Những kệ hàng trống và nỗi hoài niệm về một thời tự do bay lượn

Dạo bước chân vào cửa hàng flagship của DJI – gã khổng lồ thống trị đế chế drone toàn cầu – ngay giữa lòng thủ đô Bắc Kinh, người ta không khỏi ngỡ ngàng trước một khung cảnh lạ lẫm. Những giá trưng bày vốn là nơi phô diễn các "siêu phẩm" công nghệ bay lượn, giờ đây nằm im lìm, trống trải đến lạnh lùng. Thủ đô của đất nước tỷ dân, nơi vốn được coi là cái nôi và là niềm kiêu hãnh của ngành công nghiệp drone dân dụng, nay bỗng chốc trở thành một vùng "vắng bóng chim sắt".

Người xưa có câu: "Chim có tổ, người có tông" với những người đam mê xê dịch và ghi lại khoảnh khắc từ trên cao tại Bắc Kinh, "tổ" của những chiếc drone giờ đây chỉ còn là những ngăn tủ khóa kín. Kể từ ngày 1 tháng 5 năm 2026, các quy định mới nghiêm ngặt chính thức có hiệu lực, biến việc mua bán, thuê mướn hay cất cánh bất kỳ thiết bị bay không người lái (UAV) nào mà không có sự phê duyệt trở thành điều không thể. Một bước ngoặt đầy kinh ngạc cho một ngành công nghiệp vốn đang ở đỉnh cao vinh quang.

Cuộc chạy đua cuối cùng trước giờ "G"

Trước khi lệnh cấm chính thức gõ cửa, một làn sóng hối hả đã quét qua các cửa hàng điện tử khắp thành phố. Những tín đồ trung thành của DJI đã đổ xô đi mua sắm lần cuối như thể tìm kiếm những mảnh ghép cuối cùng của một giấc mơ sắp tan biến. Cô Zoe Zhao, một cư dân 44 tuổi tại Bắc Kinh, chia sẻ rằng khi cô đến nơi, hầu hết các mẫu mã đã "cháy hàng". Cô chỉ may mắn sở hữu được một chiếc drone cuối cùng nhờ một khách hàng khác đã đặt trước nhưng không thể quay lại thành phố kịp lúc.

Tuy nhiên, việc mua được máy mới chỉ là khởi đầu của một hành trình gian nan. Để được sở hữu "đôi cánh" này, cô Zhao đã phải đăng ký với cảnh sát địa phương, khai báo trên ứng dụng chính thức và hoàn thành một bài kiểm tra nghiêm ngặt kéo dài 30 phút ngay tại nhà. Đúng là "Vạn sự khởi đầu nan", nhưng cái "nan" này lại mang màu sắc của sự kiểm soát chặt chẽ từ phía chính quyền nhằm tăng cường quản lý UAV và bảo vệ an ninh tuyệt đối cho trái tim của đất nước.

An ninh thủ đô: Cái giá của sự bình yên

Quyết định siết chặt quản lý không đơn thuần là một mệnh lệnh hành chính, mà nó phản ánh nỗi lo ngại sâu sắc về an ninh trong một thế giới đầy biến động. Bắc Kinh – trung tâm chính trị, quân sự và văn hóa nhạy cảm – không cho phép bất kỳ sai sót nào. Sự bùng nổ của drone, từ con số vài trăm ngàn lên đến hơn 3 triệu thiết bị đăng ký trên toàn quốc vào cuối năm 2025, đã tạo ra một áp lực khổng lồ lên hệ thống quản lý không lưu.

Nhìn ra thế giới, những bài học nhãn tiền từ các cuộc xung đột quốc tế, điển hình như chiến sự Nga-Ukraine, đã cho thấy sức mạnh đáng sợ của những chiếc drone dân dụng khi được cải tiến thành vũ khí. Không chỉ là công cụ do thám, chúng có thể trở thành phương tiện gây sát thương tiềm tàng. Vì lẽ đó, nhà chức trách Trung Quốc thà "Phòng bệnh hơn chữa bệnh", chấp nhận cắt bớt sự tự do của drone để đổi lấy sự an toàn tuyệt đối cho các mục tiêu trọng yếu.

