Cưới vợ chưa được bao lâu, chàng thanh niên Hồng Năm hăm hở sang Đức lao động mong kiếm tiền, rồi ḍng đời xô đẩy ông xa quê đến 30 năm. Vợ ông ở Việt Nam bán nhà đánh bạc, con cái cũng không ưa bố.
Tôi đang xoay xở với một đống đồ nghề từ chân máy quay đến camera, ba lô máy ảnh tại sân ga Frankfurt, th́ bỗng nghe một giọng nói tiếng Việt bên cạnh: "Chú đi đâu mà lỉnh kỉnh thế? Để anh bê giúp chú". Tôi ngước lên nh́n thấy lăo, một người trung tuổi, gầy c̣m, ăn mặc xuềnh xoàng.
Khi biết tôi đang muốn chuyển tàu để đến hội chợ triển lăm Frankfurt, lăo nhiệt t́nh xung phong vác đồ và làm t́nh nguyện viên đưa tôi đi. Biết tôi lần đầu tiên đến đây, lăo giới thiệu đủ thứ trời trăng từ chỗ vui chơi đến những điểm du lịch, kể cả khu đèn đỏ.
Sau khi làm thủ tục đăng kư tham dự triển lăm xong, quay sang tôi vẫn thấy lăo đứng đó với nét mặt chờ đợi.
"Vé vào cửa ở đây đắt lắm, mặc dù ở đây đă lâu nhưng anh chưa vào bao giờ vào đây", lăo nói. Khi biết lăo cũng có ư định vào trong xem, tôi đă quay sang đề nghị ban tổ chức làm cho lăo cái thẻ nhà báo vào dự hội chợ cùng với tôi. Khỏi phải nói lăo vui như thế nào, đeo ngay cái thẻ vào cổ và hăng hái xách chân máy đi trước.
Sau khi kết thúc công việc, tôi dọn xong đồ nghề th́ không thấy lăo đâu. Tôi định ra về th́ lăo lại lù lù xuất hiện, trên tay cầm một đống đồ tặng phẩm. Lăo rối rít khoe như đứa trẻ lên ba nhận được quà.
Tôi và lăo hay ra sông Main câu cá, đó cũng là nơi lăo tâm sự cùng sông nước đất trời. Ảnh minh họa.
Về sau quen, tôi biết lăo tên là Năm, quê gốc ở Nghệ An. Lăo có bằng lái xe sau khi nước Đức thống nhất nhưng cho tới hôm nay, lăo chưa từng sở hữu một chiếc xe nào. Lăo tự trào rằng học có bằng để xin đi làm cho dễ, chứ tự do đi lại, lại có người lái cho ḿnh không sướng hơn sao
Mỗi lần có dịp đến Frankfurt làm việc, tôi lại ghé vào thăm lăo và đôi khi cùng ra sông Main câu cá. Lăo ngồi im bất động nh́n mặt hồ lăn tăn gợn sóng, nhưng mỗi khi chiếc phao động đậy, lăo phản xạ rất nhanh. Khi vớt cá lên bờ, khuôn mặt lăo nở nụ cười măn nguyện hiếm hoi.
Một đêm hè, Năm rủ tôi đi câu đêm. Ánh trăng vằng vặc. Chiếc phao câu phát sáng trên mặt hồ dập dềnh như những con đom đóm. Bất chợt lăo dốc bầu tâm sự: "Anh về già, cô đơn lắm chú ạ".
Năm là con cả trong một gia đ́nh thuần nông. Nhà đông con nên lớn lên, lăo xung phong đi bộ đội để bớt đi một miệng ăn trong nhà. Vào bộ đội, v́ người lăo nhỏ nhắn nên được làm anh nuôi. Sau mấy năm nghĩa vụ, lăo xuất quân về địa phương. Bố mẹ bắt lăo lấy vợ để có con nối dơi tông đường. Cô vợ ấy do chính bố mẹ lăo mai mối. Chưa kịp có con th́ lăo lại được tiêu chuẩn đi hợp tác lao động ở Đức. Để lại người vợ mới cưới, lăo lên đường sang trời tây với bao nhiêu mơ ước của tuổi thanh niên.
