Trả lời phỏng vấn Infonet tại Hội thảo khoa học quốc gia về dạy và học Lịch sử ở trường phổ thông vừa được tổ chức ở Đà Nẵng, nhà sử học Dương Trung Quốc khẳng định từ lâu Trung Quốc đă dạy cho học sinh của họ rằng Hoàng Sa, Trường Sa và gần như toàn bộ biển Đông là thuộc chủ quyền của họ!
Nhà sử học Dương Trung Quốc trả lời phỏng vấn báo điện tử Infonet - Ảnh: HC
Tại hội thảo vừa qua (được Bộ GD-ĐT và Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phối hợp tổ chức trong 2 ngày 18 - 19/8), nhà sử học Dương Trung Quốc (Tổng Thư kư Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam) đă dành cho báo điện tử Infonet cuộc phỏng vấn riêng về vấn đề dạy - học về chủ quyền biển đảo, lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa trong trường phổ thông hiện nay. Infonet xin giới thiệu đến bạn đọc các ư kiến của nhà sử học Dương Trung Quốc để tạm khép lại loạt bài này:
Hiện có nhiều ư kiến bức xúc cho rằng việc dạy - học trong trường phổ thông về chủ quyền biển đảo, về Hoàng Sa, Trường Sa c̣n quá mờ nhạt. Ư kiến của ông về vấn đề này như thế nào?
Nhà sử học Dương Trung Quốc: Trước đây chúng ta chưa làm là chúng ta sai lầm. Tôi phải nói rơ là Trung Quốc có ư thức này từ lâu rồi, không chỉ với biển Đông, Hoàng Sa, Trường Sa mà trên đất liền cũng vậy thôi. Khi đến các cửa khẩu ở biên giới phía Bắc, tôi thấy ở bên kia biên giới người ta đưa học sinh đến chỉ trỏ, nói về bên này. Tôi hỏi các chiến sĩ biên pḥng th́ được biết là họ vẫn đưa học sinh đến và luôn nói rằng vùng đất kia của họ chứ không phải của ḿnh, mà Việt Nam lấn của họ. Tức là họ đưa vào trong năo bộ của học sinh ngay từ lúc trẻ nhỏ cái ư thức, nhận thức như thế để chuẩn bị cho những ư đồ lâu dài.
Trong khi đó, chúng ta quá..., tôi không dùng chữ "ngây thơ" nhưng phải nói là chúng ta quá đơn giản, không thấy ư thức trách nhiệm trong việc đào tạo cho thế hệ trẻ ư thức về chủ quyền lănh thổ dân tộc của ḿnh. Không phải tự nhiên ông cha ta xưa kia luôn luôn coi Văn, Sử, Triết là 3 kiến thức cơ bản nhất để đào tạo con người. Giờ đây chúng ta có rất nhiều nhu cầu về kiến thức khác, đặc biệt là khoa học công nghệ. Nhưng chúng ta đừng quên rằng cái căn bản đối với mỗi một con người của mỗi một quốc gia chính là những kiến thức cơ bản về khoa học xă hội, nhân văn.
Vậy theo ông, việc dạy - học lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa ở trường phổ thông nên được tiến hành như thế nào?
Nhà sử học Dương Trung Quốc: Tôi muốn đặt vấn đề rộng hơn, v́ một trong những ư thức con người về đất nước của ḿnh là lănh thổ. Bên cạnh đó là bề dày lịch sử phát triển. Trong lănh thổ có vấn đề biển đảo, đó là điều đương nhiên. Chúng ta đều biết, trong lịch sử th́ lănh thổ của Việt Nam bắt đầu từ vùng trung du, đồng bằng Bắc bộ và có một quá tŕnh Nam tiến của dân tộc. Cần trang bị cho tất cả học sinh cũng như mọi công dân Việt Nam biết được quá tŕnh h́nh thành lănh thổ ấy và nó được h́nh thành trên một nền tảng của lịch sử, để xây dựng được một ư thức về cơ sở pháp lư của chủ quyền lănh thổ Việt Nam, trong đó có biển đảo.
V́ thế tôi nghĩ rằng trong chương tŕnh giảng dạy kể từ phổ thông, theo lộ tŕnh từ lớp thấp lên lớp cao, phải làm sao trang bị được cho học sinh, những công dân của tương lai, một nhận thức đầy đủ về dân tộc của ḿnh, trong đó có lănh thổ dân tộc, trong lănh thổ dân tộc có biển đảo, và trong biển đảo có Hoàng Sa, Trường Sa.
Như thế, tuy vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa đang là vấn đề nổi cộm hiện nay cần có sự quan tâm của mọi người nhưng chúng ta phải đặt trong tổng thể quá tŕnh diễn tiến của lịch sử như thế th́ sẽ rất biện chứng và mang lại niềm tin cho những người Việt Nam về chủ quyền lịch sử và cơ sở pháp lư của chủ quyền ấy.
Giới trẻ Đà Nẵng t́m hiểu về lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa - Ảnh: HC
Ông vừa nói Hoàng Sa, Trường Sa đang là vấn đề nổi cộm. Nhưng hiện nay việc giáo dục cho học sinh phổ thông về vấn đề này lại c̣n khá mờ nhạt?
