Trump lại “dọa” NATO: Lần thứ hai trong năm 2026

Chỉ mới bước qua vài tháng đầu năm 2026, nhưng Tổng thống Donald Trump đã hai lần khiến cả thế giới phải giật mình khi “động chạm” đến NATO – liên minh quân sự được xem là trụ cột an ninh của phương Tây suốt nhiều thập kỷ. Lần đầu là câu chuyện gây tranh cãi về Greenland, và giờ đây là cuộc chiến với Iran.

Trong bối cảnh xung đột với Iran leo thang rồi tạm lắng trong một thỏa thuận mong manh, Trump không giấu nổi sự thất vọng đối với các đồng minh NATO. Ông liên tục chỉ trích họ vì không hỗ trợ Mỹ đủ mạnh trong cuộc đối đầu này. Thậm chí, ông còn gọi NATO là “con hổ giấy” và úp mở khả năng rút Mỹ khỏi liên minh – một động thái nếu xảy ra sẽ làm rung chuyển trật tự thế giới.

Trong cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, chính Rutte cũng thừa nhận Trump “rõ ràng thất vọng” với nhiều đồng minh. Và trên mạng xã hội, Trump tiếp tục công kích, nhắc lại chuyện Greenland như một ví dụ về việc NATO “không đứng về phía Mỹ khi cần thiết”.

“Không dễ rút NATO”: Quốc hội Mỹ đã chặn đường

Dù lời lẽ của Trump gây sốc, nhưng thực tế pháp lý lại không đơn giản như vậy. Sau nhiệm kỳ đầu tiên của ông, Quốc hội Mỹ – với sự góp phần của Marco Rubio – đã thông qua quy định buộc tổng thống phải có sự chấp thuận của Quốc hội nếu muốn rút khỏi NATO.

Điều này khiến khả năng Mỹ rời NATO gần như không thể xảy ra trong ngắn hạn. Tuy nhiên, “lời nói chẳng mất tiền mua”, và những phát ngôn kiểu này vẫn có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến lòng tin giữa các đồng minh.

Thực tế đã từng xảy ra. Trong câu chuyện Greenland, dù Mỹ không rút khỏi NATO, nhưng các nước như Canada đã bắt đầu bàn đến khả năng xây dựng một cấu trúc an ninh ít phụ thuộc vào Mỹ hơn. Đó chính là dấu hiệu của một liên minh bắt đầu rạn nứt từ bên trong.

Người Mỹ vẫn ủng hộ NATO – nhưng chia rẽ ngày càng rõ

Một điểm đáng chú ý là, bất chấp những tranh cãi chính trị, người dân Mỹ vẫn đánh giá cao NATO. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy:

70% người Mỹ cho rằng việc tham gia NATO là có lợi cho đất nước
Hơn 75% ủng hộ việc duy trì hoặc tăng cường cam kết với NATO
Ngay cả trong đảng Cộng hòa, khoảng 60% vẫn ủng hộ liên minh

Tuy nhiên, sự ủng hộ này đang dần bị phân cực. Sau khi chiến tranh Iran nổ ra, tỷ lệ người Cộng hòa tin rằng NATO mang lại lợi ích đã giảm đáng kể – từ 49% xuống còn 38%.

Dẫu vậy, tổng thể vẫn có gần 60% người Mỹ nhìn nhận NATO một cách tích cực. Điều này cho thấy: dù chính trị có thể chia rẽ, nhưng lợi ích chiến lược của NATO vẫn được công chúng công nhận.

NATO là liên minh phòng thủ – không phải “công cụ chiến tranh”

Một trong những điểm mấu chốt của tranh cãi nằm ở chỗ: NATO được thành lập như một liên minh phòng thủ, chứ không phải để hỗ trợ mọi cuộc chiến mà một thành viên khởi xướng.

Điều này lý giải vì sao NATO không “nhảy vào” hỗ trợ Mỹ trong cuộc xung đột với Iran. Trên thực tế, điều khoản phòng thủ tập thể (Điều 5) chỉ từng được kích hoạt một lần duy nhất – sau vụ khủng bố 11/9/2001 để hỗ trợ chính nước Mỹ.

Vì vậy, việc so sánh giữa câu chuyện Greenland và chiến tranh Iran là khập khiễng. Một bên là bảo vệ lãnh thổ đồng minh, một bên là một cuộc xung đột mang tính lựa chọn.

Nói theo dân gian: “việc ai nấy làm, phận ai nấy lo” – NATO không có nghĩa vụ tham gia vào mọi cuộc chiến.

Trump có thể không rút NATO – nhưng vẫn có thể làm suy yếu

Dù không thể dễ dàng rút khỏi NATO, nhưng Trump vẫn có nhiều cách để “làm đau” liên minh này.

Theo các nguồn tin, trong nội bộ chính quyền đang có những phương án như:

Rút quân Mỹ khỏi các nước bị coi là “không hỗ trợ đủ”
Đóng cửa một số căn cứ quân sự tại châu Âu
Tái cấu trúc hiện diện quân sự theo hướng có lợi cho Mỹ

Những động thái như vậy, dù không phải “đòn chí mạng”, nhưng vẫn đủ để làm suy yếu cấu trúc NATO.

Ngoài ra, chính sách thuế quan và cách tiếp cận cứng rắn của Trump với đồng minh cũng khiến mối quan hệ trở nên căng thẳng. Thậm chí, ông còn bị cho là đã vô tình “hợp pháp hóa” vị thế của Nga trên trường quốc tế, đẩy thế giới gần hơn đến một trật tự “mạnh được yếu thua”.

Tương lai NATO: Ngã ba đường của lịch sử

Chiến tranh Iran không chỉ là một cuộc xung đột khu vực, mà còn là phép thử lớn đối với hệ thống liên minh toàn cầu. NATO – biểu tượng của sự đoàn kết phương Tây – đang đứng trước một ngã ba đường:

Tiếp tục duy trì vai trò trung tâm với Mỹ
Hay tái cấu trúc để giảm phụ thuộc vào Washington

Hệ quả của những gì đang diễn ra có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ. Và như lịch sử đã nhiều lần chứng minh: một liên minh không sụp đổ vì một cú sốc lớn, mà thường tan rã từ những vết nứt nhỏ tích tụ theo thời gian.

“Kiến tha lâu cũng đầy tổ” – những bất đồng hôm nay, nếu không được giải quyết, có thể trở thành khủng hoảng ngày mai.

Kết lại, NATO vẫn đang đứng vững – nhưng không còn vững như trước. Những phát biểu và chính sách của Trump, cộng với áp lực từ chiến tranh Iran, đang thử thách sức bền của liên minh này.

Theo như nguồn tin do tờ Page Six mới đây lại ghi nhận rằng, lúc bước lên khoang hạng nhất, nữ minh tinh màn ảnh Natasha Lyonne vẫn đang khoác trên mình bộ trang phục thảm đỏ lộng lẫy lại bị yêu cầu rời khỏi máy bay chỉ vài giờ sau sự kiện ra mắt phim. Khi nữ diễn viên Natasha Lyonne vừa vướng phải một sự cố hy hữu này trên chuyến bay đêm.

Mọi chuyện bắt đầu ngay sau khi Natasha Lyonne sải bước với phong cách đầy táo bạo tại buổi ra mắt mùa 3 của dự án "Euphoria". Sự kiện này diễn ra sôi động tại Nhà hát TCL Chinese Theatre thuộc Hollywood với sự góp mặt của hàng loạt ngôi sao đình đám như Zendaya, Jacob Elordi hay Sydney Sweeney. Thay vì nghỉ ngơi tại chỗ, nữ diễn viên lập tức di chuyển ra sân bay để kịp lên chuyến bay đêm của hãng Delta Air Lines cất cánh ở Los Angeles nhằm bay thẳng tới New York.

