Ukraine lo phải “trả giá đắt” nếu xung đột với Nga kéo dài thêm nhiều năm

[Romano]

Các quan chức Kiev nêu viễn cảnh chiến sự tiếp diễn trong thế giằng co và Ukraine có thể phải trả giá đắt nếu thiếu sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Mỹ.Giới chức Ukraine tin rằng cuộc chiến tiêu hao với Nga có khả năng sẽ còn kéo dài thêm nhiều năm, bất chấp các nỗ lực quốc tế, bao gồm cả nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chấm dứt xung đột, báo Anh Guardian cho biết.

Ukraine lo ngại xung đột kéo dài

Cảnh báo này được đưa ra sau khi vòng đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa Kiev và Moscow tại Istanbul vào thứ Sáu vừa qua không mang lại kết quả cụ thể ngoài việc hai bên nhất trí trao đổi tù binh. Dù Tổng thống Mỹ sẽ điện đàm với cả Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, các quan chức Ukraine cho rằng chưa có dấu hiệu nào cho thấy thỏa thuận hòa bình sẽ sớm đạt được.

“Nga không thể đánh bại chúng tôi, còn chúng tôi thì không thể giành lại lãnh thổ”, một quan chức cấp cao Ukraine chia sẻ với tờ Guardian. “Nếu không có sự hỗ trợ đáng kể từ Mỹ, tình hình này sẽ tiếp diễn – thậm chí có thể xấu đi. Không có Mỹ, không thể thay đổi cán cân lực lượng. Theo thời gian, cán cân đó sẽ nghiêng về phía Nga. Chúng tôi vẫn sẽ tồn tại, nhưng phải trả một cái giá rất đắt”.

Trong khi đó, phía Nga liên tục phát đi tín hiệu sẵn sàng cho xung đột kéo dài và đưa ra các điều kiện cứng rắn. Các quan chức Ukraine tin rằng vẫn có triển vọng trong đàm phán với Nga, nhưng thừa nhận khoảng cách giữa hai bên về những vấn đề then chốt vẫn rất lớn.

“Có một vài vấn đề thực sự liên quan đến độc lập, chủ quyền, và quan hệ kinh tế – an ninh với châu Âu”, một quan chức cấp cao Ukraine nói. “Về các vấn đề khác như quy mô quân đội Ukraine sẽ bị giới hạn vì lý do kinh tế hay yêu cầu trung lập chỉ là vấn đề cách diễn đạt. Nhưng chúng tôi không thể đồng ý cắt đứt quan hệ với phương Tây”.

Một số nhà quan sát Ukraine nhận định, các bước đi của Kiev trong tiến trình đàm phán phần nào do sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, vì Kiev lo ngại Washington có thể cắt viện trợ bất cứ lúc nào.

Oleksandr Merezhko, một nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền của ông Zelensky, nói: “Tổng thống đang ở trong tình thế rất khó khăn. Chúng tôi vẫn đang cố gắng làm mọi thứ có thể vì không muốn bị đổ lỗi rằng chính chúng tôi khiến Mỹ ngừng viện trợ”.

Nguy cơ sụp đổ chóng vánh

Cựu Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine Hanna Maliar nói một trong những khó khăn lớn nhất với tiến trình đàm phán là sự khác biệt hoàn toàn trong cách tiếp cận của ông Trump và ông Putin.

“Nga sẽ tiếp tục tiến về phía trước. Họ có quyền lực và có lực lượng để tiếp tục chiến đấu. Mục tiêu của họ là kiểm soát lãnh thổ Ukraine và họ vẫn đang theo đuổi mục tiêu đó”, bà Maliar nói. “Rất khó để buộc Nga nhượng bộ. Còn ông Trump thì coi đây như một cuộc đàm phán làm ăn mà mọi bên đều có thể hưởng lợi”.

Bà Maliar cũng dự đoán xung đột có thể sẽ còn kéo dài. “Tôi cho rằng có đến 90% khả năng xung đột sẽ kéo dài thêm một đến hai năm nữa”, bà nhận định.

Mối lo lớn nhất, theo giới chức Ukraine, là nếu xung đột kéo dài trong tình trạng tiêu hao như hiện nay và Kiev không nhận được thêm viện trợ từ Mỹ và châu Âu.

Giới chức Ukraine lo ngại viễn cảnh về sự sụp đổ chóng vánh, một khi Kiev không còn có thể duy trì cường độ trong cuộc xung đột. “Sự sụp đổ luôn chờ sẵn ở đâu đó. Không ai biết khi nào nó sẽ xảy ra. Nhưng chúng tôi phải tính đến tương lai”, một quan chức Ukraine nói với báo Anh.

Một số ý kiến tại Ukraine cho rằng kịch bản khả dĩ nhất lúc này là một lệnh ngừng bắn, qua đó đóng băng chiến sự tại đường giới tuyến hiện tại – dù chưa giải quyết được các vấn đề cốt lõi. “Việc Nga và Ukraine còn có thể trò chuyện với nhau sau ba năm xung đột đã là một phép màu”, quan chức Ukraine nói thêm.