Nhà sử học Dương Trung Quốc: Chính v́ vậy mà tôi muốn sớm đưa vấn đề này vào sách giáo khoa (SGK), v́ đây là kiến thức cơ bản, nhưng nằm trong tổng thể quá tŕnh h́nh thành lănh thổ dân tộc. V́ lănh thổ dân tộc này, tôi nghĩ rằng có một thời kỳ chúng ta có phần mặc cảm, phải chăng là quá tŕnh Nam tiến của dân tộc dẫn đến việc chúng ta mở những không gian mới trong lịch sử?
Chuyện đó là b́nh thường, mà thực ra nếu nghiên cứu kỹ lịch sử th́ đó là một quá tŕnh dân tộc chúng ta vươn về phương Nam, đồng thời cũng tiếp nhận những văn hoá bản địa ở đó và làm phong phú thêm cho cộng đồng văn hoá dân tộc Việt Nam. Anh phải lư giải được cái đó và trang bị kiến thức đó để học sinh vượt lên những nhận thức sai lầm về quá tŕnh phát triển lănh thổ dân tộc. Nói cách khác, chúng ta đương nhiên phải đưa vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa vào SGK nhưng phải nằm trong tổng thể quá tŕnh h́nh thành lănh thổ dân tộc, chứ không chỉ v́ bây giờ nổi cộm mà ḿnh mới đưa.
Theo lộ tŕnh của Bộ GD-ĐT th́ phải đến năm 2015, khi biên soạn SGK mới th́ mới đưa vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa vào. Ông thấy thế nào?
Nhà sử học Dương Trung Quốc: Ư kiến của tôi cũng giống ư kiến của GS-TS Nguyễn Thị Côi (ĐH Sư phạm Hà Nội), nghĩa là ta nên có ngay chứ việc ǵ mà phải chậm chạp, quan liêu đến như thế? Chúng ta chỉ cần xây dựng một kiến thức cơ bản trên cơ sở có đóng góp của các nhà sử học, đóng góp của bên cơ quan ngoại giao cho thích hợp. Từ đó xây dựng chương tŕnh, đưa vào các tiết học và có thể bồi dưỡng thêm phương pháp theo hệ thống của ngành giáo dục.
Việc này cần làm càng sớm càng tốt và tôi cho là nên có nhiều phương tiện hỗ trợ, ví dụ như việc xây dựng sớm đưa lên mạng để cho học sinh, giáo viên tham khảo, phục vụ cho công tác dạy, học của ngành. Chả việc ǵ phải chậm trễ trong việc này cả, chả phải chờ đến năm 2015, chả phải chờ đến lúc sửa đổi SGK. Chương tŕnh này hoàn toàn có thể đưa ngay vào đời sống, ngay trong năm học sắp tới.
Nếu chúng ta cứ tiếp tục chậm chạp trong vấn đề này th́ điều ǵ sẽ xảy ra, thưa ông?
Nhà sử học Dương Trung Quốc: Việc sớm đưa vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa vào giảng dạy chính thức trong nhà trường sẽ giúp học sinh của chúng ta có được một nhận thức đầy đủ, như thế th́ hành vi của các cháu, ứng xử của các cháu sẽ đúng mức hơn, thích hợp hơn, phù hợp với quan điểm của Nhà nước ta. Chứ nếu chúng ta cứ để mù mờ như thế này th́ các cháu sẽ mất phương hướng, hoặc lệch sang cực này hoặc cực kia. Trách nhiệm chính trong việc này là trách nhiệm của nhà nước!
Xin cám ơn ông!
Nên đưa kiến thức về Hoàng Sa, Trường Sa vào SGK như thế nào?
Lịch sử chủ quyền hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa gắn liền với các hoạt động khai thác nguồn lợi và khẳng định chủ quyền của nhà Nguyễn từ thế kỷ XVII - XVIII... Nhận thức của HS về vấn đề này c̣n ít ỏi một phần là do chúng ta không trang bị đầy đủ.
Về việc đưa kiến thức liên quan đến hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa vào SGK nên biên soạn theo tiến tŕnh: Lịch sử nhà Nguyễn từ thế kỷ XII - XVIII phải có những hoạt động khai thác, khẳng định chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa; sự kiện dựng bia chủ quyền (1938 - 1956) thời Pháp, thời Mỹ; sự kiện tổ chức hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thành các đơn vị hành chính trực thuộc các tỉnh, thành; hay sự kiện Nhà nước CHXHCN Việt Nam công bố Hiến pháp các năm 1980, 1992, Luật Biên giới quốc gia năm 2003...
Giáo dục về chủ quyền biển đảo đ̣i hỏi kiến thức tích hợp của địa lư tự nhiên, môi trường, lịch sử và giáo dục ư thức công dân. Đối với hoạt động ngoại khoá rất cần thiết huy động kiến thức này!
(TS Nguyễn Thị Kim Hoa, Sở GD-ĐT Khánh Hoà)
Nguồn: Hải Châu/ Infonet
'Từ lâu Trung Quốc đă dạy cho học sinh Hoàng Sa, Trường Sa là của họ!'
