Thuế quan của Tổng thống Trump khiến xuất khẩu Mỹ sang Trung Quốc lao dốc

[goodidea]

Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng ngày 3/3, cuộc chiến thuế quan của Tổng thống Donald Trump đã làm thay đổi sâu sắc cấu trúc thương mại Mỹ - Trung, nhưng cái giá đối với doanh nghiệp Mỹ ngày càng rõ nét khi xuất khẩu sang Trung Quốc lao dốc và nhiều ngành chủ lực mất thị phần.


Quốc kỳ Mỹ (trái) và quốc kỳ Trung Quốc. Ảnh minh họa: IRNA/TTXVN

Theo ông Chad Bown, chuyên gia kinh tế tại Viện kinh tế quốc tế Peterson, nếu không có các đợt leo thang thuế quan, Trung Quốc có thể đã mua nhiều hơn gần 60% hàng hóa từ Mỹ trong năm 2025. Khoản hụt này ước tính lên tới khoảng 90 tỷ USD trong cả năm.

Số liệu cho thấy xuất khẩu hàng hóa của Mỹ sang Trung Quốc trong năm 2025 giảm 25,8% so với cùng kỳ năm trước. Mức thuế cao từng được nâng lên tới 145 điểm phần trăm hồi đầu năm 2025, theo ông Bown, đã khiến quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới rơi vào trạng thái gần như trạng thái cấm vận trên thực tế. Mỗi lần Washington tăng thuế, Bắc Kinh đều đáp trả bằng các biện pháp tương ứng, khiến đà suy giảm xuất khẩu của Mỹ càng gia tốc.

Trong khi đó, xuất khẩu toàn cầu của Trung Quốc tăng hơn 50% trong 5 năm qua, đưa thặng dư thương mại năm 2025 lên mức kỷ lục 1.190 tỷ USD. Tuy nhiên, nhập khẩu của nước này tăng chậm hơn đáng kể, làm gia tăng mất cân đối thương mại và gây sức ép lên quan hệ với các nền kinh tế châu Âu.

EU ngày càng chia sẻ quan điểm với Washington về việc Trung Quốc trợ cấp công nghiệp, ưu ái doanh nghiệp nội địa và theo đuổi chính sách công nghiệp tạo dư thừa công suất. Theo phân tích của ông Bown, sự bất mãn của châu Âu có thể mở ra cơ hội để Mỹ phối hợp với các đồng minh nhằm xử lý những vấn đề cấu trúc trong hệ thống thương mại liên quan tới Trung Quốc.

Diễn biến pháp lý trong nước Mỹ cũng tạo thêm yếu tố mới. Phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn các mức thuế của Washington được cho là trao cho Chính quyền Tổng thống Trump cơ hội điều chỉnh lại chiến lược thương mại. Tuy nhiên, khả năng đạt được một thỏa thuận kinh tế toàn diện vẫn bị đánh giá là thấp trong ngắn hạn.

Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tháng 3/2026. Chương trình nghị sự có thể bao gồm kiểm soát xuất khẩu, cam kết mua đậu tương Mỹ và các vấn đề thương mại ngoài thuế quan. Dù vậy, ông Bown lưu ý rằng đối thoại là cần thiết để tránh leo thang, nhưng chưa có dấu hiệu rõ ràng về một thỏa thuận lớn sắp đạt được.

Ở cấp độ ngành, xuất khẩu chế tạo của Mỹ sang Trung Quốc hầu như không có điểm sáng. Các lô hàng máy bay và ô tô giảm mạnh dù có phục hồi nhẹ. Ngành nông nghiệp, đặc biệt là các nhà sản xuất đậu tương vốn phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc, tiếp tục chịu tác động nặng nề trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump. Các hiệp hội ngành cho biết chưa ghi nhận cải thiện thực chất nào về khả năng tiếp cận thị trường, trong bối cảnh Trung Quốc đã nhanh chóng đa dạng hóa nguồn cung nông sản.

Xuất khẩu dịch vụ của Mỹ, từng suy giảm trong đại dịch, cũng chưa phục hồi đáng kể. Điều này cho thấy tác động của căng thẳng thương mại không chỉ dừng lại ở hàng hóa hữu hình mà còn lan sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.

Cuộc tái cấu trúc thương mại Mỹ - Trung do các biện pháp thuế quan khởi xướng đã tạo ra sự dịch chuyển đáng kể trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu năm 2025 cho thấy nhiều doanh nghiệp Mỹ vẫn đang gánh chịu chi phí từ sự điều chỉnh này, trong khi lợi ích dài hạn của chiến lược vẫn chưa được kiểm chứng rõ ràng.

VietBF@sưu tập