Nước cờ thận trọng của "chiến binh bất đắc dĩ" Obama

Các chuyên gia chính sách ngoại giao cho rằng bài phát biểu về Syria đêm ngày 10/9 của Tổng thống Barack Obama ít có khả năng làm thay đổi ngoạn mục các diễn biến tranh luận tại Mỹ về khả năng hành động quân sự.

Những thay đổi trong tính toán của Tổng thống Obama về hành động đối với Syria đang là chủ đề khiến nhiều người quan tâm.

Aaron David Miller, một nhà đàm phán Trung Đông đã về hưu, nói rằng bài phát biểu của Obama giống như một "báo cáo tiến trình" hơn là một lời kêu gọi tập hợp toàn dân.

"Đó không phải là một bài phát biểu truyền tải một cảm giác khẩn thiết", ông Miller nhận xét. Theo chuyên gia này, việc Tổng thống Obama đón nhận đề xuất của phía Nga yêu cầu Syria từ bỏ quyền kiểm soát kho vũ khí hóa học của mình và quyết định yêu cầu các nhà lập pháp Mỹ hoãn bỏ phiếu về hành động quân sự chống chính quyền Damascus đã làm suy giảm khả năng thực hiện một bài phát biểu hấp dẫn tác động mạnh đến người dân Mỹ.

"Các tình huống trong đó bài phát biểu được đưa ra đã không tạo được mức độ trọng đại, sự rõ ràng và quyết đoán", ông nói.

Christopher Preble, một phó Chủ tịch tại Viện Cato, cho rằng Obama đã không thuyết phục được rằng an ninh quốc gia của Mỹ đang bị đe dọa ở Syria. "Những gì mà sự dính dáng của Mỹ tạo ra là thay đổi tình hình trên thực địa ở Syria, cải thiện tình hình cho người dân Syria và quan trọng hơn là nó sẽ thúc đẩy an ninh Mỹ", ông nói. "Mỹ không hề tham gia vào lý lẽ tranh luận đó".

Theo Preble, một lý lẽ hấp dẫn tương tự có thể đã bị bỏ qua, đó là sự can thiệp có thể làm tổn hại an ninh quốc gia Mỹ, làm suy yếu chính quyền Tổng thống Assad và khiến vũ khí hóa học dễ rơi vào tay các nhóm cực đoan.

Shawn Brimley, một cựu thành viên trong nhóm an ninh quốc gia trong chính quyền Obama, cho rằng bài phát biểu đã được thực hiện tốt, và đạt tới cảm giác rằng Obama có ý định hành động.

"Đây là một tổng thống không lừa gạt, ông không có thói quen lừa gạt", theo ông Brimley, hiện là giám đốc các nghiên cứu tại Trung tâm An ninh Mỹ Mới - một nhóm cố vấn ủng hộ Obama. "Ông ấy đã nói một cách cơ bản rằng Mỹ sắp chuẩn bị hành động... Nếu chúng ta chứng kiến Syria quanh co thì sẽ trở nên rõ ràng là họ đang chơi trò và ông ấy sẽ lệnh cho các tên lửa Tomahawks phóng đi".

Christopher Hill, cựu đại sứ Mỹ tại Iraq, đánh giá, qua bài phát biểu, Tổng thống Obama đã chứng tỏ ông là một "chiến binh bất đắc dĩ" đang thận trọng thúc đẩy tấn công Syria.

Theo ông Hill, bài phát biểu của Obama ban đầu nhằm thuyết phục những người dân Mỹ hoài nghi rằng an ninh Mỹ có thể bị hủy hoại nếu không tấn công Syria. Tuy nhiên, đề xuất bất ngờ của Nga và các nỗ lực ngoại giao phát sinh đã làm thay đổi sự tính toán của ông chủ Nhà Trắng.

"Ông ấy rõ ràng đang cố gắng đưa ra một lý do đầy thuyết phục cho sự cần thiết phải làm gì đó, nhưng tôi nghĩ ông ấy muốn là một người biết điều và sẵn sàng theo đuổi mọi đường hướng".

Thanh Hảo(Theo WSJ)