Trong dòng chảy chính trị cuồn cuộn của California – bang "xanh" lớn nhất nước Mỹ, một cuộc chiến đang diễn ra không chỉ để tìm người kế nhiệm Gavin Newsom, mà còn để trả lời câu hỏi: Liệu một doanh nhân công nghệ có thể cứu vãn chất lượng sống đang xuống cấp của người dân? Giữa một rừng ứng cử viên kỳ cựu, Matt Mahan – Thị trưởng San Jose – đang nổi lên như một hiện tượng lạ, mang theo hơi thở của Silicon Valley vào tòa thị chính Sacramento.
"Không MAGA, Nhưng Cũng Không Thể Mãi Như Cũ"
Người xưa có câu: "Cũ người mới ta", nhưng với Matt Mahan, ông đang cố gắng chứng minh rằng cái "mới" của mình chính là giải pháp mà California đang khao khát. Là đảng viên Dân chủ duy nhất dám công khai thách thức các phương pháp tiếp cận vấn đề của chính đảng mình, Mahan thường tuyên bố đầy đanh thép: "Người dân California không cần MAGA, nhưng chúng ta cũng không cần thêm những thứ cũ kỹ trì trệ."
Dù mới gia nhập đường đua vào cuối tháng 1, Mahan đã nhanh chóng gây bão khi huy động được 14 triệu USD tiền tài trợ – con số chỉ đứng sau tỷ phú tự thân Tom Steyer. Tuy nhiên, "Tiền không mua được tất cả", trong các cuộc thăm dò gần đây, Mahan vẫn đang vật lộn ở con số ủng hộ một chữ số. Ông hiện bị che mờ bởi những cái tên đình đám như Steyer, Katie Porter hay Xavier Becerra. Nhưng với bản tính của một người làm công nghệ, Mahan tin rằng đây chỉ là giai đoạn "khởi động" để người dân California bắt đầu nhận diện một gương mặt mới.
Từ Cậu Bé Nghèo Đến "Lời Nguyền" Của Mark Zuckerberg
Hành trình của Matt Mahan là một minh chứng cho tinh thần "Có chí làm quan, có gan làm giàu". Là con trai của một giáo viên và một nhân viên đưa thư, Mahan lớn lên tại vùng nông nghiệp Watsonville. Nhờ học bổng dành cho học sinh nghèo, ông đã vươn lên đến tận Harvard và trở thành Chủ tịch hội sinh viên tại đây.
Tại Harvard, một cuộc gặp gỡ định mệnh đã thay đổi cuộc đời ông. Mark Zuckerberg – người sáng lập Facebook – đã khuyên Mahan bỏ qua trường luật để dấn thân vào giới công nghệ nhằm "thay đổi thế giới". Nghe theo lời khuyên đó, Mahan trở thành CEO của Causes và sau đó đồng sáng lập Brigade – một nền tảng trực tuyến cho sự tham gia dân sự. Bước chân vào chính trường San Jose năm 2020, ông nhanh chóng thăng tiến và đắc cử Thị trưởng chỉ hai năm sau đó, đánh bại những đối thủ có thâm niên hơn rất nhiều.
"Đụng Độ" Với Những Người Anh Em Dân Chủ Và Thống Đốc Newsom
Tại San Jose, Mahan không ngần ngại "Đơn thương độc mã" đối đầu với các đồng nghiệp cùng đảng về vấn đề vô gia cư và an toàn công cộng. Ông ủng hộ việc xây dựng nhà tạm trú (tiny homes) và đề xuất cảnh sát bắt giữ những người cư trú bất hợp pháp nếu họ từ chối nơi trú ẩn quá ba lần.
Đặc biệt, mối quan hệ giữa Mahan và Thống đốc đương nhiệm Gavin Newsom được đánh giá là khá "căng thẳng". Mahan từng công khai chỉ trích Newsom vì cách tiếp cận trên mạng xã hội mang tính nhạo báng đối thủ, cho rằng đội ngũ của Thống đốc đang "coi thường những người bất đồng ý kiến". Khi được hỏi về tham vọng của Mahan, Newsom chỉ lạnh lùng đáp: "Tôi không biết đủ về ông ấy, chúc may mắn."
Silicon Valley - "Bệ Phóng" Hay "Cái Xiềng"
Mahan đang nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ những gã khổng lồ công nghệ như Sergey Brin (Google), Reed Hastings (Netflix) và Joe Lonsdale (Palantir). Điều này khiến các đối thủ như Tom Steyer tấn công ông gay gắt, cho rằng Mahan được tài trợ bởi những kẻ "trục lợi từ dữ liệu người dùng và tấn công công đoàn".
Tuy nhiên, Mahan khẳng định ông không phải là "con rối" của Big Tech. Ông ủng hộ việc cấm điện thoại trong trường học và yêu cầu các trung tâm dữ liệu phải tự chi trả hoàn toàn chi phí năng lượng. "Tôi không quan tâm đến việc đánh đổi nhóm lợi ích đặc thù này lấy nhóm khác," Mahan khẳng định. Ông đang chạy đua để chống lại cái mà ông gọi là "vòng lặp phản hồi tham nhũng" tại Sacramento.
Canh Bạc Cuối Cùng Trước Ngày 2 Tháng 6
Thử thách lớn nhất của Mahan lúc này là thời gian. Trong một cuộc thăm dò của CBS News/YouGov cuối tháng 4, ông chỉ nhận được 4% sự ủng hộ. Tuy nhiên, trong bối cảnh Eric Swalwell rời cuộc chơi và Donald Trump ủng hộ Steve Hilton, cục diện đang trở nên cực kỳ khó đoán. Các nhà tài trợ cho Mahan đang đổ thêm 20 triệu USD để giới thiệu ông với cử tri bên ngoài San Jose.
Người xưa có câu: "Đường dài mới biết ngựa hay". Với tư cách là một "kẻ yếu thế không sợ hãi", Matt Mahan đang đặt cược vào việc người dân California sẽ chọn một nhà quản lý có tư duy giải pháp thay vì những tranh cãi đảng phái rập khuôn. Liệu "thí nghiệm Silicon Valley" này có thành công? Câu trả lời sẽ có vào ngày sơ tuyển không đảng phái mùng 2 tháng 6 tới đây.
Dù kết quả ra sao, sự xuất hiện của Matt Mahan đã thổi một luồng sinh khí mới vào chính trường California. Ông đại diện cho một thế hệ chính khách mới – những người tin rằng quản trị quốc gia cũng cần sự hiệu quả và đột phá như cách một startup thay đổi thế giới. "Nước chảy đá mòn", sự kiên trì của Mahan có thể chưa mang lại con số áp đảo ngay lập tức, nhưng nó chắc chắn đã khiến các "ông lớn" tại Sacramento phải bắt đầu lo lắng.