"Nội bất xuất, ngoại bất nhập" và nỗi lòng người chơi drone

Quy định mới không chỉ dừng lại ở việc bay, mà còn siết chặt cả việc vận chuyển. Giờ đây, drone và các linh kiện quan trọng không thể được mang vào Bắc Kinh nếu không có giấy phép. Chỉ những chủ sở hữu đã đăng ký và xác minh danh tính với cảnh sát mới được quyền mang theo thiết bị. Thậm chí, việc cất giữ drone tại các kho bãi ở khu vực lõi đô thị cũng bị cấm, và mọi hành vi "hack" hệ thống điều khiển drone đều bị coi là vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Đối với những du khách quốc tế, đây thực sự là một "ma trận" thông tin chưa có lời giải đáp rõ ràng. Liệu họ có được mang drone trong hành lý khi quá cảnh qua Bắc Kinh? Câu hỏi này vẫn đang đợi phản hồi từ Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc. Trong khi đó, những người như Steven Wang, một sinh viên đại học đam mê drone, giờ đây chỉ biết nhìn "những đứa con tinh thần" của mình nằm bám bụi trong tủ. Cậu cho biết việc xin phép bay hiện nay vô cùng khó khăn, thời gian chờ đợi kéo dài và lý do từ chối thì ngày càng mơ hồ. Đúng là "Lực bất tòng tâm", khi đam mê mãnh liệt lại va phải bức tường quy định khô khan.

Nền kinh tế tầm thấp: Giấc mơ có bị cắt cánh?

Trung Quốc từng đặt kỳ vọng rất lớn vào "nền kinh tế tầm thấp" – một lĩnh vực ưu tiên quốc gia bao gồm UAV và xe bay, với dự báo giá trị lên tới 3.500 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 510 tỷ USD) vào năm 2035. Thế nhưng, những quy định khắc nghiệt tại Bắc Kinh đang phủ một bóng đen bất định lên con số hào nhoáng đó.

DJI, vốn chiếm 70% thị phần toàn cầu, nay vừa phải đối mặt với áp lực cấm vận từ Mỹ vì lý do an ninh quốc gia, vừa phải chịu cảnh "bó tay bó chân" ngay tại sân nhà. Từ tháng 7 tới đây, các quy định mới về chứng nhận khả năng bay sẽ áp dụng cho toàn bộ ngành công nghiệp, từ nhà sản xuất đến người vận hành. Đây được coi là sự thay đổi quy định quan trọng nhất kể từ khi ngành này ra đời.

Sự cân bằng mong manh giữa phát triển và quản lý

Giáo sư Huang Lixi từ Đại học Hồng Kông nhận định rằng: "Lệnh cấm ở Bắc Kinh là một biện pháp đơn giản để đảm bảo an toàn, bởi đây không phải là nơi thích hợp để thử nghiệm sự tự do hoàn toàn." Có lẽ, ở những tỉnh thành khác, chính quyền sẽ có cách tiếp cận mềm mỏng hơn để duy trì sự phát triển của công nghệ.

Dẫu biết rằng "Nhập gia tùy tục", và mỗi người dân như cô Zhao đều hiểu tầm quan trọng của việc bảo vệ trung tâm chính trị đất nước, nhưng sự tiếc nuối cho những góc nhìn từ trên cao vẫn hiện hữu. Những đôi cánh drone tại Bắc Kinh có thể đang phải tạm dừng bay, nhưng hy vọng về một sự hài hòa giữa an ninh quốc gia và khát vọng chinh phục bầu trời của con người vẫn sẽ luôn còn đó, chờ ngày được sải cánh trở lại trong một trật tự mới.

Sức nặng của một từ ngữ: "Additional" và nỗi lo lạc lối

Trong bản tuyên bố chính sách dài dằng dặc vừa được công bố tuần này, chỉ một từ duy nhất mang tên "additional" (thêm vào) đang gây ra sự bàng hoàng và lo ngại sâu sắc trong nội bộ các quan chức hàng đầu. Một số người cảnh báo rằng sự xuất hiện của từ này có thể sẽ khiến nền kinh tế Mỹ phải trả giá đắt.