Theo nguồn tin do tờ Page Six ghi nhận, lúc bước lên khoang hạng nhất, minh tinh màn ảnh vẫn đang khoác trên mình bộ trang phục thảm đỏ lộng lẫy. Một số nhân chứng có mặt tại hiện trường tiết lộ cô có biểu hiện thiếu tỉnh táo. Khi các tiếp viên hàng không đưa ra yêu cầu đóng máy tính xách tay cũng như thắt dây an toàn để chuẩn bị cất cánh, nữ diễn viên hoàn toàn không đưa ra phản hồi. Phi hành đoàn đã nhiều lần lên tiếng nhắc nhở nhưng vẫn không nhận được sự hợp tác. Thậm chí có khoảnh khắc cô bị giật mình, phản ứng cực kỳ chậm chạp hay thốt lên đầy hoảng hốt lúc bị gọi tên.

Tình trạng mất tập trung này buộc tổ bay phải lập tức áp dụng quy trình an toàn khẩn cấp. Chiếc phi cơ lúc đó đã lăn bánh ra đường băng nhưng đành phải quay trở lại cổng. Một nhân viên mặt đất của hãng hàng không lập tức được điều động lên tận nơi để làm việc trực tiếp cùng Lyonne. Người này hỏi thăm xem liệu nữ diễn viên có cần hỗ trợ y tế hay không, sau đó yêu cầu cô rời khỏi khoang hành khách. Lyonne tỏ ra vô cùng bối rối, bật hỏi ngược lại mọi người rằng bản thân đang ở đâu. Vài phút sau, nữ diễn viên giữ thái độ im lặng, ngồi ăn nhẹ một chút rồi mới lấy lại bình tĩnh, thu xếp hành lý rời đi.

Cơ trưởng chuyến bay sau đó đã phát loa thông báo với toàn bộ hành khách rằng sự chậm trễ này do có một người không tuân thủ các quy tắc cơ bản cũng như không đủ tỉnh táo để tiếp tục hành trình. Chuyến bay cất cánh muộn hơn một giờ đồng hồ với một chiếc ghế hạng nhất bị bỏ trống. Đến nay, phía đại diện của sao nữ vẫn chưa có bất cứ phản hồi nào dù truyền thông liên tục đặt câu hỏi.

Sự cố đáng tiếc lần này diễn ra ngay lúc nữ diễn viên đang phải đối mặt với một giai đoạn cá nhân đầy biến động. Hồi tháng 1 đầu năm, Lyonne từng dũng cảm công khai chuyện bản thân bị tái nghiện. Dẫu vậy, cô cũng nhanh chóng trấn an khán giả rằng tình trạng sức khỏe đã có sự cải thiện, đồng thời bản thân đang nỗ lực trong quá trình hồi phục. Thông qua các nền tảng mạng xã hội, nữ diễn viên bày tỏ mong muốn được giữ kín đời tư cá nhân nhưng sẵn sàng kể lại câu chuyện của mình vào một thời điểm thích hợp hơn.

Khán giả truyền hình vốn đã quá quen thuộc với hình ảnh Natasha Lyonne qua những dự án ăn khách như "Russian Doll" hay "Poker Face". Việc cô góp mặt trong mùa mới của tác phẩm "Euphoria" dưới vai trò khách mời cũng thu hút rất nhiều sự chú ý từ công chúng. Đáng tiếc thay, rắc rối ngay sau thảm đỏ đã phần nào làm lu mờ đi không khí náo nhiệt của sự kiện ra mắt. Câu chuyện trên máy bay cũng làm dấy lên nhiều cuộc bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội xoay quanh tình trạng tâm lý thực sự của nữ diễn viên trong thời gian qua.

Hành trình tay trắng làm đi lên bằng hai bàn tay trắng, nữ tỷ phú đã kiến tạo nên một đế chế kinh doanh lẫy lừng khắp Trung Quốc làm nên cơ nghiệp tỷ USD của "vợ Đường Tăng", đó là bà Trần Lệ Hoa, vợ nam diễn viên "Đường Tăng" Trì Trọng Thụy mới đây vừa qua đời ở tuổi 85 để lại khối tài sản khổng lồ cùng di sản văn hóa đồ sộ cho nam diễn viên đóng vai "Đường Tăng" Trì Trọng Thụy.

Ngày 7/4, Tập đoàn Quốc tế Phú Hoa xác nhận Chủ tịch danh dự Trần Lệ Hoa đã trút hơi thở cuối cùng tại Bắc Kinh vào hôm 5/4. Dù công chúng thường nhớ tới bà qua danh xưng vợ của nam diễn viên đóng vai "Đường Tăng" Trì Trọng Thụy, giới doanh nhân lại kính nể bà như một tượng đài kiệt xuất.

Bà vốn mang dòng dõi quý tộc Mãn Châu, trải qua thời ấu thơ tại cung điện mùa hè Di Hòa Viên. Gia cảnh sa sút khiến bà phải sớm nghỉ học cấp ba, kiếm sống bằng nghề thợ may rồi chuyển qua sửa chữa đồ gỗ. Trong giai đoạn khốn khó, bà luôn giữ tấm lòng xởi lởi, hay làm bánh san sẻ cho hàng xóm. Chính sự hào phóng này giúp bà mở rộng mạng lưới quan hệ, tiếp cận nhiều nguồn tin kinh doanh độc quyền.

Đầu những năm 1980, nhờ nền tảng kiến thức tích lũy lúc sống ở Di Hòa Viên, bà phát hiện ra mỏ vàng lộ thiên trong một xưởng nội thất. Những bộ bàn ghế cũ làm bằng gỗ tử đàn, hoàng hoa lê, kim tơ nam mộc bị vứt bỏ được bà thu mua với giá bèo, tự tay tu sửa rồi bán lại giá cao. Thương vụ đầu đời này tạo bước đệm để năm 1981 bà sang Hong Kong lập nghiệp. Bà chớp thời cơ mua 12 căn biệt thự, chờ thị trường bất động sản sốt giá rồi bán ra, bỏ túi khoản lợi nhuận hàng chục triệu USD.

Năm 1988, Tập đoàn Quốc tế Phú Hoa chính thức ra đời. Tới đầu thập niên 1990, nữ doanh nhân quay trở về Bắc Kinh thâu tóm khu đất đắc địa sát quảng trường Thiên An Môn. Bà rót hơn 60 triệu USD dựng lên Tòa nhà Trường An, đồng thời lập ra Câu lạc bộ Trường An quy tụ giới siêu giàu. Nơi đây hiện vẫn là một trong bốn câu lạc bộ danh giá bậc nhất Bắc Kinh với sự góp mặt của nhiều tỷ phú đình đám như Hoắc Anh Đông, Lý Gia Thành, Quách Bỉnh Tương.

Một cột mốc chói lọi khác xuất hiện năm 2000 khi bà đổ 555 triệu USD cải tạo Phố Kim Bảo thuộc Vương Phủ Tỉnh. Bản hợp đồng di dời 2.100 hộ dân được bà giải quyết êm thấm chỉ trong vòng 28 ngày. Động thái táo bạo biến khu ổ chuột thành đại lộ sầm uất ngập tràn trung tâm mua sắm, khách sạn sang trọng, mang về cho nữ tỷ phú hàng trăm triệu USD tiền thuê thường niên. Nhờ những bước đi vững chắc, năm 2016 bà nắm giữ 7,11 tỷ USD, vươn lên vị trí người phụ nữ giàu nhất Trung Quốc. Dù quản lý 1,5 triệu m2 bất động sản thương mại, người sáng lập Phú Hoa lại duy trì lối sống giản dị cực độ. Bữa ăn hàng ngày của bà chủ yếu là cơm trộn nước nguội cùng rau xào với chi phí sinh hoạt vỏn vẹn 1,4 USD mỗi ngày. Ngược lại, bà đối xử cực kỳ tử tế với nhân viên, cung cấp đủ 4 bữa ăn mỗi ngày kèm nguyên tắc tuyệt đối không nợ lương vì quan niệm nhân viên đang cống hiến sức lao động cho mình.

