghi nhận của triết gia Nicolas Grimaldi. Trong các tác phẩm « Tiểu luận về sự ghen tuông. Địa ngục Proust » hay « Sự biến đổi của tình yêu », nhà triết học Pháp cho chúng ta biết về tình yêu nảy sinh ở Proust xuất phái từ « nỗi sợ hãi hiện sinh ». Nỗi sợ ấy làm dấy lên một nhu cầu mãnh liệt, được hòa trộn với người khác. Đó là nguồn gốc của tình yêu bùng cháy.
Triết lý văn chương về tình yêu dường như không có ai nối nghiệp được triết gia Nicolas Grimaldi, nay đã 91 tuổi. Le Nouvel Obs giới thiệu với độc giả sự xuất hiện của một triết gia trẻ, Quentin Biasiolo, 34 tuổi, với tác phẩm vừa ấn hành : « Mon cœur dans ta main. L’amour à l’épreuve du temps » (tạm dịch là « Trái tim tôi trong tay bạn. Tình yêu vượt qua thử thách thời gian »).
Vị triết gia trẻ về văn chương và tình yêu tìm thấy lời giải của tình yêu bền vững ở Rousseau, mối tình nối kết triết gia thế kỉ 18 với bà De Warens, người phụ nữ hơn ông 13 tuổi, và từng coi là mẹ nuôi. Với triết gia Quentin Biasiolo, bí quyết cho phép tình yêu vượt qua thử thách của thời gian là khả năng giúp ông « hoàn thiện bản thân » (perfectibilité). Trong tác phẩm « Les Rêveries du promeneur solitaire », Rousseau mô tả « một mối quan hệ đằm thắm, tươi mát mở mang trên trời nhận thức của ông, một mối tâm giao mật thiết, một bầu không khí mà ở đó ông có thể trở thành chính mình, thậm chí lớn lên, viên mãn » (Quentin Biasiolo trả phỏng vấn).
Theo như đối với bộ Quốc Phòng Mỹ mới đây cho rằng, việc cung cấp loại tên lửa Tomahawk cho Ukraina không ảnh hưởng đến kho dự trữ tên lửa của nước này, sau khi Lầu Năm Góc đã chấp thuận cho Nhà Trắng cung cấp cho Kiev các tên lửa này, có tầm bắn lên tới 1.600 km, để quân đội Ukraina có thể tấn công sâu hơn vào trong lãnh thổ Nga. Quyết định cuối cùng nằm trong tay tổng thống Donald Trump, nhưng chủ nhân Nhà Trắng vẫn trì hoãn việc chuyển giao tên lửa Tomahawk cho Ukraina.
Quyết định cuối cùng nằm trong tay tổng thống Donald Trump, nhưng chủ nhân Nhà Trắng vẫn trì hoãn việc chuyển giao tên lửa Tomahawk cho Ukraina. Khi tiếp tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 17/10 tại Nhà Trắng, tổng thống Mỹ đã tuyên bố với các phóng viên rằng Hoa Kỳ "cần" những tên lửa Tomahawk để bảo vệ lãnh thổ của mình. Tuyên bố này trái ngược với những phát biểu của tổng thống Trump chỉ vài ngày trước đó, rằng ông sẵn sàng xem xét việc chuyển giao những tên lửa tầm xa cho Kiev.
Theo CNN, ông Trump đã đổi ý sau cuộc điện đàm với tổng thống Vladimir Putin. Chủ nhân Điện Kremlin được cho là đã hạ thấp tác động quân sự của tên lửa Tomahawk, đồng thời cảnh báo rằng việc chuyển giao những tên lửa này sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến quan hệ giữa Washington và Matxcơva.
Lầu Năm Góc đã chuẩn bị sẵn sàng các kế hoạch chuyển giao để có thể triển khai nhanh chóng nếu tổng thống Trump bật đèn xanh. Vấn đề là Ukraina sẽ sử dụng những tên lửa Tomahawk như thế nào? Tên lửa tầm xa này thường được phóng từ tàu chiến hoặc tàu ngầm, nhưng hải quân Ukraina hiện đang suy yếu. Các bệ phóng trên bộ của Mỹ có thể được cung cấp cho Kiev hoặc được điều chỉnh tại Ukraina, như đã từng làm với tên lửa Storm Shadow của Anh. Trên mạng X, tổng thống Volodymyr Zelensky đã tái khẳng định rằng Ukraina có kế hoạch tăng cường năng lực tấn công tầm xa vào cuối năm nay.
Về tình hình chiến sự, theo hãng tin AP, tổng thống Zelensky hôm qua cho biết quân đội Nga đã triển khai khoảng 170.000 quân ở vùng Donetsk, miền đông Ukraina, nơi họ đang cố đánh chiếm thành phố Pokrovsk. Ông Zelensky thừa nhận một số đơn vị Nga đã xâm nhập vào thành phố, nhưng khẳng định lực lượng phòng thủ Ukraina đang “tiêu diệt” những đơn vị này.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