Từ đầu những năm 2000, Fed đã sử dụng "định hướng tương lai" (forward guidance) thông qua các tuyên bố chính sách để phát tín hiệu về việc lãi suất sẽ tăng, giảm hay giữ nguyên. Vào thứ Tư vừa qua, dù Fed đã giữ nguyên lãi suất chủ chốt lần thứ ba liên tiếp, nhưng bản định hướng mới lại ám chỉ rằng việc hạ lãi suất có thể là khả năng duy nhất trong tương lai khi ghi chú sẽ xem xét các "điều chỉnh thêm vào (additional) đối với phạm vi mục tiêu cho lãi suất quỹ liên bang". Chính từ ngữ này đã tạo ra một "thiên kiến nới lỏng", gửi đi thông điệp rằng các quan chức đang nghiêng về phía cắt giảm lãi suất và việc tăng lãi suất gần như không thể xảy ra.

Làn sóng phản đối kỷ lục: Khi các chủ tịch ngân hàng đồng loạt lên tiếng

"Lắm thầy nhiều ma", sự thiếu đồng thuận trong nội bộ Fed đã bùng nổ mạnh mẽ. Ba chủ tịch Fed gồm bà Lorie Logan (Dallas), bà Beth Hammack (Cleveland) và ông Neel Kashkari (Minneapolis) đã đồng loạt bỏ phiếu chống lại việc đưa "thiên kiến nới lỏng" này vào bản tuyên bố. Họ cho rằng đây là một sai lầm nghiêm trọng trong bối cảnh hiện tại. Với tổng cộng 4 phiếu chống (bao gồm cả một phiếu đòi hạ lãi suất ngay lập tức của ông Miran), đây là số lượng phiếu phản đối lớn nhất kể từ tháng 10 năm 1992.

Trong các tuyên bố chi tiết vào thứ Sáu, các quan chức này nhấn mạnh rằng định hướng tương lai ảnh hưởng trực tiếp đến các điều kiện tài chính và việc đạt được mục tiêu toàn dụng lao động cũng như ổn định giá cả. Bà Hammack giải thích rằng thiên kiến nới lỏng rõ rệt này "không còn phù hợp với triển vọng hiện tại". Lý do là bởi thị trường lao động Mỹ có vẻ đã ổn định, đồng nghĩa với việc không còn áp lực cấp bách phải cắt giảm lãi suất để kích thích kinh tế.

Bóng ma chiến tranh và áp lực từ nhân sự mới

"Họa vô đơn chí", nền kinh tế Mỹ đang đứng trước những biến số khôn lường. Kể từ năm 2024, các điều chỉnh lãi suất duy nhất của Fed đều là đi xuống do dấu hiệu kinh tế suy yếu. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi chóng mặt trong năm nay: Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 đã đẩy giá dầu thế giới lơ lửng quanh mức 100 USD/gallon trong nhiều tuần, khiến giá xăng tại Mỹ duy trì ở mức cao và thổi bùng áp lực lạm phát.

Giữa lúc dầu sôi lửa bỏng, Kevin Warsh – lựa chọn của Tổng thống Donald Trump cho vị trí lãnh đạo Fed – dự kiến sẽ nhậm chức trong vài tuần tới. Vì Warsh được đề cử bởi một tổng thống luôn hối thúc cắt giảm lãi suất, nên có cảm giác Fed đang bị đẩy về phía nới lỏng tiền tệ. Điều trớ trêu là chính Warsh lại tuyên bố trong buổi điều trần tuần trước rằng ông không tin vào "định hướng tương lai" và cho rằng Fed nên đưa ra quyết định trực tiếp trong phòng họp thay vì hé lộ trước cho thị trường.

Thách thức bủa vây tân chủ tịch

Dù Kevin Warsh sắp tiếp quản vị trí ghế nóng vào cuộc họp giữa tháng 6 tới, nhưng làn sóng phản đối tuần này cho thấy ông sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc thuyết phục các đồng nghiệp hạ lãi suất. Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, mặc dù Warsh có thể thúc đẩy việc cắt giảm theo ý muốn của chính quyền, nhưng phần còn lại của ban lãnh đạo Fed vẫn đang duy trì một "rào cản rất cao" đối với bất kỳ quyết định giảm lãi suất nào.

Việc đọc sai tín hiệu kinh tế hoặc truyền đạt sai hướng đi của lãi suất có thể dẫn đến những hậu quả thảm khốc. Trong bối cảnh chiến tranh và lạm phát bủa vây, Fed đang phải thận trọng hơn bao giờ hết, bởi "sai con toán, bán con trâu" – một quyết định thiếu chính xác lúc này có thể làm chao đảo cả hệ thống tài chính toàn cầu.