Di sản vô giá lưu giữ nét đẹp văn hóa truyền thống

Bước sang nửa sau cuộc đời, bà Trần Lệ Hoa dồn toàn bộ tâm trí cho niềm đam mê điêu khắc gỗ tử đàn. Đích thân nữ tỷ phú đã lặn lội sang Ấn Độ cùng Myanmar vào năm 1999 để lùng sục những khối gỗ tử đàn nguyên khối. Cùng khoản kinh phí 28 triệu USD, bà cho xây dựng Bảo tàng Gỗ Tử đàn Trung Quốc trải rộng gần 10.000 m2 giữa lòng Bắc Kinh. Hợp tác cùng các nghệ nhân lành nghề, bà áp dụng kỹ thuật mộng ngàm không đinh để phục dựng lại 16 cổng thành hay 10 tháp canh của thủ đô Bắc Kinh xưa.

Doanh thu bán vé thực tế chẳng thấm vào đâu so với chi phí vận hành khổng lồ, thế nhưng bà kiên quyết khước từ mọi lời ngỏ ý mua lại bộ sưu tập. Nữ doanh nhân tài ba luôn tâm niệm rằng dù mang thân phận thương nhân, toàn bộ khối tài sản quý giá này phải được đặt đúng chỗ để lưu giữ cho đất nước.

Công trình tâm huyết của bà nhanh chóng biến thành điểm giao lưu văn hóa mang tầm quốc tế, từng đón tiếp nhiều chính khách quyền lực như Chủ tịch Quốc hội Sri Lanka Chamal Rajapaksa, Công chúa Thái Lan Sirindhorn hay cựu Thủ tướng Đức Helmut Kohl. Đặc biệt, sau một chuyến ghé thăm hồi năm 2018, cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger đã xúc động viết những dòng lưu bút ngợi ca bà là một người phụ nữ huyền thoại tạo nên kỳ tích vĩ đại. Tầm ảnh hưởng của bà cũng vượt ra khỏi biên giới quê nhà khi tạp chí Time vinh danh bà trong top 100 người có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới vào năm 2012. Đại học Nghệ thuật Thiết kế Savannah thuộc nước Mỹ cũng trao tặng bà danh hiệu "Tiến sĩ danh dự về nhân văn", đồng thời chọn ngày 25/5 hàng năm thành "Ngày Trần Lệ Hoa".

Tinh thần lao động miệt mài của nữ tỷ phú kéo dài cho tới những năm tháng cuối đời. Dù đã bước qua tuổi 80, bà vẫn duy trì thói quen thức dậy từ lúc 6h30 sáng rồi có mặt tại xưởng điêu khắc lúc 7h30. Hành trình cuộc đời của Trần Lệ Hoa là minh chứng sống động cho triết lý nỗ lực không ngừng nghỉ. Bà từng chia sẻ bản thân chưa từng nuôi tham vọng đứng trên người khác hay chịu cảnh bị kẻ khác coi thường, chỉ cần làm việc chân chính thì mọi nỗ lực rồi sẽ gặt hái được thành công.

Chi phí chiến tranh lan sang túi tiền người dân

Sau nhiều tuần căng thẳng chiến sự đẩy giá nhiên liệu và chuỗi cung ứng lên cao, làn sóng tăng giá đang bắt đầu “ngấm” dần vào đời sống thường nhật. Không phải lúc nào cũng là những cú sốc tăng giá trực diện, mà đôi khi là những thay đổi âm thầm, tinh vi – kiểu “mưa dầm thấm lâu” khiến người tiêu dùng khó nhận ra ngay lập tức.

Theo Rahul Shahani – đối tác của McKinsey phụ trách chuỗi cung ứng Bắc Mỹ – các doanh nghiệp thường không vội vàng tăng giá ngay. Thay vào đó, họ tối ưu hóa những gì sẵn có: nhồi thêm hàng vào mỗi chuyến, gộp đơn vận chuyển, giảm khuyến mãi, tăng ngưỡng miễn phí giao hàng hoặc thậm chí giảm kích thước sản phẩm. Nhưng “cây kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra” – cuối cùng chi phí tăng vẫn sẽ quay lại với người tiêu dùng.

Thực tế đã chứng minh điều đó. Chỉ riêng tháng vừa qua, giá tiêu dùng đã tăng 0,9% – gấp ba lần tốc độ của tháng trước. Trong đó, giá xăng tăng tới 21,2% trong tháng 3, trở thành “đầu tàu” kéo lạm phát đi lên.

Nhiên liệu hàng không tăng sốc: Hãng bay chịu không nổi

Nếu xăng dầu ảnh hưởng đến người dân thì nhiên liệu hàng không lại là “gót chân Achilles” của các hãng bay. Chi phí nhiên liệu chiếm tới khoảng 25% tổng chi phí vận hành – một con số không hề nhỏ.

Tại Mỹ, giá nhiên liệu máy bay đã tăng tới 95% kể từ khi chiến sự bùng phát, theo Argus US Jet Fuel Index. Không chỉ vậy, việc đóng cửa một số sân bay Trung Đông khiến nhiều chuyến bay phải đổi lộ trình, bay vòng xa hơn – đồng nghĩa tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn.

CEO United Airlines – Scott Kirby – thẳng thắn thừa nhận: giá nhiên liệu máy bay đã tăng gấp đôi chỉ trong ba tuần. Nếu duy trì mức này, hãng sẽ phải gánh thêm khoảng 11 tỷ USD chi phí mỗi năm, trong khi năm tốt nhất của họ trước đây cũng chỉ lãi chưa tới 5 tỷ USD. Nói như dân gian: “chưa kịp vui đã phải lo” – lợi nhuận chưa kịp ổn định thì chi phí đã đội lên gấp bội.

Hàng loạt doanh nghiệp bắt đầu thu phụ phí nhiên liệu

Khi chi phí tăng không thể hấp thụ thêm, các doanh nghiệp bắt đầu chuyển gánh nặng sang khách hàng – trực tiếp hoặc gián tiếp.

Amazon
Amazon đã công bố phụ phí tạm thời 3,5% liên quan đến nhiên liệu và logistics đối với các nhà bán hàng bên thứ ba sử dụng dịch vụ vận chuyển của họ. Với hơn 80 tỷ sản phẩm được vận chuyển qua hệ thống này mỗi năm, tác động là không hề nhỏ.
Dù Amazon chưa áp trực tiếp phí này lên người mua, nhưng “nước chảy chỗ trũng” – người bán có thể tăng giá sản phẩm để bù lại.

American Airlines
Hãng này tăng phí hành lý ký gửi thêm 10 USD mỗi kiện, nâng giá lên 50 USD cho kiện đầu và 60 USD cho kiện thứ hai.

Delta Air Lines
Delta cũng tăng 10 USD phí hành lý, lên 45 USD và 55 USD tương ứng. Hãng cho biết đây là phản ánh của “biến động toàn cầu và chi phí vận hành”.

JetBlue
JetBlue tăng phí từ 4–9 USD tùy thời điểm bay. Ví dụ, hành lý ký gửi tăng từ 35 USD lên 39 USD (giờ thấp điểm) và từ 40 USD lên 49 USD (giờ cao điểm).

Southwest Airlines
Từ ngày 9/4, hãng tăng thêm 10 USD mỗi kiện, đưa mức phí lên 45 USD và 55 USD.

United Airlines
Tăng phí tương tự, áp dụng từ đầu tháng 4, với mức 45 USD và 55 USD nếu thanh toán trước 24 giờ.

Bưu điện và hãng vận chuyển: “phụ phí xăng dầu” trở thành bình thường mới

Không chỉ ngành hàng không, lĩnh vực vận chuyển cũng bắt đầu siết giá.

