'Nhà nước liên bang' là lời giải cho vấn đề Libya?

Tại Libya đang diễn ra những diễn biến trái chiều nhau, nhưng đều góp phần làm sáng tỏ hơn một hướng giải quyết khả dĩ cho đất nước Bắc Phi này.

Cố vấn bộ trưởng Ngoại giao, cựu Tham mưu trưởng các Lực lượng vũ trang Italy tướng Vinchenco Kamporini tuyên bố trong buổi truyền hình trực tiếp giữa Moscow và Roma hôm 19/7/2011 tại hãng tin “RIA Novosti”: “Chúng ta đang ở trong bối cảnh mà không bên nào trong các bên tham chiến muốn giành thắng lợi”.

Ông Vinchenco Kamporini.

Theo ông này, không bên nào trong các bên đang đối đầu nhau muốn chiếm lấy Tripoli, bởi vì như thế có nghĩa là gánh lấy trách nhiệm điều hành đất nước đang bất ổn. Nhà quân sự Italy đánh giá ông Gaddafi không đủ sức chiếm Bengazi.

Liên minh phương Tây không đặt mục đích phá huỷ hệ thống xã hội và kinh tế Libya và nhận lấy một Somali mới. Phương án tốt nhất, theo ý kiến của viên tướng, là thiết lập liên bang gồm 3 vùng có từ xưa ở Libya Tripolitania, Kirenaika và Fezzan.

Tướng Kamporini tuyên bố: “Liên bang là tốt đối với tất cả, kể cả phương Tây, vì họ có thể đối thoại với 1 thay cho 3 đối tác”. Vì vậy phải thúc đẩy Hội đồng chuyển tiếp ở Bengazi suy tính đến phương án này.

Phương án của Italy là chia Libya thành 3 phần từng tồn tại trong lịch sử.

Theo lời viên tướng, sự can dự của Italy ngay từ đầu đã là rất thận trọng. Chủ yếu Tổng thống Pháp Sarkozi đòi các nước châu Âu ném bom vì muốn tự khẳng định trong con mắt người Pháp. Bởi các máy bay xuất phát từ các căn cứ quân sự của Italy nằm gần Libya nhất nên chúng tôi không từ chối được, tướng Kamporini giải thích.

Tuy nhiên người Italy không tham chiến trực tiếp. Viên tướng này đánh giá, bây giờ tốt hơn cả là Italy chấm dứt tham gia ném bom Libya, như vậy giữ được thể diện. Nhưng nếu dừng lại ngay lập tức, thì ai cũng sẽ đánh giá là NATO không đủ sức đối phó với Gaddafi, mà điều đó cũng không chấp nhận được.

Nhà chính trị học Italy nổi tiếng Luhco Karachcholo nói, có thể quên đi một nhà nước Libya thống nhất. Libya là do Italy nghĩ ra những năm 1930 để hợp nhất ba vùng độc lập – ông Karachcholo nói – nhưng sau cuộc nội chiến thì không còn một đất nước như thế nữa. Bây giờ phải tìm phương án thay thế nhà nước đã từng tồn tại.

Nguyễn Vũ - ĐấtViệt