Từ bữa ông bà sang chúng cũng chỉ một lần làm cơm mời bạn bè thân hữu, ai mời liên hoan gì thì chở ông bà đến trước rồi đóng cửa hàng vợ chồng mới kéo nhau tới. Những hôm như vậy ăn uống chả được, cứ tâm sự bàn chuyện nhỏ to đến sang ngày, ngủ nghê thất thường, sáng có hôm chúng phải bỏ không đi lấy hàng được.
Chính vì vậy chúng bảo bán hàng này thì những cuộc hẹn không quan trọng, những nơi lễ lạt khất được là phải khất, có đi quán uống với bạn bè cốc bia uống buổi chiều cũng khó. Ở quê ta thì nhậu nhẹt hay lễ lạt thì đóng cửa mà đi vô tư, chứ bên này mà nhậu nhẹt hay lễ lạt đóng cửa đi thì mất khách, thế là đành mang tiếng với mọi người thôi. Chúng còn đăng ký sẵn cho ông bà đi mấy tua du lịch thăm thú các nơi. Toàn là đi cùng đứa cháu lớn và những người ở đâu đâu tụ về chứ vợ chồng nó còn bận bán hàng. Nói ra mới biết vợ chồng con cái nó sống giữa lòng châu Âu mà đi thăm thú nước Séc còn chưa hết nói gì tới châu Âu. Chúng đi tây thật khổ, chứ mấy đứa em ở nhà hễ có nghỉ dài ngày là bìu díu nhau đi chơi, nước trong nước ngoài đủ cả, gì chứ các nước châu Á kiểu qua Thái lan, Trung quốc...ông bà cũng từng đi ké. Thế mà ở đây, trong khu vực Schengen đi chẳng cần thị thực con ông cũng chưa được đi. Vợ chồng nó bảo người Việt ở đây, nhất là ở các chợ đổ hàng, mấy năm nay buôn bán ế ẩm mới dùng thời gian rảnh rỗi đi du lịch đây đó cho vui, chứ ngày xưa làm gì có phong trào đi du lịch. Có nhiều gia đình đổ hàng chỉ biết từ nhà tới chợ, từ chợ tới siêu thị và siêu thị về nhà..., còn chẳng biết quanh quanh những lối đi này là cái gì.
Ông bà ở nhà mãi cũng buồn, ngày nào cũng đi bộ ra cửa hàng xem con bán hàng. Thấy nó bận túi bụi muốn giúp cái này cái kia nhưng già rồi chân tay không khéo léo, động đâu đổ đấy rồi lại nhầm lẫn nên chỉ dám đứng nhìn, mỏi mắt, mỏi lưng lại dắt díu nhau về. Bà nhà ông quen đi lễ chùa nên vài ngày chúng lại đưa ra chợ, thả ông bà ở quán của người quen. Ông bà ăn uống ở đấy, vào cái niệm phật đường trong chùa thắp hương rồi đi xem hàng hóa trong chợ. Đi mới biết nhiều việc, mới thấy rõ hơn, thấm thía hơn nỗi khổ của con ông bà và những người xa xứ kiếm ăn. Lặn lội trong từng dãy hàng trò chuyện với đám trẻ đánh cờ vui tính ông thấy kiếm được đồng tiền và tiêu đồng tiền ở đâu cũng không dễ. Này chợ thì mở cửa hàng ngày, quanh năm cho dù dân bản xứ coi trọng ngày nghỉ hơn là kiếm tiền, vì họ coi kiếm tiền cũng để có cuộc sống tốt hơn chứ không phải kiếm tiền để mà chết. Thực ra cũng tại nhiều người xót của vì cứ mở mắt ra là phải chi tiền, từ tiền nhà, tiền thuê quầy... Nghỉ một hôm là mất thu nhập, chưa kể nghỉ thì sợ quầy bên cạnh nó lại vợt mất khách của mình. Thế là cứ ra chợ ngày mưa cũng như ngày nắng, mà ông thấy trong các chợ đổ hàng to ở Séc có đủ thứ từ ăn tới chơi, nên cũng buồn nếu ở nhà vì chẳng biết làm gì, chơi gì, ăn gì. Thế là cứ đi làm, đi ra chợ mặc dù biết có khi đi thế này chẳng hiệu quả gì nhưng người ta nói đi chợ như là đi câu vậy.