USPS (Bưu điện Mỹ)
Lần đầu tiên trong lịch sử, USPS áp dụng phụ phí nhiên liệu 8% cho các gói hàng, bắt đầu từ 26/4. Phí này sẽ kéo dài ít nhất đến ngày 17/1/2027.

FedEx & UPS
Thực tế, các hãng này đã có cơ chế phụ phí nhiên liệu từ trước. Ví dụ, FedEx áp dụng phụ phí 21,5% khi giá diesel vượt 3,55 USD/gallon. Hiện tại, con số này đã lên tới 26,5%.

Vận tải biển như Maersk
Các hãng tàu biển cũng không đứng ngoài cuộc. Họ bổ sung thêm nhiều loại phí để bù chi phí nhiên liệu và các tuyến đường dài hơn, đặc biệt khi đi qua khu vực Trung Đông bất ổn.

Người tiêu dùng lãnh đủ: tăng giá trực tiếp và “lạm phát ẩn”

Điều đáng nói là không phải lúc nào người tiêu dùng cũng nhận ra mình đang trả thêm tiền. Ngoài việc tăng phí rõ ràng, doanh nghiệp còn sử dụng nhiều “chiêu” tinh vi:

Tăng mức tối thiểu để được miễn phí giao hàng
Giảm khuyến mãi, giảm ưu đãi
Thu nhỏ kích thước sản phẩm (shrinkflation)
Giao hàng chậm hơn nhưng không giảm giá

Đây chính là kiểu “móc túi không tiếng động” – người mua vẫn chi tiền như cũ nhưng nhận lại ít giá trị hơn.



Từ chiến sự ở Trung Đông, giá dầu tăng, kéo theo chi phí vận tải, logistics, hàng không… tất cả tạo thành một chuỗi domino lan rộng ra toàn cầu.

Doanh nghiệp không thể chịu mãi, và người tiêu dùng cuối cùng vẫn là người gánh phần lớn hậu quả.

Như câu nói xưa: “thuyền to sóng lớn” – nền kinh tế càng lớn, cú sốc càng lan xa. Và trong cơn bão giá này, mỗi hóa đơn nhỏ, mỗi khoản phụ phí tưởng chừng không đáng kể lại góp phần tạo nên một gánh nặng lớn. Câu hỏi còn lại là: khi nào cơn sóng này sẽ lắng xuống – hay đây sẽ là “bình thường mới” của nền kinh tế toàn cầu?

Theo như Thierry Breton, cựu ủy viên châu Âu, phụ trách thị trường nội địa mới đây đã ví các tuyên bố và tin nhắn đăng trên mạng xã hội của Tổng thống Donald Trump liên quan đến chiến tranh Iran như là những «tên lửa tài chính chiến lược». Kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột Iran, các phát biểu của ông Donald Trump đã có những tác động đáng kể đến thị trường, có uy lực tương đương với một nhà hoạch định chính sách tiền tệ. Để kết luận, tác giả cho rằng, đối với các nhà hoạch định chính sách cũng như các nhà đầu tư, việc theo dõi các bài phát biểu của Trump bằng các công cụ tương tự được sử dụng để theo dõi quyết định của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đang trở nên thiết yếu.

Chỉ trong vòng hơn 40 ngày chiến sự, những lời nói của Donald Trump đã định hình lại các kỳ vọng, làm dịch chuyển hàng trăm tỷ đô la trong vài phút và thậm chí đôi khi còn đặt ra những giới hạn mới cho chính Nhà Trắng. Trái với những tuyên bố cho rằng mục tiêu của ông là « rất rõ ràng » và « nhất quán », Donald Trump luôn thay đổi luận điệu, từ biện minh về vấn đề hạt nhân Iran cho đến hứa hẹn một thắng lợi chớp nhoáng, và sau đó là lời đe dọa đưa Iran trở về « thời kỳ đồ đá ».

Chiến tranh : Địa bàn tác chiến tài chính

Theo phân tích của tác giả trên trang Le Grand Continent ngày 02/04/2026, nguyên thủ Mỹ hiện đang chịu nhiều áp lực. Ở trong nước, Donald Trump phải làm hài lòng cử tri MAGA của mình, vốn không ưa những cuộc chiến tranh triền miên, nhưng lại đòi phô trương sức mạnh chống Teheran, đồng thời phải chuẩn bị cho cuộc bầu cử sắp tới, ở đó hình ảnh « chiến thắng » là điều tối quan trọng. Giá nhiên liệu, lạm phát và việc làm quan trọng hơn bất kỳ lời lẽ chiến lược nào : Việc giá xăng tăng vọt và kéo dài sẽ là một thảm họa chính trị.

Nhưng thị trường tài chính còn là trọng tài tối cao khác : Một đợt điều chỉnh kéo dài ở Wall Street có nguy cơ làm suy yếu hình ảnh « tổng thống – doanh nhân » của ông, người bảo đảm cho « nền kinh tế năng động nhất trong lịch sử ». Thêm vào đó là những lợi ích kinh tế của nhóm thân cận với ông ở vùng Vịnh. Tại đây, các mối quan hệ kinh doanh với giới siêu giàu và các quỹ đầu tư quốc gia đã được thắt chặt hơn trong những năm gần đây. Rồi còn có sự phụ thuộc lẫn nhau trên thực tế với Trung Quốc và những nước nhập khẩu lớn ở châu Á, khu vực có mức tăng trưởng phụ thuộc nhiều vào dầu hỏa được trung chuyển qua eo biển Hormuz.

Trong bối cảnh này, mỗi phát biểu về Iran đều trở thành một công cụ để ông Trump quản lý đồng thời cử tri của ông và thị trường tài chính. Vấn đề đối với cả các đồng minh lẫn nhà đầu tư không chỉ nằm ở nội dung chiến lược của Mỹ, mà còn ở sự thay đổi liên tục trong diễn ngôn.

Ba giọng điệu diễn ngôn

Vào thời điểm đăng bài viết (02/04/2026), tác giả phân biệt có ba giọng điệu chính trong các phát biểu của ông Trump. Đầu tiên là giai đoạn biện minh chiến lược : Ngăn chặn Iran sở hữu bom hạt nhân, hủy diệt kho tên lửa, hải quân và mạng lưới đồng minh của Iran. Tiếp đến là giai đoạn hòa dịu tương đối, với những lời hứa hẹn lặp đi lặp lại về một hồi kết sắp diễn ra. Cuối cùng, giai đoạn đe dọa tối đa nhắm vào Iran, cũng như là lời lẽ công kích những đồng minh không theo Washington.

Theo ông Thierry Breton, ngoài khía cạnh địa lý, quân sự, ngoại giao hay chính trị, chiến tranh Iran cần phải được xem xét thông qua các tác động từ những thay đổi diễn ngôn của Trump đối với thị trường chứng khoán. Thị trường châu Á – do nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào tuyến hàng hải vịnh Ba Tư – đã trở thành thước đo đặc biệt nhạy cảm đối với những lời lẽ hiếu chiến đó. Các sàn chứng khoán Seoul, Tokyo hay Hồng Kông gần như phản ứng tức thì sau các lời đe dọa liên quan đến eo biển Hormuz và các kịch bản gián đoạn kéo dài nguồn cung dầu lửa.

Các phát biểu của Trump và rủi ro vĩ mô tài chính

Các quan sát ở những thời điểm chính trong tháng 3/2026, cho thấy có một cấu trúc khá đều đặn. Những lời lẽ giống nhau tạo ra các phản ứng giống nhau. Các thuật ngữ có tính leo thang của Trump như « extremely hard » (cực kỳ nặng nề), « obliterate » (xóa sổ), « stone age » (thời kỳ đồ đá), những lời dọa dẫm liên quan đến Hormuz, gần như luôn dẫn đến sự tăng giá dầu, giảm chỉ số chứng khoán và làm gia tăng các biến động. Những lời lẽ hạ nhiệt như « end quicky » (sớm kết thúc), « deal » (thỏa thuận), « two or three weeks » (trong hai hay ba tuần), tạo tác động ngược lại.

