Công nghệ mới giúp nhận diện tàu ‘tàng hình’

[Romano]

Công ty công nghệ hàng hải Windward của Israel vừa công bố hợp tác với hãng Vantor nhằm triển khai giải pháp giám sát liên tục dựa trên sự kết hợp giữa vệ tinh và trí tuệ nhân tạo (AI), hướng tới phát hiện và theo dõi các “tàu tối”, những phương tiện cố tình tắt tín hiệu nhận dạng.Thông báo được đưa ra trong thời điểm nhạy cảm khi Mỹ và Iran đang đối đầu căng thẳng tại eo biển Hormuz sau hơn một tháng xung đột. Theo hai công ty, hệ thống mới sẽ giúp cung cấp khả năng quan sát tự động, liên tục đối với hoạt động hàng hải trên phạm vi toàn cầu, điều vốn lâu nay gặp nhiều hạn chế do sự phân mảnh dữ liệu.

Thỏa thuận tích hợp hệ thống giám sát liên tục Sentry của Vantor vào nền tảng AI hàng hải của Windward, tạo thành một giải pháp thống nhất có thể phát hiện, nhận dạng và theo dõi tàu thuyền ngay cả khi chúng tắt bộ phát tín hiệu AIS (hệ thống nhận dạng tự động) hoặc tìm cách che giấu danh tính.Trước đây, việc phát hiện tàu thường diễn ra trên một hệ thống, trong khi xác minh danh tính và phân tích hành vi lại nằm ở hệ thống khác. Điều này buộc các nhà phân tích phải thủ công đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn như AIS, tần số vô tuyến (RF), radar khẩu độ tổng hợp (SAR) và ảnh quang học. Sự hợp tác mới được kỳ vọng sẽ xóa bỏ “khoảng trống” này bằng cách kết nối toàn bộ quy trình, từ phát hiện, nhận diện đến phân tích hành vi, thành một vòng lặp tình báo liên tục.

Kết quả là một lớp tình báo tự động, bền vững, giúp nâng cao nhận thức lĩnh vực hàng hải từ mô hình phản ứng sang hệ thống sẵn sàng hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.

Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Windward, Ami Daniel, cho rằng sự hợp tác phản ánh sự thay đổi trong cách các chính phủ và doanh nghiệp tiếp cận tình báo hàng hải. Ông nhấn mạnh rằng hoạt động trên biển ngày càng phức tạp, từ “hạm đội bóng tối” đến buôn lậu ma túy và các điểm nóng như Hormuz, đòi hỏi công nghệ có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ.

Giám đốc sản phẩm của Vantor, Peter Wilczynski, cho biết hoạt động hàng hải từ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đến Bắc Cực đang trở nên phức tạp và cạnh tranh hơn, trong khi các đối thủ ngày càng khai thác khoảng trống giữa các hệ thống cảm biến để che giấu hoạt động.

Theo ông, việc kết hợp nền tảng AI của Windward với khả năng điều phối và nhận dạng của Sentry sẽ tạo ra một hệ thống giám sát đầu - cuối, cung cấp tình báo tự động với tốc độ theo kịp thực tế.

Một điểm nổi bật của công nghệ này là khả năng “định danh bằng hình ảnh” dựa trên AI, giúp tạo hồ sơ nhận dạng ổn định cho từng con tàu, bất kể chúng thay đổi tín hiệu hay sử dụng danh tính giả. Hệ thống không chỉ xác định có tàu xuất hiện mà còn xác định chính xác đó là tàu nào, ngay cả khi bị “ngụy trang” bằng các kỹ thuật như spoofing.

Theo Windward, giải pháp này đặc biệt hữu ích trong việc theo dõi các hoạt động bất thường, chẳng hạn tại đảo Kharg của Iran, nơi công ty từng phát hiện sớm sự thay đổi trong mô hình bốc dỡ dầu và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phong tỏa hàng hải.

Không chỉ dừng lại ở tàu chở dầu hay tàu thương mại lớn, hệ thống còn mở rộng khả năng giám sát tới các phương tiện nhỏ hơn như tàu cá, vốn khó theo dõi bằng công cụ truyền thống. Dù không được thiết kế để truy vết tàu cao tốc quân sự, công nghệ vẫn có thể xác định chúng có hoạt động hay không, thậm chí phân biệt tàu có người lái hay không.

Với sự kết hợp giữa quy mô, độ phân giải và khả năng duy trì theo dõi liên tục, Windward và Vantor kỳ vọng giải pháp mới sẽ mang lại “ánh sáng” cho những vùng tối trên đại dương, nơi các hoạt động mờ ám đang ngày càng gia tăng.