RUSSIA QUẢNG TRƯỜNG ĐỎ "VẮNG BÓNG" THIẾT GIÁP: LỄ DUYỆT BINH NGÀY CHIẾN THẮNG TRONG CƠN BÃO KHỦNG HOẢNG

[Gibbs]

Khi "niềm kiêu hãnh" phải nhường chỗ cho thực tại nghiệt ngã

Hàng năm, cứ đến ngày 9 tháng 5, cả thế giới lại đổ dồn mắt về Quảng trường Đỏ tại Moscow để chứng kiến màn phô diễn sức mạnh quân sự khủng khiếp của nước Nga. Những dàn tên lửa thế hệ mới, những chiếc xe tăng hiện đại nhất luôn là tâm điểm để Tổng thống Vladimir Putin khẳng định vị thế cường quốc. Thế nhưng, năm 2026 này, Ngày Chiến thắng hứa hẹn sẽ là một sự kiện đầy trầm lắng và khác lạ.

Người xưa có câu: "Thế thời phải thế", và thực tại đang buộc điện Kremlin phải thay đổi kịch bản. Bộ Quốc phòng Nga vừa thông báo một tin gây ngỡ ngàng: Lễ duyệt binh năm nay sẽ chỉ có các khối quân nhạc và bộ binh từ các học viện quân sự diễu hành. Hoàn toàn không có sự xuất hiện của các thiết bị quân sự hạng nặng lướt qua lăng Lenin như thông lệ. Lý do được đưa ra là vì "tình hình tác chiến hiện tại" – một cụm từ mà giới quan sát không khó để hiểu rằng: nước Nga đang phải dồn toàn lực cho chiến trường Ukraine và bảo vệ thủ đô trước những đòn tấn công từ phía Kyiv.

Bóng ma chiến tranh và những "lỗ hổng" trên bầu trời Moscow

Dù phát ngôn viên điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, cố gắng giải thích rằng đây là biện pháp nhằm "giảm thiểu nguy cơ từ các cuộc tấn công khủng bố" của Ukraine, nhưng ai cũng thấy rõ những khó khăn mà quân đội Nga đang đối mặt. "Sẩy chân còn kịp, sẩy miệng chớ cùng", việc thiếu vắng xe tăng trên Quảng trường Đỏ là một minh chứng cho sự tiêu hao khí tài quá lớn. Nhìn lại những năm trước, năm 2022 và 2023 Nga đã phải hủy bỏ phần trình diễn máy bay, còn năm 2024 chỉ có duy nhất một chiếc xe tăng T-34 từ thời Thế chiến II xuất hiện "làm cảnh".

Trong khi đó, Ukraine liên tục tung ra những đòn đánh đau đớn vào các cơ sở hạ tầng dầu khí trọng yếu, điển hình là vụ cháy nhà máy lọc dầu tại Tuapse bên bờ Biển Đen mới đây. Những hình ảnh về thảm họa môi trường và khói đen ngút trời đã phơi bày lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ của Nga. Ngay tại Moscow, người dân cũng đang bắt đầu cảm nhận được sức nóng của cuộc chiến khi các vụ tấn công bằng máy bay không người lái liên tục làm gián đoạn cuộc sống yên bình vốn có.

Kinh tế lung lay: Khi "lực bất tòng tâm" vì thiếu nhân lực

Không chỉ có tiếng súng, "tiếng chuông" báo động về kinh tế cũng đang vang lên dữ dội trong lòng nước Nga. Bà Elvira Nabiullina, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga, đã phải thốt lên rằng đất nước đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động chưa từng có trong lịch sử hiện đại. "Người đi một nửa, hồn tôi mất", làn sóng di cư của những trí thức và lao động tay nghề cao sau lệnh động viên quân sự năm 2022 đã để lại một khoảng trống khổng lồ không thể bù đắp.

Sự thiếu hụt này không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất mà còn khiến việc bổ sung quân số cho mặt trận trở thành một bài toán nan giải giữa bối cảnh thương vong ngày càng tăng cao. Chính quyền Nga thậm chí đã phải can thiệp vào mạng internet, gây ra những đợt gián đoạn trên diện rộng để phục vụ mục đích "an ninh", nhưng điều này chỉ càng làm tăng thêm sự bất mãn trong dư luận và những lời chỉ trích công khai hiếm hoi nhắm vào giới lãnh đạo.

Nước cờ ngừng bắn và hy vọng mong manh từ cuộc gọi với Trump

Giữa bối cảnh đầy rẫy khó khăn, ông Putin đã bất ngờ hé lộ về khả năng một lệnh ngừng bắn với Ukraine trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Khi được hỏi liệu đây có phải là lệnh ngừng bắn tạm thời chỉ dành cho Ngày Chiến thắng hay không, ông Peskov chỉ lấp lửng rằng quyết định cuối cùng nằm ở Tổng thống Putin và hiện vẫn chưa có phản hồi nào từ phía Kyiv.

"Còn nước còn tát", nỗ lực này cho thấy điện Kremlin đang tìm kiếm một lối thoát hoặc ít nhất là một khoảng lặng để tái thiết lập trật tự. Năm ngoái, trong lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít, Nga vẫn còn đủ tự tin tổ chức một buổi lễ gala hoành tráng với sự tham dự của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Nhưng năm nay, thực tại khắc nghiệt đã buộc họ phải thu mình lại.

Sự trình diễn sức mạnh hay chỉ là cái bóng của quá khứ?

Quay lại năm 2008, ông Putin từng khẳng định việc mang xe tăng và tên lửa trở lại Quảng trường Đỏ không phải là "khua chiêng múa trống" mà là để chứng minh khả năng bảo vệ người dân và quốc gia. Thế nhưng, giữa cuộc chiến kéo dài và đẫm máu này, câu hỏi liệu quân đội Nga có thực sự bảo vệ được thủ đô và nền kinh tế hay không vẫn còn đang bị bỏ ngỏ.

Dù bầu trời Moscow vào ngày 9 tháng 5 tới đây vẫn sẽ được tô điểm bởi ba màu quốc kỳ từ những phi đội Su-25, nhưng sự vắng bóng của những cỗ máy chiến tranh dưới mặt đất đã nói lên tất cả. Nước Nga đang bước vào Ngày Chiến thắng trong một tâm thế khác – một tâm thế của sự lo âu và những toan tính đầy rủi ro cho tương lai. Những tiếng bước chân của các học viên quân sự trên gạch đá Quảng trường Đỏ có lẽ sẽ vang dội hơn bao giờ hết, nhưng nó cũng nhắc nhở về những khoảng trống mênh mông mà cuộc chiến này đã để lại.