Thị trường không nhất thiết tin tưởng Trump về lâu dài, nhưng lại đưa ra quyết định, trong ngắn hạn, dựa trên vốn từ vựng này, điều chỉnh lại dự báo rủi ro tập thể theo thời gian thực. Việc một tổng thống Mỹ coi NATO và các đối tác phụ thuộc vào năng lượng của mình như những biến số cần điều chỉnh đã gieo rắc sự nghi ngờ mang tính cấu trúc về khả năng dự đoán chính sách của Mỹ. Nỗi ngờ vực đó được phản ánh trong chênh lệch lãi suất, phí bảo hiểm rủi ro và biến động của thị trường.

Từ góc độ phân tích đó, người ta có thể xem những phát biểu của ông Trump như một sự kiện thị trường độc lập : ngày, giờ, kiểu thông điệp (leo thang/hạ nhiệt), giọng điệu với các đồng minh và tác động đến một loạt tài sản (dầu lửa, lãi suất, các chỉ số chứng khoán Mỹ, châu Âu và châu Á). Mối tương quan giữa cường độ ngôn từ và quy mô biến động đủ rõ ràng để không ai có thể xem những phát biểu này chỉ là những lời lẽ chính trị ồn ào. Chúng đã trở thành một yếu tố rủi ro tài chính vĩ mô, ngang hàng với quyết định của ngân hàng trung ương hay việc công bố dữ liệu lạm phát.

Mô hình tân chế độ quân chủ và đà tăng đến cực đoan

Từ những quan sát trên, Thierry Breton cho rằng đây chính là điểm mới lạ thực sự của chiến tranh Iran : Tổng tư lệnh của cường quốc quân sự và tài chính hàng đầu thế giới tác động đến thị trường tài chính trong thời gian thực chỉ bằng cách điều chỉnh các ngôn từ của mình. Khi cố tình duy trì sự mơ hồ chiến lược về cường độ và thời gian cuộc xung đột, Donald Trump đang tạo ra các điều kiện cho sự biến động mà phe cánh của ông có thể khai thác, bất kể đó là khả năng đặt cược nhờ vào các thông tin đầy đủ có được từ hôm trước về các biến động lớn của thị trường, thông qua các mối quan hệ kinh doanh được thiết lập với các quỹ đầu tư nhà nước vùng Vịnh hay thông qua việc định giá các tài sản nhạy cảm với chu kỳ rủi ro địa chính trị.

Tổng thống Mỹ không chỉ cho phép phóng tên lửa thông thường trong khuôn khổ chiến dịch quân sự, mà ông còn trở thành người phát hành chính yếu các ngôn từ có sức mạnh như những « tên lửa chiến lược », tạo ra những tác động mạnh mẽ trên thị trường. Những biến đổi khó lường hay những tính toán ngôn từ của ông gây ra những biến động làm ảnh hưởng đến giá xăng dầu mà các hộ gia đình Mỹ phải trả, hóa đơn năng lượng của châu Âu, điều kiện tài trợ của các chính phủ và giá trị các danh mục đầu tư thế giới. Tổng thống Mỹ hiểu rõ giá trị của đòn bẩy này : ông trấn an sau khi gây hoảng loạn, rồi lại leo thang, nên khó có thể coi những cú sốc này là hoàn toàn ngẫu nhiên.

Trong dài hạn, phát ngôn « tên lửa » Trump giảm hiệu lực?

Để kết luận, tác giả cho rằng, đối với các nhà hoạch định chính sách cũng như các nhà đầu tư, việc theo dõi các bài phát biểu của Trump bằng các công cụ tương tự được sử dụng để theo dõi quyết định của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đang trở nên thiết yếu : thời điểm, từ khóa và các kịch bản thị trường liên quan. Đặc biệt đối với các nước châu Á và châu Âu, vấn đề không còn đơn giản là cuộc tấn công tiếp theo vào Iran sẽ là gì, mà là « lời lẽ kích động » tiếp theo được phóng ra từ Washington sẽ là gì, và làm thế nào để chuẩn bị đối phó, bằng cách cuối cùng áp dụng một chiến lược phục hồi năng lượng và tài chính không phụ thuộc vào ý muốn của Nhà Trắng.

Về những gì sẽ xảy ra tiếp theo, một câu hỏi cơ bản hơn vẫn còn đó. Khi các đợt biến động do Trump gây ra được lặp đi lặp lại, thị trường cho thấy có dấu hiệu giảm nhạy cảm : phản ứng ban đầu vẫn còn, nhưng khả năng « làm dịu tình hình » của Trump sau sự hoảng loạn do chính ông tạo ra dường như đang suy yếu. Nếu sự mệt mỏi này kéo dài, hiệu quả của những tuyên bố khoa trương của ông có thể giảm đi, có khả năng khiến Trump phải lớn tiếng hơn nữa để đạt được tác động tương tự. Chính vòng xoáy luẩn quẩn này cần được theo dõi sát sao, không chỉ những gì Trump nói, mà cả cách thị trường bắt đầu phản ứng. Thierry Breton cảnh báo: Một sự thờ ơ lạnh lùng có nguy cơ trở thành một nguồn bất ổn mới !

Experience a historic moment in human spaceflight: the first-ever ship-to-ship call between astronauts on a deep space mission and astronauts aboard the International Space Station. The Artemis II crew — NASA astronauts Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch, and CSA astronaut Jeremy Hansen — connected with Expedition 74 astronauts Chris Williams, Jack Hathaway, Jessica Meir, and ESA astronaut Sophie Adenot.

During the conversation, the ISS crew asked about life inside Orion and what it’s like to view the Moon up close. The Artemis II astronauts shared how training from the space station continues to shape their mission. Christina Koch, who completed spacewalks with Jessica Meir in 2020, reflected: "Every single thing that we learned on ISS is up here".

This edited video aligns audio and video and removes long pauses caused by the communications delay as signals traveled more than 232,000 miles between spacecraft. The 15‑minute call began at 2:40 p.m. EDT on April 7, 2026.

Space-to-Space Call: NASA's Artemis II Astronauts and the International Space Station

Apple thử nghiệm hai hướng thiết kế: tiến hóa hay bảo thủ?

Sau hàng loạt tin đồn xoay quanh chiếc iPhone màn hình gập – thứ được xem như “quân bài chiến lược” trong tương lai – thì ở hiện tại, tâm điểm lại đổ dồn về dòng iPhone 18 Pro. Theo nguồn tin từ 9to5Mac dẫn lại leaker Digital Chat Station trên Weibo, Apple đang đứng trước một lựa chọn không hề dễ dàng: tiếp tục cải tiến hay giữ nguyên thiết kế vốn đã quen thuộc.

Điều đáng chú ý là thiết kế của iPhone 18 Pro vẫn chưa được “chốt sổ”, đặc biệt ở hai khu vực quan trọng nhất: mặt trước với Dynamic Island và mặt sau với cụm camera. Điều này cho thấy Apple đang trong giai đoạn “cân não”, thử nghiệm nhiều phương án song song trước khi quyết định hướng đi cuối cùng.

Có thể nói, trong thời buổi công nghệ cạnh tranh khốc liệt, “đi một bước sai là lùi ba bước dài”, Apple không thể mạo hiểm. Nhưng nếu không đổi mới, lại dễ rơi vào cảnh “bình mới rượu cũ” – điều mà người dùng ngày càng khó chấp nhận.

Dynamic Island: thu nhỏ 35% hay giữ nguyên?

Một trong những thay đổi được mong chờ nhất chính là Dynamic Island – phần “đảo động” đã trở thành dấu ấn riêng của iPhone từ thế hệ gần đây.

Theo các nguồn tin trước đó, Apple đang thử nghiệm công nghệ đưa một phần cảm biến Face ID xuống dưới màn hình. Nếu thành công, Dynamic Island có thể được thu nhỏ khoảng 35% so với trên iPhone 17 Pro. Đây là bước tiến lớn, giúp màn hình hiển thị “thoáng đãng” hơn, tiến gần hơn đến giấc mơ “toàn màn hình thực thụ”.

