Cuộc bắt giữ Nicolás Maduro không chỉ là một đêm trực thăng quần thảo và tiếng nổ ngoài trời. Đằng sau khoảnh khắc “kéo khỏi phòng ngủ” là một cỗ máy an ninh – pháp lý vận hành nhiều lớp, nhiều năm, và được siết lại trong những tháng gần đây như một chiếc bẫy khổng lồ khép dần.
Các nguồn thạo kế hoạch nói: chiến dịch là sự phối hợp hiếm thấy giữa quân đội, tình báo, thực thi pháp luật liên bang và một hồ sơ truy tố đã âm ỉ suốt… 15 năm.
FBI Hostage Rescue Team: lực lượng “đánh bắt” tinh nhuệ đi cùng quân đội
Một đơn vị tinh nhuệ của FBI đã trực tiếp hỗ trợ bắt giữ Maduro, theo các nguồn tin. Đó là Hostage Rescue Team (HRT) – đội phản ứng đặc biệt thường được nhắc đến trong những tình huống cực kỳ rủi ro.
HRT được mô tả là lực lượng có thể triển khai cho các vụ bắt giữ nguy hiểm, hoạt động chìm và nhiệm vụ giám sát. Trong chiến dịch lần này, HRT “cắm” cùng quân đội Mỹ như một phần của gói hành động đặc biệt, nơi ranh giới giữa chiến thuật quân sự và thi hành lệnh bắt trở nên mỏng như sương.
CIA “đặt chân” vào Venezuela từ mùa hè: theo dõi thói quen, đường đi, chỗ ngủ
Theo các nguồn tin, CIA đã bí mật đưa một nhóm nhỏ vào Venezuela từ mùa hè để theo dõi “pattern of life” – nếp sinh hoạt, địa điểm, đường di chuyển của Maduro. Một mắt xích quan trọng được nhắc tới là một nguồn tin hoạt động ngay trong bộ máy chính quyền Venezuela, giúp Mỹ xác định vị trí và chuyển động của Maduro trước khi ra tay.
Nói cách khác, chiến dịch không dựa vào may rủi. Nó dựa vào việc biết ông ta thường đi đâu, thường ở đâu, và quan trọng nhất: đêm đó ông ta sẽ ngủ ở chỗ nào, “nhóm lõi” phụ trách hồ sơ Venezuela trong chính quyền Trump gồm Phó chánh văn phòng Stephen Miller, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Giám đốc CIA John Ratcliffe. Họ họp và gọi điện đều đặn, có lúc gần như hằng ngày, và thường xuyên cập nhật cho Tổng thống Donald Trump.
Trump từng nói hồi tháng 10 rằng ông đã cho phép CIA hoạt động bên trong Venezuela nhằm siết các dòng di dân và ma túy bất hợp pháp.
Hồ sơ 15 năm: từ cáo buộc 2011, cáo trạng 2020, đến bản viết lại hôm nay
Cáo trạng mới nhắm vào Maduro – theo Bộ Tư pháp Mỹ – không phải “một bản án rơi từ trên trời xuống”. Nó nằm trong một vụ án buôn ma túy hình sự mà chính phủ Mỹ theo đuổi trong tòa suốt 15 năm: các cáo buộc liên quan đường dây cocaine của Venezuela đã được đặt lên bàn từ năm 2011. Đến năm 2020, Maduro chính thức bị nêu tên trong cáo trạng ở tòa liên bang Manhattan với các cáo buộc “narco-terrorism”, và bản cáo trạng mới do Tổng chưởng lý Pam Bondi công bố lần này được mô tả là phiên bản viết lại của hồ sơ đó.
Thẩm phán Alvin Hellerstein – thẩm phán cao cấp của Tòa Liên bang Khu Nam New York – đã giám sát hồ sơ hơn một thập niên. Ông là người được Tổng thống Bill Clinton bổ nhiệm, nay đã 92 tuổi và nổi tiếng từng xử nhiều vụ án “nặng ký”.
