Nhóm vũ trang Hezbollah đang sử dụng các thiết bị được kết nối với điểm phóng bằng cáp sợi quang mỏng có thể kéo dài hàng chục km.

Ngày 11/4, tên lửa bắn từ miền Nam Lebanon đã bị hệ thống phòng không Iron Dome của Israel đánh chặn trên khu vực Thượng Galilee.
Các drone sợi quang giá rẻ của Hezbollah đang tạo ra những thách thức mới cho quân đội Israel tại miền Nam Lebanon, buộc lực lượng này phải điều chỉnh chiến thuật trước một mối đe dọa ngày càng nguy hiểm.
Quân đội Israel – được coi là một trong những lực lượng hiện đại nhất thế giới – đã xác nhận hai binh sĩ và một nhà thầu dân sự thiệt mạng trong các cuộc tấn công bằng drone mang chất nổ chỉ trong chưa đầy một tuần, cùng nhiều người khác bị thương, dù lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực từ giữa tháng 4.
Các thiết bị này nhỏ, rẻ và dễ tiếp cận, giống như “đồ chơi trẻ em”, theo bà Orna Mizrahi, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel.
Bà cho biết quân đội “hiện chưa có giải pháp đối phó, vì họ chưa chuẩn bị cho các loại vũ khí nổ công nghệ thấp như vậy”.
Israel đã giao tranh với Hezbollah từ đầu tháng 3, triển khai quân vào miền Nam Lebanon để đối đầu với nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn.
Kể từ đó, bạo lực vẫn tiếp diễn, với cả hai bên cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Không giống các drone thông thường sử dụng GPS hoặc sóng radio – vốn có thể bị gây nhiễu – Hezbollah sử dụng các thiết bị kết nối bằng cáp sợi quang với điểm phóng, cho phép kéo dài tới hàng chục km.
Người điều khiển lái drone theo góc nhìn thứ nhất (FPV) thông qua màn hình hoặc kính thực tế ảo, chỉ cần đào tạo hạn chế.
“Vì drone không truyền hình ảnh qua sóng radio và cũng không nhận lệnh điều khiển qua bộ thu radio, nên nó không thể bị phát hiện bằng tình báo điện tử hoặc bị chặn bằng tác chiến điện tử,” chuyên gia Arie Aviram – người nghiên cứu về chủ đề này tại INSS – cho biết.
Tốc độ và độ chính xác của các drone này cho phép gây thiệt hại đáng kể cho các mục tiêu của Israel, trong khi việc không để lại dấu vết điện tử khiến binh sĩ chỉ có thể dựa vào radar hoặc quan sát trực tiếp – thường là quá muộn.
Theo bà Mizrahi, việc Hezbollah sử dụng các drone này là đặc trưng của chiến tranh bất đối xứng.
Trong những ngày gần đây, Hezbollah đã tăng cường sử dụng loại drone này, đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý so với các đợt tấn công bằng rocket trước đó.
Các chuyên gia cho biết chi phí chế tạo drone sợi quang dao động từ vài trăm USD đến khoảng 4.000 USD, tùy thuộc vào chất lượng và linh kiện – có thể mua trên các nền tảng trực tuyến như AliExpress.
Ngày thứ Sáu, ông Youssef al Zein, người đứng đầu bộ phận truyền thông của Hezbollah, xác nhận nhóm này đang sử dụng các drone và cho biết chúng được sản xuất tại Lebanon.
“Chúng tôi nhận thức được sự vượt trội của đối phương, nhưng đồng thời khai thác những điểm yếu của họ,” ông nói.
Đối với Israel, việc sử dụng các hệ thống phòng không hiện đại và tiêm kích để bắn hạ các drone giá rẻ là không bền vững và rất tốn kém.
Ông Aviram cho rằng vũ khí laser, như hệ thống phòng không Iron Beam của Israel, có thể là giải pháp phù hợp “nếu được triển khai rộng rãi”, điều hiện vẫn chưa xảy ra.
Cho thấy mức độ thách thức, Bộ Quốc phòng Israel ngày 11/4 đã công khai kêu gọi “đề xuất các giải pháp nhằm phát hiện và đối phó với drone FPV điều khiển bằng cáp sợi quang”.
Một video được nhà báo Israel Amit Segal chia sẻ trên mạng xã hội hôm thứ Tư dường như cho thấy các phương tiện quân sự được phủ lưới để chống drone.
Một quan chức quân sự cấp cao cho biết quân đội hiện đang sử dụng các biện pháp bảo vệ như lưới và rào chắn, học hỏi từ kinh nghiệm thực tế.
“Đây là mối đe dọa mà chúng tôi vẫn đang thích nghi, không có giải pháp hoàn hảo,” quan chức này nói, đồng thời cho biết quân đội đang học hỏi từ chiến trường Ukraine, nơi drone sợi quang đã trở nên phổ biến.
Trang tin Israel Mako từng đưa tin năm 2024 rằng Ukraine – quốc gia đã trở thành chuyên gia hàng đầu về drone sau cuộc chiến với Nga – từng đề nghị chia sẻ kinh nghiệm với Israel, nhưng đã bị từ chối.
“Không có phản hồi cụ thể,” cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Oleksii Reznikov nói với Mako vào thời điểm đó.
Khi được hỏi về thách thức từ drone sợi quang mang chất nổ, quân đội Israel cho biết trong những tuần gần đây họ đã “phân tích sâu cách thức hoạt động của mối đe dọa này và cách Hezbollah sử dụng nó”.
“Lực lượng Phòng vệ Israel đang theo dõi mối đe dọa từ drone và phát triển các phương pháp tác chiến để đối phó,” quân đội cho biết, đồng thời nhấn mạnh binh sĩ trên thực địa đang “liên tục cải thiện và điều chỉnh hệ thống để đối phó với mối đe dọa đang tiến hóa này”.
VietBF@ sưu tập