"Thánh đường" phô mai giữa lòng Emilia-Romagna

Giữa vùng Emilia-Romagna, miền bắc nước Ý, tồn tại những kho chứa khổng lồ được kiểm soát khí hậu nghiêm ngặt, nơi cất giữ một trong những tài sản giá trị nhất quốc gia. Những kệ hàng cao ngất ngưởng chứa hàng trăm nghìn bánh phô mai Parmigiano Reggiano đang âm thầm già đi, giá trị tăng dần theo từng tháng. Đối với người ngoài, nơi này trông giống như một "thánh đường phô mai", nhưng đối với những nhà sản xuất sữa tại Ý, đây chính là "phao cứu sinh" kinh tế.

Parmigiano Reggiano là một trong những thực phẩm được kiểm soát chặt chẽ nhất thế giới. Nó chỉ có thể được sản xuất tại một khu vực nhỏ được chỉ định với ba thành phần duy nhất: sữa, muối và men rennet. Quy định bắt buộc phô mai phải ủ ít nhất 12 tháng trước khi bán, và nhiều loại còn được để già đến 24, 36 hoặc thậm chí 40 tháng.

Ngân hàng đặc biệt: Nhận phô mai thay tiền mặt

Thời gian chờ đợi kéo dài tạo ra một "nút thắt" tài chính: nông dân cần được trả tiền hàng tháng, chi phí nhân công và năng lượng tích tụ hàng ngày, nhưng doanh thu phải mất cả năm hoặc hơn mới về. Để giải quyết vấn đề này, ngân hàng Credem đã bước chân vào hỗ trợ suốt hơn một thế kỷ qua bằng cách chấp nhận phô mai làm tài sản thế chấp.

Giancarlo Ravanetti, người điều hành kho phô mai của ngân hàng, cho biết: "Tại Ý có khoảng 4 triệu bánh Parmigiano Reggiano được tạo ra, chúng tôi giữ 500.000 bánh và cho phép khách hàng dùng chúng làm tài sản thế chấp để nhận khoản vay". Tổng giá trị phô mai trong các hầm chứa này lên tới khoảng 325 triệu euro (382 triệu USD).

Quy trình kiểm soát tại đây vô cùng khắt khe:

Số hóa: Mỗi bánh phô mai khi nhập kho đều được quét và lưu vào hệ thống kỹ thuật số như một chiếc "hộ chiếu" ghi rõ ngày sản xuất và nguồn gốc.

Chăm sóc: Nhân viên kiểm tra hàng ngày các vết nứt, độ ẩm hoặc các vấn đề bất thường.

Kiểm định âm thanh: Ở tháng thứ 12, các chuyên gia sẽ dùng búa gõ vào từng bánh phô mai; chỉ những bánh tạo ra âm thanh chuẩn mới được đóng dấu chứng nhận chất lượng.

Sức ép chi phí và biến động thị trường toàn cầu

Ngành công nghiệp trị giá 4 tỷ euro này quy tụ khoảng 300 nhà sản xuất và hơn 2.000 nông dân chăn nuôi bò sữa. Tuy nhiên, chi phí sản xuất đang tăng vọt do lạm phát và bất ổn toàn cầu. Từ thức ăn cho bò, năng lượng đến vận tải đều trở nên đắt đỏ hơn.

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên xuất khẩu chiếm hơn một nửa tổng doanh số bán hàng (50,5%). Nhu cầu quốc tế tăng 2,7%, đặc biệt mạnh tại các thị trường như Thụy Điển (+8,8%), Canada (+8,3%) và Vương quốc Anh (+7,8%). Ngược lại, thị trường nội địa Ý lại sụt giảm 10% về khối lượng do giá tiêu dùng tăng cao.

Thị trường Hoa Kỳ, dù là thị trường nước ngoài lớn nhất, đang trở nên khó đoán định hơn do các mức thuế quan mới lên tới 25% vào cuối năm 2025, cùng với chi phí vận chuyển tăng cao. Đầu năm 2026 ghi nhận xu hướng các nhà nhập khẩu Mỹ tạm dừng đặt hàng để đánh giá tác động từ thuế và áp lực kinh tế.