Cái khổ nữa là nhiều gia đình trẻ có con nhỏ, chẳng biết trông cậy vào ai. Ở nhà còn anh chị em hay bố mẹ rồi người thân nhiều giúp đỡ. Chứ ở đây thì phải phân công nhau cho thật sát sao nếu không thì lỡ việc hết. Ngay như nhà con ông, lúc ông bà chưa sang, bọn trẻ đi học về là ra cửa hàng, vừa học vừa trông hàng giúp đến tối một người về trước cho con về tắm rửa nấu nướng. Nhà ai con nhỏ quá thì phải thuê gửi mà đi làm thuê, buôn bán nhưng nhiều nhà mang con ra chợ hay ra cửa hàng cả ngày vạ vật chỉ vì buôn bán không ra, tiết kiệm được tý nào hay tý đấy. Rồi người nặng gánh gia đình, mỗi khi bố mẹ già ở nhà ốm đau hay lâm nguy thì cuộc sống đảo lột hết cả lên.
Ông thấy khổ cho cả lứa thanh niên tuổi trẻ sang đây, nghèo khó đi làm thuê thì lấy thời gian đâu đi tìm hiểu đi tán để có đôi có lứa. Nhiều chỗ làm từ sáng tới tối, từ ngày này sang ngày khác thì chỉ còn nước bảo các cụ ở nhà nhắm sẵn cho một đám nào để khi về thăm nhà tranh thủ cưới. Những ngặt một nỗi cưới ở nhà thì rắc rối và tốn kém khi đón sang, mà không sang thì cũng sinh chuyện. Biết vậy mà nhiều người vẫn đành phải để nửa kia ở nhà.
Còn các cháu đi học thì bố mẹ đành bó tay với chuyện học hành của con cái, mặc chúng tự lập được đến đâu thì đến. Vì thứ nhất chẳng tìm đâu ra thời gian, thứ hai tiếng còn kém hơn các con, thậm chí nhiều nhà con cái sống cứ rú rú, từ trường về nhà là đóng khung trong những bức tường và cái máy tính, chẳng có bạn bè nào ra vào hết và chẳng được bố mẹ đưa đi đâu chơi. Số người gửi con đi học thêm ở các trường do người Việt dạy hay nhờ tây kèm cũng rất ít vì phải có thời gian và có tiền chứ.
Cái khổ nữa của người ở đây là mỗi khi có việc phải đến các cơ quan công quyền hay khám bệnh, phần không có tiền để thuê hay nhờ người, một phần cũng sợ mấy ông dịch vụ không thật thà hay „làm tiền“ nên đành liều đi một mình vậy, cho nên chuyện chữ tác đánh chữ tộ, nhầm lẫn đến buồn cười cũng xảy ra thường ngày.
Hai tháng hè trôi qua, ăn cơm tây, hít thở không khí trong lành ông bà thấy trong người khỏe khoắn, cũng lên cân chút ít, da dẻ căng đẹp...con cái, bạn bè con ai cũng „tán“ ông bà ở chơi thêm vài tháng, nhưng ông vẫn quyết đi về. Biết cuộc sống của con rồi, biết công việc và nỗi khổ của người xa xứ, ông bà muốn về làm lại di chúc chia phần nhà đất cho con như những đứa con khác ở nhà. Trước đây cứ nghĩ nó đi tây sung sướng, kiếm tiền của dễ dàng thì nhà đất ông bà bù đắp cho đứa nghèo hơn, nay thấy mình nhầm thì phải sửa. Ông bà cũng sẽ nói chuyện với các gia đình có con đi tây để biết hoàn cảnh con cái mình mà thông cảm với chúng và biết nâng niu quí trọng hơn nữa những đồng bạc chúng gửi về, những đồng bạc được biếu tặng thấm đẫm bao mồ hôi công sức của người làm ra.
Nguồn: Báo DNDS
Đi tây khổ sao khổ thế (1 + phần cuối)
