California trên đà cấm hẳn PFAS, chất trong chảo không dính

[nguoiduatinabc]

Các nhà lập pháp California bỏ phiếu cấm nhóm hóa chất Perfluoroalkyl and Polyfluoroalkyl PFAS, thường được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” trong dụng cụ nấu nướng. Quyết định này thu hút các đầu bếp có tiếng và các nhà hoạt động môi trường, trong đó có cả tài tử Mark Ruffalo.

Dự Luật Thượng Viện 682 cấm PFAS trong dụng cụ nấu nướng, sản phẩm tẩy rửa, chỉ nha khoa, sáp dùng cho dụng cụ trượt tuyết, bao hộp thực phẩm và một số sản phẩm dành cho trẻ em.

Các nhà lập pháp phê chuẩn dự luật với tỷ lệ 41-19 vào tối Thứ Sáu, 12 Tháng Chín với 20 nhà lập pháp không bỏ phiếu. Dự luật mau chóng được Thượng Viện phê chuẩn cùng các thay đổi bổ túc và đang được chuyển tới bàn làm việc của Thống Đốc Gavin Newsom để ký ban hành thành luật.

Đây là hành động mới nhất nhằm hạn chế PFAS, tên gọi của hàng ngàn hóa chất tồn tại hơn 70 năm và được sử dụng rộng rãi trong nhiều mặt hàng tiêu thụ, thương mại và công nghiệp nhờ khả năng chịu nhiệt, chống thấm nước và chống nhiễm bẩn. PFAS được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” vì rất bền bỉ trong môi trường và có thể tích tụ trong cơ thể người và động vật.

Tiếp xúc với PFAS có thể gây ra nhiều tác động không tốt cho sức khỏe, gồm có ung thư thận và tinh hoàn, tổn thương gan và thận, cũng như gây hại cho hệ thần kinh và sinh sản, nhưng không chỉ giới hạn ở những căn bệnh này.

Từ đây tới 12 Tháng Mười, Thống Đốc Newsom phải quyết định xem có ký ban hành dự luật thành luật định hay không. Nếu ban hành, các nhà sản xuất và nhà bán lẻ sẽ có thời hạn để tuân thủ. Dụng cụ nấu nướng phải tuân thủ luật định vào năm 2030, và năm 2031 cho một số sản phẩm tẩy rửa và năm 2028 cho tất cả sản phẩm khác được nêu ra trong dự luật.

Đặc biệt, dự luật chỉ ra rằng các rủi ro ảnh hưởng tới sức khỏe là nguyên do để dần dần loại bỏ PFAS khỏi dụng cụ nấu nướng và các sản phẩm khác. “Tiếp xúc với PFAS gây ra không ít hiểm họa cho môi trường và sức khỏe cộng đồng,” dự luật nêu rõ.

Gần như tất cả người dân Hoa Kỳ đều từng tiếp xúc với PFAS và có chất này trong máu, theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh CDC. Trong những năm gần đây, California và hơn một chục tiểu bang khác có lập trường thận trọng hơn bằng cách hạn chế PFAS trong các sản phẩm khác, gồm có hàng dệt may, một số sản phẩm dành cho trẻ em, bọt cứu hỏa và mỹ phẩm.



California đã cấm sử dụng PFAS trong thảm, hàng dệt may và bọt cứu hỏa. Giờ đây, những tranh luận mới nhất tập trung vào chảo không dính. Hàng triệu cái chảo được tráng hợp chất hóa học PTFE, một loại PFAS thường được gọi là Teflon.

Liên Minh Dụng Cụ Nấu Nướng CSA, một tổ chức quy tụ các nhà sản xuất, nhà chế tạo và kỹ sư dụng cụ nấu nướng, đã tập hợp các ngôi sao tiếng tăm trong lãnh vực nấu nướng lên tiếng phản đối dự luật. Các đầu bếp Rachael Ray, Thomas Keller đại diện nhà hàng French Laundry nổi tiếng ở Napa, Marcus Samuelsson đại diện Red Rooster ở Harlem, và David Chang đại diện Momofuku ở New York City đồng loạt gửi thư cho các nhà lập pháp, lập luận rằng chảo không dính an toàn khi được sản xuất và dùng đúng cách.

“Tôi tôn trọng và đồng lòng với mong muốn bảo vệ người dân California và hành tinh chúng ta, nhưng xin các vị hãy xem xét kỹ lưỡng các dữ kiện khoa học trước khi phê chuẩn luật định, vì điều này có thể vô tình gây hại nhiều hơn lợi,” Ray viết. “PTFE được chứng minh là an toàn và hiệu quả khi được sản xuất và sử dụng có trách nhiệm.”

Một số đầu bếp cũng cho rằng việc cấm chảo không dính có thể làm các gia đình nhọc nhằn và tốn kém hơn trong việc nấu nướng. “Các sản phẩm thay thế thường không đồng nhất, điều này có thể ảnh hưởng tới mục tiêu nấu những bữa ăn bổ dưỡng tại nhà,” đầu bếp Einat Admony đại diện Balaboosta tại New York City viết trong bức thư.

Ngành công nghiệp dụng cụ nấu nướng cho rằng dự luật này nhắm vào một vật liệu được các cơ quan quản lý, chẳng hạn như Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm FDA, nhiều lần phê chuẩn và đánh giá là an toàn. “Kể từ những năm 1960, FDA đã cho phép dùng PTFE và các fluoropolymer khác trong các hoạt động tiếp xúc với thực phẩm,” Burns nói. “Gần đây nhất là vào đầu năm 2025, FDA tiếp tục chấp thuận PTFE trong lớp phủ chống dính.”

Các tổ chức môi trường, gồm có Hội Đồng Bảo Vệ Tài Nguyên Thiên Nhiên NRDC và Tổ Chức Vận Động Môi Trường EWG đồng loạt lên tiếng phản đối ngành công nghiệp dụng cụ nấu nướng, cho rằng việc sử dụng dụng cụ phủ Teflon hàng ngày có thể tiết ra hạt hoặc khói PFAS, đặc biệt là khi chảo bị trầy xước hoặc quá nhiệt.

“Một mối lo ngại khác là cạo và chà PTFE có thể làm chất này bể ra thành những mảnh rất nhỏ,” Anna Reade, giám đốc vận động PFAS tại NRDC cho biết. Các nghiên cứu cũng cho thấy chảo bị trầy xước có thể tiết ra các hạt vi nhựa có thể xâm nhập vào thức ăn.

Tài tử Mark Ruffalo, đóng vai chính trong tựa phim “Dark Waters” năm 2019 nói về ô nhiễm PFAS và cũng là một người thẳng thắn chỉ trích “các loại hóa chất vĩnh cửu,” bày tỏ quan điểm trên X bằng một bức thư ngỏ gửi Ray. “Khoa học độc lập cho thấy PFAS trong dụng cụ nấu nướng có thể xâm nhập vào thức ăn,” Ruffalo viết, đồng thời tiếp tục kêu gọi Ray ủng hộ dự luật “từ tận đáy lòng.”