Hồi kết của một tên trùm ma túy khét tiếng Mexico

[Romano]

Ngày 28-4, lực lượng đặc nhiệm Mexico đã bắt giữ Audias Flores, biệt danh “El Jardinero”, một trong những thủ lĩnh cấp cao của băng đảng ma túy Jalisco New Generation Cartel (CJNG) tại bang Nayarit. Đây được xem là đòn giáng mạnh vào CJNG - một trong những tổ chức tội phạm nguy hiểm nhất thế giới hiện nay.

Từ “người làm vườn” đến ông trùm ma túy

Theo Bộ trưởng An ninh Mexico Omar Garcia Harfuch, Audias Flores, sinh năm 1980, tại bang Michoacán, là một trong những chỉ huy cấp cao nhất của CJNG, phụ trách kiểm soát nhiều khu vực chiến lược dọc bờ biển Thái Bình Dương của Mexico. Giới phân tích an ninh thậm chí coi tên này là một trong những ứng viên sáng giá kế nhiệm Nemesio Oseguera Cervantes, tức “El Mencho” – thủ lĩnh khét tiếng của CJNG - đã bị tiêu diệt trong một chiến dịch an ninh hồi tháng 2.

Biệt danh “El Jardinero” (Người làm vườn) của Audias Flores xuất hiện từ thời gian đầu hoạt động trong thế giới ngầm, vào khoảng năm 2000. Mặc dù mang biệt danh nghe có vẻ vô hại, nhưng tên này được Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) và Bộ Tài chính Mỹ xếp vào nhóm “trùm buôn ma túy quốc tế đặc biệt nguy hiểm”. Một đại bồi thẩm đoàn liên bang Mỹ cũng truy tố Flores với các tội danh như âm mưu phân phối cocaine, heroin và nhiều loại ma túy khác vào thị trường nước này.

Không chỉ kiểm soát các tuyến vận chuyển ma túy, Flores còn được cho là điều hành mạng lưới phòng thí nghiệm sản xuất ma túy tổng hợp, đặc biệt là fentanyl – loại chất gây nghiện đang khiến giới chức Mỹ đau đầu trong những năm gần đây.

Ông Carlos Olivo, cựu trợ lý đặc vụ phụ trách DEA đánh giá, Flores là “nhân vật cực kỳ quan trọng”, đồng thời cho rằng vụ bắt giữ này “sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của CJNG nhiều hơn cả việc El Mencho bị loại bỏ”.

Theo nhận định của nhiều nguồn thông tin, nếu El Mencho được xem là biểu tượng quyền lực tối cao, thì Flores lại là người trực tiếp vận hành mạng lưới thực địa từ phòng thí nghiệm sản xuất ma túy, các tuyến buôn lậu xuyên biên giới cho tới hệ thống phân phối tại Mỹ.

Tại Mexico, Flores bị cơ quan điều tra cáo buộc liên quan đến nhiều vụ giết người, thanh toán đối thủ và các chiến dịch bạo lực nhằm kiểm soát địa bàn tại các bang Jalisco, Nayarit và Michoacán và khu vực ven Thái Bình Dương – những hành lang then chốt của CJNG.

Một số nguồn báo chí Mexico như El Financiero cho biết Flores còn có biệt danh khác là “Mata Jefes” (Kẻ giết thủ lĩnh), phản ánh vai trò của hắn ta trong các chiến dịch thanh trừng nội bộ và loại bỏ các đối thủ cạnh tranh trong thế giới ngầm.

Cuộc truy bắt kéo dài 19 tháng

Theo Hải quân Mexico, lực lượng chức năng đã theo dõi Flores suốt 19 tháng trước khi mở chiến dịch đột kích tại khu El Mirador, cách thành phố du lịch Puerto Vallarta khoảng 20km.

Tại đây, Flores ẩn náu trong một căn nhà được bảo vệ nghiêm ngặt với khoảng 60 tay súng cùng hơn 30 xe bán tải tạo thành vành đai an ninh.

Khi lực lượng đặc nhiệm bao vây, nhóm vệ sĩ vũ trang tản ra nhằm đánh lạc hướng lực lượng truy bắt để Flores tẩu thoát. Tuy nhiên, dưới sự truy nã gắt gao, hắn đã bị phát hiện ẩn náu trong một rãnh thoát nước.Hải quân Mexico khẳng định, chiến dịch được thực hiện “với độ chính xác tuyệt đối” và không có phát súng nào nổ ra, dù hơn 500 binh sĩ, 6 trực thăng cùng nhiều máy bay đã được huy động.

Vụ bắt giữ diễn ra trong bối cảnh Mexico chịu sức ép rất lớn từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc chiến chống các băng đảng ma túy.

Washington nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động đơn phương nếu cho rằng Mexico chưa đủ quyết liệt trong việc ngăn chặn fentanyl và tội phạm xuyên biên giới. Mỹ hiện treo thưởng 5 triệu USD cho việc bắt giữ Flores và đang yêu cầu dẫn độ đối tượng này.

Đại sứ Mỹ tại Mexico Ronald Johnson gọi đây là “bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống những kẻ trục lợi từ fentanyl và gieo rắc bạo lực”.

Sau khi Flores bị bắt, giới chức Mexico cũng nhanh chóng bắt giữ Cesar Alejandro N., biệt danh “El Güero Conta”, nhân vật bị cáo buộc là đầu mối rửa tiền chủ chốt cho mạng lưới của Flores.Giới phân tích cho rằng, việc bắt giữ “El Jardinero” là một đòn giáng mạnh nhưng chưa đủ để làm tê liệt hoàn toàn CJNG, bởi đây là một tổ chức tội phạm có cấu trúc phân tầng chặt chẽ và khả năng tự tái tổ chức rất nhanh.

Băng nhóm này không phụ thuộc hoàn toàn vào một cá nhân, mà vận hành dựa trên mạng lưới tài chính ngầm, hệ thống vận chuyển xuyên biên giới, các phòng thí nghiệm sản xuất ma túy cùng các tay súng vũ trang trải rộng tại nhiều bang của Mexico. Ngay cả khi một thủ lĩnh cấp cao bị loại bỏ, các chỉ huy khu vực khác vẫn có thể nhanh chóng lấp khoảng trống quyền lực để duy trì hoạt động.

Vì vậy, để thực sự làm suy yếu CJNG, chính quyền Mexico sẽ phải tiếp tục theo đuổi các chiến dịch truy quét dài hạn, không chỉ nhắm vào các thủ lĩnh cấp cao mà còn phải triệt phá tận gốc hệ thống tài chính, hậu cần và các tuyến buôn lậu xuyên biên giới – những nền tảng giúp đế chế tội phạm này tồn tại và nhanh chóng phục hồi sau mỗi đợt trấn áp.