CHINA Trung Quốc sẽ sụp đổ kinh tế nhanh chóng vì nguyên nhân này ...

[Gibbs]

Trung Quốc vừa ghi nhận tỷ lệ sinh thấp nhất trong lịch sử: chỉ 5,63 ca sinh trên mỗi 1.000 dân trong năm 2025. Con số này thấp hơn cả “đáy” năm 2023 (6,39/1.000), và như một lời xác nhận lạnh lùng rằng cú nhích lên nhẹ của năm 2024 chỉ là một ngoại lệ ngắn ngủi, chứ không phải cuộc quay đầu của xu hướng.

Năm 2025, cả nước có khoảng 7,92 triệu trẻ chào đời, nhưng số người qua đời lên tới 11,31 triệu. Kết quả là dân số giảm ròng 3,39 triệu người, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp Trung Quốc chứng kiến dân số co lại. Tổng dân số vẫn quanh 1,405 tỷ, đứng thứ hai thế giới sau Ấn Độ, nhưng chiếc bóng “già hóa” đã phủ xuống rõ rệt.

“Già trước khi giàu”: lực kéo âm lên lao động, hưu trí và tham vọng
Bức tranh nhân khẩu học đang đổi màu nhanh. Năm 2025, nhóm trên 60 tuổi đã lên khoảng 323 triệu người, tương đương 23% dân số – tăng thêm một điểm phần trăm so với năm trước. Khi lực lượng lao động co lại mà số người nhận lương hưu phình ra, bài toán không chỉ là thiếu người làm… mà còn là ai sẽ gánh chi phí cho một xã hội ngày càng nhiều tóc bạc.

Đằng sau đó là di sản dài của chính sách kế hoạch hóa gia đình hà khắc một thời, cộng hưởng với những nguyên nhân rất “hiện đại”: đô thị hóa nhanh, chi phí nuôi dạy con leo thang, quan niệm hôn nhân đổi khác, và áp lực cơm áo đè nặng lên thế hệ trẻ. Thậm chí yếu tố văn hóa cũng được nhắc đến: nhiều người xem năm 2025 – “năm con Rắn” kém “đẹp” hơn năm con Rồng trước đó, nên kế hoạch sinh con càng dễ bị trì hoãn.

5% tăng trưởng: ánh đèn sáng ở xuất khẩu, nhưng trong nhà vẫn lạnh
Trớ trêu thay, cùng ngày công bố dữ liệu dân số, Trung Quốc cũng báo cáo kinh tế tăng 5% trong năm 2025, đúng mục tiêu “khoảng 5%”. Nhưng nếu nhìn kỹ, đó là một con số mang dáng dấp “được chống lưng” bởi hàng hóa xuất cảng hơn là bởi nhịp thở tiêu dùng trong nước.

Năm 2025, Trung Quốc đạt thặng dư thương mại kỷ lục khoảng 1,2 nghìn tỷ USD, nhờ làn sóng xuất khẩu mạnh, bù cho tiêu dùng nội địa yếu và niềm tin thị trường chưa hồi phục. Dù căng thẳng thương mại với Mỹ lúc nóng lúc nguội, doanh nghiệp Trung Quốc vẫn xoay trục nhanh, đưa hàng đi sâu hơn vào các thị trường khác như châu Âu, Mỹ Latin, Đông Nam Á.

Nhưng rồi, ở quý IV, tốc độ tăng trưởng chậm lại còn 4,5%, mức tăng theo quý được xem là thấp nhất kể từ cuối năm 2022. Cỗ máy vẫn chạy, nhưng có tiếng khựng lại ở bên trong.

Dữ liệu biết nói: tiêu dùng hụt hơi, đầu tư chùng xuống, địa ốc còn “lún”
Những con số “đời thường” cho thấy cái lạnh ấy. Doanh số bán lẻ tháng 12 chỉ tăng 0,9%, yếu hơn tháng trước. Đầu tư tài sản cố định cả năm giảm 3,8%, lần đầu ghi nhận giảm theo năm kể từ khi có chuỗi số liệu dài. Riêng đầu tư bất động sản giảm tới 17,2%, kéo theo tâm lý phòng thủ: người dân thắt chặt chi tiêu, doanh nghiệp e dè mở rộng.