Tuy nhiên, Digital Chat Station lại tỏ ra khá thận trọng. Theo ông, Apple đang tiến hành A/B testing với hai phương án rõ ràng:

Một là giữ nguyên thiết kế Dynamic Island như hiện tại
Hai là áp dụng “Mini Dynamic Island” với cảm biến Face ID ẩn dưới màn hình

Điều này đồng nghĩa với việc Apple chưa hoàn toàn tin tưởng vào công nghệ mới, hoặc ít nhất là chưa sẵn sàng đưa nó vào sản phẩm thương mại đại trà.

Nói theo cách dân gian: “dục tốc bất đạt”. Công nghệ càng phức tạp, Apple càng phải đi chậm mà chắc.

Cụm camera sau: thay đổi tinh tế thay vì lột xác

Ở mặt lưng, iPhone 18 Pro được cho là sẽ tiếp tục sử dụng thiết kế cụm camera dạng “plateau” hình chữ nhật – tương tự như thế hệ trước.

Tuy nhiên, Apple không hoàn toàn “dậm chân tại chỗ”. Những thay đổi nhỏ về vật liệu và cách hoàn thiện được kỳ vọng sẽ mang lại cảm giác cao cấp hơn, đồng thời tạo sự liền mạch giữa khung kim loại và mặt lưng kính.

Nếu như iPhone 17 Pro từng gây tranh cãi với thiết kế hai tông màu, thì iPhone 18 Pro có thể sẽ hướng đến sự đồng nhất hơn. Đây là kiểu thay đổi “nhỏ mà có võ”, không ồn ào nhưng lại ảnh hưởng lớn đến trải nghiệm thị giác.

Ngoài ra, bảng màu mới cũng được dự đoán sẽ có sự điều chỉnh – có thể là những gam màu trầm, sang trọng hơn, hoặc các phiên bản màu “độc quyền” như Apple từng làm trước đây.

Chiến lược quen thuộc: nâng cấp từng bước, không đột phá ồ ạt

Sau khi iPhone 17 Pro được cho là đã có một bước “lột xác” đáng kể về thiết kế, giới phân tích nhận định Apple khó có thể tiếp tục tạo ra một cuộc cách mạng mới chỉ trong vòng một năm.

Thay vào đó, iPhone 18 Pro nhiều khả năng sẽ đi theo chiến lược quen thuộc của Apple: nâng cấp từ từ, cải tiến từng chi tiết nhỏ nhưng chắc chắn.

Đây là triết lý đã giúp Apple giữ vững vị thế suốt nhiều năm qua. Không chạy theo xu hướng một cách vội vã, mà luôn chờ đến khi công nghệ đủ chín muồi mới tung ra.



Tất cả vẫn chỉ là tin đồn – quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Apple

Dù những thông tin rò rỉ từ chuỗi cung ứng và các leaker uy tín mang lại cái nhìn khá rõ ràng, nhưng cần nhấn mạnh rằng tất cả vẫn chỉ dừng ở mức tin đồn.

Apple nổi tiếng là hãng giữ bí mật cực kỳ chặt chẽ, và không ít lần các kế hoạch thử nghiệm đã bị loại bỏ vào phút chót. Do đó, thiết kế cuối cùng của iPhone 18 Pro hoàn toàn có thể khác xa những gì chúng ta đang thấy hôm nay.

Trong cuộc chơi công nghệ, Apple luôn là người “giữ bài đến phút cuối”. Và cũng chính điều đó tạo nên sức hút khó cưỡng cho mỗi lần ra mắt sản phẩm mới.

iPhone 18 Pro đang đứng giữa hai con đường: một bên là đổi mới với Dynamic Island thu nhỏ, một bên là giữ nguyên để đảm bảo sự ổn định. Dù lựa chọn nào được đưa ra, có một điều chắc chắn: Apple sẽ không làm qua loa.

Và với người dùng, câu chuyện vẫn còn bỏ ngỏ – “chờ xem hồi sau sẽ rõ”… 📱

Theo như có các đòn tấn công của quân đội Ukraine mới đây lại nhằm vào cơ sở dầu mỏ của Nga đang giúp chính quyền Kiev củng cố đáng kể vị thế trong các cuộc đàm phán với chính quyền Moscow. Riêng các cuộc tấn công gần đây được ước tính đã khiến quân xâm lược Moscow thiệt hại gần 1 tỷ USD doanh thu dầu chỉ trong vòng một tuần.

Phát biểu tại một phiên họp của Đại hội các chính quyền địa phương và khu vực hôm thứ Năm, ông Budanov khẳng định “chắc chắn” khi được hỏi liệu các cuộc tấn công gia tăng vào hạ tầng năng lượng Nga có tác động đến tiến trình đàm phán hay không.

“Chắc chắn là có. Điều đó là quá rõ ràng,” ông nói, theo hãng thông tấn nhà nước Ukraine Ukrinform.

Thiệt hại hàng tỷ USD, áp lực dồn lên Moscow

Thời gian gần đây, Ukraine đã tăng cường các đòn tấn công nhằm vào cơ sở dầu mỏ của Nga, đặc biệt là tại các cảng ở khu vực Baltic. Riêng các cuộc tấn công tại đây được ước tính đã khiến Moscow thiệt hại gần 1 tỷ USD doanh thu dầu chỉ trong vòng một tuần.

Các cơ sở dầu mỏ quan trọng của Nga bị Ukraine nhắm đến gần đây gồm: Đêm 7/4, Ukraine tấn công cảng dầu Ust-Luga tại vùng Leningrad; Ngày 6/4, các máy bay không người lái nhắm vào kho dầu Sheskharis tại cảng Novorossiysk; Một trạm bơm xuất khẩu dầu lớn tại vùng Krasnodar cũng bị tập kích vào sáng thứ Năm.

Các cuộc tấn công hiện đã diễn ra với tần suất gần như hàng ngày trong những tuần gần đây, cho thấy chiến lược leo thang nhằm vào “huyết mạch năng lượng” của Nga.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh xung đột kéo dài, khi Ukraine tìm cách gây áp lực kinh tế lên Nga, đồng thời tạo lợi thế trước các vòng đàm phán tiềm năng trong tương lai.

Tuy nhiên, ông Budanov cũng tiết lộ rằng một số đồng minh của Ukraine đã kêu gọi Kiev tạm dừng các cuộc tấn công vào hạ tầng dầu mỏ của Nga, do lo ngại giá năng lượng toàn cầu tăng cao.

Lá bài chiến lược của Ukraine trên bàn đàm phán

Dù vậy, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công này vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao vị thế của Kiev.

“Trong các cuộc đàm phán sắp tới, tôi nghĩ chúng ta sẽ nghe được nhiều điều mới. Nhưng dù thế nào, điều này rõ ràng giúp củng cố vị thế của chúng ta, chứ không làm suy yếu nó. Chúng ta phải làm mọi thứ để tăng cường vị thế chiến thắng”, ông nói.

Dù vậy, ông cũng bày tỏ hoài nghi về khả năng Nga sẽ thay đổi lập trường chỉ vì các đòn tấn công này.

Bối cảnh:Đòn kinh tế song hành chiến sự

Việc nhắm vào cơ sở dầu mỏ – nguồn thu chủ lực của Nga – được xem là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của Ukraine nhằm làm suy yếu khả năng tài chính phục vụ chiến tranh của Moscow.

Trong khi đó, trên mặt trận ngoại giao, Kiev kỳ vọng các áp lực này sẽ buộc Nga phải nhượng bộ nhiều hơn trong các cuộc thương lượng sắp tới, dù triển vọng thay đổi lập trường từ phía Moscow vẫn còn là dấu hỏi lớn.