Hàng ngày, lăo chăm chỉ đi làm. Đến cuối tuần, lăo đi mời những người Đức mà lăo quen trong quán bar hay hàng xóm may quần áo ḅ. Lăo chỉ đi t́m khách lấy số đo để ăn hoa hồng. Công việc mang lại món tiền khá. Lăo tằn tiện trong chi tiêu cố gắng dành dụm một khoản tiền làm vốn khi hồi hương.
Nước Đức thống nhất, lăo cũng ở lại như bao người. Tuy nhiên, thay v́ lao xuống đường buôn bán thuốc lá, kinh doanh quần áo, lăo chỉ đi làm trong các quán ăn, nhà hàng rồi xin được việc ở Frankfurt và lăo chuyển sang đó ở cho đến nay.
Năm 1991 lăo về nước, dùng toàn số tiền ky cóp được mua một mảnh đất ở ngoại ô Hà Nội với mong muốn sau này vợ chồng lăo sẽ lên thủ đô làm ăn buôn bán. Cũng sau lần về phép đó, vợ lăo mang thai đứa con gái đầu ḷng.
V́ đi xa, thương vợ nên lăo không cho vợ đi làm những công việc của một người nông dân b́nh thường. Lăo gom góp gửi tiền về để vợ lăo ăn sung mặc sướng, dưỡng thai đứa con mà lăo hằng mong đợi.
Sau khi sinh con gái, sẵn tiền mà lại nhàn rỗi, vợ lăo bắt đầu lao vào lô đề, cờ bạc. Trong khi đó, lăo vẫn hàng ngày đi làm trên những chuyến xe xuôi ngược và nuôi hy vọng dành dụm đủ tiền để đón cả hai mẹ con sang Đức đoàn tụ.
Số tiền mà vợ lăo cần ngày càng nhiều th́ những con số trong sổ tiết kiệm của lăo ngày càng ít. Mỗi lần lăo về phép lại bị vợ cằn nhằn là vô dụng bất tài, không bằng thiên hạ. V́ hạnh phúc gia đ́nh, lăo nhẫn nhịn cho mọi chuyện êm đẹp. Rồi thằng con trai thứ hai chào đời, lăo vui v́ có người nối dơi bao nhiêu th́ nỗi buồn trong ḷng lăo lại càng nặng bấy nhiêu.
Ngôi nhà ngày nào lăo mua c̣n là ngoại ô nay đă lên quận mới của Hà Nội, nhưng vợ và các con lăo "bất nông, sành thị", làm nông th́ không biết nhưng cái dở của thành thị th́ vợ con lăo lại rất rành. Rồi vợ lăo vay lăi để thoả măn thú vui, khi khả năng thanh toán không c̣n th́ mang nhà ra gán. Lăo lại dồn tất cả tiền và vay mượn bạn bè chuộc lại ngôi nhà cho vợ con có chỗ nương thân.
Chưa trả nợ xong số tiền mới vay th́ lăo lại nghe tin vợ con đă bán ngôi nhà đó và trở về quê sinh sống. Nhưng nỗi buồn lớn nhất trong ḷng của lăo chính là hai đứa con đă nghe theo mẹ, khinh khi lăo ra mặt. Cứ trải qua mỗi một nỗi đau, lăo lại trở nên lầm ĺ ít nói hơn.
Giờ đến tuổi xế chiều vẫn sống một ḿnh ở Franfurt, trong ḷng lăo chỉ hy vọng có ngày các con hiều được ḷng cha.
Một hôm nghe tin lăo Năm ốm nằm viện, tôi vội vă sang thăm. Trên giường bệnh, mặt lăo vốn nhàu nhĩ n
Tuổi già cô độc ở trời Tây
