- Trung Quốc là cường quốc số 1 khu vực Châu Á-Thái B́nh Dương và là siêu cường số 2 thế giới. Tuy nhiên, trong thời gian qua, người ta đă chứng kiến siêu cường này bị “thách thức” bởi các nước nhỏ hơn ḿnh rất nhiều lần.
Trung Quốc có số dân đông nhất thế giới, chiếm tới hơn 1/7 dân số toàn cầu. Nước này cũng là quốc gia có lănh thổ rộng hàng top 5 thế giới. V́ vậy, bản thân Trung Quốc đă là một nước lớn. Với sức mạnh kinh tế và quân sự không ngừng tăng trong vài thập kỷ qua, Trung Quốc dần khẳng định vị thế là siêu cường số 1 của khu vực Châu Á tiềm năng. Nước này được cho là cũng đang cạnh tranh vị trí bá chủ thế giới với Mỹ.
Philippines tập trận với Mỹ trong thời điểm diễn ra cuộc đối đầu với Trung Quốc ở Biển Đông.
Với sức mạnh và ảnh hưởng như trên, nhiều cường quốc như Mỹ, Nga.. c̣n phải có đôi phần kiêng nể Trung Quốc. Vậy mà mới đây, một số nước nhỏ đă dám ngạo nghễ thách thức Trung Quốc. Điều này đă khiến Bắc Kinh thực sự bối rối.
Triều Tiên dội gáo nước lạnh vào Trung Quốc
Hồi giữa tháng 5, truyền thông thế giới được dịp “nổi sóng” trước một sự kiện gây sốc liên quan đến Trung Quốc và Triều Tiên.
Trung Quốc và Triều Tiên vốn được coi là một trong những cặp đồng minh gắn bó bền vững hàng đầu thế giới. Trung Quốc vừa là đồng minh lớn nhất cũng vừa là nhà tài trợ lớn nhất của Triều Tiên. Quan hệ giữa hai nước này được gắn bó bởi lợi ích sống c̣n. B́nh Nhưỡng cần Bắc Kinh trong cuộc đối đầu với các cường quốc. Trong khi đó, Bắc Kinh cần B́nh Nhưỡng với tư cách là vùng đệm an toàn cho Trung Quốc. Những tưởng mối quan hệ Trung-Triều sẽ không bao giờ có thể rạn nứt nhưng mới đây, người ta đă chứng kiến mâu thuẫn hiếm hoi nổi lên giữa hai nước này.
Có thể nói, Triều Tiên đă khiến nhiều người kinh ngạc khi dám công khai bắt giữ một loạt tàu thuyền và 29 ngư dân Trung Quốc. Không những thế, B́nh Nhưỡng c̣n đ̣i phải được trả tiền bồi thường trước khi thả các tàu thuyền và ngư dân của nước đồng minh. B́nh Nhưỡng cho biết, họ bắt giữ ngư dân Trung Quốc v́ những người này đă dám xâm nhập bất hợp pháp vào lănh hải Triều Tiên để đánh bắt cá. Tuy nhiên, các chủ thuyền Trung Quốc khăng khăng khẳng định, tàu thuyền của họ bị bắt khi đang đánh bắt cá trong vùng lănh hải thuộc chủ quyền lănh thổ của nước họ.
Chưa rơ ai đúng ai sai trong vụ việc trên nhưng vụ bắt giữ tàu thuyền Trung Quốc của Triều Tiên đă khiến Bắc Kinh bẽ mặt. Điều này được thể hiện rơ qua phản ứng lặng lẽ của Trung Quốc trong vụ lùm xùm với Triều Tiên này.
Tại sao B́nh Nhưỡng lại dám dội một gáo nước lạnh vào Bắc Kinh khi mà họ đang phải phụ thuộc rất nhiều vào đồng minh của ḿnh, cả trên mặt trận kinh tế lẫn ngoại giao? Khi một nước nhỏ dám thách thức một cường quốc th́ có hai lư do, hoặc là họ có chỗ dựa, hai là họ có lư do chính đáng có thể được cộng đồng quốc tế ủng hộ. Trong trường hợp Triều Tiên, việc nước này cáo buộc tàu thuyền Trung Quốc xâm phạm lănh hải không rơ có đúng hay không nhưng B́nh Nhưỡng hiểu tầm quan trọng của họ đối với an ninh Trung Quốc.