Trong bối cảnh đó, nhiều nhà phân tích lo ngại “điểm tựa xuất khẩu” có thể khiến Trung Quốc càng lệ thuộc vào bên ngoài, trong khi thế giới ngày một cảnh giác với mất cân đối thương mại và rủi ro bảo hộ.

Bắc Kinh thúc ưu đãi sinh con: tiền mặt, y tế, mẫu giáo… nhưng niềm tin mới là chìa khóa
Trước kỷ lục sinh thấp, Bắc Kinh đang tăng tốc các gói hỗ trợ. Một trụ cột đáng chú ý là trợ cấp chăm trẻ quy mô toàn quốc: khoảng 3.600 nhân dân tệ mỗi năm cho mỗi trẻ dưới 3 tuổi. Cùng với đó là hướng đi giảm gánh nặng chi phí sinh nở và nuôi dạy: mở rộng hỗ trợ y tế liên quan thai sản, và lộ trình tiến tới miễn/giảm học phí mầm non công ở một số cấp, tùy giai đoạn triển khai.

Nhưng chính sách chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nằm ở đời sống thật: việc làm bấp bênh, giá nhà cao, chi phí giáo dục và chăm sóc trẻ đắt đỏ, và cảm giác “sinh con là ký hợp đồng dài hạn với bất định”. Nhiều phụ nữ cũng nói thẳng: gánh nặng chăm con không chia đều, nên họ chùn bước trước quyết định sinh thêm.

Khi dân số thành “an ninh”: robot thay người, nhưng ai sẽ là người tiêu dùng?
Lãnh đạo Trung Quốc từng nhấn mạnh ưu tiên “an ninh dân số”, và thúc đẩy một chiến lược khác song song: tự động hóa, nâng cấp sản xuất, thay bớt lao động người bằng robot để bù thiếu hụt nhân công. Đó là cách “đỡ phần cung”.

Nhưng bài toán “cầu” mới đáng ngại. Nhiều chuyên gia dân số gọi trẻ em là nhóm “siêu người tiêu dùng”: sinh ít, nghĩa là tương lai tiêu dùng nội địa dễ yếu dài hạn, khiến tăng trưởng càng khó thoát khỏi cái bóng phụ thuộc vào xuất khẩu.

Nhìn sang 2026–2027: con số dự báo và dấu hỏi lớn
Các tổ chức quốc tế dự báo tăng trưởng Trung Quốc có thể chậm lại trong những năm tới: có ước tính quanh 4,4% năm 2026 và 4,3% năm 2027, trong khi một số kịch bản khác đặt 2026 khoảng 4,5%. Bên cạnh đó, tranh luận về độ chính xác của GDP cũng chưa dứt: có nhóm nghiên cứu cho rằng tăng trưởng thực tế năm 2025 thấp hơn khá xa con số chính thức.

Dù nhìn theo lát cắt nào, thông điệp vẫn rất rõ: Trung Quốc đang bước vào thời kỳ mà “dân số” không còn là mục thống kê—mà là lực kéo nền tảng, có thể làm chậm kinh tế trong nhiều thập kỷ.

Tăng trưởng 5% có thể giúp một năm trôi qua “đẹp số”. Nhưng tỷ lệ sinh thấp kỷ lục là thứ không thể trang điểm bằng báo cáo. Khi một quốc gia ít trẻ đi, mọi thứ sẽ già đi theo: trường học, khu phố, thị trường lao động, giấc mơ tiêu dùng, và cả nhịp thở của nền kinh tế.

Với Trung Quốc, thách thức lớn nhất của thập niên tới có lẽ không phải là “làm thêm bao nhiêu nhà máy”, mà là “giữ lại bao nhiêu gia đình dám sinh con” – để tương lai còn có người làm, người mua, và người tin.

lo gi my con mat no thang batau vai NGAN TY $ ma...va con nam ca hang TY TRAI PHIEU nua ...no ma BAN TAT CA TRAI PHIEU va DOI NO thi thang my chi co nuoc tro ve thoi di cuop nuoc ban dau....a con nua nhe EU chuan bi RUT tat ca VANG o my tro ve nuoc cua EU ....VANG cua GERMNY thoi cung da tri gia HANG NGAN TY $ roi ...chuan bi di cac bon AN CUOP ,HIEP DAP HEN MON ,MAT DAY mang ten usa/ami