Công nghệ mới và tầm nhìn tương lai

Để duy trì sự tồn tại, ngành phô mai Ý đang áp dụng những đổi mới tài chính và công nghệ:

Blockchain: Công nghệ này cho phép thế chấp phô mai ngay cả khi chúng đang được lưu kho tại cơ sở của nhà sản xuất, giúp tăng gấp đôi khả năng cho vay của ngân hàng.

Du lịch: Hiệp hội đang đầu tư mạnh vào du lịch, đặt mục tiêu tăng số lượng khách tham quan các cơ sở sản xuất từ 85.000 lên 300.000 người vào năm 2029.

"Có công mài sắt, có ngày nên kim", mỗi bánh phô mai trong hầm của Credem không chỉ là thực phẩm, mà là thành quả của lao động miệt mài, kinh nghiệm qua nhiều thế hệ và một hệ thống tài chính dựa trên sự kiên nhẫn.

Những "giấc mơ di động" và sự trỗi dậy của một đế chế công nghệ

"Trăm nghe không bằng một thấy", tại triển lãm ô tô lớn nhất thế giới ở Bắc Kinh tuần này, khách tham quan không khỏi ngỡ ngàng trước những chiếc xe tưởng chừng chỉ có trong phim viễn tưởng. Một chiếc SUV sang trọng tích hợp ghế massage chân cơ học, hay dòng minivan cao cấp với hàng ghế xoay linh hoạt giúp hành khách bước vào hàng ghế thứ ba một cách đầy kiêu hãnh. Không dừng lại ở đó, tỷ lệ các mẫu xe trang bị dàn karaoke chuyên nghiệp hay đèn pha có khả năng chiếu phim lên tường để biến mọi nơi thành rạp chiếu phim lưu động đang tăng lên một cách kinh ngạc.

Tại đây, các tính năng lái thông minh không còn là đặc quyền của giới thượng lưu mà đã trở nên phổ biến ngay cả trên những dòng xe bình dân. Đối với người tiêu dùng, đó là một giấc mơ có thật. Nhưng với các nhà làm luật và hãng xe phương Tây, đó lại là một mối đe dọa mang tính sống còn. Các hãng xe Trung Quốc đang sản xuất với quy mô khổng lồ cùng mức giá thấp đến khó tin, tạo nên một sức ép khủng khiếp lên thị trường toàn cầu.

"Nước xa không cứu được lửa gần": Lợi thế xe điện trong cơn bão giá dầu

"Cái khó ló cái khôn", trong bối cảnh cuộc chiến Iran đẩy giá xăng dầu thế giới lên mức ngất ngưởng, việc phần lớn các mẫu xe Trung Quốc là xe điện (EV) hoặc xe lai (hybrid) đã trở thành một "át chủ bài" thực sự. Trong khi Mỹ vào năm ngoái đã cắt giảm hỗ trợ cho xe điện để quay lại với những cỗ máy ngốn xăng, đồng thời dựng lên hàng rào ngăn cản xe Trung Quốc vì lý do an ninh quốc gia, thì Bắc Kinh lại kiên trì với tầm nhìn về một tương lai không lệ thuộc vào cột bơm xăng.

Bà Stella Li, lãnh đạo cao cấp của BYD – hãng xe điện lớn nhất thế giới – khẳng định với CNN: "Giá xăng tăng cao là hồi chuông tỉnh tỉnh cho những ai chưa từng chạm tay vào xe điện. Một khi bạn đã bước lên xe điện, bạn sẽ chẳng bao giờ muốn quay lại xe xăng nữa". Thông điệp từ triển lãm rộng bằng 70 sân bóng đá này là vô cùng rõ ràng: Trung Quốc đang không ngừng tiến tới với công nghệ mà họ tin rằng sẽ định hình thế kỷ 21.

Cuộc đổ bộ ra biển lớn và những rào cản từ Washington

"Thương trường như chiến trường", các gã khổng lồ Trung Quốc giờ đây buộc phải tìm đường ra nước ngoài khi thị trường nội địa đã trở nên quá chật chội và cuộc chiến giá cả đang bào mòn lợi nhuận. Xuất khẩu xe điện của quốc gia này trong quý I đã tăng vọt 78% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, con đường tiến vào thị trường Mỹ vẫn đầy gian nan khi hơn 70 nghị sĩ Mỹ vừa gửi thư cảnh báo Tổng thống Donald Trump về những hệ lụy đối với người lao động và an ninh quốc gia nếu mở cửa cho xe Trung Quốc.