Theo như có một sát thủ – công dân một quốc gia Balkan - đã bị bắt giữ, sau khi Ukraine mới đây đã giăng lưới tóm gọn "sát thủ nước ngoài" này như đã ngăn chặn một âm mưu ám sát nhằm vào một quan chức cấp cao của Lực lượng Phòng vệ Ukraine. Vì Cơ quan phản gián thuộc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), phối hợp với văn phòng SBU tại khu vực Odessa, tóm gọn "sát thủ nước ngoài" âm mưu ám sát quan chức Hải quân cấp cao của nước này.

“Trong một chiến dịch đặc biệt tại Odessa, một điệp viên Nga đang tìm cách thủ tiêu một sĩ quan cấp cao thuộc Hải quân Ukraine đã bị bắt quả tang”, SBU thông báo trên kênh Telegram hôm thứ Sáu 10/4.

Theo kết quả điều tra, vào ngày thực hiện vụ ám sát, kẻ tấn công đã chiếm vị trí gần lối ra của khu chung cư nơi sĩ quan Ukraine sinh sống, mang theo một khẩu súng ngắn và hai băng đạn đã nạp sẵn.

“Giả vờ sửa xe đạp và đeo mặt nạ trùm đầu, nghi phạm chờ chiếc xe do quân nhân điều khiển xuất hiện. Khi xe tiến gần lối ra, hắn ném chiếc xe đạp vào bánh xe và định nổ súng vào tài xế”, báo cáo cho biết.

Ngay thời điểm đó, sát thủ đã bị lực lượng phản gián và đặc nhiệm SBU khống chế. Trước đó, các đơn vị này đã theo dõi nghi phạm trong thời gian dài và ghi nhận toàn bộ hành động của hắn.

“Theo tài liệu điều tra, nghi phạm là một người đàn ông 37 tuổi đến từ một quốc gia Balkan”, SBU cho biết và cáo buộc nghi phạm làm việc cho tình báo Nga.

Theo SBU, nghi phạm đến Kiev vào tháng 2/2026 dưới vỏ bọc khách du lịch, sau đó di chuyển đến Odessa để thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo từ Nga.

“Khi đến thành phố cảng, hắn nhận được tọa độ một điểm cất giấu do người điều phối Nga cung cấp, nơi hắn lấy một khẩu súng gắn ống giảm thanh cùng đạn dược. Sau đó, nghi phạm theo dõi các địa điểm và lộ trình chính của mục tiêu, đồng thời ‘phối hợp’ với sĩ quan tình báo Nga để xác định vị trí ám sát”, thông báo của SBU nêu rõ.

Để tránh bị phát hiện, sát thủ liên tục thay đổi nơi ở, từ các căn hộ thuê đến phòng khách sạn tại Odessa.

Các điều tra viên SBU đã thông báo nghi phạm bị truy tố theo Khoản 2 Điều 15 và Khoản 2 Điều 258 Bộ luật Hình sự Ukraine (tội danh cố ý thực hiện hành vi khủng bố nhưng chưa thành).

Hiện nghi phạm đang bị tạm giam. Toàn bộ chiến dịch được triển khai dưới sự giám sát tố tụng của cơ quan công tố khu vực.

Mục tiêu chiến tranh cốt lõi của Tổng thống Donald Trump là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân – điều mà chính quyền Tehran luôn khẳng định họ chưa từng có ý định thực hiện. Trong khi đó, , ông Hegseth tuyên bố Mỹ đã giành được một "chiến thắng quân sự với chữ V viết lớn". Trong một cuộc họp báo khác, ông nói Mỹ đã gieo "chết chóc và hủy diệt từ trên không suốt cả ngày dài".

Trong những tuần kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, cuộc chiến diễn ngôn – tức cách sử dụng ngôn từ diễn đạt tiến triển của xung đột – đã nổ ra ngay tại trung tâm quyền lực quân sự của Mỹ.

Ngay từ tuần đầu tiên, tôi đã có mặt tại các cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc do Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth chủ trì – một cựu thiếu tá thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia và từng là bình luận viên của Fox News.

Từ bản cập nhật đầu tiên với báo giới – khi ông nêu ra các mục tiêu chiến tranh của Mỹ – cho đến cuộc họp báo gần nhất sau khi thông báo về một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, người đứng đầu quân đội quyền lực nhất thế giới đã mang phong cách độc thoại đậm chất truyền hình lên bục phát biểu tại Lầu Năm Góc.

Những buổi họp báo này vốn mang màu sắc phô trương sức mạnh, nhấn mạnh hình ảnh ưu thế quân sự của Mỹ. Hôm 8/4, ông Hegseth tuyên bố Mỹ đã giành được một "chiến thắng quân sự với chữ V viết lớn". Trong một cuộc họp báo khác, ông nói Mỹ đã gieo "chết chóc và hủy diệt từ trên không suốt cả ngày dài".

Tuy nhiên, cần phải phân tích sâu hơn để có thể tiếp cận sự thật về tiến triển của cuộc chiến và cái giá mà Mỹ phải trả.

Vậy với một lệnh ngừng bắn mong manh đang tồn tại và đã đang bị thách thức thách, Mỹ đã đạt được điều gì? Và cái giá phải trả là bao nhiêu?

Bước tiến nhỏ trong vấn đề hạt nhân

Mục tiêu chiến tranh cốt lõi của Tổng thống Donald Trump là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân – điều mà Tehran luôn khẳng định họ chưa từng có ý định thực hiện.

Tuy nhiên, mục tiêu của ông Trump cũng là mục tiêu được theo đuổi suốt nhiều năm thông qua các nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn dắt. Cuối cùng, ông Trump cho rằng thỏa thuận hạt nhân toàn cầu năm 2015 do Tổng thống Barack Obama làm trung gian – tức Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) – là quá yếu.

Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump đã phá vỡ thỏa thuận này, trên thực tế rút Mỹ khỏi JCPOA bằng cách tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Iran, dù Tehran khi đó vẫn tuân thủ thỏa thuận.

Về bản chất, đây là lựa chọn sử dụng sức mạnh thay vì ngoại giao (sau đó ông còn ra lệnh tiêu diệt tướng Qasem Soleimani thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo), tạo ra một mô hình ứng xử dích-dắc với Tehran – khi thì tiếp cận ngoại giao, khi thì hành động quân sự. Chính mô hình này đã dẫn đến cuộc chiến hiện tại.

Tuy nhiên, khi lệnh ngừng bắn mong manh vẫn còn hiệu lực, hầu như chưa có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy ông Trump đạt được kết quả đáng kể trong vấn đề hạt nhân.

Ông từng tuyên bố vào tháng 6/2025 rằng năng lực hạt nhân của Iran đã "xóa sổ" bởi những đợt không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân tại Isfahan, Fordow và Natanz.

Nhưng sau thêm 5 tuần chiến sự, hiện nay Iran vẫn duy trì kho uranium làm giàu ở mức gần cấp độ vũ khí – được cho là chứa trong các bình khí nằm dưới đống đổ nát.

Trong tuần thứ ba của cuộc chiến, ông Rafael Grossi – người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế – nói với tôi rằng rốt cuộc sẽ không có giải pháp quân sự nào cho tham vọng hạt nhân của Iran.

Ông Trump cho biết Mỹ giờ đây sẽ làm việc "cùng Iran" để "đào lên và loại bỏ toàn bộ 'bụi hạt nhân' bị chôn sâu".

Nhưng Tehran vẫn tỏ ra cứng rắn về vấn đề này, và đây sẽ là điểm then chốt trong các cuộc đàm phán sắp tới giữa Mỹ và Iran tại Islamabad.

Có thể lập luận rằng Tehran – với một ban lãnh đạo thậm chí còn hoài nghi hơn sau chiến tranh – giờ đây có thể càng quyết tâm hơn, chứ không phải ít đi, trong việc theo đuổi năng lực hạt nhân nhằm răn đe một cuộc tấn công khác từ Mỹ.

