Phương Bảo
-
Việt Nam và Trung Quốc là hai quốc gia núi liền núi, sông liền sông, đậm nét tương đồng về văn hóa và sớm có quan hệ gắn bó, đặc biệt, kể từ khi Đảng Cộng sản ở mỗi nước ra đời, lănh đạo phong trào đấu tranh cách mạng, th́ quan hệ đó có bước phát triển mới.
Trong những năm 1948 – 1949, khi sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân Trung Quốc chưa thành công, theo yêu cầu của cách mạng Trung Quốc, Việt Nam đă chủ động giúp lương thực, thực phẩm và súng đạn cho biên khu Điền Quế (Vân Nam – Quảng Tây). Từ tháng 1-1948 đến cuối năm 1948, mỗi tháng Việt Nam gửi giúp riêng quân và dân biên khu Điền Quế 50 tấn muối, một số lượng đáng kể đạn cối 81mm, máy ngắm của súng cối 81mm, đạn AT… Việt Nam cũng đ*ưa lực lượng, trên hướng biên khu Điền Quế gồm: Tiểu đoàn 73 thuộc Trung đoàn 74 Liên khu I, Tiểu đoàn 35 thuộc Trung đoàn 308 chủ lực Bộ Tổng tư* lệnh, Đại đội 506 sơn pháo, một đại đội trợ chiến, bộ phận thông tin và quân y, 2 đại đội địa phương huyện Văn Uyên và Thoát Lăng; hướng biên khu Việt Quế có: Tiểu đoàn 426 thuộc Trung đoàn 59, Tiểu đoàn 1 Trung đoàn độc lập Hải Ninh, Đại đội độc lập 1448, cùng phối hợp với Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc chiến đấu mở rộng, củng cố Khu giải phóng biên khu Điền Quế (Vân Nam – Quảng Tây) và Việt Quế (Quảng Đông – Quảng Tây) Trung Quốc.
Những việc làm nói trên của quân và dân Việt Nam đă được Đảng, Chính phủ và nhân dân Trung Quốc đánh giá rất cao. Ngày 5-1-1950, trong buổi tiếp xúc với đại diện Đảng, Chính phủ Việt Nam dân chủ Cộng ḥa, đồng chí Chu Ân Lai xúc động nói: “Trong lúc Việt Nam vừa nghèo, vừa phải gian khổ kháng chiến, lẽ ra phải được Trung Quốc giúp đỡ, thế mà các đồng chí đă hết ḷng giúp đỡ Trung Quốc”. Nghĩa cử cao đẹp này của phía Việt Nam góp phần vào việc xây đắp t́nh đoàn kết giữa Đảng, Chính phủ, Quân đội và nhân dân hai nước Việt – Trung trong quá tŕnh lịch sử đấu tranh cách mạng của mỗi nước.
Sau khi nước Cộng ḥa nhân dân Trung Hoa được thành lập (ngày 1-10-1949), ngày 18-1-1950, Việt Nam và Trung Quốc đă chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Và cũng từ năm 1950, Trung Quốc đă trở thành cầu nối giữa Việt Nam với các nước xă hội chủ nghĩa và cũng đảm nhiệm vai tṛ là một trong những nước xă hội chủ nghĩa viện trợ chủ yếu cho quân và dân Việt Nam kháng chiến.
Trên lĩnh vực giáo dục đào tạo cán bộ, Trung Quốc đă nhận đào tạo cho Việt Nam hàng ngh́n cán bộ quân sự. Tính đến tháng 6-1950, Trung Quốc đă giúp Việt Nam đào tạo, bồi dưỡng được 3.100 cán bộ các cấp, trong đó có 650 cán bộ tŕnh độ trung sơ cấp, 1.200 cán bộ chỉ huy bộ binh sơ cấp, số c̣n lại thuộc về các binh chủng công binh, pháo binh. Từ giữa năm 1953, Trung Quốc giúp Việt Nam xây dựng khu học xá Quế Lâm (Quế Lâm dục tài học hiệu) để giúp đào tạo hàng ngh́n học viên Việt Nam.
