Khủng hoảng chính trị bủa vây Thủ tướng Anh Keir Starmer

[goodidea]

Theo kênh Euronews ngày 9/2, Thủ tướng Anh Keir Starmer đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ khi nhậm chức, sau khi Chánh văn phòng Phủ Thủ tướng Morgan McSweeney từ chức vì liên quan đến bê bối bổ nhiệm ông Peter Mandelson giữa những tiết lộ mới về mối quan hệ của cựu bộ trưởng này với tỷ phủ Jeffrey Epstein.


(Tư liệu) Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu tại cuộc họp báo ở London. Ảnh: THX/TTXVN

Ông McSweeney, kiến trúc sư cho chiến thắng áp đảo của Công đảng trong cuộc bầu cử tháng 7/2024, tuyên bố từ chức hôm 8/2 và nhận hoàn toàn trách nhiệm vì đã khuyên Thủ tướng Starmer bổ nhiệm ông Mandelson làm Đại sứ Anh tại Mỹ vào tháng 12/2024. Trong tuyên bố ngắn gọn, ông McSweeney thừa nhận quyết định này là sai lầm, gây tổn hại đến uy tín của đảng, đất nước và niềm tin của công chúng vào chính trị.

Việc mất đi cố vấn thân cận nhất khiến vị thế của ông Starmer thêm suy yếu, trong bối cảnh các đảng đối lập gia tăng sức ép yêu cầu ông từ chức và ngày càng nhiều nghị sĩ Công đảng công khai nghi ngờ khả năng ông tiếp tục lãnh đạo chính phủ.

Khủng hoảng bùng phát dữ dội hơn sau khi Bộ Tư pháp Mỹ công bố thêm khoảng 3 triệu trang tài liệu liên quan đến Epstein. Các tài liệu mới cho thấy những chi tiết chưa từng được công bố về mối quan hệ giữa ông Mandelson và Epstein, người từng bị kết án tội xâm hại tình dục trẻ vị thành niên và chết trong tù năm 2019 trong một vụ việc bị cho là tự sát.

Theo hồ sơ, một số email cho thấy ông Mandelson bị cáo buộc đã chia sẻ thông tin nhạy cảm liên quan đến chính sách kinh tế với Epstein vào năm 2009, thời điểm ông giữ chức Bộ trưởng Kinh doanh và Thương mại trong chính phủ Thủ tướng Gordon Brown, giữa lúc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Ngoài ra, tài liệu còn đề cập đến các khoản thanh toán tổng cộng 75.000 USD được cho là từ Epstein chuyển tới các tài khoản liên quan đến ông Mandelson hoặc bạn đời trong giai đoạn 2003 - 2004.

Cảnh sát London đã khám xét hai bất động sản có liên quan đến ông Mandelson trong khuôn khổ cuộc điều tra về khả năng lạm dụng chức vụ công, một tội danh có khung hình phạt tối đa là tù chung thân. Ông Mandelson hiện chưa bị bắt hay truy tố. Luật sư của ông cho biết thân chủ hối tiếc vì đã tin vào những lời dối trá của Epstein và khẳng định chỉ biết rõ sự thật sau khi Epstein qua đời.

Ông Starmer đã bổ nhiệm ông Mandelson vào vị trí ngoại giao quan trọng nhất của Anh dù biết rằng cựu bộ trưởng này vẫn duy trì liên hệ với Epstein sau bản án năm 2008. Đến tháng 9/2025, Thủ tướng Anh buộc phải cách chức ông Mandelson khi các tiết lộ ban đầu về mối quan hệ này được công bố.

Trong tuần qua, ông Starmer đã công khai xin lỗi các nạn nhân của Epstein, đồng thời cam kết công bố hồ sơ thẩm tra liên quan đến việc bổ nhiệm ông Mandelson. Chính phủ cho rằng các tài liệu này sẽ chứng minh cựu bộ trưởng đã cung cấp thông tin sai lệch cho giới chức về mức độ quan hệ với Epstein. Ông Mandelson đã rời Công đảng ngày 1/2 và từ bỏ ghế tại Thượng viện trong tuần này.

Lãnh đạo đảng Bảo thủ Kemi Badenoch tuyên bố vị thế của ông Starmer là không thể duy trì, đồng thời kêu gọi ông chịu trách nhiệm chính trị. Trong khi đó, lãnh đạo đảng đối lập Reform UK Nigel Farage dự đoán ông Starmer khó trụ vững qua cuộc bầu cử địa phương vào tháng 5 tới. Tổ chức phân tích chính trị Eurasia Group ước tính xác suất ông Starmer bị thay thế trong năm nay lên tới 80%.

Sau 18 tháng cầm quyền, chính phủ của ông Starmer chưa đạt được các mục tiêu tăng trưởng kinh tế như cam kết và tiếp tục đối mặt với áp lực cải thiện dịch vụ công. Công đảng hiện bị tụt lại phía sau đảng Reform UK trong nhiều cuộc thăm dò dư luận, trong khi các quyết định đảo chiều chính sách về phúc lợi và chi tiêu công làm xói mòn thêm sự ủng hộ trong nội bộ.

Dù chưa xuất hiện đối thủ rõ ràng trong Công đảng, việc mất đi ông McSweeney được xem là đòn giáng mạnh vào một thủ tướng từng giành được một trong những đa số nghị viện lớn nhất lịch sử chính trị hiện đại Anh.

Theo thể chế nghị viện Anh, thủ tướng có thể bị thay thế mà không cần tổng tuyển cử. Nếu ông Starmer bị thách thức hoặc tự nguyện từ chức, các nghị sĩ Công đảng sẽ bầu lãnh đạo mới để đảm nhiệm cương vị thủ tướng.

Ông Starmer từng tranh cử với cam kết chấm dứt giai đoạn bất ổn chính trị dưới thời đảng Bảo thủ. Tuy nhiên, diễn biến hiện tại cho thấy lời hứa đó đang trở nên ngày càng khó thực hiện.

VietBF@sưu tập