Tuy vậy, việc Triều Tiên dội gáo nước lạnh vào Trung Quốc không có nghĩa là nước này muốn phá hỏng mối quan hệ đồng minh tốt đẹp với cường quốc số 1 Châu Á. B́nh Nhưỡng vẫn nỗ lực củng cố quan hệ với Bắc Kinh. Tuy nhiên, nước này khó chịu trước những hoạt động “vi phạm lănh thổ” của tàu thuyền Trung Quốc trong thời gian qua. Hơn nữa, Triều Tiên c̣n đang bất măn với Trung Quốc khi đồng minh lớn này gần đây có nhiều động thái quay lưng lại với họ. Bắc Kinh đă thẳng thừng lên án B́nh Nhưỡng về vụ phóng tên lửa đưa vệ tinh vào vũ trụ hồi tháng 4 vừa rồi. Chưa hết, Trung Quốc c̣n đang lặng lẽ gây sức ép, buộc Triều Tiên từ bỏ kế hoạch tiến hành vụ thử hạt nhân mới.
Philippines thách thức Trung Quốc
Ngoài Triều Tiên, một nước nhỏ nữa dám thách thức siêu cường Trung Quốc là Philippines. Suốt từ tháng 4 đến giờ, người ta chứng kiến cuộc đối đầu quyết liệt giữa Bắc Kinh và Manila v́ tranh chấp băi cạn Scarborough ở Biển Đông.
Với tư cách là nước lớn, Trung Quốc đă dùng rất nhiều cách để gây sức ép và uy hiếp Philippines nhằm buộc nước này phải nhượng bộ trong cuộc đối đầu mới nhất ở vùng tranh chấp. Ngoài việc liên tiếp tung ra những lời cảnh báo, đe dọa, Bắc Kinh c̣n phô trương sức mạnh quân sự của ḿnh để thị uy đối phương.
Tuy nhiên, Manila không hề tỏ ra nao núng trước những “đ̣n gió” của Trung Quốc. Mặc dù luôn thể hiện thái độ mềm mỏng, thận trọng nhưng Philippines vẫn cho thấy rơ sự quyết tâm của họ trong việc “bảo vệ chủ quyền” ở băi cạn Scarborough.
Trong cuộc đối đầu với một nước lớn như Trung Quốc hiện nay, Philippines đă khá khôn khéo khi thể hiện thái độ lúc mềm mỏng lúc lại rất cứng rắn. Trong khi liên tục bày tỏ mong muốn t́m kiếm một giải pháp ḥa b́nh cho cuộc tranh chấp băi cạn Scarborough, Manila cũng kiên quyết không “bỏ qua” cho bất kỳ hành động “hiếu chiến” hay là “vi phạm chủ quyền” nào của đối phương.
Trong hơn 6 tuần qua, Manila đă nhiều lần thẳng thắn tố cáo Trung Quốc quấy rối tàu thuyền và vi phạm lănh hải của họ. Mới đây nhất, hôm 23/5, Philippines đă không ngần ngại tố cáo Trung Quốc đang t́m cách uy hiếp nước này bằng việc huy động một số lượng lớn tàu thuyền đến vùng tranh chấp. Manila cũng tố cáo Trung Quốc không thực thi lệnh cấm đánh bắt cá mà nước này tuyên bố áp dụng từ ngày 16/5 đến 1/8 ở nhiều khu vực thuộc Biển Đông.
Khi Trung Quốc cảnh báo Philippines không được lôi bên thứ 3 vào tranh chấp Biển Đông. Ngay lập tức, Manila đă phản pháo bằng tuyên bố sẽ tiếp tục "trông cậy" vào bên thứ 3 trong nỗ lực giải quyết cuộc tranh chấp hiện nay ở băi cạn Scarborough.
Bản thân việc Philippines tăng cường quan hệ hợp tác quân sự với Mỹ trong thời gian diễn ra cuộc đối đầu với Trung Quốc cũng chính là một minh chứng rơ ràng về sự thách thức của nước này đối với cường quốc láng giềng. Sự hậu thuẫn của Mỹ - cường quốc quân sự số 1 thế giới, là một trong những “vũ khí” giúp Philippines trở nên tự tin hơn khi đối đầu với Trung Quốc.
Trung Quốc và Philippines đang tranh chấp chủ quyền đối với băi cạn Scarborough (c̣n được Manila gọi là băi cạn Panatag hay đảo Hoàng Nham theo cách gọi của Bắc Kinh). Băi cạn này nằm cách đảo Luzon của Philippines chỉ khoảng 230km. Trong khi đó, khu vực đất liền gần nhất của Trung Quốc là tỉnh Hải Nam cũng cách băi cạn Scarborough đến 1.200km.
Kiệt Linh
theo vnm
Khi những nước nhỏ dám thách thức Trung Quốc