Một bị cáo đáng chú ý trong hồ sơ dài hơi này là Cliver Alcala Cordones, cựu tướng quân đội Venezuela: ông ta đã nhận tội năm 2024 và sau đó bị tuyên án hơn 20 năm tù.
Hiện tại, cáo trạng mới đối với Maduro đã được đưa vào đúng “docket” kéo dài ấy. Tuy nhiên, chưa có thông báo lịch xét xử cho Maduro, và tòa cũng chưa được thông báo chính thức rằng ông đã bị bắt.
Cáo trạng mới: vợ, con trai và các cáo buộc “quốc doanh hóa” tội phạm
Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc các định chế Venezuela đã bị biến thành một “ổ” tham nhũng nuôi bằng tiền buôn ma túy, nhằm phục vụ lợi ích của giới chức và gia đình họ, đồng thời tạo đất sống cho các phần tử mà phía Mỹ gọi là narco-terrorists hoạt động gần như không bị trừng phạt.
Bản cáo trạng dài 25 trang nêu một cấu trúc bị cáo buộc gồm Maduro, vợ là Cilia Flores, con trai Nicolás Maduro Guerra, hai quan chức chính phủ Venezuela và một thủ lĩnh của Tren de Aragua – băng nhóm Venezuela mà chính quyền Trump đã xếp vào diện tổ chức khủng bố nước ngoài.
Các tội danh cốt lõi được mô tả là giữ nguyên bốn nhóm cáo buộc từng có trong hồ sơ 2020 tại New York (narco-terrorism; âm mưu đưa cocaine vào Mỹ; tàng trữ/chiếm hữu súng máy và thiết bị hủy diệt; cùng một cáo buộc âm mưu liên quan súng máy). Điểm thay đổi nổi bật là danh sách bị cáo, nay có thêm vợ và con trai.
Công tố viên tái cáo buộc rằng các tay buôn cocaine có thể “nộp phần trăm” cho Maduro và một số chính khách để đổi lấy che chắn thực thi pháp luật và hỗ trợ hậu cần cho các chuyến hàng. Theo cáo trạng, tiền đó được dùng để duy trì và tăng cường quyền lực chính trị. Thậm chí, cáo trạng còn nêu cáo buộc rằng Maduro và vợ đã vận hành các băng nhóm “được nhà nước chống lưng” để bảo vệ hoạt động buôn ma túy, bao gồm cáo buộc ra lệnh bắt cóc, đánh đập và giết người đối với kẻ nợ tiền hoặc cản đường.
Tất cả những cáo buộc này hiện là nội dung trong hồ sơ tố tụng – và cần được chứng minh tại tòa.
Trên USS Iwo Jima: “giam” trong phòng sĩ quan, lính Thủy quân lục chiến gác cửa
Trong khi hồ sơ pháp lý chạy theo nhịp của tòa án, phần “giam giữ” lại đang trôi theo nhịp sóng biển.
Cựu Tư lệnh Tối cao NATO James Stavridis, Maduro và vợ nhiều khả năng đang bị giữ trong một phòng nghỉ sĩ quan (stateroom) trên USS Iwo Jima, hướng về New York. Một lính Thủy quân lục chiến có thể đang gác ngay ngoài cửa, và bên trong phòng nhiều khả năng đã được kiểm tra kỹ để không có vật gì có thể biến thành vũ khí.
Stavridis mô tả hình dung đơn giản: một căn phòng nhỏ có hai giường tầng (mỗi người một chỗ), có thể có vòi tắm và nhà vệ sinh. Ông cũng nói không có một “quy trình chuẩn” cho việc giam giữ một nguyên thủ quốc gia ngay trên chiến hạm, nên thuyền trưởng có lẽ đang phối hợp chuỗi chỉ huy để chọn phương án phù hợp nhất.
Hải quân Mỹ trước đó đăng thông tin cho biết USS Iwo Jima được điều tới vùng Caribbean để hỗ trợ nhiệm vụ của Bộ Tư lệnh miền Nam Mỹ (SOUTHCOM), phục vụ các hoạt động theo chỉ đạo và ưu tiên của tổng thống nhằm phá mạng lưới buôn ma túy và bảo vệ an ninh nội địa.