Động thái 'rất hiếm' của Nga với Triều Tiên: 'Mô hình Belarus thứ hai' khiến Trung Quốc lo ngại?

[therealrtz]

Hãng thông tấn nhà nước Nga Tass đưa tin, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrey Belousov đã có cuộc hội đàm với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Bình Nhưỡng vào ngày 26/4, trong đó ông Belousov mô tả mối quan hệ giữa hai nước đang ở mức “cao chưa từng có”.

Ông Belousov cũng cho biết các công tác chuẩn bị đang được tiến hành cho một kế hoạch hợp tác quân sự 5 năm.

“Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Triều Tiên để thiết lập hợp tác quân sự của chúng tôi trên cơ sở lâu dài bền vững”, Tass dẫn lời ông Belousov đề cập đến Triều Tiên.

“Chúng tôi sẵn sàng ký kết kế hoạch hợp tác quân sự Nga - Triều Tiên giai đoạn 2027-2031 trong năm nay”, ông Belousov nói.

Trong chuyến thăm Bình Nhưỡng vào ngày 26/4/2026, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov đã có cuộc gặp với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. Ảnh: KCNA
Tương tự như mô hình Belarus

Hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA không đưa tin về cuộc thảo luận về kế hoạch 5 năm này, thay vào đó cho biết hai ông Kim và Belousov đã thảo luận về “một loạt vấn đề” nhằm củng cố hơn nữa và “nâng cao và phát triển hợp tác chính trị và quân sự” giữa Bình Nhưỡng và Moscow.

Theo tờ South China Morning Post (SCMP), triển vọng về kế hoạch 5 năm này xuất phát từ Hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước được ký kết vào tháng 6/2024, giữa ông Kim và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Hiệp ước này bao gồm điều khoản phòng thủ chung.

Giáo sư Lim Eul-chul tại Viện Nghiên cứu Viễn Đông thuộc Đại học Kyungnam (Hàn Quốc) nhận định, việc Nga thiết lập các kế hoạch trung và dài hạn cụ thể trong quan hệ song phương là “rất hiếm”, ông cho rằng các kế hoạch này ở cấp độ cao hơn so với các hiệp ước thông thường và chỉ dành cho các đồng minh chiến lược hàng đầu hoặc các đối tác buôn bán vũ khí lớn như Ấn Độ và Belarus.

“Cũng giống như việc Nga đạt được sự hội nhập an ninh với Belarus ở cấp độ liên bang, điều này cho thấy khả năng Triều Tiên có thể trở thành thành viên của tam giác ‘Triều Tiên - Nga - Belarus’ hùng mạnh, đóng vai trò là tiền đồn phía đông của Nga để đối trọng với liên minh Hàn Quốc - Mỹ - Nhật Bản”, Lim nói với SCMP.

Cùng với việc Triều Tiên triển khai quân ở Ukraine và điều khoản tự động can thiệp quân sự trong hiệp ước quốc phòng năm 2024, “kế hoạch 5 năm với Triều Tiên dự kiến sẽ hướng tới sự hội nhập các hoạt động chiến lược, tương tự như mô hình Belarus”, ông nói thêm.

Giáo sư Lim cũng cho biết thỏa thuận này dự kiến sẽ đẩy nhanh năng lực quân sự của Triều Tiên trong các loại vũ khí thông thường, vệ tinh, tàu ngầm hạt nhân và công nghệ tên lửa thế hệ mới.

Andrew Yeo - chuyên gia cao cấp và chủ nhiệm bộ môn nghiên cứu về Hàn Quốc tại Viện Brookings (Mỹ) - cho biết hợp tác về chuyển giao và sản xuất công nghệ vũ khí, chẳng hạn như máy bay không người lái, tên lửa, có thể đứng đầu danh sách hợp tác giữa Nga và Triều Tiên.

“Củng cố cơ sở công nghiệp quốc phòng cho Nga và cùng nhau sản xuất vũ khí… cũng là một cách rất hiệu quả có thể giúp làm sâu sắc thêm mối quan hệ”, ông nói.

“Có thể có sản xuất chung trên thực tế, như đạn dược và pháo, sẽ là một ví dụ tuyệt vời mà tôi nghĩ có thể mang lại lợi ích cho cả hai nước”, Yeo nói thêm.

Lo ngại về “những rủi ro không thể kiểm soát”

Theo SMCP, Nga và Triều Tiên đã tăng cường quan hệ quốc phòng kể từ khi Bình Nhưỡng bắt đầu gửi quân hỗ trợ Moscow trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào năm 2024.

Trong chuyến thăm Triều Tiên lần này, ông Belousov cùng với Chủ tịch Duma Quốc gia Nga Vyacheslav Volodin đã tham dự lễ khánh thành bảo tàng tưởng niệm các binh sĩ Triều Tiên thiệt mạng trong cuộc xung đột ở Ukraine.

Mặc dù không có tuyên bố chính thức nào từ Nga hay Triều Tiên về số lượng chính xác binh sĩ Triều Tiên được gửi đến Ukraine, nhưng cơ quan tình báo Hàn Quốc năm ngoái ước tính con số này vào khoảng 15.000 người, trong đó 2.000 người đã thiệt mạng.

Ramon Pacheco Pardo - giáo sư về quan hệ quốc tế tại Đại học King's College London - cho biết các nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ "lo ngại" rằng Moscow và Bình Nhưỡng "về cơ bản đang bỏ qua" Bắc Kinh.

"Điều này làm giảm ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với các diễn biến trên bán đảo Triều Tiên", ông nói.

Trong khi đó, giáo sư Lim tại Viện Nghiên cứu Viễn Đông thuộc Đại học Kyungnam (Hàn Quốc) nhận định rằng Trung Quốc có thể coi mối quan hệ Nga - Triều Tiên thân thiết hơn là một “tài sản chiến lược” trên bề mặt, nhưng cũng có thể lo ngại về “những rủi ro không thể kiểm soát” bên trong.

“Từ góc nhìn của Trung Quốc, sự gần gũi về quân sự giữa Triều Tiên và Nga phục vụ một mức độ hữu ích nhất định trong việc kiềm chế Mỹ, từ đó giảm bớt gánh nặng chiến lược của họ”, ông nói.

“[Nhưng] nếu Triều Tiên trực tiếp nhận được công nghệ quân sự cốt lõi từ Nga và đạt được bước đột phá về kinh tế, thì việc suy yếu đòn bẩy của Trung Quốc đối với Triều Tiên là điều không thể tránh khỏi”, Lim nói thêm.