Ngoài trang bị vũ khí, giúp huấn luyện quân sự, đào tạo cán bộ, chi viện lương thực, thực phẩm, Trung Quốc c̣n cử đoàn cố vấn quân sự và chính trị sang giúp cách mạng Việt Nam. Đoàn cố vấn quân sự gồm tổng cộng 79 người với bí danh là Đoàn công tác Hoa Nam do đồng chí Vi Quốc Thanh làm Trưởng đoàn đă có mặt tại Quảng Uyên, Cao Bằng ngày 12-8-1950. Ngoài Đoàn cố vấn quân sự, Trung Quốc c̣n cử đồng chí Trần Canh cùng một số cán bộ quân sự, trực tiếp làm cố vấn cho Việt Nam trong Chiến dịch Biên giới Thu đông 1950. Các cố vấn Trung Quốc đă sát cánh cùng với quân và dân Việt Nam tham gia chiến đấu trên chiến trường; tham m*ưu giúp quân đội Việt Nam xây dựng lực lượng, xây dựng kế hoạch tác chiến, làm công tác chuẩn bị chiến trường, công tác hậu cần, giúp huấn luyện kỹ chiến thuật, truyền đạt những kinh nghiệm hay của Quân giải phóng Trung Quốc. Ghi nhận và đánh giá cao công lao và đóng góp của đoàn cố vấn, ngày 2-9-1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu Đoàn cán bộ cao cấp Việt Nam đến nơi ở của Đoàn cố vấn Trung Quốc để trao Huân chương Hồ Chí Minh cho các đồng chí La Quư Ba và đồng chí Vi Quốc Thanh, cảm ơn sự giúp đỡ của Đảng, Chính phủ, Quân đội và nhân dân Trung Quốc đă dành cho nhân dân Việt Nam.
Khối lượng vật chất Trung Quốc giúp Việt Nam chiếm khoảng 20% tổng số vật chất mà bộ đội chủ lực Việt Nam đă sử dụng trên chiến trường Bắc Bộ trong những năm 1950 – 1954 là hết sức quư báu, phát huy tác dụng tích cực, góp phần giúp cho quân và dân Việt Nam làm nên chiến thắng trong chiến cuộc Đông Xuân 1953 – 1954, nhất là trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Trong những năm 1954 – 1975, kế thừa và phát huy quan hệ tốt đẹp vốn có từ trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Đảng, Chính phủ, nhân dân và Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc tiếp tục giúp đỡ Việt Nam kháng chiến chống Mỹ trên nhiều phương diện. Trung Quốc cùng với Liên Xô là hai nước viện trợ quân sự không hoàn lại lớn nhất cho Việt Nam, chủ yếu là các loại vũ khí, trang bị, vật tư hậu cần như các loại súng, pháo, xe tăng, lương thực, thực phẩm, thuốc men, y cụ… Tổng khối lượng viện trợ quân sự của Trung Quốc cho Việt Nam lên tới hơn một triệu tấn, ước trị giá hàng tỷ nhân dân tệ. Quân đội Trung Quốc tích cực giúp Quân đội Việt Nam thực hiện Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất về xây dựng các mặt, trang bị kỹ thuật cũng như huấn luyện đào tạo cán bộ. Hàng trăm chuyên gia quân sự của Trung Quốc đă có mặt tại các học viện, nhà trường, tổng cục, nhà máy, xí nghiệp quốc pḥng Việt Nam trong những năm 1954 – 1964 để tư vấn, tham mưu giúp xây dựng quân đội Việt Nam theo hướng chính quy, hiện đại.
Cũng trong những năm tháng khói lửa chiến tranh, Quân đội Trung Quốc phối hợp chặt chẽ với một số cơ quan chức năng khác của bạn, giúp vận chuyển, bốc dỡ một khối lượng lớn các loại vật tư hậu cần, kỹ thuật do các nước xă hội chủ nghĩa anh em viện trợ cho Việt Nam quá cảnh qua lănh thổ Trung Quốc; sử dụng tàu vận tải của ḿnh giúp Việt Nam vận chuyển hàng chục ngh́n tấn vật chất các loại chi viện cho miền Nam. Một số địa điểm, kho tàng, bến băi trên đất bạn được dùng làm nơi cất giữ, trung chuyển hàng hóa các loại. Ngoài ra, hàng chục ngh́n cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam được gửi sang công tác, học tập, đạo tạo tại các trường của Trung Quốc, Liên Xô và các nước xă hội chủ nghĩa Đông Âu. Nguồn nhân lực này, đă kịp thời bổ sung phục vụ đắc lực cho công cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Ngày 27 tháng 7 năm 2012
Theo:
QĐND
T́nh hữu nghị Việt – Trung: Những nghĩa cử không thể nào quên
