Mỹ biến MQ-9 thành “tàu mẹ drone”, tăng mạnh ngân sách chiến tranh tương lai

[Romano]

Mỹ tăng mạnh ngân sách MQ-9 để biến UAV này thành “tàu mẹ drone”, phản ánh xu hướng chiến tranh không người lái trong tương lai.Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt SOCOM cũng đang cắt giảm kế hoạch mua máy bay OA-1K Skyraider II từ 75 chiếc xuống còn 53 chiếc, trong bối cảnh chuyển trọng tâm sang các chiến trường tương lai có mức độ tranh chấp cao hơn.

Bộ Tư lệnh này đang đề xuất tăng mạnh ngân sách năm 2027 để mở rộng vai trò của MQ-9 Reaper thành một “tàu mẹ drone”, theo các tài liệu ngân sách mới. Yêu cầu ngân sách năm 2026 cho thấy cơ quan này đang điều chỉnh lại ưu tiên cho các cuộc xung đột trong tương lai.

SOCOM đề nghị 75,8 triệu USD cho chương trình MQ-9, tăng so với mức 24,9 triệu USD hiện tại. Đồng thời, kế hoạch mua sắm máy bay OA-1K Skyraider II bị cắt giảm từ 75 xuống còn 53 chiếc. Sự thay đổi này phản ánh nhu cầu nhiệm vụ mới khi quân đội chuẩn bị đối phó với môi trường tác chiến khắc nghiệt hơn.

Ưu tiên ngân sách chuyển sang hệ thống không người lái
Đề xuất ngân sách mới cho thấy sự chuyển hướng rõ rệt trong đầu tư. Chương trình OA-1K vẫn được duy trì, nhưng quy mô nhỏ hơn đồng nghĩa với việc giảm phụ thuộc vào các máy bay tấn công hạng nhẹ truyền thống. SOCOM ban đầu đã chọn L3Harris Technologies vào năm 2022 để cung cấp OA-1K, dựa trên nền tảng AT-802U Sky Warden, theo hợp đồng trị giá 3 tỷ USD.

Chương trình này nhằm cung cấp yểm trợ hỏa lực tầm gần, tấn công hạng nhẹ và thu thập tình báo, đặc biệt trong các chiến dịch chống nổi dậy. Trước đây, các nhiệm vụ này do nhiều loại máy bay đảm nhiệm. Tuy nhiên, các con số mới cho thấy đây không còn là trọng tâm chính.

Các nhà hoạch định quân sự hiện đang chuẩn bị cho các nhiệm vụ tại những khu vực như Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, nơi hệ thống phòng không mạnh hơn và khả năng sống sót trở thành yếu tố then chốt. Sự chuyển dịch này dẫn đến việc tập trung nhiều hơn vào các hệ thống không người lái và phân tán.

MQ-9 tiến hóa thành trung tâm chỉ huy trên không
Việc nâng cấp MQ-9 là một phần của kế hoạch nền tảng tác chiến trên không thích ứng (A2E) của SOCOM. Mục tiêu là biến thiết bị này thành nền tảng chỉ huy – kiểm soát, có thể quản lý nhiều hệ thống không người lái trong quá trình tác chiến.

Với vai trò mới, MQ-9 sẽ điều phối các drone thực hiện nhiệm vụ trinh sát và chỉ thị mục tiêu sâu trong khu vực bị tranh chấp. Khoản tăng thêm 50 triệu USD trong ngân sách 2027 chủ yếu nhằm mua sắm các hệ thống cần thiết để thực hiện sự chuyển đổi này.

Theo tài liệu ngân sách, SOCOM dự kiến mua 93 UAV nhóm 2, 10 UAV nhóm 3, 16 pod mang drone dạng bầy đàn và 5 hệ thống giao diện mặt đất. Các khoản đầu tư này nhằm hỗ trợ mô hình phối hợp người – máy, cho phép một người vận hành điều khiển nhiều UAV từ một máy bay.

Con số này tăng đáng kể so với năm tài khóa 2026, khi chỉ có 29 drone nhóm 2 được yêu cầu.

Mở rộng quy mô và năng lực drone
Việc gia tăng số lượng drone cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của các hệ thống không người lái cỡ nhỏ trong các nhiệm vụ tương lai. Tháng 11/2025, Anduril Industries đã giành hợp đồng trị giá 50 triệu USD để cung cấp drone ALTIUS-600 (nhóm 2) cho SOCOM.

Drone nhóm 2 thường bay ở độ cao tối đa khoảng 3.500 feet và chủ yếu được sử dụng cho trinh sát, giám sát và thu thập tình báo. Trong khi đó, drone nhóm 3 có thể bay tới 18.000 feet (5.400 m) và mang tải trọng lớn hơn trên quãng đường dài hơn.

Cả hai loại đều có tốc độ tối đa dưới 288 dặm/giờ (463 km/giờ), nên phù hợp hơn với các nhiệm vụ phối hợp thay vì tấn công tốc độ cao. Kích thước nhỏ cũng giúp chúng khó bị phát hiện hơn so với các máy bay lớn.

Chiến thuật bầy đàn trong chiến tranh tương lai

Theo The Defense Post, việc bổ sung các pod mang drone bầy đàn cho thấy kế hoạch triển khai nhiều UAV cùng lúc. Những hệ thống này có thể làm quá tải hệ thống phòng thủ của đối phương hoặc cung cấp khả năng giám sát trên diện rộng.

Drone nhóm 2 nhiều khả năng sẽ đảm nhiệm các nhiệm vụ ISR (tình báo, giám sát, trinh sát) và truyền dữ liệu theo thời gian thực về trung tâm điều khiển. Drone nhóm 3 có thể được trang bị tính năng tàng hình, cho phép tiếp cận gần hơn với các mục tiêu được bảo vệ, đồng nghĩa với khả năng thực hiện cả các đòn tấn công, bao gồm cả nhằm vào hệ thống phòng không.

SOCOM chưa tiết lộ mỗi MQ-9 sẽ điều khiển bao nhiêu drone, nhưng số lượng UAV được mua cho thấy năng lực của hệ thống này sẽ tăng đáng kể. Điều này phù hợp với xu hướng rộng lớn hơn trong chiến tranh hiện đại, nơi các hệ thống không người lái kết nối mạng đóng vai trò then chốt trong nhận thức chiến trường và tấn công chính xác.