Trái ngược với lệnh cấm vận gần như tuyệt đối của Mỹ thông qua thuế quan và lệnh cấm phần mềm, châu Âu lại chọn cách tiếp cận linh hoạt hơn. Nhờ đó, thị phần của các hãng xe như BYD tại Liên minh Châu Âu đã tăng trưởng gần 170% trong quý I năm nay. Các đối thủ ngoại quốc đang run sợ trước quy mô sản xuất và chuỗi cung ứng nội địa sâu rộng cùng các nhà máy tự động hóa cao độ của Trung Quốc.

Thay đổi vị thế: Từ "học việc" đến người dẫn dắt cuộc chơi

"Tre già măng mọc", chỉ vài thập kỷ trước, các hãng xe Trung Quốc còn phải phụ thuộc vào liên doanh với các thương hiệu nước ngoài để học hỏi bí quyết. Giờ đây, cục diện đã đảo ngược hoàn toàn khi các hãng xe ngoại phải tìm cách chuyển giao công nghệ từ chính các đối tác Trung Quốc. Ngành xe điện với dây chuyền sản xuất tự động hóa cao độ đã trở thành biểu tượng cho sự trỗi dậy của Trung Quốc như một cường quốc công nghệ thế kỷ 21, giống như cách mà Ford và dây chuyền lắp ráp từng đại diện cho trí tuệ Mỹ ở thế kỷ trước.

Chiến lược điện hóa nền kinh tế lâu dài của Bắc Kinh đã giúp giảm nhu cầu dầu mỏ quốc gia hơn 1 triệu thùng mỗi ngày. Nhưng qua những gian hàng tại triển lãm Bắc Kinh, có thể thấy cuộc đua này không chỉ đơn thuần là về hiệu suất nhiên liệu. Đó là cuộc đua về công nghệ tự lái và hệ sinh thái thông minh, nơi những cái tên như XPeng, Geely, BYD hay các ông lớn công nghệ như Baidu, Huawei, và Pony.Ai đang tự tin xây dựng một tương lai nơi những đội xe tự hành sẽ thay thế hoàn toàn việc lái xe hàng ngày.

Lời hứa về một chiến thắng chóng vánh và thực tại sa lầy

"Nói thì dễ, làm mới khó", khi Tổng thống Donald Trump phát động cuộc chiến nhắm vào Iran, ông từng hứa hẹn về một chiến thắng huy hoàng và nhanh chóng. Thậm chí chỉ sau 10 ngày khai hỏa, ông tự tin tuyên bố Hoa Kỳ đã "chiến thắng trên nhiều phương diện". Thế nhưng, "đời không như là mơ", hai tháng trôi qua, dù tiếng súng tạm lắng nhưng dấu chấm hết cho cuộc xung đột vẫn mịt mù tăm tối. Washington hiện vẫn thiếu vắng những lợi ích chiến lược rõ ràng, trong khi một cuộc chiến vốn được kỳ vọng là "có giới hạn" nay lại đang kéo cả thế giới vào một vũng lầy không lối thoát. Theo chuyên gia Melanie Sisson từ Viện Brookings, thực tế không có ai thực sự thắng cuộc, chỉ có những quốc gia ở vị thế ít tệ hơn để chống chọi với các hệ lụy.

Những kẻ bại trận: Nỗi đau thấu trời của dân lành

"Họa vô đơn chí", người chịu thiệt thòi nhất luôn là những người dân vô tội.

Người dân Iran: Họ đang phải chịu cảnh "trong đánh ra, ngoài ép vào". Các cuộc không kích từ Mỹ và Israel đã phá hủy hàng ngàn mục tiêu, cướp đi sinh mạng của hơn 3.600 người, trong đó có hơn 1.700 thường dân. Ở trong nước, chế độ của Lãnh đạo Tối cao Mojtaba Khamenei thực hiện các cuộc đàn áp tàn khốc, thi hành án tử hình hàng trăm người và cắt đứt internet suốt 8 tuần qua.