Làm suy yếu kho vũ khí của Iran

Khi ông Trump công bố phát động chiến tranh trong một video trên mạng xã hội từ khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, các mục tiêu được nêu ra có cả thay đổi chế độ – kêu gọi người dân Iran đứng lên tiếp quản chính quyền sau khi các đợt ném bom của Mỹ và Israel kết thúc.

Chỉ vài ngày sau, ông yêu cầu chính quyền Iran phải "đầu hàng vô điều kiện" – điều đã không xảy ra. Dù Israel đã loại bỏ được nhiều nhân vật cấp cao, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, con trai ông là ông Mojtaba đã được chỉ định làm người kế nhiệm.

Ông Trump cho rằng ban lãnh đạo mới "ít cực đoan hơn và thông minh hơn nhiều" so với những người tiền nhiệm.

Ông kỳ vọng có thể tái hiện kịch bản như tại Venezuela, khi lực lượng của ông từng bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và đưa ông này vào một nhà tù ở New York, khiến phần còn lại của bộ máy lãnh đạo tại Caracas phải mềm dẻo hơn trước ý chí của Washington. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có bằng chứng nào cho thấy điều này đang xảy ra tại Tehran.

Về kho vũ khí của Iran, các quan chức cấp cao trong chính quyền Donald Trump khẳng định Mỹ đã phá hủy năng lực quân sự thông thường của nước này ("xóa sổ" tên lửa, bệ phóng, drone, các nhà máy vũ khí và hải quân).

Tuy nhiên, riêng với kho tên lửa và UAV, nhận định này bị đặt dấu hỏi sau khi các đánh giá tình báo bị rò rỉ cho thấy Iran thực tế vẫn duy trì khoảng một nửa năng lực trước chiến tranh. BBC chưa thể xác minh bất kỳ tuyên bố nào.

Dù vậy, các mục tiêu mà chính quyền Trump đưa ra đã thay đổi so với thời điểm ban đầu của cuộc chiến, khi mục tiêu Mỹ–Israel về thay đổi chế độ tại Iran không thành hiện thực.

Cái giá của chiến tranh

13 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và hàng trăm người khác bị thương. Nguồn dự trữ đạn dược được cho là đã bị tiêu hao với tốc độ rất nhanh, trong đó có số lượng lớn tên lửa hành trình Tomahawk, với chi phí chiến tranh ước tính hơn 1 tỷ USD mỗi ngày.

Trong khi đó, các quan chức Mỹ lại nói rằng năng lực quân sự và công nghệ vượt trội đã giúp hoàn tất chiến dịch không kích sớm hơn dự kiến và buộc Iran phải "xuống thang".

Ở trong nước, ông Trump cũng phải trả giá về chính trị. Các cuộc thăm dò cho thấy số người Mỹ ủng hộ cuộc chiến chỉ chiếm thiểu số.

Tại Quốc hội, vị thế của ông bị chia theo đường ranh đảng phái, với sự ủng hộ từ các nghị sĩ Cộng hoà. Tuy nhiên, đến đầu tuần này, một số người đã công khai phản đối lời đe dọa trên mạng xã hội của ông về việc "hủy diệt cả một nền văn minh".

Trong suốt cuộc chiến, những nhân vật có ảnh hưởng trong phong trào MAGA của ông, như người dẫn podcast và nhà báo Tucker Carlson, cũng tách khỏi ông một cách rõ rệt.

Hôm 5/4, khi ông Trump leo thang các lời đe dọa nhằm phá hủy hạ tầng Iran, bà Marjorie Taylor Greene – từng là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất nhưng nay đã quay lưng – tuyên bố: "Điều này không làm nước Mỹ vĩ đại trở lại, đây là điều xấu xa." Những rạn nứt này hầu như chưa có dấu hiệu được hàn gắn trong nội bộ phong trào của ông.

Về phía Đảng Dân chủ, họ cũng phẫn nộ trước những lời đe dọa ngày càng cực đoan của ông Trump cũng như những phát ngôn xúc phạm đồng minh của Mỹ. Họ yêu cầu chính quyền làm rõ liệu có hay không việc một tên lửa Mỹ chịu trách nhiệm cho vụ tấn công vào một trường học tại thị trấn Minab ngay ngày đầu chiến tranh, khiến ít nhất 168 người thiệt mạng, trong đó có 110 trẻ em.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là một trong những vụ thương vong dân sự nghiêm trọng nhất do một cuộc không kích của Mỹ tại Trung Đông trong nhiều thập kỷ. Tôi đã chất vấn cả Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio về vấn đề này. Lầu Năm Góc cho biết đang điều tra, nhưng gần sáu tuần trôi qua vẫn chưa công bố kết luận.

Tuần này, một số nghị sĩ đã kêu gọi nội các kích hoạt Tu chính án thứ 25 để tước quyền của một tổng thống đương nhiệm. Chính quyền phản bác rằng các lời đe dọa của ông Trump đã buộc Iran phải xuống thang, và Thư ký báo chí Karoline Leavitt nói: "Đừng bao giờ đánh giá thấp khả năng của Tổng thống Trump trong việc thúc đẩy lợi ích của nước Mỹ và kiến tạo hòa bình."

Một đánh giá rõ ràng hơn có thể sẽ đến từ cử tri Mỹ vào tháng 11. Eo biển Hormuz bị đóng cửa đã gây hệ luỵ kinh tế toàn cầu và khiến giá xăng dầu tại Mỹ tăng lên. Điều này có thể dẫn tới "cú sốc giá" tại các cửa hàng tạp hóa, trong bối cảnh sự bất mãn về chi phí sinh hoạt gia tăng vốn đã được dự báo sẽ khiến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay trở nên khó khăn đối với đảng của ông Trump.

Tình hình có thể còn tồi tệ hơn do chiến tranh, thậm chí khiến Đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát Hạ viện và có thể cả Thượng viện. Đó sẽ là cái giá chính trị rất đắt.

Ông Trump buộc phải phản ứng trước nguy cơ khủng hoảng kinh tế khi Iran sử dụng các chiến thuật kiểu nổi dậy để đối phó với chiến tranh không kích quy ước.

Mục tiêu chiến tranh của ông dần chuyển thành việc phải mở lại một tuyến hàng hải vốn vẫn đang hoạt động khi ông bắt đầu cuộc chiến.

Thử thách dành cho đồng minh của Mỹ

Khi Iran kiểm soát eo biển Hormuz, ông Trump liên tục thay đổi lập trường về cách ứng phó: từ yêu cầu đồng minh hỗ trợ mở lại tuyến đường, sang nói Mỹ không cần họ, rồi lại kêu gọi hỗ trợ, và cuối cùng gọi các đồng minh lâu năm là "hèn nhát" vì không hành động.

Sự gắn kết vốn đã có những vết rạn của NATO – vốn đã thêm lung lay do tham vọng của ông Trump đối với Greenland – càng chịu thêm áp lực từ cuộc chiến.

Ông Trump tiếp tục chỉ trích liên minh luôn vốn tránh can dự chính thức vào xung đột. Sau cuộc gặp tại Nhà Trắng, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết cuộc trao đổi là "rất thẳng thắn".

Tổng thống Mỹ có thể tin rằng ưu thế quân sự vượt trội sẽ bảo đảm vai trò siêu cường của Mỹ trong dài hạn. Tuy nhiên, các quốc gia châu Âu đã bắt đầu tìm cách "giảm thiểu rủi ro" từ một đối tác mà họ cho là ngày càng khó đoán và kém đáng tin cậy.

Điều này có thể mang lại lợi ích kinh tế và chiến lược cho Trung Quốc, và đã gây lo ngại trong giới chỉ trích ông Trump tại Washington.

Những chi phí thực sự của cuộc chiến vẫn chưa thể tính hết, và nếu lệnh ngừng bắn hoặc các cuộc đàm phán mong manh hiện nay thất bại, cái giá đó có thể còn tăng lên đáng kể.