USA KỊCH TÍNH BẦU CỬ TRUNG NHIỆM: KHI LÁ PHIẾU CỦA CỬ TRI BỊ CUỐN VÀO VÒNG XOÁY GERRYMANDERING

[Gibbs]

Phán quyết gây tranh cãi và cơn địa chấn tại Louisiana

Chỉ một ngày sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đưa ra phán quyết làm suy yếu thêm Đạo luật Quyền Bầu cử (Voting Rights Act), các bang do Đảng Cộng hòa dẫn đầu đã lập tức "vào cuộc" để tái thiết lập bản đồ bầu cử theo hướng có lợi cho mình. Cụ thể, Tòa án đã bác bỏ bản đồ phân chia khu vực bầu cử của Louisiana – vốn có hai khu vực bầu cử đa số là người da màu – bằng một quan điểm pháp lý khiến việc khiếu nại các kế hoạch phân chia ranh giới mang tính phân biệt đối xử trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Tại Louisiana, các nhà lãnh đạo lập pháp đang khẩn trương chuẩn bị vẽ lại bản đồ mới cho kỳ bầu cử trung nhiệm tháng 11, bất chấp việc các lá phiếu cho cuộc bầu cử sơ bộ ngày 16/5 đã được gửi đi. Kinh ngạc hơn, các quan chức GOP tuyên bố sẽ không công nhận kết quả bỏ phiếu cho các ứng viên Hạ viện Mỹ trong kỳ sơ bộ này. Dân biểu Cleo Fields, người có khu vực bầu cử nằm ở tâm điểm của vụ việc, đã phẫn nộ thốt lên: "Người dân đang bỏ phiếu, rồi quý vị lại bảo phiếu của họ không được tính. Điều này chẳng khác nào xát muối vào vết thương của cử tri".

Bàn tay của Donald Trump và "phát súng" nhắm vào Steve Cohen

Không chỉ dừng lại ở Louisiana, làn sóng vẽ lại ranh giới (gerrymandering) đang lan rộng sang Tennessee, Georgia, South Carolina và Alabama. Tại Tennessee, một áp lực khủng khiếp đang đè nặng lên các nhà lập pháp nhằm loại bỏ Dân biểu Steve Cohen – đảng viên Dân chủ duy nhất còn sót lại trong đoàn đại biểu của bang và cũng là một người chỉ trích ông Trump gay gắt.

"Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng", nhưng trong chính trị, "gần gũi phe phái" mới là yếu tố quyết định. Trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump tiết lộ ông đã trực tiếp đàm phán với Thống đốc Tennessee Bill Lee. Theo lời ông Trump, Thống đốc Lee đã cam kết "nỗ lực hết mình để khắc phục những sai sót vi hiến" trong bản đồ Hạ viện của bang. Sự can thiệp này diễn ra sau khi ông Trump thuyết phục được Texas thực hiện một vòng tái phân chia ranh giới giữa nhiệm kỳ chưa từng có, khơi mào cho một cuộc chạy đua vũ trang về bản đồ giữa hai đảng.

Ron DeSantis và "chiến lợi phẩm" từ Tòa án Tối cao

Tại Florida, Thống đốc Ron DeSantis cũng nhanh chóng tận dụng phán quyết của Tòa án Tối cao để thông qua một kế hoạch bầu cử đầy tham vọng. Mục tiêu không gì khác ngoài việc biến 4 chiếc ghế vốn thuộc về phe Dân chủ thành màu đỏ của phe Cộng hòa.

Tuy nhiên, việc vẽ lại ranh giới không chỉ là một nét vẽ trên giấy. Chuyên gia David Becker, cựu luật sư của Bộ Tư pháp, cảnh báo rằng đây chỉ là điểm khởi đầu cho một mớ hỗn độn. Các quan chức bầu cử sẽ phải chạy đua với thời gian để xác minh hàng triệu cử tri có được xếp đúng vào các khu vực mới hay không và khởi động lại toàn bộ quy trình xác nhận ứng viên. "Trong cuộc chiến đảng phái mà Tòa án Tối cao vừa đổ thêm dầu vào lửa, nạn nhân chính là các quan chức bầu cử và cử tri. Ở đây sẽ không có ai là người chiến thắng cả", Becker nhận định.

Mississippi: Phép thử đầu tiên cho cuộc bầu cử không đảng phái

Một phép thử pháp lý sớm cho phán quyết này đang diễn ra tại Mississippi, nơi cử tri da màu đã giành thắng lợi trong việc thách thức các ranh giới bầu cử thẩm phán tòa án tối cao bang. Thẩm phán Sharion Aycock đã yêu cầu các bên nộp thêm lập luận bổ sung để xem phán quyết của Tòa án Tối cao liên bang ảnh hưởng như thế nào đến vụ việc này.

Điểm đáng chú ý trong quan điểm của Thẩm phán Samuel Alito là việc sử dụng "phân chia ranh giới vì mục đích đảng phái" như một lá chắn để các bang chống lại những khiếu nại vi phạm Đạo luật Quyền Bầu cử. Nhưng vì các cuộc bầu cử thẩm phán tại Mississippi là không đảng phái, vụ án này sẽ cho thấy tiêu chuẩn mới của Tòa án Tối cao sẽ vận hành ra sao trong những cuộc bầu cử địa phương vốn không phân chia màu áo chính trị rõ rệt.

"Lời nguyền" của những lá phiếu bị lãng quên

Trong bối cảnh hỗn loạn này, những lời cảnh báo từ các biểu tượng dân quyền như Andrew Young vẫn vang vọng. Ông cảnh báo rằng việc làm yếu đi Đạo luật Quyền Bầu cử sẽ dẫn đến một tương lai đen tối cho nền dân chủ Mỹ. "Nước chảy chỗ trũng", quyền lực đang tập trung về phía những nhà lập pháp có khả năng điều khiển các đường ranh giới, trong khi tiếng nói của cử tri da màu và các nhóm thiểu số đang dần bị đẩy ra lề.

Mùa bầu cử 2026 đang đến gần với một viễn cảnh đầy bất ổn, nơi mà các chiến trường không còn nằm ở các cuộc vận động cử tri, mà nằm ngay trên những tấm bản đồ được vẽ lại một cách đầy tính toán. Cử tri Mỹ đang đứng trước một câu hỏi lớn: Liệu phiếu bầu của họ có thực sự quyết định được người đại diện, hay kết quả đã được định đoạt từ trước bởi các "kiến trúc sư" chính trị tại Washington và các tòa nhà thủ phủ tiểu bang?