Người dân Lebanon: "Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết", Lebanon kẹt giữa gọng kìm Hezbollah và Israel. Hơn 2.500 người đã thiệt mạng do các cuộc không kích của Israel kể từ đầu tháng 3. Khoảng 600.000 người dân miền Nam Lebanon buộc phải rời bỏ nhà cửa và chưa biết ngày về khi nhiều ngôi làng đã bị san phẳng.

Các quốc gia vùng Vịnh: Từng hưởng hàng thập kỷ ổn định, nay các nước như UAE phải hứng chịu nhiều tên lửa và máy bay không người lái từ Iran hơn bất kỳ nơi nào khác. Việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến Iraq, Qatar và Kuwait bị "bóp nghẹt" đường xuất khẩu dầu khí, dẫn đến dự báo kinh tế sẽ sụt giảm nghiêm trọng trong năm nay.

Mỹ và Kinh tế toàn cầu: Cái giá quá đắt cho túi tiền

"Tiền vào nhà khó như gió vào nhà trống", người Mỹ đang phải gánh chịu hậu quả kinh tế nặng nề. Giá xăng dầu, vé máy bay và hàng loạt dịch vụ tăng vọt do phụ phí nhiên liệu. Lạm phát hàng năm tại Mỹ đã tăng lên 3,3% vào tháng 3, trong khi niềm tin của người tiêu dùng sụt giảm mạnh. Trên quy mô toàn cầu, IMF đã nâng dự báo lạm phát năm nay lên 4,4% và hạ dự báo tăng trưởng kinh tế xuống còn 3,1%. Những quốc gia nghèo nhất ở Châu Á, Châu Phi và Mỹ Latinh bị ảnh hưởng nặng nhất do giá phân bón và lương thực tăng phi mã.

Những "ngư ông đắc lợi" tạm thời: Nga, Trung Quốc và các đại gia dầu mỏ

Dù cả thế giới lao đao, một số thực thể vẫn đang thu về những khoản lợi nhuận khổng lồ.

Các tập đoàn năng lượng: Shell, BP, Exxon và các "ông lớn" khác dự kiến sẽ bỏ túi khoảng 94 tỷ USD lợi nhuận trong năm nay nhờ giá dầu leo thang.

Nga: Doanh thu năng lượng của Điện Kremlin đã tăng gần gấp đôi trong tháng 3, đạt 19 tỷ USD khi giá dầu và phân bón tăng cao. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở lọc dầu của Nga cũng đang hạn chế phần nào lợi thế này.

Trung Quốc: Với kho dự trữ dầu khổng lồ và việc đa dạng hóa nguồn cung, Bắc Kinh vẫn đứng vững trước cú sốc giá dầu. Về ngoại giao, Trung Quốc tận dụng việc Mỹ mất uy tín để tự xây dựng hình ảnh là người bảo vệ hòa bình thế giới.

Các nhà sản xuất vũ khí: Chi tiêu quân sự toàn cầu đã tăng lên mức kỷ lục 2.019 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến sẽ tiếp tục tăng do nhu cầu trang bị vũ khí trước những bất ổn địa chính trị.

Tương lai nào cho những người cầm lái?

"Càng cao danh vọng càng dày gian nan", vị thế của Tổng thống Trump và Thủ tướng Netanyahu hiện đang rất bấp bênh. Tỷ lệ ủng hộ ông Trump đã sụt giảm xuống mức chỉ còn 37% khi cử tri bất bình về giá xăng dầu và sự bế tắc của cuộc chiến. Trong khi đó, dù ông Netanyahu tuyên bố đang hợp tác toàn diện với Mỹ để "thay đổi diện mạo Trung Đông", nhưng các cuộc thăm dò cho thấy người dân Israel không tin rằng họ đang chiến thắng. Cuộc chiến cũng đã khiến thế giới lơ là sự ủng hộ dành cho Ukraine, mặc dù Kyiv đang nỗ lực xây dựng các mối quan hệ mới tại vùng Vịnh nhờ công nghệ chống máy bay không người lái.

Cuộc chiến này một lần nữa nhắc nhở chúng ta về câu tục ngữ: "Hòa khí sinh tài", chiến tranh có thể mang lại lợi nhuận cho một nhóm nhỏ nhưng sẽ để lại vết thương sâu sắc cho nhân loại và nền kinh tế toàn cầu.