Nhà bank

Tiền không là lá em ơi
Tiền là giấy bạc của đời in ra
Người ta giấy bạc đầy nhà
Cho nên mới được gọi là…nhà bank

Có một chút của riêng (hay tư hữu) là nhu cầu tự nhiên của con người. Trong suốt chiều dài lịch sử, nhân loại đã đấu tranh ròng rã để có cái quyền được có của riêng. Đến một thời người ta hô hào tận diệt cái quyền ấy, động lực của sự phát triển bị lụi tàn, một phần thế giới “chững” lại nhiều thập kỷ.

Phương pháp truyền thống để dành của cải của dân ta là đổ thành những khoen vàng be bé, giấu dưới viên gạch ở dưới bếp, trong ngăn tủ, chôn ở chân giường hay ở gốc cây góc vườn… Cách này không tối ưu vì tiền không đưa vào lưu thông và không tạo ra tiền mới theo công thức nổi tiếng của một cụ nhiều râu. Nhà bank là cầu nối giữa người có tiền và người cần tiền. Có những người có vốn nhưng không muốn hoặc không biết làm ăn. Có những người biết và “máu” làm ăn nhưng lại không có vốn. Nhà bank là trung gian kết nối hai đối tượng này với nhau để ăn tiền.

Năm 2000, từ khi có Doanh Nghiệp Luật bộ, từ khi IMF “quẳng” cho nước ta 300 triệu tiền ông Tơn, yêu cầu các Nhà bank quốc doanh hoạt động như nhà bank thương mại. Đội ngũ những em áo dài thướt tha ngồi nhìn đời sau tấm kính hùng hậu hơn bao giờ hết. Tuy vậy, nhà bank cũng không thể vét hết những cái khâu vàng để dành cất giấu nơi này nơi kia trong dân gian. Bằng chứng là khoảng năm mười năm trở lại đây các công ty bảo hiểm như AIA, Prudential kiếm được bộn tiền. Họ huy động vốn trong nhân dân với lãi suất bèo, bỏ vào các quỹ đầu tư, mua trái phiếu, thậm chí bỏ ngân hàng với lãi suất cao hơn, hưởng phần chênh lệch.

Ở các nước có hệ thống nhà bank phát triển, người người là con nợ nhà bank, nhà nhà là con nợ nhà bank. Gần như ai cũng vay tiền mua xe, mua nhà rồi suốt đời trả nợ. Ở nước ta, việc vay tiền từ nhà bank chẳng dễ dàng gì. Nếu bạn là công chức mang một bảng lương còm cỏi và một mớ giấy xác nhận các loại lên ngân hàng, sau một quá trình xét duyệt, người ta sẽ cho bạn vay được vài ngàn tiền ông tơn. Nếu bạn là doanh nghiệp nhỏ, không có tài sản thế chấp, dù bạn có một vụ làm ăn cực ngon, kế hoạch của bạn chắc chắn như sắp uống một ly café buổi sang cuối tuần, bạn gần như chắc chắn sẽ nhận được cái phẩy tay khuyến mãi + một nụ cười rất duyên từ nhà bank.

Các nhà bank- những trung gian ăn tiền được nhà nước ưu ái đến không ngờ. Trong khi nhân dân đang lao đao về lạm phát, các nhà băng công bố một mức lãi cao hơn bao giờ hết. Nhà nước “chặn” mức lãi suất tiền gửi ở 14%, nhà bank nào nhích lên một chút sẽ bị “đánh hội đồng”. Lãi suất cho vay thì vô tư, các nhà bank muốn áp bao nhiêu tùy ý. Hiện nay, người đi vay bị “chem.” không dưới 25-27%, dù mức lãi suất cho vay niêm uyết là 20-21%. Hơn nữa, mỗi lần bỏ tiền vào nhà bank chỉ được bảo lãnh 50 triệu tiền ông cụ nếu nhà băng đó bị đổ bể. Ngoài khoản đó ra phải chờ thanh lý may ra có gỡ gạt được chút gì.

Chính sách của nhà nước ta hiện nay là ưu ái các nhà bank. Với mức lạm phát trên 20%, người gửi tiền sẽ bị lỗ không 7%/năm. Trong khí đó, các doanh nghiệp nếu đi vay tiền để làm ăn, phần lãi sẽ bị bọn nhà bank “trấn” hết. Chính sách tài khóa hiện nay không bảo vệ người có tiền, cũng không bảo vệ người làm ra tiền- doanh nghiệp mà bảo kê các nhà bank. Trong khi kinh tế lao đao, các nhà bank đồng thanh tô hô công bố mức lãi ngất ngưỡng.

Nếu cứ duy trì tình trạng lãi suất như hiện nay, người có tiền sẽ quay về phương pháp truyền thống – đổ những khoen vàng, chôn dưới chân giường, gốc cây… Các doanh nghiệp sẽ “co” lại. Nhà bank sẽ quay về cái gì đó tương tự những năm 90 của thế kỷ trước.

pleinforme